\documentstyle[11pt,multicol,itrans]{article} #include=ijag.inc #endwordvowel=.h \portraitwide \parindent=0pt % no indents \let\usedvng=\normaldvng % \Largedvng \pagenumbering{itrans} %%%\pagestyle{empty} %@@1 % File name : utathyagiitaa.itx %-------------------------------------------- % Text title : utathyagiitaa % Author : % Language : sanskrit % Subject : religion % Description/comments : % Transliterated by : Professor Tokunaga in Kyoto system(?) % Conversion : Converted to Itrans using JSmith/Sorin/Shree utilities % Proofread by : Sunder Hattangadi(sunderh@hotmail.com) % Latest update : 6/2/98 % Send corrections to : Sunder Hattangadi(sunderh@hotmail.com) % % Special Instructions : i1h.hdr,ijag.inc,itrans.sty,multicol.sty,iarticle.sty % Transliteration scheme: ITRANS 5.1 % Site access :ftp://jaguar.cs.utah.edu/private/sanskrit/sanskrit.html %----------------------------------------------------- % The text is to be used for personal studies and research only. % Any use for commercial purpose is prohibited as a 'gentleman's' agreement. %@@1 % % Please ignore the following commands upto #indian and others with \ mark, % which are needed for devanaagarii output and formatting. %-------------------------------------------------------- \begin{document} #indian \centerline{\hugedvng .. utathyagiitaa..} %%\medskip\hrule\obeyspaceslines \medskip\hrule##\begin{multicols}{2}\obeyspaceslines## \medskip\hrule\medskip\centerline{\Largedvng 91} yAna~NgirAH kShatradharmAnutathyo brahma vittamaH . mAndhAtre yauvanAshvAya prItimAnabhyabhAShata .. 1..\\ sa yathAnushashAsainamutathyo brahma vittamaH . tatte sarvaM pravakShyAmi nikhilena yudhiShThira .. 2..\\ dharmAya rAjA bhavati na kAmakaraNAya tu . mAndhAtareva.n jAnIhi rAjA lokasya rakShitA .. 3..\\ rAjA charati vai dharma.n devatvAyaiva gachchhati . na cheddharma.n sa charati narakAyaiva gachchhati .. 4..\\ dharme tiShThanti bhUtAni dharmo rAjani tiShThati . ta.n rAjA sAdhu yaH shAsti sa rAjA pR^ithivIpatiH .. 5..\\ rAjA paramadharmAtmA lakShmIvAnpApa uchyate . devAshcha garhA.n gachchhanti dharmo nAstIti chochyate .. 6..\\ adharme vartamAnAnAmarthasiddhiH pradR^ishyate . tadeva ma~Ngala.n sarvaM lokaH samanuvartate .. 7..\\ uchchhidyate dharmavR^ittamadharmo vartate mahAn . bhayamAhurdivArAtra.n yadA pApo na vAryate .. 8..\\ na vedAnanuvartanti vratavanto dvijAtayaH . na yaGYA.nstanvate viprA yadA pApo na vAryate .. 9..\\ vadhyAnAmiva sarveShAM mano bhavati vihvalam . manuShyANAM mahArAja yadA pApo na vAryate .. 10..\\ ubhau lokAvabhiprekShya rAjAnamR^iShayaH svayam . asR^ijansumahadbhUtamaya.n dharmo bhaviShyati .. 11..\\ yasmindharmo virAjeta ta.n rAjAnaM prachakShate . yasminvilIyate dharma.n taM devA veShala.n viduH .. 12..\\ vR^iSho hi bhagavAndharmo yastasya kurute hyalam . vR^iShala.n ta.n vidurdevAstasmAddharmaM na lopayet .. 13..\\ dharme vardhati vardhanti sarvabhUtAni sarvadA . tasminhrasati hIyante tasmAddharmaM pravardhayet .. 14..\\ dhanAtsravati dharmo hi dhAraNAdveti nishchayaH . akAryANAM manuShyendra sa sImAnta karaH smR^itaH .. 15..\\ prabhavArtha.n hi bhUtAnA.n dharmaH sR^iShTaH svayaM bhuvA . tasmAtpravardhayeddharmaM prajAnugraha kAraNAt .. 16..\\ tasmAddhi rAjashArdUla dharmaH shreShTha iti smR^itaH . sa rAjA yaH prajAH shAsti sAdhu kR^itpuruSharShabhaH .. 17..\\ kAmakrodhAvanAdR^itya dharmamevAnupAlayet . dharmaH shreyaH karatamo rAGYAM bharatasattama .. 18..\\ dharmasya brAhmaNA yonistasmAttAnpUjayetsadA . brAhmaNAnA.n cha mAndhAtaH kAmAnkuryAdamatsarI .. 19..\\ teShA.n hyakAma karaNAdrAGYaH sa~njAyate bhayam . mitrANi cha na vardhante tathAmitrI bhavantyapi .. 20..\\ brAhmaNAnvai tadAsUyAdyadA vairochano baliH . athAsmAchchhrIrapAkrAmadyAsminnAsItpratApinI .. 21..\\ tatastasmAdapakramya sAgachchhatpAkashAsanam . atha so.anvatapatpashchAchchhriya.n dR^iShTvA purandare .. 22..\\ etatphalamasUyAyA abhimAnasya chAbhibho . tasmAdbudhyasva mAndhAtarmA tvA jahyAtpratApinI .. 23..\\ darpo nAma shriyaH putro jaGYe.adharmAditi shrutiH . tena devAsurA rAjannItAH subahusho vasham .. 24..\\ rAjarShayashcha bahavastasmAdbudhyasva pArthiva . rAjA bhavati ta.n jitvA dAsastena parAjitaH .. 25..\\ sa yathA darpasahitamadharmaM nAnusevate . tathA vartasva mAndhAtashchira.n chetsthAtumichchhasi .. 26..\\ mattAtpramattAtpogaNDAdunmattAchcha visheShataH . tadabhyAsAdupAvartAdahitAnA.n cha sevanAt .. 27..\\ nigR^ihItAdamAtyAchcha strIbhyashchaiva visheShataH . parvatAdviShamAddurgAddhastino.ashvAtsarIsR^ipAt .. 28..\\ etebhyo nityayattaH syAnnakta~ncaryA.n cha varjayet . atyAya.n chAti mAnaM cha dambhaM krodhaM cha varjayet .. 29..\\ aviGYAtAsu cha strIShu klIbAsu svairiNIShu cha . parabhAryAsu kanyAsu nAcharenmaithunaM nR^ipaH .. 30..\\ kuleShu pAparakShA.nsi jAyante varNasa~NkarAt . apumA.nso.a~NgahInAshcha sthUlajihvA vichetasaH .. 31..\\ ete chAnye cha jAyante yadA rAjA pramAdyati . tasmAdrAGYA visheSheNa vartitavyaM prajAhite .. 32..\\ kShatriyasya pramattasya doShaH sa~njAyate mahAn . adharmAH sampravartante prajA sa~NkarakArakAH .. 33..\\ ashIte vidyate shIta.n shIte shItaM na vidyate . avR^iShTirati vR^iShTishcha vyAdhishchAvishati prajAH .. 34..\\ nakShatrANyupatiShThanti grahA ghorAstathApare . utpAtAshchAtra dR^ishyante bahavo rAjanAshanAH .. 35..\\ arakShitAtmA yo rAjA prajAshchApi na rakShati . prajAshcha tasya kShIyante tAshcha so.anu vinashyati .. 36..\\ dvAvAdadAte hyekasya dvayosh cha bahavo.apare . kumAryaH sampralupyante tadAhurnR^ipa dUShaNam .. 37..\\ mamaitaditi naikasya manuShyeShvavatiShThate . tyaktvA dharma.n yadA rAjA pramAdamanutiShThati .. 38..\\ \medskip\hrule\medskip\centerline{\Largedvng 92} kAlavarShI cha parjanyo dharmachArI cha pArthivaH . sampadyadaiShA bhavati sA bibharti sukhaM prajAH .. 1..\\ yo na jAnAti nirhantu.n vastrANAM rajako malam . raktAni vA shodhayitu.n yathA nAsti tathaiva saH .. 2..\\ evameva dvijendrANA.n kShatriyANA.n vishAm api . shUdrAshchaturNA.n varNAnAM nAnA karmasvavasthitAH .. 3..\\ karma shUdre kR^iShirvaishye daNDanItishcha rAjani . brahmacharya.n tapo mantrAH satyaM chApi dvijAtiShu .. 4..\\ teShA.n yaH kShatriyo veda vastrANAmiva shodhanam . shIladoShAnvinirhantu.n sa pitA sa prajApatiH .. 5..\\ kR^ita.n tretA dvAparashcha kalishcha bharatarShabha . rAjavR^ittAni sarvANi rAjaiva yugamuchyate .. 6..\\ chAturvarNya.n tathA vedAshchAturAshramyameva cha . sarvaM pramuhyate hyetadyadA rAjA pramAdyati .. 7..\\ rAjaiva kartA bhUtAnA.n rAjaiva cha vinAshakaH . dharmAtmA yaH sa kartA syAdadharmAtmA vinAshakaH .. 8..\\ rAGYo bhAryAshcha putrAshcha bAndhavAH suhR^idastathA . sametya sarve shochanti yadA rAjA pramAdyati .. 9..\\ hastino.ashvAshcha gAvashchApyuShTrAshvatara gardabhAH . adharmavR^itte nR^ipatau sarve sIdanti pArthiva .. 10..\\ durbalArthaM bala.n sR^iShTa.n dhAtrA mAndhAtaruchyate . abala.n tanmahadbhUta.n yasminsarvaM pratiShThitam .. 11..\\ yachcha bhUta.n sa bhajate bhUtA ye cha tadanvayAH . adharmasthe hi nR^ipatau sarve sIdanti pArthiva .. 12..\\ durbalasya hi yachchakShurmunerAshIviShasya cha . aviShahya tamaM manye mA sma durbalamAsadaH .. 13..\\ durbalA.nstAta budhyethA nityamevAvimAnitAn . mA tvA.n durbalachakShUMShi pradaheyuH sa bAndhavam .. 14..\\ na hi durbaladagdhasya kule ki.n chitprarohati . AmUlaM nirdahatyeva mA sma durbalamAsadaH .. 15..\\ abala.n vai balAchchhreyo yachchAti balavadbalam . balasyAbala dagdhasya na ki.n chidavashiShyate .. 16..\\ vimAnito hatotkruShTastrAtAra.n chenna vindati . amAnuSha kR^itastatra daNDo hanti narAdhipam .. 17..\\ mA sma tAta bale stheyA bAdhiShThA mApi durbalam . mA tvA durbalachakShUMShi dhakShyantyagnirivAshrayam .. 18..\\ yAni mithyAbhishastAnAM patantyashrUNi rodatAm . tAni putrAnpashUnghnanti teShAM mithyAbhishAsatAm .. 19..\\ yadi nAtmani putreShu na chetpautreShu naptR^iShu . na hi pApa.n kR^itaM karma sadyaH phalati gauriva .. 20..\\ yatrAbalo vadhyamAnastrAtAraM nAdhigachchhati . mahAndaivakR^itastatra daNDaH patati dAruNaH .. 21..\\ yuktA yadA jAnapadA bhikShante brAhmaNA iva . abhIkShNaM bhikShudoSheNa rAjAna.n ghnanti tAdR^ishAH .. 22..\\ rAGYo yadA janapade bahavo rAjapUruShAH . anayenopavartante tadrAGYaH kilbiShaM mahat .. 23..\\ yadA yuktA nayantyarthAnkAmAdarthavashena vA . kR^ipaNa.n yAchamAnAnA.n tadrAGYo vaishasaM mahat .. 24..\\ mahAvR^ikSho jAyate vardhate cha ta.n chaiva bhUtAni samAshrayanti . yadA vR^ikShashchhidyate dahyate vA tadAshrayA aniketA bhavanti .. 25..\\ yadA rAShTre dharmamagrya.n charanti sa.nskAra.n vA rAjaguNaM bruvANAH . tairevAdharmashcharito dharmamohAt tUrNa.n jahyAtsukR^itaM duShkR^itaM cha .. 26..\\ yatra pApA jyAyamAnAsh charanti satA.n kalirvindati tatra rAGYaH . yadA rAjA shAsti narAnnashiShyAn na tadrAGYya vardhate bhUmipAla .. 27..\\ yashchAmAtyaM mAnayitvA yathArhaM mantre cha yuddhe cha nR^ipo niyuGYyAt . pravardhate tasya rAShTraM nR^ipasya bhu~Nkte mahI.n chApyakhilAM chirAya .. 28..\\ atrApi sukR^ita.n karma vAchaM chaiva subhAShitAm . samIkShya pUjayanrAjA dharmaM prApnotyanuttamam .. 29..\\ sa.nvibhajya yadA bhu~Nkte na chAnyAnavamanyate . nihanti balina.n dR^ipta.n sa rAGYo dharma uchyate .. 30..\\ trAyate hi yadA sarva.n vAchA kAyena karmaNA . putrasyApi na mR^iShyechcha sa rAGYo dharma uchyate .. 31..\\ yadA shAraNikAnrAjA putra vatparirakShati . bhinatti na cha maryAdA.n sa rAGYo dharma uchyate .. 32..\\ yadApta dakShiNairyaGYairyajate shraddhayAnvitaH . kAmadveShAvanAdR^itya sa rAGYo dharma uchyate .. 33..\\ kR^ipaNAnAtha vR^iddhAnA.n yadAshru vyapamArShTi vai . harSha.n sa~njanayannR^INAM sa rAGYo dharma uchyate .. 34..\\ vivardhayati mitrANi tathArIMshchApakarShati . sampUjayati sAdhUMshcha sa rAGYo dharma uchyate .. 35..\\ satyaM pAlayati prAptyA nityaM bhUmiM prayachchhati . pUjayatyatithInbhR^ityAnsa rAGYo dharma uchyate .. 36..\\ nigrahAnugrahau chobhau yatra syAtAM pratiShThitau . asmi.Nlloke pare chaiva rAjA tatprApnute phalam .. 37..\\ yamo rAjA dhArmikANAM mAndhAtaH parameshvaraH . sa.nyachchhanbhavati prANAnna sa.nyachchha.nstu pApakaH .. 38..\\ R^itvikpurohitAchAryAnsatkR^ityAnavamanya cha . yadA samyakpragR^ihNAti sa rAGYo dharma uchyate .. 39..\\ yamo yachchhati bhUtAni sarvANyevAvisheShataH . tasya rAGYAnukartavya.n yantavyA vidhivatprajAH .. 40..\\ sahasrAkSheNa rAjA hi sarva evopamIyate . sa pashyati hi ya.n dharma.n sa dharmaH puruSharShabha .. 41..\\ apramAdena shikShethAH kShamAM buddhi.n dhR^itiM matim . bhUtAnA.n sattvajiGYAsAM sAdhvasAdhu cha sarvadA .. 42..\\ sa~NgrahaH sarvabhUtAnA.n dAnaM cha madhurA cha vAk . paurajAnapadAshchaiva goptavyAH svA yathA prajAH .. 43..\\ na jAtvadakSho nR^ipatiH prajAH shaknoti rakShitum . bharo hi sumahA.nstAta rAjyaM nAma suduShkaram .. 44..\\ taddaNDavinnR^ipaH prAGYaH shUraH shaknoti rakShitum . na hi shakyamadaNDena klIbenAbuddhinApi vA .. 45..\\ abhirUpaiH kule jAtairdakShairbhaktairbahushrutaiH . sarvA buddhIH parIkShethAstApasAshramiNAm api .. 46..\\ tatastva.n sarvabhUtAnA.n dharmaM vetsyasi vai param . svadeshe paradeshe vA na te dharmo vinashyati .. 47..\\ dharmashchArthashcha kAmash cha dharma evottaro bhavet . asmi.Nlloke pare chaiva dharmavitsukhamedhate .. 48..\\ tyajanti dArAnprANAMshcha manuShyAH pratipUjitAH . sa~Ngrahashchaiva bhUtAnA.n dAnaM cha madhurA cha vAk .. 49..\\ apramAdashcha shaucha.n cha tAta bhUtikaraM mahat . etebhyashchaiva mAndhAtaH satataM mA pramAdithAH .. 50..\\ apramatto bhavedrAjA chhidradarshI parAtmanoH . nAsya chhidraM paraH pashyechchhidreShu paramanviyAt .. 51..\\ etadvR^itta.n vAsavasya yamasya varuNasya cha . rAjarShINA.n cha sarveShAM tattvamapyanupAlaya .. 52..\\ tatkuruShva mahArAja vR^itta.n rAjarShisevitam . AtiShTha divyaM panthAnamahnAya bharatarShabha .. 53..\\ dharmavR^itta.n hi rAjAnaM pretya cheha cha bhArata . devarShipitR^igandharvAH kIrtayantyamitaujasaH .. 54..\\ sa evamukto mAndhAtA tenotathyena bhArata . kR^itavAnavisha~NkastadekaH prApa cha medinIm .. 55..\\ bhavAnapi tathA samya~NmAndhAteva mahIpatiH . dharma.n kR^itvA mahI.n rakShansvarge sthAnamavApsyasi .. 56..\\ ##\end{multicols}## \centerline{.. iti utathyagiitaa samaaptaa ..} #endindian \obeylines\medskip\hrule\medskip \rm{Please send corrections to Sunder Hattangadi(sunderh@hotmail.com); }\\ \rm{Last updated \today} \end{document}