%@@1 % File name : adhyatmaupan.itx %-------------------------------------------- % Text title : Adhyatma Upanishad % Author : Vedic tradition % Language : Sanskrit % Subject : philosophy/hinduism/ % Description/comments : # 73 / 108; Shukla Yajurveda - Samanya upanishad % Transliterated by : Sunder Hattangadi (sunderh@hotmail.com) % Proofread by : Sunder Hattangadi (sunderh@hotmail.com) % Latest update : August 11, 2000 % Send corrections to : sanskrit@cheerful.com % % Special Instructions: % i1h.hdr,ijag.inc,itrans.sty,multicol.sty,iarticle.sty % Transliteration scheme: ITRANS 5.2 % Site access : % http://sanskrit.gde.to % http://www.alkhemy.com/sanskrit/ % ftp://jaguar.cs.utah.edu/sanskrit/sanskrit.html %----------------------------------------------------- % The text is to be used for personal studies and research only. % Any use for commercial purpose is prohibited as a 'gentleman's' % agreement. % @@2 % % Please ignore the following commands upto #indian and others with % \ mark, % which are needed for devanaagarii output and formatting. %-------------------------------------------------------------------------- \documentstyle[11pt,multicol,itrans]{article} %\documentclass[11pt]{article} %\usepackage{multicol} #include=ijag.inc #endwordvowel=.h \portraitwide \parindent=100pt \let\usedvng=\Largedvng % for 1 column \pagenumbering{itrans} \def\engtitle#1{\hrule\medskip\centerline{\large #1}} \def\itxtitle#1{\medskip\centerline{\LARGEdvng #1}\medskip\hrule} \def\endtitles{\medskip\obeyspaceslines} %% \begin{document} \engtitle{.. Adhyatma Upanishad ..}## \itxtitle{.. adhyaatmopanishhat.h ..}##\endtitles## yatraantaryaamyaadibhedastattvato na hi yujyate . nirbhedaM paramaadvaita.n svamaatramavashishhyate .. AUM puurNamadaH puurNamidaM puurNaatpuurNamudachyate . puurNasya puurNamaadaaya puurNamevaavashishhyate .. AUM shaantiH shaantiH shaantiH .. hariH AUM .. antaHshariire nihito guhaayaamaja eko nityamasya pR^ithivii shariira.n yaH pR^ithiviimantare sa.ncharanyaM pR^ithivii na veda . yasyaapaHshariira.n yo apo.antare sa.ncharanyamaapo na viduH . yasya tejaH shariira.n yastejo.antare sa.ncharanya.n tejo na veda . yasya vaayuH shariira.n yo vaayumantare sa.ncharanya.n vaayurna veda . yasyaakaashaH shariira.n ya aakaashamantare sa.ncharanyamaakaasho na veda . yasya manaH shariira.n yo mano.antare sa.ncharanyaM mano na veda . yasya buddhiH shariira.n yo buddhimantare sa.ncharanyaM buddhirna veda . yasyaaha.nkaaraH shariira.n yo.aha.nkaaramantare sa.ncharanyamaha.nkaaro na veda . yasya chitta.n shariira.n yashchittamantare sa.ncharanya.n chitta.n na veda . yasyaavyakta.n shariira.n yo.avyaktamantare sa.ncharanyamavyakta.n na veda . yasyaakshara.n shariira.n yo.aksharamantare sa.ncharanyamkshara.n na veda . yasya mR^iyuH shariira.n yo mR^ityumantare sa.ncharanyaM mR^ityurna veda . sa eshha sarvabhuutaantaraatmaapahatapaapmaa divyo deva eko naaraayaNaH . ahaM mameti yo bhaavo dehaakshaadaavanaatmani . adhyaaso.aya.n nirastavyo vidushhaa brahmanishhThayaa .. 1.. j~naatvaa svaM pratyagaatmaanaM buddhitadvR^ittisaakshiNam.h . so.ahamityeva tadvR^ittyaa svaanyatraatmyamaatmanaH .. 2.. lokaanuvartana.n tyaktvaa tyaktvaa dehaanuvartanam.h . shaastraanuvartana.n tyaktvaa svaadhyaasaapanaya.n kuru .. 3.. svaatmanyeva sadaa sthityaa mano nashyati yoginaH . yuktyaa shrutyaa svaanubhuutyaa j~naatvaa saarvaatmyamaatmanaH .. 4.. nidraayaa lokavaartaayaaH shabdaaderaatmavismR^iteH . kvachinnavasara.n dattvaa chintayaatmaanamaatmani .. 5.. maataapitrormalodbhuuta.n malamaa.nsamaya.n vapuH . tyaktvaa chaNDaalavadduuraM brahmabhuuya kR^itii bhava .. 6.. ghaTaakaashaM mahaakaasha ivaatmaanaM paraatmani . vilaapyaakhaNDabhaavena tuushhNiiM bhava sadaa mune .. 7.. svaprakaashamadhishhThaana.n svayaMbhuuya sadaatmanaa . brahmaaNDamapi piNDaaNDa.n tyajyataaM malabhaaNDavat.h .. 8.. chidaatmani sadaanande deharuuDhaamaha.ndhiyam.h . niveshya li~NgamutsR^ijya kevalo bhava sarvadaa .. 9.. yatraishha jagadaabhaaso darpaNaantaHpura.n yathaa . tadbrahmaahamiti j~naatvaa kR^itakR^ityo bhavaanagha .. 10.. aha.nkaaragrahaanmuktaH svaruupamupapadyate . chandravadvimalaH puurNaH sadaanandaH svayaMprabhaH .. 11.. kriyaanaashaadbhavechchintaanaasho.asmaadvaasanaakshayaH . vaasanaaprakshayo mokshaH saa jiivanmuktirishhyate .. 12.. sarvatra sarvataH sarvabrahmamaatraavalokanam.h . sadbhaavabhaavaanaadaaDhyaadvaasanaalayamashnute .. 13.. pramaado brahmanishhThaayaa.n na kartavyaJ kadaachana . pramaado mR^ityurityaahurvidyaayaaM brahmavaadinaH .. 14.. yathaapakR^ishhTa.n shaivaala.n kshaNamaatra.n na tishhThati . aavR^iNoti tathaa maayaa praaj~na.n vaapi paraa~Nmukham.h .. 15.. jiivato yasya kaivalya.n videho.api sa kevalaH . samaadhinishhThataametya nirvikalpo bhavaanagha .. 16.. aj~naanahR^idayagrantherniHsheshhavilayastadaa . samaadhinaa vikalpena yadaadvaitaatmadarshanam.h .. 17.. atraatmatva.n dR^iDhiikurvannahamaadishhu sa.ntyajan.h . udaasiinatayaa teshhu tishhThedghaTapaTaadivat.h .. 18.. brahmaadistambaparyantaM mR^ishhaamaatraa upaadhayaH . tataH puurNa.n svamaatmaanaM pashyedekaatmanaa sthitam.h .. 19.. svayaM brahmaa svaya.n vishhNuH svayamindraH svaya.n shivaH . svaya.n vishvamida.n sarva.n svasmaadanyanna ki.nchana .. 20.. svaatmanyaaropitaa sheshhaabhaasavastuniraasataH . svayameva paraMbrahma puurNamadvayamakriyam.h .. 21.. asatkalpo vikalpo.aya.n vishvamityekavastuni . nirvikaare niraakaare nirvisheshhe bhidaa kutaH .. 22.. drashhTR^idarshanadR^ishyaadibhaavashuunye niraamaye . kalpaarNava ivaatyantaM paripuurNe chidaatmani .. 23.. tejasiiva tamo yatra viliinaM bhraantikaaraNam.h . advitiiye pare tattve nirvisheshhe bhidaa kutaH .. 24.. ekaatmake pare tattve bhedakartaa katha.n vaset.h . sushhuptau sukhamaatraayaaM bhedaH kenaavalokitaH .. 25.. chittamuulo vikalpo.aya.n chittaabhaave na kashchana . atashchitta.n samaadheyi pratyagruupe paraatmani .. 26.. akhaNDaanandamaatmaana.n vij~naaya svasvaruupataH . bahirantaH sadaanandarasaasvaadanamaatmani .. 27.. vairaagyasya phalaM bodho bodhasyoparatiH phalam.h . svaanandaanubhavachchhaantireshhaivoparateH phalam.h .. 28.. yadyuttarottaraabhaave puurvaruupa.n tu nishhphalam.h . nivR^ittiH paramaa tR^iptiraanando.anupamaH svataH .. 29.. maayopaadhirjagadyoniH sarvaj~natvaadilakshaNaH . paarokshyashabalaH satyaadyaatmakastatpadaabhidhaH .. 30.. aalambanatayaa bhaati yo.asmatpratyayashabdayoH . antaHkaraNasaMbhinnabodhaH sa tvaMpadaabhidhaH .. 31.. maayaavidye vihaayaiva upaadhii parajiivayoH . akhaNDa.n sachchidaanandaM paraM brahma vilakshyate .. 32.. ittha.n vaakyaistathaarthaanusandhaana.n shravaNaM bhavet.h . yuktyaa saMbhaavitatvaanusandhaanaM manana.n tu tat.h .. 33.. taabhya.n nirvichikitse.arthe chetasaH sthaapitasya yat.h . ekataanatvametaddhi nididhyaasanamuchyate .. 34.. dhyaatR^idhyaane parityajya kramaaddhyeyaikagocharam.h . nivaatadiipavachchitta.n samaadhirabhidhiiyate .. 35.. vR^ittayastu tadaaniimapyaj~naataa aatmagocharaaH . smaraNaadanumiiyante vyutthitasya samutthitaaH .. 36.. anaadaaviha sa.nsaare sa.nchitaaH karmakoTayaH . anena vilaya.n yaanti shuddho dharmo vivardhate .. 37.. dharmameghamimaM praahuH samaadhi.n yogavittamaaH . varshhatyeshha yathaa dharmaamR^itadhaaraaH sahasrashaH .. 38.. amunaa vaasanaajaale niHsheshhaM pravilaapite . samuulonmuulite puNyapaapaakhye karmasa.nchaye .. 39.. vaakyamapratibaddha.n satpraakparokshaavabhaasite . karaamalakamavadbodhaparokshaM prasuuyate .. 40.. vaasanaanudayo bhogye vairaagyasya tadaavadhiH . ahaMbhaavodayaabhaavo bodhasya paramaavadhiH .. 41.. liinavR^itteranutpattirmaryaadoparatestu saa . sthitapraj~no yatiraya.n yaH sadaanandamashnute .. 42.. brahmaNyeva viliinaatmaa nirvikaaro vinishhkriyaH . brahmaatmanoH shodhitayorekabhaavaavagaahini .. 43.. nirvikalpaa cha chinmaatraa vR^ittiH praj~neti kathyate . saa sarvadaa bhavedyasya sa jiivanmukta ishhyate .. 44.. dehendriyeshhvahaMbhaava idaMbhaavastadanyake . yasya no bhavataH kvaapi sa jiivanmukta ishhyate .. 45.. na pratyagbrahmaNorbheda.n kadaapi brahmasargayoH . praj~nayaa yo vijaanaati sa jiivanmukta ishhyate .. 46.. saadhubhiH puujyamaane.asminpiiDyamaane.api durjanaiH . samabhaavo bhavedyasya sa jiivanmukta ishhyate .. 47.. vij~naatabrahmatattvasya yathaapuurva.n na sa.nsR^itiH . asti chenna sa vij~naatabrahmabhaavo bahirmukhaH .. 48.. sukhaadyanubhavo yaavattaavatpraarabdhamishhyate . phalodayaH kriyaapuurvo nishhkriyo nahi kutrachit.h .. 49.. ahaM brahmeti vij~naanaatkalpakoTishataarjitam.h . sa.nchita.n vilaya.n yaati prabodhaatsvapnakarmavat.h .. 50.. svamasa~NgamudaasiinaM parij~naaya nabho yathaa . na shlishhyate yatiH ki.nchitkadaachidbhaavikarmabhiH .. 51.. na nabho ghaTayogena suraagandhena lipyate . tathaatmopaadhiyogena taddharme naiva lipyate .. 52.. j~naanodayaatpuraarabdha.n karma j~naanaanna nashyati . adattvaa svaphala.n lakshyamuddishyotsR^ishhTabaaNavat.h .. 53.. vyaaghrabuddhyaa vinirmukto baaNaH pashchaattu gomatau . na tishhThati bhinattyeva lakshya.n vegena nirbharam.h .. 54.. ajaro.asmyamaro.asmiiti ya aatmaanaM prapadyate . tadaatmanaa tishhThato.asya kutaH praarabdhakalpanaa .. 55.. praarabdha.n siddhyati tadaa yadaa dehaatmanaa sthitiH . dehaatmabhaavo naiveshhTaH praarabdha.n tyajyataamataH .. 56.. praarabdhakalpanaapyasya dehasya bhraantireva hi .. 57.. adhyastasya kutastattvamasatyasya kuto janiH . ajaatasya kuto naashaH praarabdhamasataH kutaH .. 58.. j~naanenaaj~naanakaaryasya samuulasya layo yadi . tishhThatyaya.n katha.n deha iti sha~Nkaavato jaDaan.h . samaadhaatu.n baahyadR^ishhTyaa praarabdha.n vadati shrutiH .. 59.. na tu dehaadisatyatvabodhanaaya vipashchitaam.h . paripuurNamanaadyantamaprameyamavikriyam.h .. 60.. sadghana.n chidghana.n nityamaanandaghanamavyayam.h . pratyagekarasaM puurNamananta.n sarvatomukham.h .. 61.. aheyamanupaadeyamanaadheyamanaashrayam.h . nirguNa.n nishhkriya.n suukshma.n nirvikalpa.n nira~njanam.h .. 62.. aniruupyasvaruupa.n yanmanovaachaamagocharam.h . satsamR^iddha.n svataHsiddha.n shuddhaM buddhamanodR^isham.h .. 63.. svaanubhuutyaa svaya.n j~naatvaa svamaatmaanamakhaNDitam.h . sa siddhaH susukha.n tishhTha nirvikalpaatmanaatmani .. 64.. kva gata.n kena vaa niita.n kutra liinamida.n jagat.h . adhunaiva mayaa dR^ishhTa.n naasti kiM mahadadbhutam.h .. 65.. ki.n heya.n kimupaadeya.n kimanyatki.n vilakshaNam.h . akhaNDaanandapiiyuushhapuurNabrahmamahaarNave .. 66.. na ki.nchidatra pashyaami na shR^iNomi na vedmyaham.h . svaatmanaiva sadaanandaruupeNaasmi svalakshaNaH .. 67.. asa~Ngo.ahamana~Ngo.ahamali~Ngo.aha.n hariH . prashaanto.ahamananto.ahaM paripuurNashchirantanaH .. 68.. akartaahamabhoktaahamavikaaro.ahamavyayaH . shuddha bodhasvaruupo.aha.n kevalo.aha.n sadaashivaH .. 69.. etaa.n vidyaamapaantaratamaaya dadau . apaantaratamo brahmaNe dadau . brahmaa ghoraa~Ngirase dadau . ghoraa~Ngiraa raikvaaya dadau . raikvo raamaaya dadau . raamaH sarvebhyo bhuutebhyo dadaavityetannirvaaNaanushaasana.n vedaanushaasana.n vedaanushaasanamityupanishhat.h .. AUM puurNamadaH puurNamidaM puurNaatpuurNamudachyate . puurNasya puurNamaadaaya puurNamevaavashishhyate .. AUM shaantiH shaantiH shaantiH .. hariH AUM tatsat.h .. iti adhyaatmopanishhatsamaaptaa .. ## \medskip\hrule\obeylines Encoded by Sunder Hattangadi (sunderh@hotmail.com) {\rm Please send corrections to sanskrit@cheerful.com} {\rm Last updated \today} \end{document}