%@@1 % File name : mundaka.itx %-------------------------------------------- % Text title : muNDakopaniShat % Author : Vedic Rishis % Language : Sanskrit % Subject : philosophy/hinduism/religion % Description/comments : #5/108; Atharva Veda, Mukhya upanishad % Transliterated by : Kim Paulsen % Proofread by : Avinash Sathaye, P.P.Narayanaswami. John Manetta % Latest update : July 20,1999, Nov 1,10 % Send corrections to : sanskrit@cheerful.com % % Special Instructions: % i1h.hdr,ijag.inc,itrans.sty,multicol.sty,iarticle.sty % Transliteration scheme: ITRANS 5.2 % Site access : % http://sanskritdocuments.org % http://sanskrit.gde.to/ %----------------------------------------------------- % The text is to be used for personal studies and research only. % Any use for commercial purpose is prohibited as a 'gentleman's' % agreement. % @@2 % % Commands upto engtitle are % needed for devanaagarii output and formatting. %-------------------------------------------------------- \documentstyle[11pt,multicol,itrans]{article} %\documentclass[11pt]{article} %\usepackage{multicol} #include=ijag.inc #endwordvowel=.h \portraitwide \parindent=100pt \let\usedvng=\Largedvng % for 1 column \pagenumbering{itrans} \def\engtitle#1{\hrule\medskip\centerline{\LARGE #1}} \def\itxtitle#1{\medskip\centerline{\LARGEdvng #1}\medskip\hrule} \def\endtitles{\medskip\obeyspaceslines} %% \begin{document} \engtitle{.. Mundaka Upanishad..}## \itxtitle{.. muNDakopaniShat ..}##\endtitles ## || shrIH|| || muNDakopaniShat.h || AUM bhadraM karNebhiH shruNuyAma devA bhadraM pashyemAxabhiryajatrAH | sthiraira~NgaistuShTuvA{\m+}sastanUbhirvyashema devahitaM yadAyuH | svasti na indro vR^iddhashravAH svasti naH pUShA vishvavedAH | svasti nastArkShyo ariShTanemiH svasti no bR^ihaspatirdadhAtu| || AUM shAntiH shAntiH shAntiH || || AUM brahmaNe namaH || || prathamamuNDake prathamaH khaNDaH || AUM brahmA devAnAM prathamaH saMbabhUva vishvasya kartA bhuvanasya goptA | sa brahmavidyAM sarvavidyApratiShThAmatharvAya jyeShThaputrAya prAha || 1|| \medskip atharvaNe yAM pravadeta brahmA.atharvA taM purovAchA~Ngire brahmavidyAm.h | sa bhAradvAjAya satyavAhAya prAha bhAradvAjo.a~Ngirase parAvarAm.h || 2|| \medskip shaunako ha vai mahAshAlo.a~NgirasaM vidhivadupasannaH paprachCha | kasminnu bhagavo vij~nAte sarvamidaM vij~nAtaM bhavatIti || 3|| \medskip tasmai sa hovAcha | dve vidye veditavye iti ha sma yad.hbrahmavido vadanti parA chaivAparA cha || 4|| \medskip tatrAparA R^igvedo yajurvedaH sAmavedo.atharvavedaH shikShA kalpo vyAkaraNaM niruktaM Chando jyotiShamiti | atha parA yayA tadakSharamadhigamyate || 5|| \medskip yattadadreshyamagrAhyamagotramavarNa\- machakShuHshrotraM tadapANipAdam.h . nityaM vibhuM sarvagataM susUkShmaM tadavyayaM yadbhUtayoniM paripashyanti dhIrAH || 6|| \medskip yathorNanAbhiH sR^ijate gR^ihNate cha yathA pR^ithivyAmoShadhayaH saMbhavanti | yathA sataH puruShAt.h keshalomAni tathA.akSharAt.h saMbhavatIha vishvam.h || 7|| \medskip tapasA chIyate brahma tato.annamabhijAyate | annAt.h prANo manaH satyaM lokAH karmasu chAmR^itam.h || 8|| \medskip yaH sarvaj~naH sarvavidyasya j~nAnamayaM tApaH | tasmAdetadbrahma nAma rUpamannaM ca jAyAte || 9|| \medskip || iti muNDakopaniShadi prathamamuNDake prathamaH khaNDaH || \bigskip || prathamamuNDake dvitIyaH khaNDaH || \medskip tadetat.h satyaM mantreShu karmANi kavayo yAnyapashyaMstAni tretAyAM bahudhA saMtatAni | tAnyAcharatha niyataM satyakAmA eSha vaH panthAH sukR^itasya loke || 1|| \medskip yadA lelAyate hyarchiH samiddhe havyavAhane | tadA.a.ajyabhAgAvantareNA.a.ahutIH pratipAdayet.h || 2|| \medskip yasyAgnihotramadarshamapaurNamAsa\- machAturmAsyamanAgrayaNamatithivarjita.n cha | ahutamavaishvadevamavidhinA huta\- mAsaptamAMstasya lokAn.h hinasti || 3|| \medskip kAlI karAlI cha manojavA cha sulohitA yA cha sudhUmravarNA | sphuli~NginI vishvaruchI cha devI lelAyamAnA iti sapta jihvAH || 4|| \medskip eteShu yashcharate bhrAjamAneShu yathAkAlaM chAhutayo hyAdadAyan.h | taM nayantyetAH sUryasya rashmayo yatra devAnAM patireko.adhivAsaH || 5|| \medskip ehyehIti tamAhutayaH suvarchasaH sUryasya rashmibhiryajamAnaM vahanti | priyAM vAchamabhivadantyo.archayantya eSha vaH puNyaH sukR^ito brahmalokaH || 6|| \medskip plavA hyete adR^iDhA yaj~narUpA aShTAdashoktamavaraM yeShu karma | etachChreyo ye.abhinandanti mUDhA jarAmR^ityuM te punarevApi yanti || 7|| \medskip avidyAyAmantare vartamAnAH svayaM dhIrAH paNDitaM manyamAnAH | ja~N.hghanyamAnAH pariyanti mUDhA andhenaiva nIyamAnA yathAndhAH || 8|| \medskip avidyAyaM bahudhA vartamAnA vayaM kR^itArthA ityabhimanyanti bAlAH | yat.h karmiNo na pravedayanti rAgAt.h tenAturAH kShINalokAshchyavante || 9|| \medskip iShTApUrtaM manyamAnA variShThaM nAnyachChreyo vedayante pramUDhAH | nAkasya pR^iShThe te sukR^ite.anubhUtvemaM lokaM hInataraM vA vishanti || 10|| \medskip tapaHshraddhe ye hyupavasantyaraNye shAntA vidvAMso bhaikShyacharyAM charantaH | sUryadvAreNa te virajAH prayAnti yatrAmR^itaH sa puruSho hyavyayAtmA || 11|| \medskip parIkShya lokAn.h karmachitAn.h brahmaNo nirvedamAyAnnAstyakR^itaH kR^itena | tadvij~nAnArthaM sa gurumevAbhigachChet.h samitpANiH shrotriyaM brahmaniShTham.h || 12|| \medskip tasmai sa vidvAnupasannAya samyak.h prashAntachittAya shamAnvitAya | yenAkSharaM puruShaM veda satyaM provAcha tAM tattvato brahmavidyAm.h || 13|| \medskip || iti muNDakopaniShadi prathamamuNDake dvitIyaH khaNDaH || \bigskip || dvitIya muNDake prathamaH khaNDaH || \medskip tadetat.h satyaM yathA sudIptAt.h pAvakAdvisphuli~NgAH sahasrashaH prabhavante sarUpAH | tathA.akSharAdvividhAH somya bhAvAH prajAyante tatra chaivApi yanti || 1|| \medskip divyo hyamUrtaH puruShaH sa bAhyAbhyantaro hyajaH | aprANo hyamanAH shubhro hyakSharAt.h parataH paraH || 2|| \medskip etasmAjjAyate praNo manaH sarvendriyANi cha | khaM vAyurjyotirApaH pR^ithivI vishvasya dhAriNI || 3|| \medskip agnIrmUrdhA chakShuShI chandrasUryau dishaH shrotre vAg.h vivR^itAshcha vedAH | vAyuH praNo hR^idayaM vishvamasya pad.hbhyAM pR^ithivI hyeSha sarvabhUtAntarAtmA || 4|| \medskip tasmAdagniH samidho yasya sUryaH somAt.h parjanya oShadhayaH pR^ithivyAm.h | pumAn.h retaH si~nchati yoShitAyAM bahvIH prajAH puruShAt.h saMprasUtAH || 5|| \medskip tasmAdR^ichaH sAma yajU.nShi dIkShA yaj~nAshcha sarve kratavo dakShiNAshcha | saMvatsarashcha yajamAnashcha lokAH somo yatra pavate yatra sUryaH || 6|| \medskip tasmAchcha devA bahudhA saMprasUtAH sAdhyA manuShyAH pashavo vayA.nsi | prANApAnau vrIhiyavau tapashcha shraddha satyaM brahmacharya.n vidhishcha || 7|| \medskip sapta prANAH prabhavanti tasmAt.h saptArchiShaH samidhaH sapta homAH | sapta ime lokA yeShu charanti prANA guhAshayA nihitAH sapta sapta || 8|| \medskip ataH samudrA girayashcha sarve.asmAt.h syandante sindhavaH sarvarUpAH | atashcha sarvA oShadhayo rasashcha yenaiSha bhUtaistiShThate hyantarAtmA || 9|| \medskip puruSha evedaM vishvaM karma tapo brahma parAmR^itam.h | etadyo veda nihitaM guhAyAM so.avidyAgranthiM vikiratIha somya || 10|| \medskip || iti muNDakopaniShadi dvitIyamuNDake prathamaH khaNDaH || \bigskip || dvitIya muNDake dvitIyaH khaNDaH || \medskip AviH saMnihitaM guhAcharaM nAma mahatpadamatraitat.h samarpitam.h | ejatprANannimiShachcha yadetajjAnatha sadasadvareNyaM paraM vij~nAnAdyadvariShThaM prajAnAm.h || 1|| \medskip yadarchimadyadaNubhyo.aNu cha yasmi.NllokA nihitA lokinashcha | tadetadakSharaM brahma sa prANastadu vA~NmanaH tadetatsatya.n tadamR^ita.n tadveddhavyaM somya viddhi || 2|| \medskip dhanur.h gR^ihItvaupaniShadaM mahAstraM sharaM hyupAsA nishitaM sandhayIta | Ayamya tad.hbhAvagatena chetasA lakShyaM tadevAkSharaM somya viddhi || 3|| \medskip praNavo dhanuH shAro hyAtmA brahma tallakShyamuchyate | apramattena veddhavyaM sharavat.h tanmayo bhavet.h || 4|| \medskip yasmin.h dyauH pR^ithivI chAntarikShamotaM manaH saha prANaishcha sarvaiH | tamevaikaM jAnatha AtmAnamanyA vAcho vimu~nchathAmR^itasyaiSha setuH || 5|| \medskip arA iva rathanAbhau saMhatA yatra nADyaH | sa eSho.antashcharate bahudhA jAyamAnaH | omityevaM dhyAyatha AtmAnaM svasti vaH pArAya tamasaH parastAt.h || 6|| \medskip yaH sarvaj~naH sarvavid.h yasyaiSha mahimA bhuvi | divye brahmapure hyeSha vyomnyAtmA pratiShThitaH || \medskip manomayaH prANasharIranetA pratiShThito.anne hR^idayaM sannidhAya | tad.h vij~nAnena paripashyanti dhIrA AnandarUpamamR^itaM yad.h vibhAti || 7|| \medskip bhidyate hR^idayagranthishChidyante sarvasaMshayAH | kShIyante chAsya karmANi tasmin.h dR^iShTe parAvare || 8|| \medskip hiraNmaye pare koshe virajaM brahma niShkalam.h | tachChubhraM jyotiShaM jyotistad.h yadAtmavido viduH || 9|| \medskip na tatra sUryo bhAti na chandratArakaM nemA vidyuto bhAnti kuto.ayamagniH | tameva bhAntamanubhAti sarvaM tasya bhAsA sarvamidaM vibhAti || 10|| \medskip brahmaivedamamR^itaM purastAd.h brahma pashchAd.h brahma dakShiNatashchottareNa | adhashchordhvaM cha prasR^itaM brahmaivedaM vishvamidaM variShTham.h || 11|| \medskip || iti muNDakopaniShadi dvitIyamuNDake dvitIyaH khaNDaH || \bigskip || tR^itIya muNDake prathamaH khaNDaH || \medskip dvA suparNA sayujA sakhAyA samAnaM vR^ikShaM pariShasvajAte | tayoranyaH pippalaM svAdvattyanashnannanyo abhichAkashIti || 1|| \medskip samAne vR^ikShe puruSho nimagno.anishayA shochati muhyamAnaH | juShTaM yadA pashyatyanyamIshamasya mahimAnamiti vItashokaH || 2|| \medskip yadA pashyaH pashyate rukmavarNaM kartAramIshaM puruShaM brahmayonim.h | tadA vidvAn.h puNyapApe vidhUya nira~njanaH paramaM sAmyamupaiti || 3|| \medskip praNo hyeSha yaH sarvabhUtairvibhAti vijAnan.h vidvAn.h bhavate nAtivAdI | AtmakrIDa AtmaratiH kriyAvA\- neSha brahmavidAM variShThaH || 4|| \medskip satyena labhyastapasA hyeSha AtmA samyagj~nAnena brahmacharyeNa nityam.h | antaHsharIre jyotirmayo hi shubhro yaM pashyanti yatayaH kShINadoShAH || 5|| \medskip satyameva jayate nAnR^itaM satyena panthA vitato devayAnaH | yenA.a.akramantyR^iShayo hyAptakAmA yatra tat.h satyasya paramaM nidhAnam.h || 6|| \medskip bR^ihachcha tad.h divyamachintyarUpaM sUkShmAchcha tat.h sUkShmataraM vibhAti | dUrAt.h sudUre tadihAntike cha pashyantvihaiva nihitaM guhAyAm.h || 7|| \medskip na chakShuShA gR^ihyate nApi vAchA nAnyairdevaistapasA karmaNa vA | j~nAnaprasAdena vishuddhasattva- statastu taM pashyate niShkalaM dhyAyamAnaH || 8|| \medskip eSho.aNurAtmA chetasA veditavyo yasmin.h prANaH pa~nchadhA saMvivesha | prANaishchittaM sarvamotaM prajAnAM yasmin.h vishuddhe vibhavatyeSha AtmA || 9|| \medskip yaM yaM lokaM manasA saMvibhAti vishuddhasattvaH kAmayate yAMshcha kAmAn.h | taM taM lokaM jayate tAMshcha kAmAM\- stasmAdAtmaj~naM hyarchayet.h bhUtikAmaH || 10|| \medskip || iti muNDakopaniShadi tR^itIyamuNDake prathamaH khaNDaH || \bigskip || tR^itIyamuNDake dvitIyaH khaNDaH || \medskip sa vedaitat.h paramaM brahma dhAma yatra vishvaM nihitaM bhAti shubhram.h | upAsate puruShaM ye hyakAmAste shukrametadativartanti dhIrAH || 1|| \medskip kAmAn.h yaH kAmayate manyamAnaH sa kAmabhirjAyate tatra tatra | paryAptakAmasya kR^itAtmanastu ihaiva sarve pravilIyanti kAmAH || 2|| \medskip nAyamAtmA pravachanena labhyo na medhayA na bahunA shrutena | yamevaiSha vR^iNute tena labhya\- stasyaiSha AtmA vivR^iNute tanU.n svAm.h || 3|| \medskip nAyamAtmA balahInena labhyo na cha pramAdAt.h tapaso vApyali~NgAt.h | etairupAyairyatate yastu vidvAM- stasyaiSha AtmA vishate brahmadhAma || 4|| \medskip saMprApyainamR^iShayo j~nAnatR^iptAH kR^itAtmAno vItarAgAH prashAntAH te sarvagaM sarvataH prApya dhIrA yuktAtmAnaH sarvamevAvishanti || 5|| \medskip vedAntavij~nAnasunishchitArthAH saMnyAsayogAd.h yatayaH shuddhasattvAH | te brahmalokeShu parAntakAle parAmR^itAH parimuchyanti sarve || 6|| \medskip gatAH kalAH pa~nchadasha pratiShThA devAshcha sarve pratidevatAsu | karmANi vij~nAnamayashcha AtmA pare.avyaye sarve ekIbhavanti || 7|| \medskip yathA nadyaH syandamAnAH samudre.a staM gachChanti nAmarUpe vihAya | tathA vidvAn.h nAmarUpAdvimuktaH parAtparaM puruShamupaiti divyam.h || 8|| \medskip sa yo ha vai tat.h paramaM brahma veda brahmaiva bhavati nAsyAbrahmavitkule bhavati | tarati shokaM tarati pApmAnaM guhAgranthibhyo vimukto.amR^ito bhavati || 9|| \medskip tadetadR^ichA.abhyuktam.h | kriyAvantaH shrotriyA brahmaniShThAH svayaM juhvata ekarShiM shraddhayantaH | teShAmevaitAM brahmavidyAM vadeta shirovrataM vidhivad.h yaistu chIrNam.h || 10|| \medskip tadetat.h satyamR^iShira~NgirAH purovAcha naitadachIrNavrato.adhIte | namaH paramaR^iShibhyo namaH paramaR^iShibhyaH || 11|| \medskip || iti muNDakopaniShadi tR^itIyamuNDake dvitIyaH khaNDaH || \medskip || ityatharvavedIya muNDakopaniShatsamAptA || \medskip AUM bhadra.n karNebhiH....shAntiH .. || AUM shAntiH shAntiH shAntiH || ## Encoded by Kim Paulsen Proofread by : Avinash Sathaye, P.P.Narayanaswami. John Manetta \medskip\hrule\obeylines \medskip {\rm Please send corrections to sanskrit@cheerful.com} {\rm Last updated \today} {\rm http://sanskritdocuments.org} \end{document}