%@@1 % File name : aranyaka1.itx %-------------------------------------------- % Text title : taittiriiya aaraNyaka 1 % Author : Vedic Tradition % Language : Sanskrit % Subject : philosophy/hinduism % Description/comments : ????Source % Transliterated by : Rajagopal Iyer (rajsand@yahoo.com) % Proofread by : Rajagopal Iyer (rajsand@yahoo.com) % Latest update : July 5, 2000 % Send corrections to : sanskrit@cheerful.com % % Special Instructions: % i1h.hdr,ijag.inc,itrans.sty,multicol.sty,iarticle.sty % Transliteration scheme: ITRANS 5.2 % Site access : % http://sanskrit.gde.to/ % http://www.alkhemy.com/sanskrit/ % ftp://jaguar.cs.utah.edu/sanskrit/sanskrit.html %----------------------------------------------------- % The text is to be used for personal studies and research only. % Any use for commercial purpose is prohibited as a 'gentleman's' % agreement. % @@2 % % Commands upto #indian and others with \ mark % are needed for devanaagarii output and formatting. %-------------------------------------------------------- \documentstyle[11pt,multicol,itrans]{article} %\documentclass[11pt]{article} %\usepackage{multicol} #include=ijag.inc #endwordvowel=.h \portraitwide \parindent=100pt \let\usedvng=\Largedvng % for 1 column \pagenumbering{itrans} \def\engtitle#1{\hrule\medskip\centerline{\large #1}} \def\itxtitle#1{\medskip\centerline{\LARGEdvng #1}\medskip\hrule} \def\endtitles{\medskip\obeyspaceslines} %% \begin{document} \engtitle{\LARGE Taittiriyaaranyakam}## \itxtitle{.. taittiriiyaaraNyakam..}##\endtitles## OM bha\`dra.n karNe\'bhiH shR^iNu\`yaama\' devaaH. bha\`draM pa\'shyemaa\`kshabhi\`ryaja\'traaH. sthi\`raira~Ngai\"stushhTu\`vaa{\m+}sa\'sta\`nuubhi\'H. vyashe\'ma de\`vahi\'ta\`.n yadaayu\'H. sva\`sti na\` indro\' vR^i\`ddhashra\'vaaH. sva\`sti na\'H puu\`shhaa vi\`shvave\'daaH. sva\`sti na\`staarkshyo\` ari\'shhTanemiH. sva\`sti no\` bR^iha\`spati\'rdadhaatu.. OM shaanti\`H shaanti\`H shaanti\'H .. OM bha\`dra.n karNe\'bhiH shR^iNu\`yaama\' devaaH. bha\`draM pa\'shyemaa\`kshabhi\`ryaja\'traaH. sthi\`raira~Ngai\"stushhTu\`vaa{\m+}sa\'sta\`nuubhi\'H. vyashe\'ma de\`vahi\'ta\`.n yadaayu\'H. sva\`sti na\` indro\' vR^i\`ddhashra\'vaaH. sva\`sti na\'H puu\`shhaa vi\`shvave\'daaH. sva\`sti na\`staarkshyo\` ari\'shhTanemiH. sva\`sti no\` bR^iha\`spati\'rdadhaatu. aapa\'maapaama\`paH sarvaa\"H. a\`smaada\`smaadi\`to.amuta\'H .. 1 .. a\`gnirvaa\`yushca\` suurya\'shca. sa\`ha sa\'.ncaska\`rarddhi\'yaa. vaa\`yvashvaa\' rashmi\`pata\'yaH. marii\"cyaatmano\` adru\'haH. de\`viirbhu\'vana\`suuva\'riiH. pu\`tra\`va\`tvaaya\' me suta. mahaanaamniirma\'haamaa\`naaH. ma\`ha\`so ma\'hasa\`ssva\'H. de\`viiH pa\'rjanya\`suuva\'riiH. pu\`tra\`va\`tvaaya\' me suta .. 2 .. a\`paashnyu\'shhNima\`paa raksha\'H. a\`paashnyu\'shhNima\`paaragham\". apaa\"ghraa\`mapa\' caa\`vartim\". apa\'de\`viiri\`to hi\'ta. vajra\'M de\`viirajii\'taa{\m+}shca. bhuva\'na.n deva\`suuva\'riiH. aa\`di\`tyaanadi\'ti.n de\`viim. yoni\'nordhvamu\`diishha\'ta . shi\`vaana\`shshanta\'maa bhavantu. di\`vyaa aapa\` oshha\'dhayaH. su\`mR^i\`Dii\`kaa sara\'svatii. maa te\` vyo\'ma sa\`.ndR^ishi\' .. 3 .. smR^iti\'H pra\`tyaksha\'maiti\`hyam\". anu\'maanashcatushhTa\`yam.h. e\`tairaadi\'tyamaNdalam.h. sarvai\'reva\` vidyaa\"syate. suuryo\` marii\'ci\`maada\'tte. sarvasmaa\"dbhuva\'naada\`dhi. tasyaaH paakavi\'sheshhe\`Na. smR^i\`ta.n kaa\'lavi\`sheshha\'Nam.h. na\`diiva\` prabha\'vaatkaa\`cit.h. a\`kshayyaa\"tsyanda\`te ya\'thaa .. 4 .. taannadyo.abhisa\'maaya\`nti. so\`russatii\' na ni\`va\'rtate e\`vannaa\`naasa\'mutthaa\`naaH. kaa\`laassa\'.nvatsa\`ra{\m+} shri\'taaH. aNushashca ma\'hasha\`shca. sarve\' samava\`yantri\'tam.h. satai\'ssa\`rvaissa\'maavi\`shhTaH. uu\`russa\'nna ni\`varta\'te adhisa.nvatsa\'ra.n vi\`dyaat.h. tadeva\' laksha\`Ne .. 5 .. aNubhishca ma\'hadbhi\`shca. sa\`maaruu\'DhaH pra\`dR^ishya\'te. sa.nvatsaraH pra\'tyakshe\`Na. naa\`dhisa\'tvaH pra\`dR^ishya\'te. pa\`Taro\' vikli\'dhaH pi\`~NgaH. e\`tadva\'ruNa\`laksha\'Nam.h. yatraita\'dupa\`dR^ishya\'te. sa\`hasra\'.n tatra\` niiya\'te. eka{\m+}hi shiro naa\'naa mu\`khe. kR^i\`tsnam ta\'dR^itu\`laksha\'Nam.h .. 6 .. ubhayatassapte\"ndriyaa\`Ni. ja\`lpita\'.n tveva\` dihya\'te. shuklakR^ishhNe sa.nva\'tsara\`sya. dakshiNavaama\'yoH paa\`rshvayoH. tasyai\`shhaa bhava\'ti. shu\`kra.n te\' a\`nyadya\'ja\`ta.n te\' a\`nyat.h. vishhu\'ruupe\` aha\'nii\` dyauri\'vaasi. vishvaa\` hi maa\`yaa ava\'si svadhaavaH. bha\`draa te\' puushhanni\`ha raa\`tira\`stviti\'. naatra\` bhuva\'nam.h. na puu\`shhaa. na pa\`shava\'H. naadityassaMvatsara eva prayaksheNa priyata\'maM vi\`dyaat.h. etadvai saMvatsarasya priyata\'ma{\m+} ruu\`pam.h. yo.asya mahaanartha utpatsyamaa\'no bha\`vati. idaM puNyaM ku\'rushhve\`ti. tamaahara\'Na.n da\`dyaat.h .. 7 .. saa\`ka\`.njaanaa{\m+}\' sa\`ptatha\'maahureka\`jam.h. shhaDu\'dya\`maa R^ishha\'yo deva\`jaa iti\'. teshhaa\'mi\`shhTaani\` vihi\'taani dhaama\`shaH. sthaa\`tre re\'jante\` vikR^i\'taani ruupa\`shaH ko nu\' maryaa\` ami\'thitaH. sakhaa\` sakhaa\'yamabraviit.h. jahaa\'ko a\`sma dii\'shhate. yasti\`tyaaja\' sakhi\`vida\`{\m+}\` sakhaa\'yaam.h. na tasya\' vaa\`cyapi\' bhaa\`go a\'sti. yadii{\m+}\' shR^i\`Notya\`laka{\m+}\' shR^iNoti .. 8 .. na hi pra\`veda\' sukR^i\`tasya\` panthaa\`miti\'. R^i\`turR^i\'tunaa nu\`dyamaa\'naH. vina\'naadaa\`bhidhaa\'vaH. shhashhTishca tri{\m+}sha\'kaa va\`lgaaH. shu\`kakR^i\'shhNau ca\` shhashhTi\'kau. saaraa\`ga\`va\`strairja\`rada\'kshaH. va\`sa\`nto vasu\'bhissa\`ha sa\`.nva\`tsa\`rasya\' savi\`tuH. prai\`shha\`kR^itpra\'tha\`maH smR^i\`taH. a\`muunaa\`daya\'teetya\`nyaan.h .. 9 .. a\`muu{\m+}shca\' pari\`raksha\'taH. e\`taa vaa\`caH pra\'yujya\`nte. yatraita\'dupa\`dR^ishya\'te. e\`tade\`va vi\'jaanii\`yaat. pra\`maaNa\'M kaala\`pa\'ryaye. vi\`she\`shha\`Na.n tu\' vakshyaa\`maH. R^i\`tuunaa\".n tanni\`bodha\'ta. shuklavaasaa\' rudra\`gaNaH. grii\`shhmeNaa\'.a.avarta\`te sa\'ha. ni\`jaha\'n.h pR^ithi\'vii{\m+} sa\`rvaam.h .. 10 .. jyo\`tishhaa\".aprati\`khyena\' saH. vi\`shva\`ruu\`paNi\' vaasaa\`{\m+}\`si. aa\`di\`tyaanaa\".n ni\`bodha\'ta. sa.nvatsariiNa\'.n karma\`phalam.h. varshhaabhirda\'dataa\`{\m+}\` saha. aduHkho\' duHkhaca\'kshuri\`va. tadmaa\'.a.apiita iva\` dR^ishya\'te. shiitenaa\"vyatha\'yanni\`va. ru\`ruda\'ksha iva\` dR^ishya\'te. hlaadayate\" jvala\'tashcai\`va. shaa\`myata\'shcaasya\` cakshu\'shhii. yaa vai prajaa bhra\'{\m+}shya\`nte. sa.nvatsaraattaa bhra\'{\m+}shya\`nte. yaa\`H prati\'tishhTha\`nti. sa.nvatsare taaH prati\'tishhTha\`nti. va\`rshhaabhya itya\`rthaH .. 11 .. akshi\'du\`Hkhotthi\'tasyai\`va. vi\`prasa\'nne ka\`niini\'ke. aa~Nktecaadga\'Na.n naa\`sti. R^i\`bhuuNaa\".n tanni\`bodha\'ta. ka\`na\`kaa\`bhaani\' vaasaa\`{\m+}\`si. a\`hataa\'ni ni\`bodhata. annamashniita\' mR^ijmii\`ta. a\`ha.n vo\' jiiva\`napra\'daH. e\`taa vaa\`caH pra\'yujya\`nte. sha\`radya\'tropa\`dR^ishya\'te .. 12 .. abhidhuunvanto.abhighna\'nta i\`va. vaa\`tava\'nto ma\`rudga\'NaaH. amuto jetumishhumu\'khaami\`va. sannaddhaassaha da\'dR^ishe\` ha. apadhvastairvastiva\'rNairi\`va. vi\`shi\`khaasa\'H kapa\`rdinaH. akruddhasya yotsya\'maana\`sya. kru\`ddhasye\'va\` lohi\'nii. hematashcakshu\'shhii vi\`dyaat.h. a\`kshNayo\"H kshipa\`Nori\'va .. 13 .. durbhikshaM deva\'loke\`shhu. ma\`nuunaa\'muda\`kaM gR^i\'he. e\`taa vaa\`caH pra\'vada\`ntiiH. vai\`dyuto\' yaanti\` shaishi\'riiH. taa a\`gniH pava\'manaa\` anvai\"kshata. i\`ha jii\'vi\`kaamapa\'ripashyan.h. tasyai\`shhaa bhava\'ti. i\`heha\'vassvata\`pasaH. maru\'ta\`ssuurya\'tvacaH. sharma\' sa\`prathaa\` aavR^i\'Ne .. 14 .. ati\'taa\`mraaNi\' vaasaa\`{\m+}\`si. a\`shhTiva\'jrisha\`taghni\' ca. vishve devaa vipra\'hara\`nti. a\`gniji\'hvaa a\`sashca\'ta. naiva devo\' na ma\`rtyaH. na raajaa va\'ruNo\` vibhuH. naagnirnendro na pa\'vamaa\`naH. maa\`tR^ikka\'ccana\` vidya\'te. di\`vyasyaikaa\` dhanu\'raartniH. pR^i\`thi\`vyaamapa\'raa shri\`taa .. 15 .. tasyendro vamri\'ruupe\`Na. dha\`nurjyaa\'machhi\`nathsva\'yam. tadi\'ndra\`dhanu\'ritya\`jyam. a\`bhrava\'rNeshhu\` caksha\'te. etadeva sha.nyorbaarha\'spatya\`sya. e\`tadru\'drasya\` dhanuH. ru\`drasya\' tveva\` dhanu\'raartniH. shira\` utpi\'peshha. sa pra\'va\`rgyo\'.abhavat.h. tasmaa\`dyassapra\'va\`rgyeNa\' ya\`j~nena\` yaja\'te. ru\`drasya\` sa shira\`H prati\'dadhaati. naina{\m+}\' ru\`dra aaru\'ko bhavati. ya e\`va.n veda\' .. 16 .. a\`tyuu\`rdhvaa\`ksho.ati\'rashcaat.h. shishi\'raH pra\`dR^ishya\'te. naiva ruupa.n na\' vaasaa\`{\m+}\`si. na cakshu\'H prati\`dR^ishya\'te. a\`nyonya\`.n tu na\' hi{\m+}sraa\`taH. sa\`tasta\'ddeva\`laksha\'Nam.h. lohito.akshNi shaa\'rashii\`rshhNiH. suu\`ryasyo\'daya\`naM pra\'ti. tva.n kareshhi\'nya~nja\`likaam.h. tva\`.n karo\'shhi ni\`jaanu\'kaam.h .. 17 .. nijaanukaame\"nya~nja\`likaa. amii vaacamupaasa\'taami\`ti. tasmai sarva R^itavo\' nama\`nte. maryaadaakaratvaatpra\'puro\`dhaam. braahmaNa\' aapno\`ti. ya e\'vaM ve\`da. sa khalu sa.nvatsara etaissenaanii\'bhissa\`ha. indraaya sarvaankamaana\'bhiva\`hati. sa dra\`psaH. tasyai\`shhaa bhava\'ti .. 18 .. ava\'dra\`pso a{\m+}\'shu\`matii\'matishhThat.h. i\`yaa\`naH kR^i\`shhNo da\`shabhi\'ssa\`hasrai\"H. aava\`rtamindra\`H shacyaa\` dhama\'ntam.h. upsnuhi taM nR^imaNaamatha\'draami\`tii. etayaivendraH salaavR^i\'kyaa sa\`ha. asuraan.h pa\'rivR^i\`shcati. pR^ithi\'vya\`{\m+}\`shuma\'tii. taama\`nvava\'sthitaH sa.nvatsa\`ro di\`va.n ca\'. naiva.n vidushhaa.a.acaaryaa\"ntevaa\`sinau. anyonyasmai\" druhyaa\`taam. yo dru\`hyati. bhrashyate sva\'rgaallo\`kaat.h. ityR^ituma\'NDalaa\`ni. suuryamaNDalaa\"nyaakhyaa\`yikaaH. ata uurdhva{\m+} sani\'rva\`canaaH ..19 .. aarogo bhraajaH paTara\'H pata\`~NgaH. svarNaro jyotishhimaan.h\' vibhaa\`saH. te asmai sarve divamaa\'tapa\`nti. uurja.n duhaanaa anapasphura\'nta i\`ti. kashya\'po.ashhTa\`maH. sa mahaameru.n na\' jahaa\`ti. tasyai\`shhaa bhava\'ti. yatte\` shilpa.n\'kashyapa roca\`naava\'t.h. i\`ndri\`yaava\'tpushhka\`laM ci\`trabhaaa\'nu. yasmi\`ntsuuryaa\` arpi\'taassa\`pta saa\`kam.h .. 20 .. tasmin.h raajaanamadhivishraye\'mami\`ti. te asmai sarve kashyapaajjy oti\'rlabha\`nte. taantsomaH kashyapaadadhi\'nirddha\`mati. bhrastaakarmakR^i\'divai\`vam.h. praaNo jiivaaniindriya\'jiivaa\`ni. sapta shiirshha\'NyaaH praa\`NaaH. suuryaa i\'tyaacaa\`ryaaH. apashyamahametantsapta suu\"ryaani\`ti. pa~ncakarNo\' vaatsyaa\`yanaH. saptakarNa\'shca plaa\`kshiH .. 21 .. aanushraavika eva nau kashya\'pa i\`ti. ubhau\' veda\`yite. na hi shekumiva mahaame\'ruM ga\`ntum. apashyamahametsuuryamaNDala.m pariva\'rtamaa\`nam. gaa\`rgyaH praaNatraa\`taH. gacchhanta ma\'haame\`rum. eka\'.m caaja\`hatam. bhraajapaTarapata\'~Ngaa ni\`hane. tishhThannaa\'tapa\`nti. tasmaa\'di\`ha taptri\'tapaaH .. 22 .. a\`mutre\`tare. tasmaa\'di\`haataptri\'tapaaH. teshhaa\'meshhaa\` bhava\'ti. sa\`pta suuryaa\` diva\`manu\`pravi\'shhTaaH. taana\`nveti\' pa\`thibhi\'rdakshi\`Naavaan.h\'. te asmai sarve ghR^itamaa\'tapa\`nti. uurja.n duhaanaa anapasphura\'nta i\`ti. saptartvijassuuryaa i\'tyaacaa\`ryaaH. teshhaa\'meshhaa\` bhava\'ti. sa\`pta disho\` naanaa\'suuryaaH .. 23 .. sa\`pta hotaa\'ra R^i\`tvija\'H. devaa aadityaa\' ye sa\`pta. tebhissomaa\"bhiiraksha\'Na i\`ti. tada\'pyaamnaa\`yaH. digbhraaja R^ituu\"n.h karo\`ti. eta\'yaivaa\`vR^itaa sahasrasuuryataayaa iti vai\'shaMpaa\`yanaH. tasyai\`shhaa bhava\'ti. yaddyaava\' indra te sha\`ta{\m+}\'sha\`taM bhuumii\"H. u\`tasyuH. natvaa\' vajrin.h sa\`hasra\`{\m+}\` suuryaa\'H .. 24 .. anunajaatamashhTa roda\'sii i\`ti. naanaali~NgatvaadR^ituunaaM naanaa\'suurya\`tvam. ashhTau tu vyavasi\'taa i\`ti. suuryamaNDalaanyashhTaa\'ta uu\`rdhvam.h. teshhaa\'meshhaa\` bhava\'ti. ci\`tra.n de\`vaanaa\`muda\'gaa\`danii\'kam. cakshu\'rmi\`trasya\` varu\'Nasyaa\`gne. aapraa\` dyaavaa\'pR^ithi\`vii a\`ntari\'ksham. suurya aatmaa jagatastasthu\'shhashce\`ti ..25 .. kvedamabhra\'nnivi\`shate. kvaaya{\m+}\' sa.nvatsa\`ro mi\'thaH. kvaahaH kveyande\'va raa\`trii. kva maasaa R^i\'tava\`H shritaaH. arddhamaasaa\' muhuu\`rtaaH. nimeshhaastu\'Tibhi\`ssaha. kvemaa aapo ni\'visha\`nte. ya\`diito\' yaanti\` saMpra\'ti. kaalaa apsuni\'visha\`nte. aa\`passuurye\' sa\`maahi\'taaH .. 26 .. abhraa\"NyapaH pra\'padya\`nte. vi\`dyutsuurye\' sa\`maahi\'taa. anavarNe i\'me bhuu\`mii. i\`yaM caa\'.asau ca\` roda\'si. ki{\m+}svidatraanta\'raa bhuu\`tam. ye\`neme vi\'dhR^ite\` ubhe. vi\`shhNunaa\' vidhR^i\'te bhuu\`mii. i\`ti va\'tsasya\` veda\'naa. iraa\'vatii dhenu\`matii\` hi bhuu\`tam.h. suu\`ya\`va\`sinii\` manu\'shhe dasha\`sye\" .. 27 .. vya\'shhTabhnaa\`droda\'sii\` vishhNa\'ve\`te. daa\`dhartha\' pR^ithi\`viima\`bhito\' ma\`yuukhai\"H. kintadvishhNorba\'lamaa\`huH. kaa\` diipti\'H kiM pa\`raaya\'Nam.h. eko\' ya\`ddhaara\'yadde\`vaH. re\`jatii\' roda\`sii u\'bhe. vaataadvishhNorba\'lamaa\`huH. a\`ksharaa\"ddiipti\`rucya\'te. tri\`padaa\`ddhaara\'yadde\`vaH. yadvishhNo\'reka\`mutta\'mam.h .. 28 .. a\`gnayo\' vaaya\'vashcai\`va. e\`tada\'sya pa\`raaya\'Nam.h. pR^icchhaami tvaa pa\'raM mR^i\`tyum.h. a\`vama\'M madhya\`ma~nca\'tum.h. lo\`k~nca\` puNya\'paapaa\`naam.h. e\`tatpR^i\'cchhaami\` saMpra\'ti. a\`mumaa\'huH pa\'raM mR^i\`tyum.h. pa\`vamaa\'na.n tu\` madhya\'mam.h. a\`gnire\`vaava\'mo mR^i\`tyuH. ca\`ndramaa\"shcatu\`rucya\'te .. 29 .. a\`naa\`bho\`gaaH pa\'raM mR^i\`tyum.h. paa\`paassa\'.nyanti\` sarva\'daa. aabhogaastveva\' sa.nya\`nti. ya\`tra pu\'NyakR^i\`to ja\'naaH. tato\' ma\`dhyama\'maaya\`nti. ca\`tuma\'gni.n ca\` saMpra\'ti. pR^icchhaami tvaa\' paapa\`kR^itaH. ya\`tra yaa\'taya\`te ya\'maH. tvannastadbrahma\'n.h prabruu\`hi. ya\`di ve\"tthaa.asa\`to gR^i\'han.h .. 30 .. ka\`shyapaa\'dudi\'taassuu\`ryaaH. paa\`paanni\'rghnanti\` sarva\'daa. rodasyonta\'rdeshe\`shhu. tatra nyasyante\' vaasa\`vaiH. te.ashariiraaH pra\'padya\`nte. ya\`thaa.apu\'Nyasya\` karma\'NaH. apaa\"Nya\`paada\'keshaa\`saH. ta\`tra te\'yoni\`jaa ja\'naaH. mR^itvaa punarmR^ityumaa\'padya\`nte. a\`dyamaa\'naassva\`karma\'bhiH .. 31 .. aashaatikaaH krima\'ya i\`va. tataH puuyante\' vaasa\`vaiH apai\'taM mR^i\`tyu.n ja\'yati. ya e\`va.n veda\'. sa khalvaiva.n\' vidbraa\`hmaNaH. dii\`rghashru\'ttamo\` bhavati. kashya\'pa\`syaati\'thi\`ssiddhaga\'mana\`ssiddhaga\'manaH. tasyai\`shhaa bhava\'ti. aayasmi\"nthsa\`pta vaa\'sa\`vaaH. roha\'nti puu\`rvyaa\' ruha\'H .. 32 .. R^ishhi\'r.h ha diirgha\`shrutta\'maH. indrasya gharmo ati\'thiri\`ti. kashyapaH pashya\'ko bha\`vati. yatsarvaM paripashyatii\'ti sau\`kshmyaat.h. athaagne\'rashhTapu\'rushha\`sya. tasyai\`shhaa bhava\'ti. agne\` naya\' su\`pathaa\' raa\`ye a\`smaan.h. vishvaa\'ni deva va\`yunaa\'ni vi\`dvaan.h. yu\`yo\`dhya\'smajju\'huraa\`Namena\'H. bhuuyishhThante nama ukti.n vi\'dheme\`ti .. 33 .. agnishca jaata\'vedaa\`shca. sahojaa a\'jiraa\`prabhuH. vaishvaanaro na\'ryaapaa\`shca. pa\`~Nktiraa\'dhaashca\` sapta\'maH visarpevaa.ashhTa\'mo.agnii\`naam.h. ete.ashhTau vasavaH kshi\'taa i\`ti. yathartvevaagnerarcirvarNa\'vishe\`shhaaH. niilaarcishca piitakaa\"rcishce\`ti. atha vaayorekaadashapurushhasyaikaadasha\'striika\`sya. prabhraajamaanaa vya\'vadaa\`taaH .. 34 .. yaashca vaasu\'kivai\`dyutaaH. rajataaH paru\'shhaaH shyaa\`maaH. kapilaa a\'tilo\`hitaaH. uurdhvaa avapa\'tantaa\`shca. vaidyuta i\'tyekaa\`dasha. naina.n vaidyuto\' hina\`sti. ya e\'va.n ve\`da. sa hovaaca vyaasaH paa\'raasha\`ryaH. vidyudvadhamevaahaM mR^ityumai\"cchhami\`ti. na tvakaa\'ma{\m+}ha\`nti .. 35 .. ya e\'va.n ve\`da. atha ga\'ndharva\`gaNaaH. svaaana\`bhraaT.h. a~Nghaa\'ri\`rbambhaa\'riH. hasta\`ssuha\'staH. kR^ishaa\'nurvi\`shvaava\'suH. muurdhanvaanthsuu\"ryava\`rcaaH. kR^itirityekaadasha ga\'ndharva\`gaNaaH. devaashca ma\'haade\`vaaH. rashmayashca devaa\' gara\`giraH ..36 .. naina.n giro\' hina\`sti. ya e\'va.n ve\`da. gau\`rii mi\'maaya sali\`laani\` taksha\'tii. eka\'padii dvi\`padii\` saa catu\'shhpadii. a\`shhTaapa\'dii\` nava\'padii babhuu\`vushhii\". sasraaksharaa parame vyo\'manni\`ti. vaaco\' vishe\`shhaNam.h. atha nigada\'vyaakhyaa\`taaH. taananukra\'mishhyaa\`maH. va\`raahava\'ssvata\`pasaH .. 37 .. vi\`dyunma\'haso\` dhuupa\'yaH. shvaapayo gR^ihamedhaa\"shcetye\`te. ye\` ceme.ashi\'mivi\`dvishhaH. parjanyaassapta pR^ithiviimabhiva\'rshhanti. vR^ishhTi\'bhiri\`ti. etayaiva vibhaktivi\'parii\`taaH. sa\`ptabhi\`rvaa tai\'rudii\`ritaaH. amuunlokaanabhiva\'rshha\`nti. teshaa\'meshhaa\` bhava\'ti. sa\`maa\`name\`taduda\'kam.h .. 38 .. u\`ccaitya\'va\`caaha\'bhiH. bhuumi\'M pa\`rjanyaa\` jinva\'nti. diva.n jinvantyagna\'ya i\`ti. yadaksha\'raM bhuu\`takR^itam.h. vishve\' devaa u\`paasa\'te. maha\`rshhi\'masya go\`ptaaram\". ja\`mada\'gni\`maku\'rvata. ja\`mada\'gni\`raapyaa\'yate. chhando\'bhishcaturutta\`raiH. raaj~na\`ssoma\'sya tR^i\`ptaasa\'H .. 39 .. brahma\'Naa vii\`ryaa\'vataa. shi\`vaa na\'H pra\`disho\` disha\'H. tachCha\`M yoraavR^i\'Niimahe. gaa\`tuM ya\`j~naaya\'. gaa\`tuM ya\`j~napa\'taye. daivii\"ssva\`stira\'stu naH. sva\`stirmaanu\'shhebhyaH. uu\`rdhvaM ji\'gaatu bheshha\`jam. shanno\' astu dvi\`pade\". sha.m catu\'shhpade. somapaa ##(## 3 ##)## asomapaa ##(## 3 ##)## iti nigada\'vyaakhyaa\`taaH .. 40 .. sa\`ha\`sra\`vR^idi\'yaM bhuu\`miH. pa\`ra.n vyo\'ma sa\`hasra\'vR^it.h. a\`shvinaa\' bhujyuu\'naasa\`tyaa. vi\`shvasya\' jaga\`taspa\'tii. jaayaa bhuumiH pa\'tirvyo\`ma. mi\`thuna\'ntaa a\`turya\'thuH. putro bR^ihaspa\'tii ru\`draH. sa\`ramaa\' iti\' striipu\`mam.h. shu\`kra,n vaa\'ma\`nyadya\'ja\`.n vaa\'ma\`nyat.h. vishhu\'ruupe\` aha\'nii\` dyauri\'va sthaH .. 41 .. vishvaa\` hi maa\`yaa ava\'thaH svadhaavantau. bha\`draa vaa\"M puushhaNaavi\`haraa\`tira\'stu vaasaa\"tyau ci\`trau jaga\'to ni\`dhaanau\". dyaavaa\'bhuumii ca\`ratha\'H sa\`{\m+}\` sakhaa\'yau. taava\`shvinaa\' raa\`sabhaa\"shvaa\` hava\'M me. shu\`bha\`spa\`tii\` aa\`gata{\m+}\' suu\`ryayaa\' sa\`ha. tyugro\'ha bhu\`jyuma\'shvinodame\`ghe. ra\`yinna kashci\'nmamR^i\`vaaM ##(## 2 ##)## avaa\'haaH. tamuu\'hathurnau\`bhiraa\"tma\`nvatii\'bhiH. a\`nta\`ri\`ksha\`pruDbhi\`rapo\'dakaabhiH .. 42 ti\`sraH kshapa\`strirahaa\'ti\`vraja\'dbhiH. naasa\'tyaa bhu\`jyumuu\'hathuH pata\`~NgaiH. sa\`mu\`drasya\` dhanva\'nnaa\`rdrasya\' paa\`re. tri\`bhiirathai\"shsha\`tapa\'dbhi\`H shhaDa\'shvaiH. sa\`vi\`taara\`.n vita\'nvantam.h. anu\'badhnaati shaaMba\`raH. aapapuurshhaMba\'rashcai\`va. sa\`vitaa\'repa\`so\'.abhavat.h. tya{\m+} sutR^ipta.n vi\'ditvai\`va. ba\`huso\'ma gi\`ra.n va\'shii .. 43 .. anveti tugro va\'kriyaa\`ntam.h. aayasuuyaantsoma\'tR^ipsu\`shhu. sa sa~Ngraamastamo\"dyo.atyo\`taH. vaaco gaaH pi\'paati\` tat.h. sa tadgobhisstaa\".atyetya\`nye. ra\`kshasaa\'nanvi\`taashca\' ye. a\`nveti\` pari\'vR^ityaa\`.astaH. e\`vame\`taustho\' ashvinaa. te e\`te dyu\'HpR^ithi\`vyoH. aha\'raha\`rgarbha\'ndadhaathe .. 44 .. tayo\'re\`tau va\`tsaava\'horaa\`tre. pR^i\`thi\`vyaa aha\'H. di\`vo raatri\'H. taa avi\'sR^ishhtau. dampa\'tii e\`va bha\'vataH. tayo\'re\`tau va\`tsau. a\`gnishcaa\'ditya\`shca\'. raa\`trerva\`tsaH. shve\`ta aa\'di\`tyaH. aho\`.agniH .. 45 .. taa\`mro a\'ru\`NaH. taa avi\'sR^ishhTau. dampa\'tii e\`va bha\'vataH. tayo\'re\`tau va\`tsau. vR^i\`trashca\' vaidyu\`tashca\'. a\`gnervR^i\`traH. vai\`dyuta\' aadi\`tyasya\'. taa avi\'sR^ishhTau. dampa\'tii e\`va bha\'vataH. tayo\'re\`tau va\`tsau .. 46 .. u\`shhmaa ca\' niihaa\`rashca\'. vR^itrasyo\`shhmaa. vai\`dyu\`tasya\' niihaa\`raH. tau taave\`va prati\'padyete. seya{\m+}raatrii\' ga\`rbhiNii\' pu\`treNa\` sa.nva\'sati. tasyaa\` vaa e\`tadu\`lbaNam.h\". yadraatrau\' ra\`shmaya\'H. yathaa\` gorga\`rbhiNyaa\' u\`lbaNam.h\". e\`vame\`tasyaa\' u\`lbaNam.h\". prajayishhNuH prajayaa ca pashubhi\'shca bha\`vati. ya e\'va.n ve\`da. etamudyantamapiya\'nta.n ce\`ti. aadityaH puNya\'sya va\`tsaH. atha pavi\'traa~Ngi\`rasaH .. 47 .. pa\`vitra\'vanta\`H pari\`vaaja\`maasa\'te. pi\`taishhaa\"M pra\`tno a\`bhira\'kshati vra\`tam.h. ma\`hassa\'mu\`dra.n varu\'Nasti\`roda\'dhe. dhiiraa\' icchheku\`rdharu\'Neshhvaa\`rabham.h\" . pa\`vitra\'.n te\` vita\'ta\`M brahma\'Na\`spate\". prabhu\`rgaatraaNi\` parye\'shhivi\`shvata\'H. ata\'ptatanuu\`rna tadaa\`mo a\'shnute. shR^i\`taasa\` idvaha\'nta\`statsamaa\'shata. bra\`hmaa de\`vaanaa\"m.h. asa\'tassa\`dye tata\'kshuH .. 48 .. R^isha\'yassa\`ptaatri\'shca\` yat.h. sarve.atrayo a\'gastya\`shca. naksha\'trai\`shsha~NkR^i\'to.avasan.h. atha\' savitu\`H shyaavaashva\`syaa.avarti\'kaamasya. a\`mii ya R^ikshaa\` nihi\'taasa u\`ccaa. nakta\`.n dadR^i\'shre\` kuhaa\'ci\`ddive\'yuH. ada\'bdhaani\` varu\'Nasya vra\`taani\'. vi\`caa\`kashacca\`ndramaa\` naksha\'trameti. tatsa\'vi\`turvare\"NyaM. bhargo\' de\`vasya\' dhiimahi .. 49 .. dhiyo\` yo na\'H praco\`dayaa\"t.h. tatsa\'vi\`turvR^i\'Niimahe. va\`yande\`vasya\` bhoja\'nam.h. shreshhTha{\m+}\'sarva\`dhaata\'mam.h. tura\`M bhaga\'sya dhiimahi. apaa\'guuhata savitaa\` tR^ibhiin.h\'. sarvaa\"di\`vo andha\'saH. nakta\`ntaanya\'bhavandR^i\`she. asthya\`sthnaa saMbha\'vishhyaamaH. naama\` naamai\`va naa\`ma me\" .. 50 .. napu{\m+}sa\'ka\`M pumaa\`{\m+}\`strya\'smi. sthaava\'ro.asmyatha\` ja~Nga\'maH. ya\`je.ayakshi\` yashhTaa\`he ca\'. mayaa\' bhuu\`taanya\'yakshata. pa\`shavo\' mama\' bhuutaa\`ni. anuubandhyo.asmya\'ha.n vi\`bhuH. striya\'ssa\`tiiH. taa u\'me pu\`{\m+}\`sa aa\'huH. pashya\'daksha\`Nvaannavice\'tada\`ndhaH. ka\`viryaH pu\`trasya i\`maa ci\'keta .. 51 .. yastaa vi\'jaa\`naathsa\'vi\`tuH pi\`taasa\'t.h. a\`ndho maNima\'vindat.h. tama\'na~Nguli\`raava\'yat.h. a\`grii\`vaH pratya\'mu~ncat.h. tamaji\'hvaa a\`sashca\'ta. uurdhvamuulama\'vaakchhaa\`kham.h. vR^i\`ksha.n yo\' veda\` sampra\'ti. na sa jaatu jana\'H shradda\`dhyaat.h. mR^i\`tyurmaa\' maara\`yaadi\'tiH. hasita{\m+}rudi\'ta~Ngii\`tam.h .. 52 .. viiNaa\'paNava\`laasi\'tam.h. mR^i\`ta~njii\`va.n ca\' yatki\`.ncit a\`~Ngaani\' sneva\` viddhi\' tat.h. atR^i\'shhya\`{\m+}\`stR^ishhya\'dhyaayat.h. a\`smaajjaa\`taa me\' mithuu\` carann.h\'. putro nirR^ityaa\' vaide\`haH. a\`cetaa\' yashca\` ceta\'naH. sa\` taM maNima\'vindat.h. so\'.ana~Nguli\`raava\'yat.h. so\`.agrii\`vaH pratya\'mu~ncat.h .. 53 .. so.aji\'hvo a\`sashca\'ta. naitamR^ishi.n viditvaa naga\'raM pra\`vishet.h. ya\'di pra\`vishet.h. mi\`thau cari\'tvaa pra\`vishet.h. tathsambhava\'sya.n vra\`tam.h. aa\`tama\'gne ra\`thanti\'shhTha. ekaa\"shvameka\`yoja\'nam.h. ekacakra\'meka\`dhuram.h. vaa\`tadhraa\'jiga\`ti.n vi\'bho. na\` ri\`shhyati\' na vya\`thate .. 54 .. naa\`syaaksho\' yaatu\` sajja\'ti. yacchhvetaa\"n.hrohi\'taa{\m+}shcaa\`gneH. ra\`the yu\'k.htvaa.adhi\`tishhTha\'ti. ekayaa ca dashabhishca\' svabhuu\`te. dvaabhyaamishhTaye vi{\m+}\'shatyaa\` ca. tisR^ibhishca vahase tri{\m+}shataa\` ca. niyudbhirvaayavihitaa\' vimu~nca .. 55 .. aata\'nushhva\` prata\'nushhva. u\`ddhamaa.a.adha\'ma\` sandha\'ma. aaditye candra\'varNaa\`naam.h. garbha\`maadhe\'hi\` yaH pumaan.h\'. i\`tassi\`kta{\m+}suurya\'gatam.h. ca\`ndrama\'se\` rasa\'~NkR^idhi. vaaraada~njana\'yaagre\`.agnim.h. ya eko\' rudra\` ucya\'te. a\`sa\`~Nkhyaa\`taassa\'hasraa\`Ni. sma\`ryate\' na ca\` dR^ishya\'te .. 56 .. e\`vame\`tanni\'bodhata. aama\`ndrairi\'ndra\` hari\'bhiH. yaa\`hi ma\`yuura\'romabhiH. maa tvaa kecinniyemuri\'nna paa\`shinaH. da\`dha\`nveva\` taa i\'hi. maa ma\`ndrairi\'ndra\` hari\'bhiH. yaa\`mi ma\`yuura\'romabhiH. maa maa kecinniyemuri\'nna paa\`shinaH. ni\`dha\`nveva\` taaM ##(## 2 ##)## i\'mi. aNubhishca ma\'hadbhi\`shca .. 57 .. ni\`ghR^ishhvai\'rasa\`maayu\'taiH. kaalairharitva\'maapa\`nnaiH. indraayaa\'hi sa\`hasra\'yuk.h. a\`gnirvi\`bhraashhTi\'vasanaH. vaa\`yushshveta\'sikdru\`kaH. sa\`.nva\`thsa\`ro vi\'shhuu\`varNai\"H. nitya\`ste.anuca\'raasta\`va. subrahmaNyo{\m+} subrahmaNyo{\m+} su\'brahma\`Nyom.h. indraagacchha hariva aagacchha me\'dhaati\`theH. meshha vR^ishhaNashva\'sya me\`ne .. 58 .. gauraavaskandinnahalyaa\'yai jaa\`ra. kaushikabrahmaNa gautama\'bruvaa\`Na. a\`ru\`Naashva\' i\`haaga\'taaH. vasa\'vaH pR^ithivi\`kshita\'H. a\`shhTaudi\`gvaasa\'so\`.agnaya\'H. agnishca jaatavedaa\"shcetye\`te. tamraashvaa\"staamra\`rathaaH. taamravarNaa\"stathaa\`.asitaaH. daNdahastaa\"H khyaada\`gdataH. ito rudraa\"H paraa\`~NgataaH .. 59 .. ukta{\m+}sthaana.m pramaaNa~nca\' pura\` ita. bR^iha\`spati\'shca savi\`taa ca\'. vi\`shvaruu\'pairi\`haaga\'taam.h. ratho\'nodakavartma\'naa. a\`psushhaa\' iti\` taddva\'yoH. ukto veshho\' vaasaa\`{\m+}\`si ca. kaalaavayavaanaamita\'H pratii\`jyaa. vaasaatyaa\' itya\`shvinoH. ko.antarikshe shbda~Nka\'rotii\`ti. vasishhTo rauhiNo miimaa{\m+}\'saa~nca\`kre. tasyai\`shhaa bhava\'ti. vaa\`shreva\' vi\`dyuditi\'. brahma\'Na u\`dara\'Namasi. brahMa\'Na udii\`raNa\'masi. brahma\'Na aa\`stara\'Namasi. brahma\'Na upa\`stara\'Namasi .. 60 .. ##[## apa\'kraamata garbhi\`Nya\'H ##]## a\`shhTayo\'niima\`shhTapu\'traam.h. a\`shhTapa\'tniimi\`maa.m mahii\"m.h. a\`ha.n veda\` na me\' mR^ityuH. nacaamR^i\'tyura\`ghaaha\'rat.h. a\`shhTayo\"nya\`shhTapu\'tram.h. a\`shhTapa\'di\`dama\`ntari\'ksham.h. a\`ha.n veda\` na me\' mR^ityuH. nacaamR^i\'tyura\`ghaaha\'rat.h. a\`shhTayo\'niima\`shhTapu\'traam.h. a\`shhTapa\'tniima\`muundivam.h\" .. 61 .. a\`ha.n veda\` na me\' mR^ityuH. nacaamR^i\'tyura\`ghaaha\'rat.h. su\`traamaa\'NaaM ma\`hiimuu\`shhu. adi\'ti\`rdyaurdi\'tira\`ntari\'ksham. adi\'tirmaa\`taa sa pi\`taa sa pu\`traH. vishve\' de\`vaa adi\'ti\`H pa~nca\`janaa\"H. adi\'tirjaa\`tamadi\'ti\`jani\'tvam.h. a\`shhTau pu\`traaso\` adi\'teH. ye jaa\`taasta\`nva\'H pari\'. de\`vaM ##(## 2 ##)## upa\'praitsa\`ptabhi\'H .. 62 .. pa\`raa\` maa\`rtaa\`NDamaasya\'t.h. sa\`ptabhi\'H pu\`trairadi\'tiH. upa\`praitpuu\`rvya\'.n yugam\". pra\`jaayai\' mR^i\`tyave ta\'t.h. pa\`raa\` maa\`rtaa\`NDamaabha\'ra\`diti\'. taananukra\'mishhyaa\`maH. mi\`trashca\` varu\'Nashca. dhaa\`taa caa\"rya\`maa ca\'. a{\m+}sha\'shca\` bhaga\'shca. indrashca vivasvaa{\m+}\'shcetye\`te. hi\`ra\`Nya\` ga\`rbho ha\`{\m+}\`sashshu\'ci\`shhat.h. brahma\'jaj~naa\`na.n taditpa\`damiti\' ga\`rbha praa\'jaapa\`tyaH. atha\` puru\'shhaH sa\`pta puru\'shhaH .. 63 .. ##[## ya\`thaa\`sthaa\`na.n ga\'rbhi\`Nya\'H ##]## yo.asau\' ta\`pannu\`deti\'. sa sarve\'shhaaM bhuu\`taanaa\"M praa\`Naanaa\`daayo\`deti\'. maa me\" pra\`jayaa\` maa pa\'shuu\`naam.h. maa mama\' praa\`Naanaa\`daayoda\'gaaH. a\`sau yo\".asta\`meti\'. sa sarve\'shhaaM bhuu\`taanaa\"M praa\`Naanaa\`daayaa\`.astameti\'. maa me\" pra\`jayaa\` maa pa\'shuunaam.h. maa mama\' praa\`Naanaa\`daayaa.asta\'~NgaaH. a\`sau ya aa\`puurya\'ti. sa sarve\'shhaaM bhuu\`taanaa\"M praa\`Nairaa\`puurya\'ti .. 64 .. maa me\" pra\`jayaa\` maa pa\'shuunaam.h. maa mama\' praa\`Nairaa\`puuri\'shhThaaH. a\`sau yo\'.apa\`kshiiya\'ti. sa sarve\'shhaaM bhuu\`taanaa\"M praa\`Nairapa\'kshiiyati. maa me\" pra\`jayaa\` maa pa\'shuunaam.h. maa mama\' praa\`Nairapa\'ksheshhThaaH. a\`muuni\` naksha\'traaNi. sarve\'shhaaM bhuu\`taanaa\"M praa\`Nairapa\'prasarpanti\` cotsa\'rpanti\` ca. maa me\" pra\`jayaa\` maa pa\'shuunaam.h. maa mama\' praa\`Nairapa\'prasR^ipata\` motsR^i\'pata .. 65 .. i\`me maasaa\"shcaardhamaa\`saashca\'. sarve\'shhaaM bhuu\`taanaa\"M praa\`Nairapa\'prasarpanti\` cotsa\'rpanti\` ca. maa me\" pra\`jayaa\` maa pa\'shuunaam.h. maa mama\' praa\`Nairapa\'prasR^ipata\` motsR^i\'pata. i\`ma R^i\`tava\'H. sarve\'shhaaM bhuu\`taanaa\"M praa\`Nairapa\'prasarpanti\` cotsa\'rpanti\` ca. maa me\" pra\`jayaa\` maa pa\'shuunaam.h. maa mama\' praa\`Nairapa\'prasR^ipata\` motsR^i\'pata. a\`ya{\m+} sa\'.nvatsa\`raH. sarve\'shhaaM bhuu\`taanaa\"M praa\`Nairapa\'prasarpati\` cotsa\'rpati\` ca .. 66 .. maa me\" pra\`jayaa\` maa pa\'shuunaam.h. maa mama\' praa\`Nairapa\'prasR^ipa\` motsR^i\'pa. i\`damaha\'H. sarve\'shhaaM bhuu\`taanaa\"M praa\`Nairapa\'prasarpati\` cotsa\'rpati\` ca . maa me\" pra\`jayaa\` maa pa\'shuunaam.h. maa mama\' praa\`Nairapa\'prasR^ipa\` motsR^i\'pa. i\`ya{\m+}raatri\'H. sarve\'shhaaM bhuu\`taanaa\"M praa\`Nairapa\'prasarpati\` cotsa\'rpati\` ca. maa me\" pra\`jayaa\` maa pa\'shuunaam.h. maa mama\' praa\`Nairapa\'prasR^ipa\` motsR^i\'pa. OM bhurbhuva\`ssva\'H. etadvo mithunaM maa no mithu\'na{\m+}rii\`Dhvam .. 67 .. athaadityasyaashhTapu\'rushha\`sya. vasuunaamaadityaana{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. rudraaNaamaadityaana{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. aadityaanaamaadityaana{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. sataa{\m+}\'satyaa\`naam.h. aadityaana{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. abhidhuunvataa\'mabhi\`ghnataam.h. vaatava\'taaM ma\`rutaam.h. aadityaana{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. R^ibhuuNaamaadityaana{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. vishveshhaa\"ndevaa\`naam.h. aadityaana{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. sa.nvatsara\'sya sa\`vituH. aadityasya svateja\'saa bhaa\`ni. OM bhurbhuva\`ssva\'H. rashmayo vo mithunaM maa no mithu\'na{\m+}rii\`Dhvam .. 68 .. aarogasya sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. bhraajasya sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. paTarasya sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. pata~Ngasya sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. svarNarasya sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. jyotishhiimatasya sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. vibhaasasya sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. kashyapasya sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. OM bhurbhuva\`ssva\'H. aapo vo mithunaM maa no mithu\'na{\m+}rii\`Dhvam .. 69 .. atha vayorekaadashapurushhasyaikaadasha\'striika\`sya. prabhraajamaanaanaa{\m+} rudraaNaa{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. vyavadaataanaa{\m+} rudraaNaa{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. vaasukivaidyutaanaa{\m+} rudraaNaa{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. rajataanaa{\m+} rudraaNaa{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. parushhaaNaa{\m+} rudraaNaa{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. shyaamaanaa{\m+} rudraaNaa{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. kapilaanaa{\m+} rudraaNaa{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. atilohitaanaa{\m+} rudraaNaa{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. uurdhvaanaa{\m+} rudraaNaa{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni .. 70 .. avapatantaanaa{\m+} rudraaNaa{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. vaidyutaanaa{\m+} rudraaNaa{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. prabhraajamaaniinaa{\m+} rudraaNiinaa{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. vyavadaatiinaa{\m+} rudraaNiinaa{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. vaasukivaidyutiinaa{\m+} rudraaNiinaa{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. rajataanaa{\m+} rudraaNiinaa{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. parushhaaNaa{\m+} rudraaNiinaa{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. shyaamaanaa{\m+} rudraaNiinaa{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. kapilaanaa{\m+} rudraaNiinaa{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. atilohitiinaa{\m+} rudraaNiinaa{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. uurdhvaanaa{\m+} rudraaNiinaa{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. avapatantiinaa{\m+} rudraaNiinaa{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. vaidyutiinaa{\m+} rudraaNiinaa{\m+}sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. OM bhurbhuva\`ssva\'H. ruupaaNi vo mithunaM maa no mithu\'na{\m+}rii\`Dhvam .. 71 .. athaagne\'rashhTapu\'rushha\`sya. agneH puurvadishyasya sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. jaatavedasa upadishyasya sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. sahojaso dakshiNadishyasya sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. ajiraaprabhava upadishyasya sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. vaishvaanarasyaa.aparadishyasya sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. naryaapasa upadishyasya sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. pa~Nktiraadhasaudagdishyasya sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. visarpiNa upadishyasya sthaane svateja\'saa bhaa\`ni. OM bhurbhuva\`ssva\'H. ruupaaNi vo mithunaM maa no mithu\'na{\m+}rii\`Dhvam .. 72 .. dakshiNapuurvasyaandishi visa\'rpii na\`rakaH. tasmaannaH pa\'ripaa\`hi. dakshiNaaparasyaa.n dishyavisa\'rpii na\`rakaH. tasmaannaH pa\'ripaa\`hi. uttarapuurvasyaandishi vishhaa\'dii na\`rakaH. tasmaannaH pa\'ripaa\`hi. uttaraparasyaandishyavishhaa\'dii na\`rakaH. tasmaannaH pa\'ripaa\`hi. aa yasmintsapta vaasavaa indriyaaNi shatakrata\'vitye\`te .. 73 .. i\`ndra\`gho\`shhaa vo\` vasu\'bhiH pu\`rastaa\`dupa\'dadhataam.h. mano\'javaso vaH pi\`tR^ibhi\'rdakshiNa\`ta upa\'dadhataam.h. prace\'taa vo ru\`draiH pa\`shcaadupa\'dadhataam.h. vi\`shvaka\'rmaa va aadi\`tyaru\'ttara\`ta upa\'dadhataam.h. tvashhTaa\' vo ruu\`pairu\`pari\'shhTaa\`dupa\'dadhataam.h. sa.nj~naana.n vaH pa\'shcaadi\`ti. aa\`di\`tyassarvo\`.agniH pR^i\'thi\`vyaam.h. vaa\`yura\`ntari\'kshe. suuryo\' di\`vi. ca\`ndramaa\' di\`kshu. naksha\'traaNi\` svalo\`ke. e\`vaa hye\'va. e\`vaa hya\'gne. e\`vaa hi vaa\'yo. e\`vaa hii\"ndra. e\`vaa hi puu\'shhan.h. e\`vaa hi de\'vaaH .. 74 .. aapa\'maapaama\`passarvaa\"H. a\`smaada\`smaadi\`to.amuta\'H a\`gnirvaa\`yushca\` suurya\'shca. sa\`ha sa\'~ncaska\`rarddhi\'yaa. vaa\`yvashvaa\' rashmi\`pata\'yaH. marii\"cyaatmano\` adru\'haH. de\`viirbhu\'vana\`suuva\'riiH. pu\`tra\`va\`tvaaya\' me suta. mahaanaamniirma\'haamaa\`naaH. ma\`ha\`so ma\'hasa\`ssva\'H ..75 .. de\`viiH pa\'rjanya\`suuva\'riiH. pu\`tra\`va\`tvaaya\' me suta. a\`paa.ashnyu\'shhNima\`paa raksha\'H. a\`paa.a.ashnyu\'shhNima\`paaragham\". apaa\"ghraa\`mapa\'caa\`.avartim\". apa\'de\`viiri\`to hi\'ta. vajra\'nde\`viirajii\'taa{\m+}shca. bhuva\'nandeva\`suuva\'riiH. aa\`di\`tyaanadi\'tinde\`viim. yoni\'nordhvamu\`diishha\'ta .. 76 .. bha\`dra.n karNe\'bhiH shR^iNu\`yaama\' devaaH. bha\`draM pa\'shyemaa\`kshabhi\`ryaja\'traaH. sthi\`raira~Ngai\"stushhTu\`vaa{\m+}sa\'sta\`nuubhi\'H. vyashe\'ma de\`vahi\'ta\`.n yadaayu\'H. sva\`sti na\` indro\' vR^i\`ddhashra\'vaaH. sva\`sti na\'H puu\`shhaa vi\`shvave\'daaH. sva\`sti na\`staarkshyo\` ari\'shhTanemiH. sva\`sti no\` bR^iha\`spati\'rdadhaatu. ke\`tavo\` aru\'Naasashca. R^i\`shha\`yo vaata\'rasha\`naaH. pra\`ti\`shhThaa{\m+}sha\`tadhaa\' hi. sa\`maahi\'taaso sahasra\`dhaaya\'sam. shi\`vaa na\`shshanta\'maa bhavantu. di\`vyaa aapa\` oshha\'dhayaH. su\`mR^i\`Dii\`kaa sara\'svati. maa te\` vyo\'ma sa\`ndR^ishi\' .. 77 .. yo\'.apaaM pushhpa\`M veda\'. pushhpa\'vaan.h pra\`jaavaa\"n pashu\`maan bha\'vati . cha\`ndramaa\` vaa a\`paaM pushhpam\". pushhpa\'vaan pra\`jaavaa\"n pashu\`maan.h bha\'vati . ya e\`vaM veda\' . yo\'.apaamaa\`yata\'na\`M veda\'. aa\`yata\'navaan.h bhavati. a\`gnirvaa a\`paamaa\`yata\'nam. aa\`yata\'navaan.h bhavati. yo\".agneraa\`yatana\`M veda\' .. 78 .. aa\`yata\'navaan.h bhavati. aapo\` vaa a\`gneraa\`yata\'nam.h . aa\`yata\'navaan.h bhavati. ya e\`vaM veda\'. yo\'.apaamaa\`yata\'na\`M veda\'. aa\`yata\'navaan.h bhavati. vaa\`yurvaa a\`paamaa\`yata\'nam. aa\`yata\'navaan.h bhavati. yo vaa\`yoraa\`yata\'na\`M veda\'. aa\`yata\'navaan.h bhavati .. 79 .. aapo\` vai vaa\`yoraa\`yata\'nam. aa\`yata\'navaan.h bhavati . ya e\`vaM veda\' . yo\'.apaamaa\`yata\'na\`M veda\' . aa\`yata\'navaan.h bhavati. a\`sau vai tapa\'nna\`paamaa\`yata\'nam. aa\`yata\'navaan.h bhavati. yo\'.amushhya\` tapa\'ta aa\`yata\'na\`M veda\'. aa\`yata\'navaan.h bhavati. aapo\` vaa a\`mushhya\` tapa\'ta aa\`yata\'nam .. 80 .. aa\`yata\'navaan.h bhavati. ya e\`vaM veda\'. yo\'.apaamaa\`yata\'na\`M veda\'. aa\`yata\'navaan.h bhavati. cha\`ndramaa\` vaa a\`paamaa\`yata\'nam.h . aa\`yata\'navaan.h bhavati . yashcha\`ndrama\'sa aa\`yata\'na\`M veda\' . aa\`yata\'navaan.h bhavati . aapo\` vai cha\`ndrama\'sa aa\`yata\'nam. aa\`yata\'navaan.h bhavati .. 81 .. ya e\`vaM veda\'. yo\'.apaamaa\`yata\'na\`M veda\'. aa\`yata\'navaan.h bhavati. naksha\'traaNi\` vaa a\`paamaa\`yata\'nam. aa\`yata\'navaan.h bhavati. yo naksha\'traaNaamaa\`yata\'na\`M veda\'. aa\`yata\'navaan.h bhavati. aapo\` vai naksha\'traaNaamaa\`yata\'nam. aa\`yata\'navaan.h bhavati. ya e\`vaM veda\' .. 82 .. yo\'.apaamaa\`yata\'na\`M veda \'. aa\`yata\'navaan.h bhavati pa\`rjanyo\` vaa a\`paamaa\`yata\'nam. aa\`yata\'navaan.h bhavati . yaH pa\`rjanya\'syaa\`yata\'na\`M veda\' . aa\`yata\'navaan.h bhavati . aapo\` vai pa\`rjanya\'syaa\`.a.ayata\'nam. aa\`yata\'navaan.h bhavati . ya e\`vaM veda\' . yo\'.apaamaa\`yata\'na\`M veda\' .. 83 .. aa\`yata\'navaan.h bhavati. sa\`.nva\`tsa\`ro vaa a\`paamaa\`yata\'nam. aa\`yata\'navaan.h bhavati. yassa\'.nvatsa\`rasyaa\`yata\'na\`M veda\'. aa\`yata\'navaan.h bhavati. aapo\` vai sa\'.nvatsa\`rasyaa\`yata\'nam.h. aa\`yata\'navaan.h bhavati. ya e\`vaM veda\'. yo\".apsu naava\`M prati\'shhThitaa\`M veda\'. pratye\`va ti\'shhThati .. 84 .. i\`me vai lo\`kaa a\`psu prati\'shhThitaaH. tade\`shhaa.abhyanuu\"ktaa. a\`paa{\m+}rasa\`muda\'ya{\m+}sann.h. suurye\' shu\`kra{\m+}sa\`maabhR^i\'tam.h. a\`paa{\m+}rasa\'sya\` yo rasa\'H. ta.n vo\' gR^ihNaamyutta\`mamiti\'. i\`me vai lo\`kaa a\`paa{\m+}rasa\'H. te\'.amushhmi\'nnaadi\`tye sa\`maabhR^i\'taaH. jaa\`nu\`da\`ghniimu\'ttarave\`dii~Nkhaa\`tvaa. a\`paaM puu\'rayi\`tvaa gu\'lphada\`ghnam.h .. 85 .. pushhkaraparNaiH pushhkaradaNDaiH pushhkaraishca\' sa{\m+}stii\`rya. tasmi\'nvihaa\`yase. a\`gniM pra\`Niiyo\'pasamaa\`dhaaya\'. bra\`hma\`vaa\`dino\' vadanti. kasmaa\"tpraNii\`te.ayama\`gnishcii\`yate\". saapra\'Nii\`te.ayama\`psu hyaya\'~ncii\`yate\". a\`sau bhuva\'ne\`pyanaa\'hitaagnire\`taaH. tama\`bhita\' e\`taa a\`biishhTa\'kaa\` upa\'dadhaati. a\`gni\`ho\`tre da\'rshapuurNamaa\`sayo\"H. pa\`shu\`ba\`ndhe caa\'turmaa\`syeshhu\' .. 86 .. atho\' aahuH. sarve\'shhu yaj~nakra\`tushhviti\'. e\`taddha\' sma\` vaa aa\'hushshaNDi\`laaH. kama\`gni~nci\'nute. sa\`tri\`yama\`gni~nchi\'nvaa\`naH. sa\`.nva\`tsa\`raM pra\`tyakshe\'Na. kama\`gni~nci\'nute. saa\`vi\`trama\`gni~nchi\'nvaa\`naH. a\`mumaa\'di\`tyaM pra\`tyakshe\'Na. kama\`gni~nci\'nute .. 87 .. naa\`ci\`ke\`tama\`gni~nchi\'nvaa\`naH. praa\`Naanpra\`tyakshe\'Na. kama\`gni~nci\'nute. caa\`tu\`ho\`tri\`yama\`gni~nchi\'nvaa\`naH. brahma\' pra\`tyakshe\'Na. kama\`gni~nci\'nute. vai\`shva\`sR^i\`jama\`gni~nchi\'nvaa\`naH. sharii\'raM pra\`tyakshe\'Na. kama\`gni~nci\'nute. u\`paa\`nu\`vaa\`kya\'maa\`shuma\`gni~nchi\'nvaa\`naH .. 88 .. i\`maan.h lo\`kaanpra\`tyakshe\'Na. kama\`gni~nci\'nute. i\`mamaa\'ruNaketukama\`gni~nchi\'nvaa\`naH. ya e\`vaasau. i\`tashcaa\`.amuta\'shcaa.avyatiipa\`tii. tamiti\'. yo\".agnermi\'thuu\`yaa veda\'. mi\`thu\`na\`vaanbha\'vati. aapo\` vaa a\`gnermi\'thuu\`yaaH. mi\`thu\`na\`vaanbha\'vati. ya e\`va.n veda\' .. 89 .. aapo\` vaa i\`damaa\'santsali\`lame\`va. sa pra\`jaapa\'ti\`reka\'H pushhkarapa\`rNe sama\'bhavat.h. tasyaanta\`rmana\'si kaama\`ssama\'vartata. i\`da{\m+}sR^i\'jeya\`miti\'. tasmaa\`dyatpuru\'shho\` ma\'sabhi\`gacchha\'ti. tadvaa\`caa va\'dati. tatkarma\'Naa karoti. tade\`shhaa.abhyanuu\"ktaa. kaama\`stadagre\` sama\'varta\`taadhi\'. mana\'so\` reta\'H pratha\`ma.n yadaasii\"t.h .. 90 .. sa\`to bandhu\`masa\'ti\` ni\'ravindann.h. hR^i\`di pra\`tiishhyaa\' ka\`vayo\' manii\`shheti\'. upai\'na\`ntadupa\'namati. yatkaa\'mo\` bhava\'ti. ya e\`va.n veda\'. sa tapo\'.atapyata. sa tapa\'sta\`ptvaa. sharii\'ramadhuunuta. tasya\` yanmaa\`{\m+}\`samaasii\"t.h. tato\'.aru\`NaaH ke\`tavo\` vaata\'rasha\`naa R^ishha\'ya\` uda\'tishhThann .. 91 .. ye nakhaa\"H. te vai\'khaana\`saaH. ye vaalaa\"H. te vaa\'lakhi\`lyaaH. yo rasa\'H. so\'.apaam.h. a\`nta\`ra\`taH kuu\`rmaM bhuu\`ta{\m+}sarpa\'ntam.h. tama\'braviit.h. mama\` vaitva~Nmaa\`{\m+}\`saa. sama\'bhuut.h .. 92 .. netyabraviit.puurva\'me\`vaahami\`haasa\`niti\'. tatpuru\'shhasya purushha\`tvam.h. sa sa\`hasra\'shiirshhaa\` puru\'shhaH. sa\`has\`sraa\`kshassa\`hasra\'paat.h. bhuu\`tvoda\'tishhThat.h. tama\'braviit.h.tva.n vai puurva{\m+}\'sama\'bhuuH. tvami\`da.m puurva\'H kuru\`shhveti\'. sa i\`ta aa\`daayaapa\'H. .. 93 .. a\`~nja\`linaa\' pu\`rastaa\'du\`paada\'dhaat.h. e\`vaahye\`veti\'. tata\' aadi\`tya uda\'tishhThat.h. saa praacii\` dik.h. athaa\'.aru\`NaH. ke\`turda\'kshiNa\`ta u\`paada\'dhaat.h. e\`vaahyagna\` iti\'. tato\' vaa a\`gniruda\'tishhThat.h. saa da\'kshi\`Naa dik.h. athaa\'ru\`NaH ke\`tuH pa\`shcaadu\`pada\'dhaat.h. e\`vaahi vaayo\` iti\' .. 94 .. tato\' vaa\`yuruda\'tishhThat. saa pra\`tiicii\` dik.h. athaa\'ru\`NaH ke\`turu\'ttara\`ta u\`paada\'dhaat.h. e\`vaahiindreti\'. tato\` vaa indra\` uda\'tishhThat.h. sodii\'cii\` dik.h. athaa\'ru\`NaH ke\`turma\'dhya u\`paada\'dhaat.h. e\`vaahi puushha\`nniti\'. tato\` vai puu\`shhoda\'tishhThat.h. seyandik.h .. 95 .. athaa\'ru\`NaH ke\`turu\`pari\'shhTaadu\`paada\'dhaat.h. e\`vaahi de\`vaa hati\'. tato\' devamanu\`shhyaaH pi\`tara\'H. ga\`ndha\`rvaa\`psa\`rasa\`shcoda\'tishhThann.h. sordhvaa dik.h. yaa vi\`prushho\' vi\`paraa\'patann.h. taabhyo.asu\'raa\` rakshaa{\m+}\'si pishaa\`caashcoda\'tishhThann.h. tasmaa\`tte paraa\'bhavann.h. vi\`pruDbhyo\` hi te sama\'bhavann.h. tade\`shhaabhyanuu\"ktaa .. 96 .. aapo\' ha\` yadbR^i\'ha\`tiirgarma\`maayann.h\'. daksha\`ndadhaa\'naa ja\`naya\'ntiissvaya\`Mbhum.h. tata\' i\`medhyasR^ijyanta\` sargaa\"H. adbhyo\` vaa i\`da{\m+} sama\'bhuut.h. tasmaa\'di\`da{\m+}sarva\`M brahma\' svaya\`Mbhviti\'. tasmaa\'di\`da{\m+}sarva\`{\m+}\` shithi\'lami\`vaa.adhruva\'mivaabhavat.h. pra\`jaapa\'ti\`rvaava tat.h. aa\`tmanaa\`tmaana\'.n vi\`dhaaya\'. tade\`vaanu\`praavi\'shat.h. tade\`shhaabhyanuu\"ktaa .. 97 .. vi\`dhaaya\' lo\`kaan.h vi\`dhaaya\' bhuu\`taani\'. vi\`dhaaya\` sarvaa\"H pra\`disho\` disha\'shca. pra\`jaapa\'tiH prathama\`jaa R^i\`tasya\'. aa\`tmanaa\`tmaana\'ma\`bhi sa.nvi\'ve\`sheti\'. sarva\'me\`vedamaa\`ptvaa. sarva\'mava\`ruddhya\'. tade\`vaanu\`pravi\'shati. ya e\`va.n veda\' .. 98 .. catu\'shhTayya\` aapo\' gR^ihNaati. ca\`tvaari\` vaa a\`paa{\m+}ruu\`paaNi\'. medho\' vi\`dyut.h. sta\`na\`yi\`tnurvR^i\`shhTiH. taanye\`vaava\'rundhe. aatapa\'ti\` varshhyaa\' gR^ihNaati. taaH pu\`rastaa\`dupa\'dadhaati. e\`taa vai bra\'hmavarca\`syaa aa\`paH. mu\`kha\`ta e\`va bra\'hmavarca\`samava\'rundhe. tasmaa\"nmukha\`to bra\'hmavarca\`sita\'raH .. 99 .. kuupyaa\' gR^ihNaati. taa da\'kshiNa\`ta upa\'dadhaati. e\`taa vai te\'ja\`svinii\`raapa\'H. teja\' e\`.avaasya\' dakshiNa\`to da\'dhaati. tasmaa\`ddakshi\`No.ardha\'steja\`svita\'raH. sthaa\`va\`raa gR^i\'hNaati. taaH pa\`shcaadupa\'dadhaati. prati\'shhThitaa\` vai sthaa\'va\`raaH. pa\`shcaade\`va prati\'tishhThati. vaha\'ntiirgR^ihNaati ..100 .. taa u\'ttara\`ta upa\'dadhaati. oja\'saa\` vaa e\`taa vaha\'ntiiri\`vodga\'tiiri\`va aakuuja\'tiiri\`va dhaava\'ntiiH. oja\' e\`vaasyo\"ttara\`to da\'dhaati. tasmaa\`dutta\`ro.ardha\' oja\`svita\'raH. sa\`Mbhaa\`ryaa gR^i\'hNaati. taa madhya\` upa\'dadhaati. i\`ya.n vai sa\'Mbhaa\`ryaaH. a\`syaame\`va prati\'tishhThati. pa\`lva\`lyaa gR^i\'hNaati. taa u\`pari\'shhTaadu\`paada\'dhaati .. 101 .. a\`sau vai pa\'lva\`yaaH. a\`mushhyaa\'me\`va prati\'tishhThati. di\`kshuupa\'dadhaati. di\`kshu vaa aapa\'H. anna\`.n vaa aapa\'H. a\`dbhyo caa anna\'~njaayate. yade\`vadbhyo.anna\`~njaaya\'te. tadava\'rundhe. ta.n vaa e\`tama\'ru\`NaaH ke\`tavo\` vaata\'rasha\`naaR^ishha\'yo.acinvann.h. tasmaa\'daaruNake\`tuka\'H .. 102 .. tade\`shhaabhyanuu\"ktaa. ke\`tavo\` aru\'Naasashca. R^i\`shha\`yo vaata\'rasha\`naaH. pra\`ti\`shhThaa{\m+} sha\`tadhaa\'hi. sa\`maahi\'taaso sahasra\`dhaaya\'sa\`miti\'. sha\`tasha\'shcai\`va sa\`hasra\'shashca\` prati\'tishhThati. ya e\`tama\`gni~nci\'nu\`te ya u\'cainame\`va.n veda\' .. 103 .. jaa\`nu\`da\`ghniimu\'ttarave\`dii~Nkhaa\`tvaa. a\`paaM puu\'rayati. aa\`pa{\m+} sa\'rva\`tvaaya\'. pu\`shhka\`ra\`pa\`rNa{\m+}ru\`kmaM puru\'shha\`mityupa\'dadhaati. tapo\` vai pu\'shhkarapa\`rNam.h. sa\`tya{\m+}ru\`kmaH. a\`mR^ita\`M puru\'shhaH. e\`taava\`dvaa vaa\"sti. yaava\'de\`tat. yaava\'de\`vaasti\' .. 104 .. tadava\'rundhe. kuu\`rmamupa\'dadhaati. a\`paame\`va medha\`mava\'rundhe. atho\" sva\`rgasya\' lo\`kasya\` sama\'shhTyai. aapa\'maapaama\`passarvaa\"H. a\`smaada\`smaadi\`to.amuta\'H. a\`gnirvaa\`yushca\` suurya\'shca. sa\`hasa\'~ncaska\`rarddhi\'yaa\` iti\'. vaa\`yvashvaa\' rashmi\`pata\'yaH. lo\`kaM pR^i\'Nacchhi\`draM pR^i\'Na .. 105 .. yaasti\`sraH pa\'rama\`jaaH. i\`ndra\`gho\`shhaa vo\` vasu\'bhire\`vaahye\`veti\'. pa~nca\`cita\'ya\` upa\'dadhaati. paa~Nkto\`.agniH. yaava\'ne\`vaagniH. ta~nci\'nute. lo\`kaMpR^i\'Nayaa dvi\`tiiyaa\`mupa\'dadhaati. pa~nca\' padaa\` vai vi\`raaT.h. tasyaa\` vaa i\`yaM paada\'H. a\`tnari\'ksha\`M paada\'H. dyauH paada\'H. disha\`H paada\'H. pa\`rora\'jaa\`H paada\'H. vi\`raajye\`va prati\'tishhThati. ya e\`tama\`gni~nci\'nu\`te. ya u\'cainame\`va.n veda\' .. 106 .. a\`gniM pra\`Niiyo\'pasamaa\`dhaaya\'. tama\`bhita e\`taa a\`biishhTakaa\` upa\'dadhaati. a\`gni\`ho\`tre da\'rshapuurNamaa\`sayo\"H. pa\`shu\`ba\`ndhe caa\'turmaa\`syeshhu\'. atho\' aahuH. sarveshhu\' yaj~nakra\`tushhviti\'. atha\' hasmaahaaru\`Nassvaa\'ya\`Mbhuva\'H. saa\`vi\`traH sarvo\`.agnirityana\'nushha~NgaM manyaamahe. naanaa\` vaa e\`teshhaa\".n vii\`ryaa\'Ni. kama\`gni~nci\'nute .. 107 .. sa\`tri\`yama\`gni~nci\'vaa\`naH. kama\`gni~nci\'nute. saa\`vi\`trama\`gni~nci\'vaa\`naH. kama\`gni~nci\'nute. naa\`ci\`ke\`tama\`gni~nci\'vaa\`naH. kama\`gni~nci\'nute. caa\`tu\`rho\`tri\`yama\`gni~nci\'vaa\`naH. kama\`gni~nci\'nute. vai\`shva\`sR^i\`jama\`gni~nci\'vaa\`naH. kama\`gni~nci\'nute .. 108 u\`paa\`nu\`vaa\`kyamaa\`shuma\`gni~nci\'vaa\`naH. kama\`gni~nci\'nute. i\`mamaa\'ruNaketukama\`gni~nci\'vaa\`na iti\'. vR^ishhaa\` vaa a\`gniH. vR^ishhaa\'No\` sa{\m+}sphaa\'layet.h. ha\`nyetaa\"sya ya\`j~naH. tasmaa\`nnaanu\`shhajya\'H. sotta\'rave\`dishhu\' kra\`tushhu\' cinviita. u\`tta\`ra\`ve\`dyaa{\m+}hya\'gnishcii\`yate\". pra\`jaakaa\'mashcinviita .. 109 .. praa\`jaa\`pa\`tyo vaa e\`shho\".agniH. praa\`jaa\`pa\`tyaaH pra\`jaaH. pra\`jaavaa\"n.h bhavati. ya e\`va.n veda\'. pa\`shukaa\'mashcinviita. sa\`.nj~naana\`.n vaa e\`tat.h pa\'shuunaam.h. yadaapa\'H p\`shuu\`naame\`va sa\`.nj~naane\`.agni~nci\'nute. p\`shu\`maan bha\'vati. ya e\`va.n veda\' .. 110 .. vR^ishhTi\'kaamashcinviita. aapo\` vai vR^ishhTi\'H. pa\`rjanyo\` varshhu\'ko bhavati. ya e\`va.n veda\'. aa\`ma\`yaa\`vii ci\'nviita. aapo\` vai bhe\'shha\`jam.h. bhe\`shha\`jame\`vaasmai\' karoti. sarva\`maayu\'reti. a\`bhi\`cara{\m+}\'shcinviita. vajro\` vai aapa\'H .. 111 .. vajra\'me\`va bhraatR^i\'vyebhya\`H praha\'rati.stR^i\`Nu\`ta e\'nam.h. teja\'skaamo\` yasha\'skaamaH. bra\`hma\`va\`rca\`sakaa\'massva\`rgakaa\'mashcinviita. e\`taava\`dvaa vaa\"sti. yaava\'de\`tat.h. yaava\'de\`vaasti\'. tadava\'rundhe. tasyai\`tad.h vra\`tam.h. varshha\'ti\`na dhaa\'vet.h .. 112 .. a\`mR^ita\`.n vaa aapa\'H. a\`mR^ita\`syaana\'ntarityai. naapsu muutra\'purii\`shha~Nkuryaat.h. na nishhThii\'vet.h. na vi\`vasa\'nassnaayaat.h. guhyo\` vaa e\`shho\".agniH. e\`tasyaa\`gnerana\'tidaahaaya. na pu\'shhkarapa\`rNaani\` hira\'Nya\`.nvaa.adhi\`tishhThe\"t.h. e\`tasyaa\`gnerana\'bhyaarohaaya. na kuurma\`syaashnii\'yaat.h. noda\`kasyaa\`ghaatu\'kaa\`nyena\'moda\`kaani\' bhavanti. a\`ghaatu\'kaa\` aapa\'H. ya e\`tama\`gni~nci\'nu\`te. ya u\'cainame\`va.n veda\' .. 113 .. i\`maanu\'ka\`M bhu\'vanaa siishhadhema. indra\'shca\` vishve\' ca de\`vaaH. ya\`j~nashca\' nasta\`nva~nca\' pra\`jaa~nca\'. aa\`di\`tyairindra\'sssa\`ha sii\'shhadhaatu. aa\`di\`tyairindra\`ssaga\'No ma\`rudbhi\'H. a\`smaaka\'M bhuutvavi\`taa ta\`nuunaa\"m.h. aapla\'vasva\` prapla\'vasva. aa\`NDiibha\'vaja\` maa mu\`huH. sukhaadiindu\'Hkhani\`dhanaam.h. prati\'mu~ncasva\` svaaM pu\`ram.h .. 114 .. marii\'cayassvaayaMbhu\`vaaH. ye sha\'rii\`raaNya\'kalpayann.h. te te\' de\`ha~Nka\'lpayantu. maa ca\' te\` khyaasma\' tiirishhat.h. utti\'shhThata\` maa sva\'pta. a\`gnimi\'cchhadhva\`M bhaara\'taaH. raaj~na\`ssomasya tR^i\`ptaasa\'H. suurye\'Na sa\`yujo\'shhasaH. yuvaa\' su\`vaasaa\"H. a\`shhTaaca\'kraa\` nava\'dvaaraa .. 115 .. de\`vaanaa\`M puura\'yo\`dhyaa. tasyaa{\m+}\'hiraNma\'yaH ko\`shaH. sva\`rgo lo\`ko jyoti\`shhaa.a.acR^i\'taH. yo vai taa\"M brahma\'No ve\`da. a\`mR^ite\'naa.a.avR^i\`taaM pu\'riim.h. tasmai\" brahma ca\' brahmaa\` ca. aa\`yuH kiirti\'M pra\`jaanda\'duH. vi\`bhraaja\'maanaa\`{\m+}\`hari\'Niim.h. ya\`shasaa\' saMpa\`riivR^i\'taam.h. pura{\m+}\'hiraNmayiiM bra\`hmaa .. 116 .. vi\`veshaa\'.apa\`raaji\'taa. paraa~Ngetya\'jyaama\`yii. paraa~Ngetya\'naasha\`kii. i\`hacaa\'mutra\'caanve\`ti. vi\`dvaande\'vaasu\`raanu\'bha\`yaan.h. yatku\'maa\`rii ma\`ndraya\'te. ya\`dyo\`shhadyatpa\'ti\`vrataa\". ari\'shhTa\`.n yatki.nca\' kri\`yate\". a\`gnistadanu\'vedhati. a\`shR^itaa\'sashshR^i\'taasa\`shca .. 117 .. ya\`jvaano\` ye.apya\'ya\`jvana\'H. sva\'ryanto\` naape\"kshante. indra\'ma\`gnishca\' ye vi\`duH. sika\'taa iva sa\`.nyanti\'. ra\`shmibhi\'ssamu\`diiri\'taaH. a\`smaallo\`kaada\'mushhmaa\`cca. R^i\`shhibhi\'radaatpR^i\`shnibhi\'. ape\'ta\` viita\` vi ca\' sarpa\`taata\'H ye.atra\`stha pu\'raa\`Naa ye ca\` nuuta\'naaH. aho\'bhira\`dbhira\`ktubhi\`vya\'ktam.h .. 118 .. ya\`mo da\'daatvava\`saana\'masmai. nR^i mu\'Nantu nR^ipaa\`tvarya\'H. a\`kR^i\`shhTaa ye ca\` kR^ishhTa\'jaaH. ku\`maarii\'shhu ka\`niinii\'shhu. jaa\`riNii\'shhu ca\` ye hi\`taaH. reta\'Hpiitaa\` aaNDa\'piitaaH. a~Ngaa\'reshhu ca\` ye hu\`taaH. u\`bhayaa\"n.h putra\'pautra\`kaan.h. yu\`ve\`.aha.n ya\`maraaja\'gaan.h. sha\`taminnu sha\`rada\'H .. 119 .. ado\` yadbrahma\' vila\`bam.h. pi\`tR^i\`Naa~nca\' ya\`masya\' ca. varu\'Na\`syaashvi\'nora\`gneH. ma\`rutaa\"~nca vi\`haaya\'saam.h. kaa\`ma\`pra\`yava\'NaM me astu. sa hye\'vaasmi\' sa\`naata\'naH. iti naako brahmishravo\' raayo\' dhanam.h. pu\`traanaapo\' de\`viiri\`haa.a.ahi\'ta .. 120 .. vishii\"rshhNii\`~NgR^idhra\'shiirshhNii~nca. apeto\'nirR^i\`ti{\m+}ha\'thaH. paribaadha{\m+}shve\'taku\`ksham.h. nija~Ngha{\m+}\'shaba\`loda\'ram.h. sa\` taan.h vaa\`cyaaya\'yaa sa\`ha. agne\` naasha\'ya sa\`ndR^isha\'H. ii\`rshhyaa\`suu\`ye bu\'bhu\`kshaam.h. ma\`nyu.n kR^i\`tyaa.n ca\' diidhire. rathe\'na ki{\m+}shu\`kaava\'taa. agne\` naasha\'ya sa\`ndR^isha\'H .. 121 .. pa\`rjanyaa\'ya\` pragaa\'yata. di\`vaspu\`traaya\' mii\`Dhushhe\". sa no\' ya\`vasa\'micchhatu.i\`da.n vaca\'H pa\`rjanyaa\'ya sva\`raaje\". hR^i\`do a\`stvanta\'ra\`ntadyu\'yota. ma\`yo\`bhuurvaato\' vi\`shvakR^i\'shhTayassantva\`sme. su\`pi\`ppa\`laa oshha\'dhiirde\`vago\'paaH. yo garbha\`moshha\'dhiinam.h. gavaa\"~NkR^i\`Notyarva\'taam.h. pa\`rjanya\'H puruu\`shhiiNaa\"m.h .. 122 .. puna\'rmaamaitvindri\`yam.h. puna\`raayu\`H puna\`rbhaga\'H. puna\`rbraahma\'Namaitu maa. puna\`rdravi\'Namaitu maa. yanme\`.adya reta\'H pR^ithi\`viimaskaan.h\'. yadoshha\'dhiira\`pyasa\'ra\`dyadaapa\'H. i\`dantatpuna\`raada\'de. dii\`rghaa\`yu\`tvaaya\` varca\'se. yanme\` reta\`H prasi\'cyate. yanma\` aajaa\'yate\` puna\'H. tena\' maama\`mR^ita\'.n kuru. tena\' supra\`jasa\'~Nkuru .. 123 .. a\`dbhyastiro\`dhaa.ajaa\'yata. tava\' vaishrava\`Nassa\'daa. tiro\'dhehi sapa\`tnaanna\'H. ye apo\`.ashnanti\' keca\`na. tvaa\`shhTriiM maa\`yaa.n vai\"shrava\`NaH. ratha{\m+}\'sahasra\`vandhu\'ram.h. pu\`ru\`shca\`kra{\m+}saha\'sraashvam.h. aasthaa\`yaayaa\'hi no ba\`lim.h. yasmai\' bhuu\`taani\' ba\`limaava\'hanti. dhana\`~Ngaavo\` hasti\`hira\'Nya\`mashvaan.h\' .. 124 .. asaa\'ma suma\`tau ya\`j~niya\'sya. shriya\`M bibhra\`ti.anna\'mukhii.n vi\`raajam.h\". su\`da\`rsha\`ne ca\' kro\`~nce ca\'. mai\`naa\`ge ca\' ma\`haagi\'rau. sha\`tadvaa\`TTaara\'gama\`ntaa. sa\`{\m+}\`haarya\`nnaga\'ra\`.n tava\'. iti mantraa\"H. kalpo\'.ata uu\`rdhvam.h. yadi\` bali\`{\m+}\` hare\"t.h. hi\`ra\`Nya\`naa\`bhaye\' vitu\`daye\' kaube\`raayaa\`yaM ba\'liH .. 125 .. sarvabhuutadhipataye na\'ma i\`ti. atha bali{\m+}hR^itvopa\'tishhThe\`ta. ksha\`tra.n ksha\`tra.n vai\"shrava\`NaH. braahmaNaa\' vaya\`{\m+}\`smaH. nama\'ste astu\` maa maa\' hi{\m+}siiH. asmaatpravishyaanna\'maddhii\`ti. atha tamagnimaa\'dadhii\`ta. yasminnetatkarma pra\'yu~njii\`ta. ti\`rodhaa\` bhuuH. ti\`rodhaa\` bhuvaH .. 126 .. ti\`rodhaa\`ssva\'H. ti\`rodhaa\` bhuurbhuva\`ssva\'H. sarveshhaa.n lokaanaamaadhipatye\' siide\`ti. atha tamagni\'mindhii\`ta. yasminnetatkarma pra\'yu~njii\`ta. ti\`rodhaa\` bhuussvaahaa\". ti\`rodhaa\` bhuva\`ssvaahaa\". ti\`rodhaa\`ssva\'ssvaahaa\". ti\`rodhaa\` bhuurbhuva\`ssva\'ssvaahaa\". yaminnasya kaale sarvaa aahutiir hutaa\' bhave\`yuH .. 127 .. api braahmaNa\'mukhii\`naaH. tasminnahnaH kaale pra\'yun~njii\`ta. para\'ssu\`ptaja\'naadve\`pi. maasma pramaadyanta\'maadhyaa\`payet.h. sarvaarthaa\"ssiddhya\`nte. ya e\'va.n ve\`da. kshudhyannida\'majaa\`nataam.h. sarvaarthaa na\' siddhya\`nte. yaste\' vi\`ghaatu\'ko bhraa\`taa. mamaantarhR^i\'daye\` shritaH .. 128 .. tasmaa\' i\`mamagra\`piNDa\'~njuhomi. sa me\".arthaa\`nmaa viva\'dhiit.h. mayi\` svaahaa\". raa\`jaa\`dhi\`raa\`jaaya\' prasahyasaa\`hine\". namo\' va\`ya.n vai\"shrava\`Naaya\' kurmahe. sa me\` kaamaa\`nkaama\`kaamaa\'ya\` mahyam.h\". kaa\`me\`shva\`ro vai\"shrava\`No da\'daatu. ku\`be\`raaya\' vaishrava\`Naaya\'. ma\`haa\`raa\`jaaya\` nama\'H. ke\`tavo\` aru\'Naasashca. R^i\`shha\`yo vaata\'rasha\`naaH. pra\`ti\`shhThaa{\m+}sha\`tadhaa\' hi. sa\`maahi\'taaso sahasra\`dhaaya\'sam.h. shi\`vaana\`shshanta\'maa bhavantu. di\`vyaa aapa\` oshha\'dhayaH. su\`mR^i\`Dii\`kaa sara\'svati. maa te\` vyo\'ma sa\`ndR^ishi\' .. 129 .. sa.nvatsarameta\'d vrata\`.n caret.h. dvau\' vaa maa\`sau. niyamassa\'maase\`na. tasminniyama\'vishe\`shhaaH. trishhavaNamudako\'paspa\`rshii. caturthakaalapaana\'bhakta\`ssyaat.h. aharaharvaa bhaiksha\'mashnii\`yaat.h. auduMbariibhissamidbhiragni\'M pari\`caret.h. punarmaamaittvindriyanityetenaa.anu\'vaake\`na. uddhR^itaparipuutaabhiradbhiH kaarya\'.n kurvii\`ta .. 130 .. a\'sa~nca\`yavaan.h. agnaye vaayave\' suuryaa\`ya. brahmaNe pra\'jaapa\`taye. candramase na\'kshatre\`bhyaH. R^itubhyassa\'.nvatsaraa\`ya. varuNaayaaruNaayeti vra\'taho\`maaH. pra\`va\`rgyava\'daade\`shaH. aruNaaH kaa\"NDaR^i\`shhayaH. araNye\'.adhiiyii\`rann.h. bhadra~NkarNebhiriti dve\' japi\`tvaa .. 131 .. mahaanaamniibhirudaka{\m+} sa\'{\m+}spa\`rshya. tamaacaa\"ryo da\`dyaat.h. shivaanashshantametyoshhadhii\'raala\`bhate. sumR^iDiike\'ti bhuu\`mim.h. evama\'pava\`rge. dhe\'nurda\`kshiNaa. ka{\m+}sa.n vaasa\'shca kshau\`mam.h. anya\'dvaa shu\`klam.h. ya\'thaasha\`kti vaa. eva{\m+}svaadhyaaya\'dharme\`Na. araNye\'.adhiiyii\`ta. tapasvii puNyo bhavati tapasvii pu\'Nyo bha\`vati .. 132 .. OM bha\`dra~NkarNe\'bhiH shR^iNu\`yaama\' devaaH. bha\`draM pa\'shyemaa\`kshabhi\`ryaja\'traaH. sthi\`raira~Ngai\"stushhTu\`vaa{\m+}sa\'sta\`nuubhi\'H. vyashe\'ma de\`vahi\'ta\`.n yadaayu\'H. sva\`sti na\` indro\' vR^i\`ddhashra\'vaaH. sva\`sti na\'H puu\`shhaa vi\`shvave\'daaH. sva\`sti na\`staarkshyo\` ari\'shhTanemiH. sva\`sti no\` bR^iha\`spati\'rdadhaatu .. 133 .. .. OM shaanti\`H shaanti\`H shaanti\'H .. ## Encoded with Accents by Rajagopal Iyer (rajsand@yahoo.com) \medskip\hrule\obeylines {\rm Please send corrections to sanskrit@cheerful.com} {\rm Last updated \today} \end{document}