|| taittirŸy˜raõyakam ||

om bha°draÕ karõe¤bhi× þ®õu°y˜ma¤ dev˜×| bha°draÕ
pa¤þyem˜°kÿabhi°ryaja¤tr˜×|
sthi°rairaðgai§stuÿ÷u°v˜Òsa¤sta°n¨bhi¤×| vyaþe¤ma de°vahi¤ta°Õ
yad˜yu¤×|
sva°sti na° indro¤ v®°ddhaþra¤v˜×| sva°sti na¤× p¨°ÿ˜ vi°þvave¤d˜×|
sva°sti na°st˜rkÿyo° ari¤ÿ÷anemi×| sva°sti no° b®ha°spati¤rdadh˜tu||
om þ˜nti°× þ˜nti°× þ˜nti¤× ||

om bha°draÕ karõe¤bhi× þ®õu°y˜ma¤ dev˜×| bha°draÕ
pa¤þyem˜°kÿabhi°ryaja¤tr˜×|
sthi°rairaðgai§stuÿ÷u°v˜Òsa¤sta°n¨bhi¤×| vyaþe¤ma de°vahi¤ta°Õ
yad˜yu¤×|
sva°sti na° indro¤ v®°ddhaþra¤v˜×| sva°sti na¤× p¨°ÿ˜ vi°þvave¤d˜×|
sva°sti na°st˜rkÿyo° ari¤ÿ÷anemi×| sva°sti no° b®ha°spati¤rdadh˜tu|
˜pa¤m˜p˜ma°pa× sarv˜§×| a°sm˜da°sm˜di°to'muta¤× || 1 ||

a°gnirv˜°yuþca° s¨rya¤þca| sa°ha sa¤ñcaska°rarddhi¤y˜|
v˜°yvaþv˜¤ raþmi°pata¤ya×| marŸ§cy˜tmano° adru¤ha×|
de°vŸrbhu¤vana°s¨va¤rŸ×| pu°tra°va°tv˜ya¤ me suta|
mah˜n˜mnŸrma¤h˜m˜°n˜×| ma°ha°so ma¤hasa°ssva¤×|
de°vŸ× pa¤rjanya°s¨va¤rŸ×| pu°tra°va°tv˜ya¤ me suta || 2 ||

a°p˜þnyu¤ÿõima°p˜ rakÿa¤×| a°p˜þnyu¤ÿõima°p˜ragham§|
ap˜§ghr˜°mapa¤ c˜°vartim§| apa¤de°vŸri°to hi¤ta|
vajra¤Õ de°vŸrajŸ¤t˜Òþca| bhuva¤naÕ deva°s¨va¤rŸ×|
˜°di°ty˜nadi¤tiÕ de°vŸm| yoni¤nordhvamu°dŸÿa¤ta |
þi°v˜na°þþanta¤m˜ bhavantu| di°vy˜ ˜pa° oÿa¤dhaya×|
su°m®°ýŸ°k˜ sara¤svatŸ| m˜ te° vyo¤ma sa°nd®þi¤ || 3 ||

sm®ti¤× pra°tyakÿa¤maiti°hyam§| anu¤m˜naþcatuÿ÷a°yam|
e°tair˜di¤tyamaõdalam| sarvai¤reva° vidy˜§syate|
s¨ryo° marŸ¤ci°m˜da¤tte| sarvasm˜§dbhuva¤n˜da°dhi|
tasy˜× p˜kavi¤þeÿe°õa| sm®°taÕ k˜¤lavi°þeÿa¤õam|
na°dŸva° prabha¤v˜tk˜°cit| a°kÿayy˜§tsyanda°te ya¤th˜ || 4 ||

t˜nnadyo'bhisa¤m˜ya°nti| so°russatŸ¤ na ni°va¤rtate
e°vann˜°n˜sa¤mutth˜°n˜×|
k˜°l˜ssa¤Õvatsa°raÒ þri¤t˜×| aõuþaþca ma¤haþa°þca|
sarve¤ samava°yantri¤tam| satai¤ssa°rvaissa¤m˜vi°ÿ÷a×|
¨°russa¤nna ni°varta¤te adhisaÕvatsa¤raÕ vi°dy˜t| tadeva¤ lakÿa°õe || 5 ||

aõubhiþca ma¤hadbhi°þca| sa°m˜r¨¤ýha× pra°d®þya¤te|
saÕvatsara× pra¤tyakÿe°õa| n˜°dhisa¤tva× pra°d®þya¤te|
pa°÷aro¤ vikli¤dha× pi°ðga×| e°tadva¤ruõa°lakÿa¤õam|
yatraita¤dupa°d®þya¤te| sa°hasra¤Õ tatra° nŸya¤te|
ekaÒhi þiro n˜¤n˜ mu°khe| k®°tsnam ta¤d®tu°lakÿa¤õam || 6 ||

ubhayatassapte§ndriy˜°õi| ja°lpita¤Õ tveva° dihya¤te|
þuklak®ÿõe saÕva¤tsara°sya| dakÿiõav˜ma¤yo× p˜°rþvayo×|
tasyai°ÿ˜ bhava¤ti| þu°kraÕ te¤ a°nyadya¤ja°taÕ te¤ a°nyat|
viÿu¤r¨pe° aha¤nŸ° dyauri¤v˜si| viþv˜° hi m˜°y˜ ava¤si svadh˜va×|
bha°dr˜ te¤ p¨ÿanni°ha r˜°tira°stviti¤| n˜tra° bhuva¤nam| na p¨°ÿ˜|
na pa°þava¤×| n˜dityassaÕvatsara eva prayakÿeõa priyata¤maÕ vi°dy˜t|
etadvai saÕvatsarasya priyata¤maÒ r¨°pam| yo'sya mah˜nartha
utpatsyam˜¤no bha°vati|
idaÕ puõyaÕ ku¤ruÿve°ti| tam˜hara¤õaÕ da°dy˜t || 7 ||

s˜°ka°ñj˜n˜Ò¤ sa°ptatha¤m˜hureka°jam| ÿaýu¤dya°m˜ ®ÿa¤yo
deva°j˜ iti¤|
teÿ˜¤mi°ÿ÷˜ni° vihi¤t˜ni dh˜ma°þa×| sth˜°tre re¤jante° vik®¤t˜ni
r¨pa°þa×
ko nu¤ mary˜° ami¤thita×| sakh˜° sakh˜¤yamabravŸt|
jah˜¤ko a°sma dŸ¤ÿate| yasti°ty˜ja¤ sakhi°vida°Ò° sakh˜¤y˜m|
na tasya¤ v˜°cyapi¤ bh˜°go a¤sti| yadŸÒ¤ þ®°õotya°lakaÒ¤ þ®õoti ||
8 ||

na hi pra°veda¤ suk®°tasya° panth˜°miti¤| ®°tur®¤tun˜ nu°dyam˜¤na×|
vina¤n˜d˜°bhidh˜¤va×| ÿaÿ÷iþca triÒþa¤k˜ va°lg˜×|
þu°kak®¤ÿõau ca° ÿaÿ÷i¤kau| s˜r˜°ga°va°strairja°rada¤kÿa×|
va°sa°nto vasu¤bhissa°ha sa°Õva°tsa°rasya¤ savi°tu×|
prai°ÿa°k®tpra¤tha°ma× sm®°ta×| a°m¨n˜°daya¤teetya°ny˜n || 9 ||

a°m¨Òþca¤ pari°rakÿa¤ta×| e°t˜ v˜°ca× pra¤yujya°nte|
yatraita¤dupa°d®þya¤te| e°tade°va vi¤j˜nŸ°y˜t|
pra°m˜õa¤Õ k˜la°pa¤ryaye| vi°þe°ÿa°õaÕ tu¤ vakÿy˜°ma×|
®°t¨n˜§Õ tanni°bodha¤ta| þuklav˜s˜¤ rudra°gaõa×|
grŸ°ÿmeõ˜¤''varta°te sa¤ha| ni°jaha¤n p®thi¤vŸÒ sa°rv˜m || 10 ||

jyo°tiÿ˜§'prati°khyena¤ sa×| vi°þva°r¨°paõi¤ v˜s˜°Ò°si|
˜°di°ty˜n˜§Õ ni°bodha¤ta| saÕvatsarŸõa¤Õ karma°phalam|
varÿ˜bhirda¤dat˜°Ò° saha| adu×kho¤ du×khaca¤kÿuri°va|
tadm˜¤''pŸta iva° d®þya¤te| þŸten˜§vyatha¤yanni°va|
ru°ruda¤kÿa iva° d®þya¤te| hl˜dayate§ jvala¤taþcai°va|
þ˜°myata¤þc˜sya° cakÿu¤ÿŸ| y˜ vai praj˜ bhra¤Òþya°nte|
saÕvatsar˜tt˜ bhra¤Òþya°nte| y˜°× prati¤tiÿ÷ha°nti|
saÕvatsare t˜× prati¤tiÿ÷ha°nti| va°rÿ˜bhya itya°rtha× || 11 ||

akÿi¤du°×khotthi¤tasyai°va| vi°prasa¤nne ka°nŸni¤ke|
˜ðktec˜dga¤õaÕ n˜°sti| ®°bh¨õ˜§Õ tanni°bodha¤ta|
ka°na°k˜°bh˜ni¤ v˜s˜°Ò°si| a°hat˜¤ni ni°bodhata|
annamaþnŸta¤ m®jmŸ°ta| a°haÕ vo¤ jŸva°napra¤da×|
e°t˜ v˜°ca× pra¤yujya°nte| þa°radya¤tropa°d®þya¤te || 12 ||

abhidh¨nvanto'bhighna¤nta i°va| v˜°tava¤nto ma°rudga¤õ˜×|
amuto jetumiÿumu¤kh˜mi°va| sannaddh˜ssaha da¤d®þe° ha|
apadhvastairvastiva¤rõairi°va| vi°þi°kh˜sa¤× kapa°rdina×|
akruddhasya yotsya¤m˜na°sya| kru°ddhasye¤va° lohi¤nŸ|
hemataþcakÿu¤ÿŸ vi°dy˜t| a°kÿõayo§× kÿipa°õori¤va || 13 ||

durbhikÿaÕ deva¤loke°ÿu| ma°n¨n˜¤muda°kaÕ g®¤he|
e°t˜ v˜°ca× pra¤vada°ntŸ×| vai°dyuto¤ y˜nti° þaiþi¤rŸ×|
t˜ a°gni× pava¤man˜° anvai§kÿata| i°ha jŸ¤vi°k˜mapa¤ripaþyan|
tasyai°ÿ˜ bhava¤ti| i°heha¤vassvata°pasa×|
maru¤ta°ss¨rya¤tvaca×| þarma¤ sa°prath˜° ˜v®¤õe || 14 ||

ati¤t˜°mr˜õi¤ v˜s˜°Ò°si| a°ÿ÷iva¤jriþa°taghni¤ ca|
viþve dev˜ vipra¤hara°nti| a°gniji¤hv˜ a°saþca¤ta|
naiva devo¤ na ma°rtya×| na r˜j˜ va¤ruõo° vibhu×|
n˜gnirnendro na pa¤vam˜°na×| m˜°t®kka¤ccana° vidya¤te|
di°vyasyaik˜° dhanu¤r˜rtni×| p®°thi°vy˜mapa¤r˜ þri°t˜ || 15 ||

tasyendro vamri¤r¨pe°õa| dha°nurjy˜¤machi°nathsva¤yam|
tadi¤ndra°dhanu¤ritya°jyam| a°bhrava¤rõeÿu° cakÿa¤te|
etadeva þaÕyorb˜rha¤spatya°sya| e°tadru¤drasya° dhanu×|
ru°drasya¤ tveva° dhanu¤r˜rtni×| þira° utpi¤peÿa|
sa pra¤va°rgyo¤'bhavat| tasm˜°dyassapra¤va°rgyeõa¤ ya°jñena° yaja¤te|
ru°drasya° sa þira°× prati¤dadh˜ti| nainaÒ¤ ru°dra ˜ru¤ko bhavati| ya e°vaÕ
veda¤ || 16 ||

a°ty¨°rdhv˜°kÿo'ti¤raþc˜t| þiþi¤ra× pra°d®þya¤te|
naiva r¨paÕ na¤ v˜s˜°Ò°si| na cakÿu¤× prati°d®þya¤te|
a°nyonya°Õ tu na¤ hiÒsr˜°ta×| sa°tasta¤ddeva°lakÿa¤õam|
lohito'kÿõi þ˜¤raþŸ°rÿõi×| s¨°ryasyo¤daya°naÕ pra¤ti|
tvaÕ kareÿi¤nyañja°lik˜m| tva°Õ karo¤ÿi ni°j˜nu¤k˜m || 17 ||

nij˜nuk˜me§nyañja°lik˜| amŸ v˜camup˜sa¤t˜mi°ti|
tasmai sarva ®tavo¤ nama°nte| mary˜d˜karatv˜tpra¤puro°dh˜m|
br˜hmaõa¤ ˜pno°ti| ya e¤vaÕ ve°da| sa khalu saÕvatsara etaissen˜nŸ¤bhissa°ha|
indr˜ya sarv˜nkam˜na¤bhiva°hati| sa dra°psa×| tasyai°ÿ˜ bhava¤ti || 18 ||

ava¤dra°pso aÒ¤þu°matŸ¤matiÿ÷hat| i°y˜°na× k®°ÿõo
da°þabhi¤ssa°hasrai§×|
˜va°rtamindra°× þacy˜° dhama¤ntam| upsnuhi taÕ
n®maõ˜matha¤dr˜mi°tŸ|
etayaivendra× sal˜v®¤ky˜ sa°ha| asur˜n pa¤riv®°þcati|
p®thi¤vya°Ò°þuma¤tŸ| t˜ma°nvava¤sthita× saÕvatsa°ro di°vaÕ ca¤|
naivaÕ viduÿ˜''c˜ry˜§ntev˜°sinau| anyonyasmai§ druhy˜°t˜m| yo
dru°hyati|
bhraþyate sva¤rg˜llo°k˜t| ity®tuma¤õýal˜°ni|
s¨ryamaõýal˜§ny˜khy˜°yik˜×| ata ¨rdhvaÒ sani¤rva°can˜× ||19 ||

˜rogo bhr˜ja× pa÷ara¤× pata°ðga×| svarõaro jyotiÿim˜n¤ vibh˜°sa×|
te asmai sarve divam˜¤tapa°nti| ¨rjaÕ duh˜n˜ anapasphura¤nta i°ti|
kaþya¤po'ÿ÷a°ma×| sa mah˜meruÕ na¤ jah˜°ti|
tasyai°ÿ˜ bhava¤ti| yatte° þilpaÕ¤kaþyapa roca°n˜va¤t|
i°ndri°y˜va¤tpuÿka°laÕ ci°trabh˜a¤nu| yasmi°nts¨ry˜° arpi¤t˜ssa°pta
s˜°kam || 20 ||

tasmin r˜j˜namadhiviþraye¤mami°ti| te asmai sarve kaþyap˜jjy oti¤rlabha°nte|
t˜ntsoma× kaþyap˜dadhi¤nirddha°mati| bhrast˜karmak®¤divai°vam|
pr˜õo jŸv˜nŸndriya¤jŸv˜°ni| sapta þŸrÿa¤õy˜× pr˜°õ˜×|
s¨ry˜ i¤ty˜c˜°ry˜×| apaþyamahametantsapta s¨§ry˜ni°ti|
pañcakarõo¤ v˜tsy˜°yana×| saptakarõa¤þca pl˜°kÿi× || 21 ||

˜nuþr˜vika eva nau kaþya¤pa i°ti| ubhau¤ veda°yite|
na hi þekumiva mah˜me¤ruÕ ga°ntum| apaþyamahamets¨ryamaõýalaÕ
pariva¤rtam˜°nam|
g˜°rgya× pr˜õatr˜°ta×| gacchanta ma¤h˜me°rum| eka¤Õ c˜ja°hatam|
bhr˜japa÷arapata¤ðg˜ ni°hane| tiÿ÷hann˜¤tapa°nti| tasm˜¤di°ha taptri¤tap˜×
|| 22 ||

a°mutre°tare| tasm˜¤di°h˜taptri¤tap˜×| teÿ˜¤meÿ˜° bhava¤ti|
sa°pta s¨ry˜° diva°manu°pravi¤ÿ÷˜×| t˜na°nveti¤
pa°thibhi¤rdakÿi°õ˜v˜n¤|
te asmai sarve gh®tam˜¤tapa°nti| ¨rjaÕ duh˜n˜ anapasphura¤nta i°ti|
saptartvijass¨ry˜ i¤ty˜c˜°ry˜×| teÿ˜¤meÿ˜° bhava¤ti| sa°pta diþo°
n˜n˜¤s¨ry˜× || 23 ||

sa°pta hot˜¤ra ®°tvija¤×| dev˜ ˜dity˜¤ ye sa°pta|
tebhissom˜§bhŸrakÿa¤õa i°ti| tada¤py˜mn˜°ya×|
digbhr˜ja ®t¨§n karo°ti| eta¤yaiv˜°v®t˜ sahasras¨ryat˜y˜ iti
vai¤þamp˜°yana×|
tasyai°ÿ˜ bhava¤ti| yaddy˜va¤ indra te þa°taÒ¤þa°taÕ bh¨mŸ§×|
u°tasyu×| natv˜¤ vajrin sa°hasra°Ò° s¨ry˜¤× || 24 ||

anunaj˜tamaÿ÷a roda¤sŸ i°ti| n˜n˜liðgatv˜d®t¨n˜Õ n˜n˜¤s¨rya°tvam|
aÿ÷au tu vyavasi¤t˜ i°ti| s¨ryamaõýal˜nyaÿ÷˜¤ta ¨°rdhvam|
teÿ˜¤meÿ˜° bhava¤ti| ci°traÕ de°v˜n˜°muda¤g˜°danŸ¤kam|
cakÿu¤rmi°trasya° varu¤õasy˜°gne| ˜pr˜° dy˜v˜¤p®thi°vŸ a°ntari¤kÿam|
s¨rya ˜tm˜ jagatastasthu¤ÿaþce°ti ||25 ||

kvedamabhra¤nnivi°þate| kv˜yaÒ¤ saÕvatsa°ro mi¤tha×|
kv˜ha× kveyande¤va r˜°trŸ| kva m˜s˜ ®¤tava°× þrit˜×|
arddham˜s˜¤ muh¨°rt˜×| nimeÿ˜stu¤÷ibhi°ssaha|
kvem˜ ˜po ni¤viþa°nte| ya°dŸto¤ y˜nti° sampra¤ti|
k˜l˜ apsuni¤viþa°nte| ˜°pass¨rye¤ sa°m˜hi¤t˜× || 26 ||

abhr˜§õyapa× pra¤padya°nte| vi°dyuts¨rye¤ sa°m˜hi¤t˜|
anavarõe i¤me bh¨°mŸ| i°yaÕ c˜¤'sau ca° roda¤si|
kiÒsvidatr˜nta¤r˜ bh¨°tam| ye°neme vi¤dh®te° ubhe|
vi°ÿõun˜¤ vidh®¤te bh¨°mŸ| i°ti va¤tsasya° veda¤n˜|
ir˜¤vatŸ dhenu°matŸ° hi bh¨°tam| s¨°ya°va°sinŸ° manu¤ÿe daþa°sye§ ||
27 ||

vya¤ÿ÷abhn˜°droda¤sŸ° viÿõa¤ve°te| d˜°dhartha¤ p®thi°vŸma°bhito¤
ma°y¨khai§×|
kintadviÿõorba¤lam˜°hu×| k˜° dŸpti¤× kiÕ pa°r˜ya¤õam|
eko¤ ya°ddh˜ra¤yadde°va×| re°jatŸ¤ roda°sŸ u¤bhe|
v˜t˜dviÿõorba¤lam˜°hu×| a°kÿar˜§ddŸpti°rucya¤te|
tri°pad˜°ddh˜ra¤yadde°va×| yadviÿõo¤reka°mutta¤mam || 28 ||

a°gnayo¤ v˜ya¤vaþcai°va| e°tada¤sya pa°r˜ya¤õam|
p®cch˜mi tv˜ pa¤raÕ m®°tyum| a°vama¤Õ madhya°mañca¤tum|
lo°kñca° puõya¤p˜p˜°n˜m| e°tatp®¤cch˜mi° sampra¤ti|
a°mum˜¤hu× pa¤raÕ m®°tyum| pa°vam˜¤naÕ tu° madhya¤mam|
a°gnire°v˜va¤mo m®°tyu×| ca°ndram˜§þcatu°rucya¤te || 29 ||

a°n˜°bho°g˜× pa¤raÕ m®°tyum| p˜°p˜ssa¤Õyanti° sarva¤d˜|
˜bhog˜stveva¤ saÕya°nti| ya°tra pu¤õyak®°to ja¤n˜×|
tato¤ ma°dhyama¤m˜ya°nti| ca°tuma¤gniÕ ca° sampra¤ti|
p®cch˜mi tv˜¤ p˜pa°k®ta×| ya°tra y˜¤taya°te ya¤ma×|
tvannastadbrahma¤n prabr¨°hi| ya°di ve§tth˜'sa°to g®¤han || 30 ||

ka°þyap˜¤dudi¤t˜ss¨°ry˜×| p˜°p˜nni¤rghnanti° sarva¤d˜|
rodasyonta¤rdeþe°ÿu| tatra nyasyante¤ v˜sa°vai×|
te'þarŸr˜× pra¤padya°nte| ya°th˜'pu¤õyasya° karma¤õa×|
ap˜§õya°p˜da¤keþ˜°sa×| ta°tra te¤yoni°j˜ ja¤n˜×|
m®tv˜ punarm®tyum˜¤padya°nte| a°dyam˜¤n˜ssva°karma¤bhi× || 31 ||

˜þ˜tik˜× krima¤ya i°va| tata× p¨yante¤ v˜sa°vai× apai¤taÕ m®°tyuÕ ja¤yati|
ya e°vaÕ veda¤| sa khalvaivaÕ¤ vidbr˜°hmaõa×| dŸ°rghaþru¤ttamo° bhavati|
kaþya¤pa°sy˜ti¤thi°ssiddhaga¤mana°ssiddhaga¤mana×| tasyai°ÿ˜ bhava¤ti|
˜yasmi§nthsa°pta v˜¤sa°v˜×| roha¤nti p¨°rvy˜¤ ruha¤× || 32 ||

®ÿi¤r ha dŸrgha°þrutta¤ma×| indrasya gharmo ati¤thiri°ti|
kaþyapa× paþya¤ko bha°vati| yatsarvaÕ paripaþyatŸ¤ti sau°kÿmy˜t|
ath˜gne¤raÿ÷apu¤ruÿa°sya| tasyai°ÿ˜ bhava¤ti|
agne° naya¤ su°path˜¤ r˜°ye a°sm˜n| viþv˜¤ni deva va°yun˜¤ni vi°dv˜n|
yu°yo°dhya¤smajju¤hur˜°õamena¤×| bh¨yiÿ÷hante nama uktiÕ vi¤dheme°ti || 33
||

agniþca j˜ta¤ved˜°þca| sahoj˜ a¤jir˜°prabhu×| vaiþv˜naro na¤ry˜p˜°þca|
pa°ðktir˜¤dh˜þca° sapta¤ma× visarpev˜'ÿ÷a¤mo'gnŸ°n˜m|
ete'ÿ÷au vasava× kÿi¤t˜ i°ti| yathartvev˜gnerarcirvarõa¤viþe°ÿ˜×|
nŸl˜rciþca pŸtak˜§rciþce°ti| atha
v˜yorek˜daþapuruÿasyaik˜daþa¤strŸka°sya|
prabhr˜jam˜n˜ vya¤vad˜°t˜× || 34 ||

y˜þca v˜su¤kivai°dyut˜×| rajat˜× paru¤ÿ˜× þy˜°m˜×| kapil˜
a¤tilo°hit˜×|
¨rdhv˜ avapa¤tant˜°þca| vaidyuta i¤tyek˜°daþa| nainaÕ vaidyuto¤ hina°sti|
ya e¤vaÕ ve°da| sa hov˜ca vy˜sa× p˜¤r˜þa°rya×|
vidyudvadhamev˜haÕ m®tyumai§cchami°ti| na tvak˜¤maÒha°nti || 35 ||

ya e¤vaÕ ve°da| atha ga¤ndharva°gaõ˜×| sv˜ana°bhr˜÷|
aðgh˜¤ri°rbambh˜¤ri×| hasta°ssuha¤sta×| k®þ˜¤nurvi°þv˜va¤su×|
m¨rdhanv˜nths¨§ryava°rc˜×| k®tirityek˜daþa ga¤ndharva°gaõ˜×|
dev˜þca ma¤h˜de°v˜×| raþmayaþca dev˜¤ gara°gira× ||36 ||

nainaÕ giro¤ hina°sti| ya e¤vaÕ ve°da|
gau°rŸ mi¤m˜ya sali°l˜ni° takÿa¤tŸ| eka¤padŸ dvi°padŸ° s˜ catu¤ÿpadŸ|
a°ÿ÷˜pa¤dŸ° nava¤padŸ babh¨°vuÿŸ§| sasr˜kÿar˜ parame vyo¤manni°ti|
v˜co¤ viþe°ÿaõam| atha nigada¤vy˜khy˜°t˜×|
t˜nanukra¤miÿy˜°ma×| va°r˜hava¤ssvata°pasa× || 37 ||

vi°dyunma¤haso° dh¨pa¤ya×| þv˜payo g®hamedh˜§þcetye°te|
ye° ceme'þi¤mivi°dviÿa×| parjany˜ssapta p®thivŸmabhiva¤rÿanti|
v®ÿ÷i¤bhiri°ti| etayaiva vibhaktivi¤parŸ°t˜×| sa°ptabhi°rv˜ tai¤rudŸ°rit˜×|
am¨nlok˜nabhiva¤rÿa°nti| teþ˜¤meÿ˜° bhava¤ti|
sa°m˜°name°taduda¤kam || 38 ||

u°ccaitya¤va°c˜ha¤bhi×| bh¨mi¤Õ pa°rjany˜° jinva¤nti| divaÕ jinvantyagna¤ya
i°ti|
yadakÿa¤raÕ bh¨°tak®tam| viþve¤ dev˜ u°p˜sa¤te| maha°rÿi¤masya
go°pt˜ram§|
ja°mada¤gni°maku¤rvata| ja°mada¤gni°r˜py˜¤yate|
chando¤bhiþcaturutta°rai×| r˜jña°ssoma¤sya t®°pt˜sa¤× || 39 ||

brahma¤õ˜ vŸ°ry˜¤vat˜| þi°v˜ na¤× pra°diþo° diþa¤×|
taccha°Õ yor˜v®¤õŸmahe| g˜°tuÕ ya°jñ˜ya¤| g˜°tuÕ ya°jñapa¤taye|
daivŸ§ssva°stira¤stu na×| sva°stirm˜nu¤ÿebhya×| ¨°rdhvaÕ ji¤g˜tu
bheÿa°jam|
þanno¤ astu dvi°pade§| þaÕ catu¤ÿpade|
somap˜ ( 3 ) asomap˜ ( 3 ) iti nigada¤vy˜khy˜°t˜× || 40 ||

sa°ha°sra°v®di¤yaÕ bh¨°mi×| pa°raÕ vyo¤ma sa°hasra¤v®t| a°þvin˜¤
bhujy¨¤n˜sa°ty˜|
vi°þvasya¤ jaga°taspa¤tŸ| j˜y˜ bh¨mi× pa¤tirvyo°ma| mi°thuna¤nt˜
a°turya¤thu×|
putro b®haspa¤tŸ ru°dra×| sa°ram˜¤ iti¤ strŸpu°mam|
þu°kran v˜¤ma°nyadya¤ja°Õ v˜¤ma°nyat| viÿu¤r¨pe° aha¤nŸ° dyauri¤va
stha× || 41 ||

viþv˜° hi m˜°y˜ ava¤tha× svadh˜vantau|
bha°dr˜ v˜§Õ p¨ÿaõ˜vi°har˜°tira¤stu v˜s˜§tyau ci°trau jaga¤to
ni°dh˜nau§|
dy˜v˜¤bh¨mŸ ca°ratha¤× sa°Ò° sakh˜¤yau| t˜va°þvin˜¤
r˜°sabh˜§þv˜° hava¤Õ me|
þu°bha°spa°tŸ° ˜°gataÒ¤ s¨°ryay˜¤ sa°ha| tyugro¤ha
bhu°jyuma¤þvinodame°ghe|
ra°yinna kaþci¤nmam®°v˜Õ ( 2 ) av˜¤h˜×|
tam¨¤hathurnau°bhir˜§tma°nvatŸ¤bhi×|
a°nta°ri°kÿa°pruýbhi°rapo¤dak˜bhi× || 42

ti°sra× kÿapa°strirah˜¤ti°vraja¤dbhi×| n˜sa¤ty˜ bhu°jyum¨¤hathu×
pata°ðgai×|
sa°mu°drasya° dhanva¤nn˜°rdrasya¤ p˜°re| tri°bhŸrathai§þþa°tapa¤dbhi°×
ÿaýa¤þvai×|
sa°vi°t˜ra°Õ vita¤nvantam| anu¤badhn˜ti þ˜mba°ra×|
˜pap¨rÿamba¤raþcai°va|
sa°vit˜¤repa°so¤'bhavat| tyaÒ sut®ptaÕ vi¤ditvai°va| ba°huso¤ma gi°raÕ
va¤þŸ || 43 ||

anveti tugro va¤kriy˜°ntam| ˜yas¨y˜ntsoma¤t®psu°ÿu| sa
saðgr˜mastamo§dyo'tyo°ta×|
v˜co g˜× pi¤p˜ti° tat| sa tadgobhisst˜§'tyetya°nye|
ra°kÿas˜¤nanvi°t˜þca¤ ye|
a°nveti° pari¤v®ty˜°'sta×| e°vame°taustho¤ aþvin˜|
te e°te dyu¤×p®thi°vyo×| aha¤raha°rgarbha¤ndadh˜the || 44 ||

tayo¤re°tau va°ts˜va¤hor˜°tre| p®°thi°vy˜ aha¤×| di°vo r˜tri¤×|
t˜ avi¤s®ÿtau| dampa¤tŸ e°va bha¤vata×| tayo¤re°tau va°tsau|
a°gniþc˜¤ditya°þca¤| r˜°trerva°tsa×| þve°ta ˜¤di°tya×| aho°'gni× || 45 ||

t˜°mro a¤ru°õa×| t˜ avi¤s®ÿ÷au| dampa¤tŸ e°va bha¤vata×|
tayo¤re°tau va°tsau| v®°traþca¤ vaidyu°taþca¤| a°gnerv®°tra×| vai°dyuta¤
˜di°tyasya¤|
t˜ avi¤s®ÿ÷au| dampa¤tŸ e°va bha¤vata×| tayo¤re°tau va°tsau || 46 ||

u°ÿm˜ ca¤ nŸh˜°raþca¤| v®trasyo°ÿm˜| vai°dyu°tasya¤ nŸh˜°ra×|
tau t˜ve°va prati¤padyete| seyaÒr˜trŸ¤ ga°rbhiõŸ¤ pu°treõa° saÕva¤sati|
tasy˜° v˜ e°tadu°lbaõam§| yadr˜trau¤ ra°þmaya¤×|
yath˜° gorga°rbhiõy˜¤ u°lbaõam§| e°vame°tasy˜¤ u°lbaõam§|
prajayiÿõu× prajay˜ ca paþubhi¤þca bha°vati|
ya e¤vaÕ ve°da| etamudyantamapiya¤ntaÕ ce°ti|
˜ditya× puõya¤sya va°tsa×| atha pavi¤tr˜ðgi°rasa× || 47 ||

pa°vitra¤vanta°× pari°v˜ja°m˜sa¤te| pi°taiÿ˜§Õ pra°tno a°bhira¤kÿati
vra°tam|
ma°hassa¤mu°draÕ varu¤õasti°roda¤dhe| dhŸr˜¤
iccheku°rdharu¤õeÿv˜°rabham§ |
pa°vitra¤Õ te° vita¤ta°Õ brahma¤õa°spate§| prabhu°rg˜tr˜õi°
parye¤ÿivi°þvata¤×|
ata¤ptatan¨°rna tad˜°mo a¤þnute| þ®°t˜sa° idvaha¤nta°statsam˜¤þata|
bra°hm˜ de°v˜n˜§m| asa¤tassa°dye tata¤kÿu× || 48 ||

®þa¤yassa°pt˜tri¤þca° yat| sarve'trayo a¤gastya°þca|
nakÿa¤trai°þþaðk®¤to'vasan| atha¤ savitu°×
þy˜v˜þva°sy˜'varti¤k˜masya|
a°mŸ ya ®kÿ˜° nihi¤t˜sa u°cc˜| nakta°Õ dad®¤þre° kuh˜¤ci°ddive¤yu×|
ada¤bdh˜ni° varu¤õasya vra°t˜ni¤| vi°c˜°kaþacca°ndram˜° nakÿa¤trameti|
tatsa¤vi°turvare§õyaÕ| bhargo¤ de°vasya¤ dhŸmahi || 49 ||

dhiyo° yo na¤× praco°day˜§t| tatsa¤vi°turv®¤õŸmahe|
va°yande°vasya° bhoja¤nam| þreÿ÷haÒ¤sarva°dh˜ta¤mam|
tura°Õ bhaga¤sya dhŸmahi| ap˜¤g¨hata savit˜° t®bhŸn¤|
sarv˜§di°vo andha¤sa×| nakta°nt˜nya¤bhavand®°þe|
asthya°sthn˜ sambha¤viÿy˜ma×| n˜ma° n˜mai°va n˜°ma me§ || 50 ||

napuÒsa¤ka°Õ pum˜°Ò°strya¤smi| sth˜va¤ro'smyatha° jaðga¤ma×|
ya°je'yakÿi° yaÿ÷˜°he ca¤| may˜¤ bh¨°t˜nya¤yakÿata|
pa°þavo¤ mama¤ bh¨t˜°ni| an¨bandhyo'smya¤haÕ vi°bhu×|
striya¤ssa°tŸ×| t˜ u¤me pu°Ò°sa ˜¤hu×|
paþya¤dakÿa°õv˜nnavice¤tada°ndha×| ka°virya× pu°trasya i°m˜ ci¤keta || 51 ||

yast˜ vi¤j˜°n˜thsa¤vi°tu× pi°t˜sa¤t| a°ndho maõima¤vindat|
tama¤naðguli°r˜va¤yat| a°grŸ°va× pratya¤muñcat|
tamaji¤hv˜ a°saþca¤ta| ¨rdhvam¨lama¤v˜kch˜°kham|
v®°kÿaÕ yo¤ veda° sampra¤ti| na sa j˜tu jana¤× þradda°dhy˜t|
m®°tyurm˜¤ m˜ra°y˜di¤ti×| hasitaÒrudi¤taðgŸ°tam || 52 ||

vŸõ˜¤paõava°l˜si¤tam| m®°tañjŸ°vaÕ ca¤ yatki°ñcit
a°ðg˜ni¤ sneva° viddhi¤ tat| at®¤ÿya°Ò°st®ÿya¤dhy˜yat|
a°sm˜jj˜°t˜ me¤ mith¨° carann¤| putro nir®ty˜¤ vaide°ha×|
a°cet˜¤ yaþca° ceta¤na×| sa° taÕ maõima¤vindat|
so¤'naðguli°r˜va¤yat| so°'grŸ°va× pratya¤muñcat || 53 ||

so'ji¤hvo a°saþca¤ta| naitam®þiÕ viditv˜ naga¤raÕ pra°viþet|
ya¤di pra°viþet| mi°thau cari¤tv˜ pra°viþet|
tathsambhava¤syaÕ vra°tam| ˜°tama¤gne ra°thanti¤ÿ÷ha|
ek˜§þvameka°yoja¤nam| ekacakra¤meka°dhuram|
v˜°tadhr˜¤jiga°tiÕ vi¤bho| na° ri°ÿyati¤ na vya°thate || 54 ||

n˜°sy˜kÿo¤ y˜tu° sajja¤ti| yacchvet˜§nrohi¤t˜Òþc˜°gne×|
ra°the yu¤ktv˜'dhi°tiÿ÷ha¤ti| ekay˜ ca daþabhiþca¤ svabh¨°te|
dv˜bhy˜miÿ÷aye viÒ¤þaty˜° ca| tis®bhiþca vahase triÒþat˜° ca|
niyudbhirv˜yavihit˜¤ vimuñca || 55 ||

˜ta¤nuÿva° prata¤nuÿva| u°ddham˜''dha¤ma° sandha¤ma|
˜ditye candra¤varõ˜°n˜m| garbha°m˜dhe¤hi° ya× pum˜n¤|
i°tassi°ktaÒs¨rya¤gatam| ca°ndrama¤se° rasa¤ðk®dhi|
v˜r˜dañjana¤y˜gre°'gnim| ya eko¤ rudra° ucya¤te|
a°sa°ðkhy˜°t˜ssa¤hasr˜°õi| sma°ryate¤ na ca° d®þya¤te || 56 ||

e°vame°tanni¤bodhata| ˜ma°ndrairi¤ndra° hari¤bhi×|
y˜°hi ma°y¨ra¤romabhi×| m˜ tv˜ kecinniyemuri¤nna p˜°þina×|
da°dha°nveva° t˜ i¤hi| m˜ ma°ndrairi¤ndra° hari¤bhi×|
y˜°mi ma°y¨ra¤romabhi×| m˜ m˜ kecinniyemuri¤nna p˜°þina×|
ni°dha°nveva° t˜Õ ( 2 ) i¤mi| aõubhiþca ma¤hadbhi°þca || 57 ||

ni°gh®ÿvai¤rasa°m˜yu¤tai×| k˜lairharitva¤m˜pa°nnai×|
indr˜y˜¤hi sa°hasra¤yuk| a°gnirvi°bhr˜ÿ÷i¤vasana×|
v˜°yuþþveta¤sikdru°ka×| sa°Õva°thsa°ro vi¤ÿ¨°varõai§×|
nitya°ste'nuca¤r˜sta°va| subrahmaõyoÒ subrahmaõyoÒ
su¤brahma°õyom|
indr˜gaccha hariva ˜gaccha me¤dh˜ti°the×| meÿa v®ÿaõaþva¤sya me°ne
|| 58 ||

gaur˜vaskandinnahaly˜¤yai j˜°ra| kauþikabrahmaõa gautama¤bruv˜°õa|
a°ru°õ˜þva¤ i°h˜ga¤t˜×| vasa¤va× p®thivi°kÿita¤×|
a°ÿ÷audi°gv˜sa¤so°'gnaya¤×| agniþca j˜taved˜§þcetye°te|
tamr˜þv˜§st˜mra°rath˜×| t˜mravarõ˜§stath˜°'sit˜×|
daõdahast˜§× khy˜da°gdata×| ito rudr˜§× par˜°ðgat˜× || 59 ||

uktaÒsth˜naÕ pram˜õañca¤ pura° ita| b®ha°spati¤þca savi°t˜ ca¤|
vi°þvar¨¤pairi°h˜ga¤t˜m| ratho¤nodakavartma¤n˜|
a°psuÿ˜¤ iti° taddva¤yo×| ukto veÿo¤ v˜s˜°Ò°si ca|
k˜l˜vayav˜n˜mita¤× pratŸ°jy˜| v˜s˜ty˜¤ itya°þvino×|
ko'ntarikÿe þbdaðka¤rotŸ°ti| vasiÿ÷o rauhiõo mŸm˜Ò¤s˜ñca°kre|
tasyai°ÿ˜ bhava¤ti| v˜°þreva¤ vi°dyuditi¤|
brahma¤õa u°dara¤õamasi| brahma¤õa udŸ°raõa¤masi|
brahma¤õa ˜°stara¤õamasi| brahma¤õa upa°stara¤õamasi || 60 ||

[ apa¤kr˜mata garbhi°õya¤× ]

a°ÿ÷ayo¤nŸma°ÿ÷apu¤tr˜m| a°ÿ÷apa¤tnŸmi°m˜Õ mahŸ§m|
a°haÕ veda° na me¤ m®tyu×| nac˜m®¤tyura°gh˜ha¤rat|
a°ÿ÷ayo§nya°ÿ÷apu¤tram| a°ÿ÷apa¤di°dama°ntari¤kÿam|
a°haÕ veda° na me¤ m®tyu×| nac˜m®¤tyura°gh˜ha¤rat|
a°ÿ÷ayo¤nŸma°ÿ÷apu¤tr˜m| a°ÿ÷apa¤tnŸma°m¨ndivam§ || 61 ||

a°haÕ veda° na me¤ m®tyu×| nac˜m®¤tyura°gh˜ha¤rat|
su°tr˜m˜¤õ˜Õ ma°hŸm¨°ÿu| adi¤ti°rdyaurdi¤tira°ntari¤kÿam|
adi¤tirm˜°t˜ sa pi°t˜ sa pu°tra×| viþve¤ de°v˜ adi¤ti°× pañca°jan˜§×|
adi¤tirj˜°tamadi¤ti°jani¤tvam| a°ÿ÷au pu°tr˜so° adi¤te×|
ye j˜°t˜sta°nva¤× pari¤| de°vaÕ ( 2 ) upa¤praitsa°ptabhi¤× || 62 ||

pa°r˜° m˜°rt˜°õýam˜sya¤t| sa°ptabhi¤× pu°trairadi¤ti×|
upa°praitp¨°rvya¤Õ yugam§| pra°j˜yai¤ m®°tyave ta¤t|
pa°r˜° m˜°rt˜°õýam˜bha¤ra°diti¤| t˜nanukra¤miÿy˜°ma×|
mi°traþca° varu¤õaþca| dh˜°t˜ c˜§rya°m˜ ca¤|
aÒþa¤þca° bhaga¤þca| indraþca vivasv˜Ò¤þcetye°te|
hi°ra°õya° ga°rbho ha°Ò°saþþu¤ci°ÿat|
brahma¤jajñ˜°naÕ taditpa°damiti¤ ga°rbha pr˜¤j˜pa°tya×|
atha° puru¤ÿa× sa°pta puru¤ÿa× || 63 ||

[ ya°th˜°sth˜°naÕ ga¤rbhi°õya¤× ]

yo'sau¤ ta°pannu°deti¤| sa sarve¤ÿ˜Õ bh¨°t˜n˜§Õ
pr˜°õ˜n˜°d˜yo°deti¤|
m˜ me§ pra°jay˜° m˜ pa¤þ¨°n˜m| m˜ mama¤
pr˜°õ˜n˜°d˜yoda¤g˜×|
a°sau yo§'sta°meti¤| sa sarve¤ÿ˜Õ bh¨°t˜n˜§Õ
pr˜°õ˜n˜°d˜y˜°'stameti¤|
m˜ me§ pra°jay˜° m˜ pa¤þ¨n˜m| m˜ mama¤
pr˜°õ˜n˜°d˜y˜'sta¤ðg˜×|
a°sau ya ˜°p¨rya¤ti| sa sarve¤ÿ˜Õ bh¨°t˜n˜§Õ pr˜°õair˜°p¨rya¤ti ||
64 ||

m˜ me§ pra°jay˜° m˜ pa¤þ¨n˜m| m˜ mama¤
pr˜°õair˜°p¨ri¤ÿ÷h˜×|
a°sau yo¤'pa°kÿŸya¤ti| sa sarve¤ÿ˜Õ bh¨°t˜n˜§Õ pr˜°õairapa¤kÿŸyati|
m˜ me§ pra°jay˜° m˜ pa¤þ¨n˜m| m˜ mama¤ pr˜°õairapa¤kÿeÿ÷h˜×|
a°m¨ni° nakÿa¤tr˜õi| sarve¤ÿ˜Õ bh¨°t˜n˜§Õ pr˜°õairapa¤prasarpanti°
cotsa¤rpanti° ca|
m˜ me§ pra°jay˜° m˜ pa¤þ¨n˜m| m˜ mama¤ pr˜°õairapa¤pras®pata°
mots®¤pata || 65 ||

i°me m˜s˜§þc˜rdham˜°s˜þca¤| sarve¤ÿ˜Õ bh¨°t˜n˜§Õ
pr˜°õairapa¤prasarpanti° cotsa¤rpanti° ca|
m˜ me§ pra°jay˜° m˜ pa¤þ¨n˜m| m˜ mama¤ pr˜°õairapa¤pras®pata°
mots®¤pata|
i°ma ®°tava¤×| sarve¤ÿ˜Õ bh¨°t˜n˜§Õ pr˜°õairapa¤prasarpanti°
cotsa¤rpanti° ca|
m˜ me§ pra°jay˜° m˜ pa¤þ¨n˜m| m˜ mama¤ pr˜°õairapa¤pras®pata°
mots®¤pata|
a°yaÒ sa¤Õvatsa°ra×| sarve¤ÿ˜Õ bh¨°t˜n˜§Õ pr˜°õairapa¤prasarpati°
cotsa¤rpati° ca || 66 ||

m˜ me§ pra°jay˜° m˜ pa¤þ¨n˜m| m˜ mama¤ pr˜°õairapa¤pras®pa°
mots®¤pa|
i°damaha¤×| sarve¤ÿ˜Õ bh¨°t˜n˜§Õ pr˜°õairapa¤prasarpati° cotsa¤rpati°
ca |
m˜ me§ pra°jay˜° m˜ pa¤þ¨n˜m| m˜ mama¤ pr˜°õairapa¤pras®pa°
mots®¤pa|
i°yaÒr˜tri¤×| sarve¤ÿ˜Õ bh¨°t˜n˜§Õ pr˜°õairapa¤prasarpati°
cotsa¤rpati° ca|
m˜ me§ pra°jay˜° m˜ pa¤þ¨n˜m| m˜ mama¤ pr˜°õairapa¤pras®pa°
mots®¤pa|
om bhurbhuva°ssva¤×| etadvo mithunaÕ m˜ no mithu¤naÒrŸ°ýhvam || 67 ||

ath˜dityasy˜ÿ÷apu¤ruÿa°sya|
vas¨n˜m˜dity˜naÒsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
rudr˜õ˜m˜dity˜naÒsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
˜dity˜n˜m˜dity˜naÒsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
sat˜Ò¤saty˜°n˜m| ˜dity˜naÒsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
abhidh¨nvat˜¤mabhi°ghnat˜m| v˜tava¤t˜Õ ma°rut˜m|
˜dity˜naÒsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
®bh¨õ˜m˜dity˜naÒsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
viþveÿ˜§ndev˜°n˜m| ˜dity˜naÒsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
saÕvatsara¤sya sa°vitu×| ˜dityasya svateja¤s˜ bh˜°ni|
om bhurbhuva°ssva¤×| raþmayo vo mithunaÕ m˜ no mithu¤naÒrŸ°ýhvam || 68 ||

˜rogasya sth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni| bhr˜jasya sth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
pa÷arasya sth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni| pataðgasya sth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
svarõarasya sth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni| jyotiÿŸmatasya sth˜ne svateja¤s˜
bh˜°ni|
vibh˜sasya sth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni| kaþyapasya sth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
om bhurbhuva°ssva¤×| ˜po vo mithunaÕ m˜ no mithu¤naÒrŸ°ýhvam || 69 ||

atha vayorek˜daþapuruÿasyaik˜daþa¤strŸka°sya|
prabhr˜jam˜n˜n˜Ò rudr˜õ˜Òsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
vyavad˜t˜n˜Ò rudr˜õ˜Òsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
v˜sukivaidyut˜n˜Ò rudr˜õ˜Òsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
rajat˜n˜Ò rudr˜õ˜Òsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
paruÿ˜õ˜Ò rudr˜õ˜Òsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
þy˜m˜n˜Ò rudr˜õ˜Òsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
kapil˜n˜Ò rudr˜õ˜Òsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
atilohit˜n˜Ò rudr˜õ˜Òsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
¨rdhv˜n˜Ò rudr˜õ˜Òsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni || 70 ||

avapatant˜n˜Ò rudr˜õ˜Òsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
vaidyut˜n˜Ò rudr˜õ˜Òsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
prabhr˜jam˜nŸn˜Ò rudr˜õŸn˜Òsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
vyavad˜tŸn˜Ò rudr˜õŸn˜Òsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
v˜sukivaidyutŸn˜Ò rudr˜õŸn˜Òsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
rajat˜n˜Ò rudr˜õŸn˜Òsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
paruÿ˜õ˜Ò rudr˜õŸn˜Òsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
þy˜m˜n˜Ò rudr˜õŸn˜Òsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
kapil˜n˜Ò rudr˜õŸn˜Òsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
atilohitŸn˜Ò rudr˜õŸn˜Òsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
¨rdhv˜n˜Ò rudr˜õŸn˜Òsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
avapatantŸn˜Ò rudr˜õŸn˜Òsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
vaidyutŸn˜Ò rudr˜õŸn˜Òsth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
om bhurbhuva°ssva¤×| r¨p˜õi vo mithunaÕ m˜ no mithu¤naÒrŸ°ýhvam || 71 ||

ath˜gne¤raÿ÷apu¤ruÿa°sya|
agne× p¨rvadiþyasya sth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
j˜tavedasa upadiþyasya sth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
sahojaso dakÿiõadiþyasya sth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
ajir˜prabhava upadiþyasya sth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
vaiþv˜narasy˜'paradiþyasya sth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
nary˜pasa upadiþyasya sth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
paðktir˜dhasaudagdiþyasya sth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
visarpiõa upadiþyasya sth˜ne svateja¤s˜ bh˜°ni|
om bhurbhuva°ssva¤×| r¨p˜õi vo mithunaÕ m˜ no mithu¤naÒrŸ°ýhvam || 72 ||

dakÿiõap¨rvasy˜ndiþi visa¤rpŸ na°raka×| tasm˜nna× pa¤rip˜°hi|
dakÿiõ˜parasy˜Õ diþyavisa¤rpŸ na°raka×| tasm˜nna× pa¤rip˜°hi|
uttarap¨rvasy˜ndiþi viÿ˜¤dŸ na°raka×| tasm˜nna× pa¤rip˜°hi|
uttaraparasy˜ndiþyaviÿ˜¤dŸ na°raka×| tasm˜nna× pa¤rip˜°hi|
˜ yasmintsapta v˜sav˜ indriy˜õi þatakrata¤vitye°te || 73 ||

i°ndra°gho°ÿ˜ vo° vasu¤bhi× pu°rast˜°dupa¤dadhat˜m|
mano¤javaso va× pi°t®bhi¤rdakÿiõa°ta upa¤dadhat˜m|
prace¤t˜ vo ru°drai× pa°þc˜dupa¤dadhat˜m|
vi°þvaka¤rm˜ va ˜di°tyaru¤ttara°ta upa¤dadhat˜m|
tvaÿ÷˜¤ vo r¨°pairu°pari¤ÿ÷˜°dupa¤dadhat˜m|
sañjñ˜naÕ va× pa¤þc˜di°ti| ˜°di°tyassarvo°'gni× p®¤thi°vy˜m|
v˜°yura°ntari¤kÿe| s¨ryo¤ di°vi| ca°ndram˜¤ di°kÿu|
nakÿa¤tr˜õi° svalo°ke| e°v˜ hye¤va| e°v˜ hya¤gne|
e°v˜ hi v˜¤yo| e°v˜ hŸ§ndra| e°v˜ hi p¨¤ÿan| e°v˜ hi de¤v˜× || 74 ||

˜pa¤m˜p˜ma°passarv˜§×| a°sm˜da°sm˜di°to'muta¤×
a°gnirv˜°yuþca° s¨rya¤þca| sa°ha sa¤ñcaska°rarddhi¤y˜|
v˜°yvaþv˜¤ raþmi°pata¤ya×| marŸ§cy˜tmano° adru¤ha×|
de°vŸrbhu¤vana°s¨va¤rŸ×| pu°tra°va°tv˜ya¤ me suta|
mah˜n˜mnŸrma¤h˜m˜°n˜×| ma°ha°so ma¤hasa°ssva¤× ||75 ||

de°vŸ× pa¤rjanya°s¨va¤rŸ×| pu°tra°va°tv˜ya¤ me suta|
a°p˜'þnyu¤ÿõima°p˜ rakÿa¤×| a°p˜''þnyu¤ÿõima°p˜ragham§|
ap˜§ghr˜°mapa¤c˜°'vartim§| apa¤de°vŸri°to hi¤ta|
vajra¤nde°vŸrajŸ¤t˜Òþca| bhuva¤nandeva°s¨va¤rŸ×|
˜°di°ty˜nadi¤tinde°vŸm| yoni¤nordhvamu°dŸÿa¤ta || 76 ||

bha°draÕ karõe¤bhi× þ®õu°y˜ma¤ dev˜×| bha°draÕ
pa¤þyem˜°kÿabhi°ryaja¤tr˜×|
sthi°rairaðgai§stuÿ÷u°v˜Òsa¤sta°n¨bhi¤×| vyaþe¤ma de°vahi¤ta°Õ
yad˜yu¤×|
sva°sti na° indro¤ v®°ddhaþra¤v˜×| sva°sti na¤× p¨°ÿ˜ vi°þvave¤d˜×|
sva°sti na°st˜rkÿyo° ari¤ÿ÷anemi×| sva°sti no° b®ha°spati¤rdadh˜tu|
ke°tavo° aru¤õ˜saþca| ®°ÿa°yo v˜ta¤raþa°n˜×|
pra°ti°ÿ÷h˜Òþa°tadh˜¤ hi| sa°m˜hi¤t˜so sahasra°dh˜ya¤sam|
þi°v˜ na°þþanta¤m˜ bhavantu| di°vy˜ ˜pa° oÿa¤dhaya×|
su°m®°ýŸ°k˜ sara¤svati| m˜ te° vyo¤ma sa°nd®þi¤ || 77 ||

yo¤'p˜Õ puÿpa°Õ veda¤| puÿpa¤v˜n pra°j˜v˜§n paþu°m˜n bha¤vati |
ca°ndram˜° v˜ a°p˜Õ puÿpam§| puÿpa¤v˜n pra°j˜v˜§n paþu°m˜n
bha¤vati |
ya e°vaÕ veda¤ | yo¤'p˜m˜°yata¤na°Õ veda¤|
˜°yata¤nav˜n bhavati| a°gnirv˜ a°p˜m˜°yata¤nam|
˜°yata¤nav˜n bhavati| yo§'gner˜°yatana°Õ veda¤ || 78 ||

˜°yata¤nav˜n bhavati| ˜po° v˜ a°gner˜°yata¤nam |
˜°yata¤nav˜n bhavati| ya e°vaÕ veda¤|
yo¤'p˜m˜°yata¤na°Õ veda¤| ˜°yata¤nav˜n bhavati|
v˜°yurv˜ a°p˜m˜°yata¤nam| ˜°yata¤nav˜n bhavati|
yo v˜°yor˜°yata¤na°Õ veda¤| ˜°yata¤nav˜n bhavati || 79 ||

˜po° vai v˜°yor˜°yata¤nam| ˜°yata¤nav˜n bhavati |
ya e°vaÕ veda¤ | yo¤'p˜m˜°yata¤na°Õ veda¤ |
˜°yata¤nav˜n bhavati| a°sau vai tapa¤nna°p˜m˜°yata¤nam|
˜°yata¤nav˜n bhavati| yo¤'muÿya° tapa¤ta ˜°yata¤na°Õ veda¤|
˜°yata¤nav˜n bhavati| ˜po° v˜ a°muÿya° tapa¤ta ˜°yata¤nam || 80 ||

˜°yata¤nav˜n bhavati| ya e°vaÕ veda¤|
yo¤'p˜m˜°yata¤na°Õ veda¤| ˜°yata¤nav˜n bhavati|
ca°ndram˜° v˜ a°p˜m˜°yata¤nam | ˜°yata¤nav˜n bhavati |
yaþca°ndrama¤sa ˜°yata¤na°Õ veda¤ | ˜°yata¤nav˜n bhavati |
˜po° vai ca°ndrama¤sa ˜°yata¤nam| ˜°yata¤nav˜n bhavati || 81 ||

ya e°vaÕ veda¤| yo¤'p˜m˜°yata¤na°Õ veda¤|
˜°yata¤nav˜n bhavati| nakÿa¤tr˜õi° v˜ a°p˜m˜°yata¤nam|
˜°yata¤nav˜n bhavati| yo nakÿa¤tr˜õ˜m˜°yata¤na°Õ veda¤|
˜°yata¤nav˜n bhavati| ˜po° vai nakÿa¤tr˜õ˜m˜°yata¤nam|
˜°yata¤nav˜n bhavati| ya e°vaÕ veda¤ || 82 ||

yo¤'p˜m˜°yata¤na°Õ veda ¤| ˜°yata¤nav˜n bhavati
pa°rjanyo° v˜ a°p˜m˜°yata¤nam| ˜°yata¤nav˜n bhavati |
ya× pa°rjanya¤sy˜°yata¤na°Õ veda¤ | ˜°yata¤nav˜n bhavati |
˜po° vai pa°rjanya¤sy˜°''yata¤nam| ˜°yata¤nav˜n bhavati |
ya e°vaÕ veda¤ | yo¤'p˜m˜°yata¤na°Õ veda¤ || 83 ||

˜°yata¤nav˜n bhavati| sa°Õva°tsa°ro v˜ a°p˜m˜°yata¤nam|
˜°yata¤nav˜n bhavati| yassa¤Õvatsa°rasy˜°yata¤na°Õ veda¤|
˜°yata¤nav˜n bhavati| ˜po° vai sa¤Õvatsa°rasy˜°yata¤nam|
˜°yata¤nav˜n bhavati| ya e°vaÕ veda¤|
yo§'psu n˜va°Õ prati¤ÿ÷hit˜°Õ veda¤| pratye°va ti¤ÿ÷hati || 84 ||

i°me vai lo°k˜ a°psu prati¤ÿ÷hit˜×| tade°ÿ˜'bhyan¨§kt˜|
a°p˜Òrasa°muda¤yaÒsann| s¨rye¤ þu°kraÒsa°m˜bh®¤tam|
a°p˜Òrasa¤sya° yo rasa¤×| taÕ vo¤ g®hõ˜myutta°mamiti¤|
i°me vai lo°k˜ a°p˜Òrasa¤×| te¤'muÿmi¤nn˜di°tye sa°m˜bh®¤t˜×|
j˜°nu°da°ghnŸmu¤ttarave°dŸðkh˜°tv˜| a°p˜Õ p¨¤rayi°tv˜
gu¤lphada°ghnam || 85 ||

puÿkaraparõai× puÿkaradaõýai× puÿkaraiþca¤ saÒstŸ°rya|
tasmi¤nvih˜°yase|
a°gniÕ pra°õŸyo¤pasam˜°dh˜ya¤| bra°hma°v˜°dino¤ vadanti|
kasm˜§tpraõŸ°te'yama°gniþcŸ°yate§| s˜pra¤õŸ°te'yama°psu
hyaya¤ñcŸ°yate§|
a°sau bhuva¤ne°pyan˜¤hit˜gnire°t˜×| tama°bhita¤ e°t˜ a°bŸÿ÷a¤k˜°
upa¤dadh˜ti|
a°gni°ho°tre da¤rþap¨rõam˜°sayo§×| pa°þu°ba°ndhe c˜¤turm˜°syeÿu¤
|| 86 ||

atho¤ ˜hu×| sarve¤ÿu yajñakra°tuÿviti¤|
e°taddha¤ sma° v˜ ˜¤huþþaõýi°l˜×| kama°gniñci¤nute|
sa°tri°yama°gniñci¤nv˜°na×| sa°Õva°tsa°raÕ pra°tyakÿe¤õa|
kama°gniñci¤nute| s˜°vi°trama°gniñci¤nv˜°na×|
a°mum˜¤di°tyaÕ pra°tyakÿe¤õa| kama°gniñci¤nute || 87 ||

n˜°ci°ke°tama°gniñci¤nv˜°na×|
pr˜°õ˜npra°tyakÿe¤õa| kama°gniñci¤nute|
c˜°tu°ho°tri°yama°gniñci¤nv˜°na×|
brahma¤ pra°tyakÿe¤õa| kama°gniñci¤nute|
vai°þva°s®°jama°gniñci¤nv˜°na×|
þarŸ¤raÕ pra°tyakÿe¤õa| kama°gniñci¤nute|
u°p˜°nu°v˜°kya¤m˜°þuma°gniñci¤nv˜°na× || 88 ||

i°m˜n lo°k˜npra°tyakÿe¤õa| kama°gniñci¤nute|
i°mam˜¤ruõaketukama°gniñci¤nv˜°na×|
ya e°v˜sau| i°taþc˜°'muta¤þc˜'vyatŸpa°tŸ| tamiti¤|
yo§'gnermi¤th¨°y˜ veda¤| mi°thu°na°v˜nbha¤vati|
˜po° v˜ a°gnermi¤th¨°y˜×| mi°thu°na°v˜nbha¤vati| ya e°vaÕ veda¤ || 89 ||

˜po° v˜ i°dam˜¤santsali°lame°va| sa pra°j˜pa¤ti°reka¤× puÿkarapa°rõe
sama¤bhavat|
tasy˜nta°rmana¤si k˜ma°ssama¤vartata| i°daÒs®¤jeya°miti¤|
tasm˜°dyatpuru¤ÿo° ma¤sabhi°gaccha¤ti| tadv˜°c˜ va¤dati|
tatkarma¤õ˜ karoti| tade°ÿ˜'bhyan¨§kt˜|
k˜ma°stadagre° sama¤varta°t˜dhi¤| mana¤so° reta¤× pratha°maÕ yad˜sŸ§t ||
90 ||

sa°to bandhu°masa¤ti° ni¤ravindann| h®°di pra°tŸÿy˜¤ ka°vayo¤
manŸ°ÿeti¤|
upai¤na°ntadupa¤namati| yatk˜¤mo° bhava¤ti| ya e°vaÕ veda¤|
sa tapo¤'tapyata| sa tapa¤sta°ptv˜| þarŸ¤ramadh¨nuta| tasya°
yanm˜°Ò°sam˜sŸ§t|
tato¤'ru°õ˜× ke°tavo° v˜ta¤raþa°n˜ ®ÿa¤ya° uda¤tiÿ÷hann || 91 ||

ye nakh˜§×| te vai¤kh˜na°s˜×| ye v˜l˜§×| te v˜¤lakhi°ly˜×|
yo rasa¤×| so¤'p˜m| a°nta°ra°ta× k¨°rmaÕ bh¨°taÒsarpa¤ntam|
tama¤bravŸt| mama° vaitvaðm˜°Ò°s˜| sama¤bh¨t || 92 ||

netyabravŸtp¨rva¤me°v˜hami°h˜sa°niti¤|
tatpuru¤ÿasya puruÿa°tvam| sa sa°hasra¤þŸrÿ˜° puru¤ÿa×|
sa°has°sr˜°kÿassa°hasra¤p˜t| bh¨°tvoda¤tiÿ÷hat|
tama¤bravŸt|tvaÕ vai p¨rvaÒ¤sama¤bh¨×|
tvami°daÕ p¨rva¤× kuru°ÿveti¤| sa i°ta ˜°d˜y˜pa¤×| || 93 ||

a°ñja°lin˜¤ pu°rast˜¤du°p˜da¤dh˜t| e°v˜hye°veti¤|
tata¤ ˜di°tya uda¤tiÿ÷hat| s˜ pr˜cŸ° dik|
ath˜¤'ru°õa×| ke°turda¤kÿiõa°ta u°p˜da¤dh˜t|
e°v˜hyagna° iti¤| tato¤ v˜ a°gniruda¤tiÿ÷hat|
s˜ da¤kÿi°õ˜ dik| ath˜¤ru°õa× ke°tu× pa°þc˜du°pada¤dh˜t|
e°v˜hi v˜yo° iti¤ || 94 ||

tato¤ v˜°yuruda¤tiÿ÷hat| s˜ pra°tŸcŸ° dik|
ath˜¤ru°õa× ke°turu¤ttara°ta u°p˜da¤dh˜t| e°v˜hŸndreti¤|
tato° v˜ indra° uda¤tiÿ÷hat| sodŸ¤cŸ° dik|
ath˜¤ru°õa× ke°turma¤dhya u°p˜da¤dh˜t| e°v˜hi p¨ÿa°nniti¤|
tato° vai p¨°ÿoda¤tiÿ÷hat| seyandik || 95 ||

ath˜¤ru°õa× ke°turu°pari¤ÿ÷˜du°p˜da¤dh˜t| e°v˜hi de°v˜ hati¤|
tato¤ devamanu°ÿy˜× pi°tara¤×| ga°ndha°rv˜°psa°rasa°þcoda¤tiÿ÷hann|
sordhv˜ dik| y˜ vi°pruÿo¤ vi°par˜¤patann|
t˜bhyo'su¤r˜° rakÿ˜Ò¤si piþ˜°c˜þcoda¤tiÿ÷hann| tasm˜°tte
par˜¤bhavann|
vi°pruýbhyo° hi te sama¤bhavann| tade°ÿ˜bhyan¨§kt˜ || 96 ||

˜po¤ ha° yadb®¤ha°tŸrgarma°m˜yann¤| dakÿa°ndadh˜¤n˜
ja°naya¤ntŸssvaya°mbhum|
tata¤ i°medhyas®jyanta° sarg˜§×| adbhyo° v˜ i°daÒ sama¤bh¨t|
tasm˜¤di°daÒsarva°Õ brahma¤ svaya°mbhviti¤|
tasm˜¤di°daÒsarva°Ò° þithi¤lami°v˜'dhruva¤miv˜bhavat|
pra°j˜pa¤ti°rv˜va tat| ˜°tman˜°tm˜na¤Õ vi°dh˜ya¤|
tade°v˜nu°pr˜vi¤þat| tade°ÿ˜bhyan¨§kt˜ || 97 ||

vi°dh˜ya¤ lo°k˜n vi°dh˜ya¤ bh¨°t˜ni¤| vi°dh˜ya° sarv˜§× pra°diþo°
diþa¤þca|
pra°j˜pa¤ti× prathama°j˜ ®°tasya¤| ˜°tman˜°tm˜na¤ma°bhi
saÕvi¤ve°þeti¤|
sarva¤me°vedam˜°ptv˜| sarva¤mava°ruddhya¤|
tade°v˜nu°pravi¤þati| ya e°vaÕ veda¤ || 98 ||

catu¤ÿ÷ayya° ˜po¤ g®hõ˜ti| ca°tv˜ri° v˜ a°p˜Òr¨°p˜õi¤|
medho¤ vi°dyut| sta°na°yi°tnurv®°ÿ÷i×| t˜nye°v˜va¤rundhe|
˜tapa¤ti° varÿy˜¤ g®hõ˜ti| t˜× pu°rast˜°dupa¤dadh˜ti|
e°t˜ vai bra¤hmavarca°sy˜ ˜°pa×| mu°kha°ta e°va
bra¤hmavarca°samava¤rundhe|
tasm˜§nmukha°to bra¤hmavarca°sita¤ra× || 99 ||

k¨py˜¤ g®hõ˜ti| t˜ da¤kÿiõa°ta upa¤dadh˜ti|
e°t˜ vai te¤ja°svinŸ°r˜pa¤×| teja¤ e°'v˜sya¤ dakÿiõa°to da¤dh˜ti|
tasm˜°ddakÿi°õo'rdha¤steja°svita¤ra×| sth˜°va°r˜ g®¤hõ˜ti|
t˜× pa°þc˜dupa¤dadh˜ti| prati¤ÿ÷hit˜° vai sth˜¤va°r˜×|
pa°þc˜de°va prati¤tiÿ÷hati| vaha¤ntŸrg®hõ˜ti ||100 ||

t˜ u¤ttara°ta upa¤dadh˜ti|
oja¤s˜° v˜ e°t˜ vaha¤ntŸri°vodga¤tŸri°va ˜k¨ja¤tŸri°va dh˜va¤ntŸ×|
oja¤ e°v˜syo§ttara°to da¤dh˜ti| tasm˜°dutta°ro'rdha¤ oja°svita¤ra×|
sa°mbh˜°ry˜ g®¤hõ˜ti| t˜ madhya° upa¤dadh˜ti|
i°yaÕ vai sa¤mbh˜°ry˜×| a°sy˜me°va prati¤tiÿ÷hati|
pa°lva°ly˜ g®¤hõ˜ti| t˜ u°pari¤ÿ÷˜du°p˜da¤dh˜ti || 101 ||

a°sau vai pa¤lva°y˜×| a°muÿy˜¤me°va prati¤tiÿ÷hati|
di°kÿ¨pa¤dadh˜ti| di°kÿu v˜ ˜pa¤×|
anna°Õ v˜ ˜pa¤×| a°dbhyo c˜ anna¤ñj˜yate|
yade°vadbhyo'nna°ñj˜ya¤te| tadava¤rundhe|
taÕ v˜ e°tama¤ru°õ˜× ke°tavo° v˜ta¤raþa°n˜®ÿa¤yo'cinvann|
tasm˜¤d˜ruõake°tuka¤× || 102 ||

tade°ÿ˜bhyan¨§kt˜| ke°tavo° aru¤õ˜saþca|
®°ÿa°yo v˜ta¤raþa°n˜×| pra°ti°ÿ÷h˜Ò þa°tadh˜¤hi|
sa°m˜hi¤t˜so sahasra°dh˜ya¤sa°miti¤| þa°taþa¤þcai°va
sa°hasra¤þaþca° prati¤tiÿ÷hati|
ya e°tama°gniñci¤nu°te ya u¤cainame°vaÕ veda¤ || 103 ||

j˜°nu°da°ghnŸmu¤ttarave°dŸðkh˜°tv˜| a°p˜Õ p¨¤rayati|
˜°paÒ sa¤rva°tv˜ya¤| pu°ÿka°ra°pa°rõaÒru°kmaÕ
puru¤ÿa°mityupa¤dadh˜ti|
tapo° vai pu¤ÿkarapa°rõam| sa°tyaÒru°kma×| a°m®ta°Õ puru¤ÿa×|
e°t˜va°dv˜ v˜§sti| y˜va¤de°tat| y˜va¤de°v˜sti¤ || 104 ||

tadava¤rundhe| k¨°rmamupa¤dadh˜ti|
a°p˜me°va medha°mava¤rundhe| atho§ sva°rgasya¤ lo°kasya° sama¤ÿ÷yai|
˜pa¤m˜p˜ma°passarv˜§×| a°sm˜da°sm˜di°to'muta¤×|
a°gnirv˜°yuþca° s¨rya¤þca| sa°hasa¤ñcaska°rarddhi¤y˜° iti¤|
v˜°yvaþv˜¤ raþmi°pata¤ya×| lo°kaÕ p®¤õacchi°draÕ p®¤õa || 105 ||

y˜sti°sra× pa¤rama°j˜×| i°ndra°gho°ÿ˜ vo° vasu¤bhire°v˜hye°veti¤|
pañca°cita¤ya° upa¤dadh˜ti| p˜ðkto°'gni×|
y˜va¤ne°v˜gni×| tañci¤nute|
lo°kamp®¤õay˜ dvi°tŸy˜°mupa¤dadh˜ti| pañca¤ pad˜° vai vi°r˜÷|
tasy˜° v˜ i°yaÕ p˜da¤×| a°tnari¤kÿa°Õ p˜da¤×| dyau× p˜da¤×|
diþa°× p˜da¤×| pa°rora¤j˜°× p˜da¤×| vi°r˜jye°va prati¤tiÿ÷hati|
ya e°tama°gniñci¤nu°te| ya u¤cainame°vaÕ veda¤ || 106 ||

a°gniÕ pra°õŸyo¤pasam˜°dh˜ya¤| tama°bhita e°t˜ a°bŸÿ÷ak˜°
upa¤dadh˜ti|
a°gni°ho°tre da¤rþap¨rõam˜°sayo§×| pa°þu°ba°ndhe
c˜¤turm˜°syeÿu¤|
atho¤ ˜hu×| sarveÿu¤ yajñakra°tuÿviti¤|
atha¤ hasm˜h˜ru°õassv˜¤ya°mbhuva¤×| s˜°vi°tra×
sarvo°'gnirityana¤nuÿaðgaÕ many˜mahe|
n˜n˜° v˜ e°teÿ˜§Õ vŸ°ry˜¤õi| kama°gniñci¤nute || 107 ||

sa°tri°yama°gniñci¤v˜°na×| kama°gniñci¤nute|
s˜°vi°trama°gniñci¤v˜°na×| kama°gniñci¤nute|
n˜°ci°ke°tama°gniñci¤v˜°na×| kama°gniñci¤nute|
c˜°tu°rho°tri°yama°gniñci¤v˜°na×| kama°gniñci¤nute|
vai°þva°s®°jama°gniñci¤v˜°na×| kama°gniñci¤nute || 108

u°p˜°nu°v˜°kyam˜°þuma°gniñci¤v˜°na×| kama°gniñci¤nute|
i°mam˜¤ruõaketukama°gniñci¤v˜°na iti¤| v®ÿ˜° v˜ a°gni×|
v®ÿ˜¤õo° saÒsph˜¤layet| ha°nyet˜§sya ya°jña×|
tasm˜°nn˜nu°ÿajya¤×| sotta¤rave°diÿu¤ kra°tuÿu¤ cinvŸta|
u°tta°ra°ve°dy˜Òhya¤gniþcŸ°yate§| pra°j˜k˜¤maþcinvŸta || 109 ||

pr˜°j˜°pa°tyo v˜ e°ÿo§'gni×| pr˜°j˜°pa°ty˜× pra°j˜×|
pra°j˜v˜§n bhavati| ya e°vaÕ veda¤|
pa°þuk˜¤maþcinvŸta| sa°ñjñ˜na°Õ v˜ e°tat pa¤þ¨n˜m|
yad˜pa¤× p°þ¨°n˜me°va sa°ñjñ˜ne°'gniñci¤nute|
p°þu°m˜n bha¤vati| ya e°vaÕ veda¤ || 110 ||

v®ÿ÷i¤k˜maþcinvŸta| ˜po° vai v®ÿ÷i¤×|
pa°rjanyo° varÿu¤ko bhavati| ya e°vaÕ veda¤|
˜°ma°y˜°vŸ ci¤nvŸta| ˜po° vai bhe¤ÿa°jam|
bhe°ÿa°jame°v˜smai¤ karoti| sarva°m˜yu¤reti|
a°bhi°caraÒ¤þcinvŸta| vajro° vai ˜pa¤× || 111 ||

vajra¤me°va bhr˜t®¤vyebhya°× praha¤rati|st®°õu°ta e¤nam|
teja¤sk˜mo° yaþa¤sk˜ma×|
bra°hma°va°rca°sak˜¤massva°rgak˜¤maþcinvŸta|
e°t˜va°dv˜ v˜§sti| y˜va¤de°tat|
y˜va¤de°v˜sti¤| tadava¤rundhe|
tasyai°tad vra°tam| varÿa¤ti°na dh˜¤vet || 112 ||

a°m®ta°Õ v˜ ˜pa¤×| a°m®ta°sy˜na¤ntarityai|
n˜psu m¨tra¤purŸ°ÿaðkury˜t| na niÿ÷hŸ¤vet|
na vi°vasa¤nassn˜y˜t| guhyo° v˜ e°ÿo§'gni×|
e°tasy˜°gnerana¤tid˜h˜ya| na pu¤ÿkarapa°rõ˜ni°
hira¤õya°Õv˜'dhi°tiÿ÷he§t|
e°tasy˜°gnerana¤bhy˜roh˜ya| na k¨rma°sy˜þnŸ¤y˜t|
noda°kasy˜°gh˜tu¤k˜°nyena¤moda°k˜ni¤ bhavanti| a°gh˜tu¤k˜° ˜pa¤×|
ya e°tama°gniñci¤nu°te| ya u¤cainame°vaÕ veda¤ || 113 ||

i°m˜nu¤ka°Õ bhu¤van˜ sŸÿadhema| indra¤þca° viþve¤ ca de°v˜×|
ya°jñaþca¤ nasta°nvañca¤ pra°j˜ñca¤| ˜°di°tyairindra¤sssa°ha
sŸ¤ÿadh˜tu|
˜°di°tyairindra°ssaga¤õo ma°rudbhi¤×| a°sm˜ka¤Õ bh¨tvavi°t˜
ta°n¨n˜§m|
˜pla¤vasva° prapla¤vasva| ˜°õýŸbha¤vaja° m˜ mu°hu×|
sukh˜dŸndu¤×khani°dhan˜m| prati¤muñcasva° sv˜Õ pu°ram || 114 ||

marŸ¤cayassv˜yambhu°v˜×| ye þa¤rŸ°r˜õya¤kalpayann|
te te¤ de°haðka¤lpayantu| m˜ ca¤ te° khy˜sma¤ tŸriÿat|
utti¤ÿ÷hata° m˜ sva¤pta| a°gnimi¤cchadhva°Õ bh˜ra¤t˜×|
r˜jña°ssomasya t®°pt˜sa¤×| s¨rye¤õa sa°yujo¤ÿasa×|
yuv˜¤ su°v˜s˜§×| a°ÿ÷˜ca¤kr˜° nava¤dv˜r˜ || 115 ||

de°v˜n˜°Õ p¨ra¤yo°dhy˜| tasy˜Ò¤hiraõma¤ya× ko°þa×|
sva°rgo lo°ko jyoti°ÿ˜''c®¤ta×| yo vai t˜§Õ brahma¤õo ve°da|
a°m®te¤n˜''v®°t˜Õ pu¤rŸm| tasmai§ brahma ca¤ brahm˜° ca|
˜°yu× kŸrti¤Õ pra°j˜nda¤du×| vi°bhr˜ja¤m˜n˜°Ò°hari¤õŸm|
ya°þas˜¤ sampa°rŸv®¤t˜m| puraÒ¤hiraõmayŸÕ bra°hm˜ || 116 ||

vi°veþ˜¤'pa°r˜ji¤t˜| par˜ðgetya¤jy˜ma°yŸ|
par˜ðgetya¤n˜þa°kŸ| i°hac˜¤mutra¤c˜nve°ti|
vi°dv˜nde¤v˜su°r˜nu¤bha°y˜n| yatku¤m˜°rŸ ma°ndraya¤te|
ya°dyo°ÿadyatpa¤ti°vrat˜§| ari¤ÿ÷a°Õ yatkiñca¤ kri°yate§|
a°gnistadanu¤vedhati| a°þ®t˜¤saþþ®¤t˜sa°þca || 117 ||

ya°jv˜no° ye'pya¤ya°jvana¤×| sva¤ryanto° n˜pe§kÿante|
indra¤ma°gniþca¤ ye vi°du×| sika¤t˜ iva sa°Õyanti¤|
ra°þmibhi¤ssamu°dŸri¤t˜×| a°sm˜llo°k˜da¤muÿm˜°cca|
®°ÿibhi¤rad˜tp®°þnibhi¤|
ape¤ta° vŸta° vi ca¤ sarpa°t˜ta¤× ye'tra°stha pu¤r˜°õ˜ ye ca° n¨ta¤n˜×|
aho¤bhira°dbhira°ktubhi°vya¤ktam || 118 ||

ya°mo da¤d˜tvava°s˜na¤masmai| n® mu¤õantu n®p˜°tvarya¤×|
a°k®°ÿ÷˜ ye ca° k®ÿ÷a¤j˜×| ku°m˜rŸ¤ÿu ka°nŸnŸ¤ÿu|
j˜°riõŸ¤ÿu ca° ye hi°t˜×| reta¤×pŸt˜° ˜õýa¤pŸt˜×|
aðg˜¤reÿu ca° ye hu°t˜×| u°bhay˜§n putra¤pautra°k˜n|
yu°ve°'haÕ ya°mar˜ja¤g˜n| þa°taminnu þa°rada¤× || 119 ||

ado° yadbrahma¤ vila°bam| pi°t®°õ˜ñca¤ ya°masya¤ ca|
varu¤õa°sy˜þvi¤nora°gne×| ma°rut˜§ñca vi°h˜ya¤s˜m|
k˜°ma°pra°yava¤õaÕ me astu| sa hye¤v˜smi¤ sa°n˜ta¤na×|
iti n˜ko brahmiþravo¤ r˜yo¤ dhanam| pu°tr˜n˜po¤ de°vŸri°h˜''hi¤ta || 120 ||

viþŸ§rÿõŸ°ðg®dhra¤þŸrÿõŸñca| apeto¤nir®°tiÒha¤tha×|
parib˜dhaÒþve¤taku°kÿam| nijaðghaÒ¤þaba°loda¤ram|
sa° t˜n v˜°cy˜ya¤y˜ sa°ha| agne° n˜þa¤ya sa°nd®þa¤×|
Ÿ°rÿy˜°s¨°ye bu¤bhu°kÿ˜m| ma°nyuÕ k®°ty˜Õ ca¤ dŸdhire|
rathe¤na kiÒþu°k˜va¤t˜| agne° n˜þa¤ya sa°nd®þa¤× || 121 ||

pa°rjany˜¤ya° prag˜¤yata| di°vaspu°tr˜ya¤ mŸ°ýhuÿe§|
sa no¤ ya°vasa¤micchatu|i°daÕ vaca¤× pa°rjany˜¤ya sva°r˜je§|
h®°do a°stvanta¤ra°ntadyu¤yota| ma°yo°bh¨rv˜to¤
vi°þvak®¤ÿ÷ayassantva°sme|
su°pi°ppa°l˜ oÿa¤dhŸrde°vago¤p˜×| yo garbha°moÿa¤dhŸnam|
gav˜§ðk®°õotyarva¤t˜m| pa°rjanya¤× pur¨°ÿŸõ˜§m || 122 ||

puna¤rm˜maitvindri°yam| puna°r˜yu°× puna°rbhaga¤×|
puna°rbr˜hma¤õamaitu m˜| puna°rdravi¤õamaitu m˜|
yanme°'dya reta¤× p®thi°vŸmask˜n¤| yadoÿa¤dhŸra°pyasa¤ra°dyad˜pa¤×|
i°dantatpuna°r˜da¤de| dŸ°rgh˜°yu°tv˜ya° varca¤se|
yanme° reta°× prasi¤cyate| yanma° ˜j˜¤yate° puna¤×|
tena¤ m˜ma°m®ta¤Õ kuru| tena¤ supra°jasa¤ðkuru || 123 ||

a°dbhyastiro°dh˜'j˜¤yata| tava¤ vaiþrava°õassa¤d˜|
tiro¤dhehi sapa°tn˜nna¤×| ye apo°'þnanti¤ keca°na|
tv˜°ÿ÷rŸÕ m˜°y˜Õ vai§þrava°õa×| rathaÒ¤sahasra°vandhu¤ram|
pu°ru°þca°kraÒsaha¤sr˜þvam| ˜sth˜°y˜y˜¤hi no ba°lim|
yasmai¤ bh¨°t˜ni¤ ba°lim˜va¤hanti| dhana°ðg˜vo°
hasti°hira¤õya°maþv˜n¤ || 124 ||

as˜¤ma suma°tau ya°jñiya¤sya| þriya°Õ bibhra°ti'nna¤mukhŸÕ vi°r˜jam§|
su°da°rþa°ne ca¤ kro°ñce ca¤| mai°n˜°ge ca¤ ma°h˜gi¤rau|
þa°tadv˜°÷÷˜ra¤gama°nt˜| sa°Ò°h˜rya°nnaga¤ra°Õ tava¤|
iti mantr˜§×| kalpo¤'ta ¨°rdhvam| yadi° bali°Ò° hare§t|
hi°ra°õya°n˜°bhaye¤ vitu°daye¤ kaube°r˜y˜°yaÕ ba¤li× || 125 ||

sarvabh¨tadhipataye na¤ma i°ti| atha baliÒh®tvopa¤tiÿ÷he°ta|
kÿa°traÕ kÿa°traÕ vai§þrava°õa×| br˜hmaõ˜¤ vaya°Ò°sma×|
nama¤ste astu° m˜ m˜¤ hiÒsŸ×| asm˜tpraviþy˜nna¤maddhŸ°ti|
atha tamagnim˜¤dadhŸ°ta| yasminnetatkarma pra¤yuñjŸ°ta|
ti°rodh˜° bh¨×| ti°rodh˜° bhuva× || 126 ||

ti°rodh˜°ssva¤×| ti°rodh˜° bh¨rbhuva°ssva¤×|
sarveÿ˜Õ lok˜n˜m˜dhipatye¤ sŸde°ti| atha tamagni¤mindhŸ°ta|
yasminnetatkarma pra¤yuñjŸ°ta| ti°rodh˜° bh¨ssv˜h˜§|
ti°rodh˜° bhuva°ssv˜h˜§| ti°rodh˜°ssva¤ssv˜h˜§|
ti°rodh˜° bh¨rbhuva°ssva¤ssv˜h˜§|
yaminnasya k˜le sarv˜ ˜hutŸr hut˜¤ bhave°yu× || 127 ||

api br˜hmaõa¤mukhŸ°n˜×| tasminnahna× k˜le pra¤yunñjŸ°ta|
para¤ssu°ptaja¤n˜dve°pi| m˜sma pram˜dyanta¤m˜dhy˜°payet|
sarv˜rth˜§ssiddhya°nte| ya e¤vaÕ ve°da|
kÿudhyannida¤maj˜°nat˜m| sarv˜rth˜ na¤ siddhya°nte|
yaste¤ vi°gh˜tu¤ko bhr˜°t˜| mam˜ntarh®¤daye° þrita× || 128 ||

tasm˜¤ i°mamagra°piõýa¤ñjuhomi| sa me§'rth˜°nm˜ viva¤dhŸt|
mayi° sv˜h˜§| r˜°j˜°dhi°r˜°j˜ya¤ prasahyas˜°hine§|
namo¤ va°yaÕ vai§þrava°õ˜ya¤ kurmahe| sa me° k˜m˜°nk˜ma°k˜m˜¤ya°
mahyam§|
k˜°me°þva°ro vai§þrava°õo da¤d˜tu| ku°be°r˜ya¤ vaiþrava°õ˜ya¤|
ma°h˜°r˜°j˜ya° nama¤×| ke°tavo° aru¤õ˜saþca|
®°ÿa°yo v˜ta¤raþa°n˜×| pra°ti°ÿ÷h˜Òþa°tadh˜¤ hi|
sa°m˜hi¤t˜so sahasra°dh˜ya¤sam| þi°v˜na°þþanta¤m˜ bhavantu|
di°vy˜ ˜pa° oÿa¤dhaya×| su°m®°ýŸ°k˜ sara¤svati|
m˜ te° vyo¤ma sa°nd®þi¤ || 129 ||

saÕvatsarameta¤d vrata°Õ caret| dvau¤ v˜ m˜°sau|
niyamassa¤m˜se°na| tasminniyama¤viþe°ÿ˜×|
triÿavaõamudako¤paspa°rþŸ| caturthak˜lap˜na¤bhakta°ssy˜t|
aharaharv˜ bhaikÿa¤maþnŸ°y˜t| audumbarŸbhissamidbhiragni¤Õ pari°caret|
punarm˜maittvindriyanityeten˜'nu¤v˜ke°na| uddh®taparip¨t˜bhiradbhi×
k˜rya¤Õ kurvŸ°ta || 130 ||

a¤sañca°yav˜n| agnaye v˜yave¤ s¨ry˜°ya|
brahmaõe pra¤j˜pa°taye| candramase na¤kÿatre°bhya×|
®tubhyassa¤Õvatsar˜°ya| varuõ˜y˜ruõ˜yeti vra¤taho°m˜×|
pra°va°rgyava¤d˜de°þa×| aruõ˜× k˜§õýa®°ÿaya×|
araõye¤'dhŸyŸ°rann| bhadraðkarõebhiriti dve¤ japi°tv˜ || 131 ||

mah˜n˜mnŸbhirudakaÒ sa¤Òspa°rþya| tam˜c˜§ryo da°dy˜t|
þiv˜naþþantametyoÿadhŸ¤r˜la°bhate| sum®ýŸke¤ti bh¨°mim|
evama¤pava°rge| dhe¤nurda°kÿiõ˜| kaÒsaÕ v˜sa¤þca kÿau°mam|
anya¤dv˜ þu°klam| ya¤th˜þa°kti v˜| evaÒsv˜dhy˜ya¤dharme°õa|
araõye¤'dhŸyŸ°ta| tapasvŸ puõyo bhavati tapasvŸ pu¤õyo bha°vati || 132 ||

om bha°draðkarõe¤bhi× þ®õu°y˜ma¤ dev˜×| bha°draÕ
pa¤þyem˜°kÿabhi°ryaja¤tr˜×|
sthi°rairaðgai§stuÿ÷u°v˜Òsa¤sta°n¨bhi¤×| vyaþe¤ma de°vahi¤ta°Õ
yad˜yu¤×|
sva°sti na° indro¤ v®°ddhaþra¤v˜×| sva°sti na¤× p¨°ÿ˜ vi°þvave¤d˜×|
sva°sti na°st˜rkÿyo° ari¤ÿ÷anemi×| sva°sti no° b®ha°spati¤rdadh˜tu || 133 ||
|| om þ˜nti°× þ˜nti°× þ˜nti¤× ||
%@@1
% File name             : aranyaka.itx
%--------------------------------------------
% Text title            : taittiriiya aaraNyaka
% Author                : Vedic Tradition
% Language              : Sanskrit
% Subject               : philosophy/hinduism
% Description/comments  : ????Source
% Transliterated by     : Rajagopal Iyer (rajsand@yahoo.com)
% Proofread by          : Rajagopal Iyer (rajsand@yahoo.com)
% Latest update         : July 5, 2000
% Send corrections to   : sanskrit@cheerful.com
%
% Special Instructions:
% i1h.hdr,ijag.inc,itrans.sty,multicol.sty,iarticle.sty
% Transliteration scheme: ITRANS 5.2
% Site access  :         
% http://sanskrit.gde.to/
% http://www.alkhemy.com/sanskrit/
% ftp://jaguar.cs.utah.edu/sanskrit/sanskrit.html
%-----------------------------------------------------
% The text is to be used for personal studies and research only.
% Any use for commercial purpose is prohibited as a 'gentleman's'
% agreement.
% @@2
%
% Commands upto #indian and others with \ mark
% are needed for devanaagarii output and formatting.
%--------------------------------------------------------