%@@1 % File name : amarfin1.itx %-------------------------------------------- % Text title : amarakosho nAmaliN^gA.anushAsan Chapter (kaaNDa) 2 % Author : amarasin.ha % Language : Sanskrit % Subject : linguistic, dictionary, thesaurus % Description/comments : Source : % % Transliterated by : Avinash Sathaye sohum@ms.uky.edu, Pramod $ SV Ganesan % Proofread by : Avinash Sathaye sohum@ms.uky.edu, Pramod $ SV Ganesan % Latest update : April 20, 1997 % Send corrections to : sanskrit@cheerful.com % % Special Instructions: % i1h.hdr,ijag.inc,itrans.sty,multicol.sty,iarticle.sty % Transliteration scheme: ITRANS 5.2 % Site access : % http://sanskrit.gde.to/ % http://www.alkhemy.com/sanskrit/ % ftp://jaguar.cs.utah.edu/sanskrit/sanskrit.html %----------------------------------------------------- % The text is to be used for personal studies and research only. % Any use for commercial purpose is prohibited as a 'gentleman's' % agreement. % @@2 % % Please ignore the following commands upto #indian and others with % \ mark, % which are needed for devanaagarii output and formatting. %-------------------------------------------------------- %-------------------------------------------------------- \documentstyle[11pt,multicol,itrans]{article} %\documentclass[11pt]{article} %\usepackage{multicol} #include=ijag.inc #endwordvowel=.h \portraitwide \parindent=100pt \let\usedvng=\Largedvng % for 1 column \pagenumbering{itrans} \def\engtitle#1{\hrule\medskip\centerline{\large #1}} \def\itxtitle#1{\medskip\centerline{\LARGEdvng #1}\medskip\hrule} \def\endtitles{\medskip\obeyspaceslines} %% \begin{document} \engtitle{.. Amarakosha Thesaurus Chapter 2 ..}## \itxtitle{.. amarakosha evaM nAmaliN^gA.anushAsanaM khaaNDa 2 ..}##\endtitles ## \centerline{amarakoshe dvitiiyaM bhuumyaadikaaNDam.h |} \centerline{vargabhedaaH|} (2\.0\.1) vargaaH pR^ithviipuraxmaabhR^idvanaushhadhimR^igaadibhiH (2\.0\.2) nR^ibrahmaxatraviT.h shuudraiH saaN^gopaaN^gairihoditaaH \centerline{bhuumivargaH} (2\.1\.3) bhuurbhuumirachalaa.anantaa rasaa vishvambharaa sthitaa (2\.1\.4) dharaa dharitrii dharaNiH xoNirjyaa kaashyapii xitiH (2\.1\.5) sarvaMsahaa vasumatii vasudhorvii vasundharaa (2\.1\.6) gotraa kuH pR^ithivii pR^ithvii xmaa.avanirmedinii mahI (2\.1\.7) vipulA gahvarI dhAtrI gaurilaa kumbhinI xamaa (2\.1\.8) bhuutadhaatrii ratnagarbhaa jagatii saagaraambaraa (2\.1\.9) mR^inmR^ittikaa prashastaa tu mR^itsaa mR^itsnaa cha mR^ittikaa (2\.1\.10) urvaraa sarvasasyaaDhyaa syaaduushhaH xaaramR^ittikaa (2\.1\.11) uushhavaanuushharo dvaavapyanyaliN^gau sthalaM sthalii (2\.1\.12) samaanau marudhanvaanau dve khilaaprahate same (2\.1\.13) trishhvatho jagatii loko vishhTapaM bhuvanaM jagat.h (2\.1\.14) loko.ayaM bhaarataM varshham sharaavatyaastu yo.avadheH (2\.1\.15) deshaH praagdaxiNaH praachya udiichyaH pashchimottaraH (2\.1\.16) pratyanto mlechchhadeshaH syaanmadhyaddeshastu madhyamaH (2\.1\.17) aaryaavartaH puNyabhuumirmadhyaM vindhyahimaalayoH (2\.1\.18) niivR^ijjanapado deshavishhayau tuu.apavartanam.h (2\.1\.19) trishhvaagoshhThaannaDapraaye naDvaannaDvala ityapi (2\.1\.20) kumudvaankumudapraaye vetasvaanbahuvetase (2\.1\.21) shaadvalaH shaadaharite sajambaale tu paN^kilaH (2\.1\.22) jalapraayamanuupaM syaatpu.nsi kachchhastathaavidhaH (2\.1\.23) strii sharkaraa sharkarilaH shaarkaraH sharkaraavati (2\.1\.24) desha evaadimaavevavamunneyaaH sikataavati (2\.1\.25) desho nadyambuvR^ishhTyambusa.npannavriihipaalitaH (2\.1\.26) syaannadiimaatR^iko devamaatR^ikashcha yathaakramam.h (2\.1\.27) suraaGYi deshe raajanvaansyaattato.anyatra raajavaan.h (2\.1\.28) goshhThaM gosthaanakaM tattu gaushhThiinaM bhuutapuurvakam.h (2\.1\.29) paryantabhuuH parisaraH seturaalau striyaaM pumaan.h (2\.1\.30) vaamaluurashcha naakushcha valmiikaM pu.nnapu.nsakam.h (2\.1\.31) ayanam vartma maargaadhvapanthaanaH padavii sR^itiH (2\.1\.32) saraNiH paddhatiH padyaa vartanyekapadiiti cha (2\.1\.33) atipanthaaH supanthaashcha satpathashchaarchite.adhvani (2\.1\.34) vyadhvo duradhvo vipathaH kadadhvaa kaapathaH samaaH (2\.1\.35) apanthaastvapathaM tulye shR^iNgaaTakachatushhpathe (2\.1\.36) praantaraM duurashuunyo.adhvaa kaantaaraM vartma durgamam.h (2\.1\.37) gavyuutiH strii kroshayugaM nalvaH kishhkuchatuHshatam.h (2\.1\.38) ghaNTaapathaH sa.nsaraNaM tatpurasyopanishhkaram.h (2\.1\.39) dyaavaapR^ithivyau rodasyau dyaavaabhuumii cha rodasii (2\.1\.40) divaspR^ithivyau gaJNjaa tu rumaa syaallavaNaakaraH | iti bhuumivargaH \centerline{puravargaH|} (2\.2\.41) puuH strii puriinagaryau vaa pattanaM puTabhedanam.h | atha puravargaH (2\.2\.42) sthaaniiyaM nigamo.anyattu yanmuulanagaraatpuram.h (2\.2\.43) tachchhaakhaanagaraM vesho veshyaajanasamaashrayaH (2\.2\.44) aapaNastu nishhadyaayaaM vipaNiH paNyaviithikaa (2\.2\.45) rathyaa pratolii vishikhaa syaachchayo vapramastriyaam.h (2\.2\.46) praakaaro varaNaH saalaH praachiinaM praatanto vR^itiH (2\.2\.47) bhittiH strii kuDyameDuukaM yadantarnyastakiikasam.h (2\.2\.48) gR^ihaM gehodavasitaM veshma sadma niketanam.h (2\.2\.49) nishaantaM pastyasadanaM bhavanaagaaramandiram.h (2\.2\.50) gR^ihaaH pu.nsi cha bhuumnyeva nikaayyanilayaalayaaH (2\.2\.51) vaasaH kuTii dvayoH shaalaa sabhaa sa.njavanaM tvidam.h (2\.2\.52) chatuHshaalaM muniinaaM tu parNashaaloTajo.astriyaam.h (2\.2\.53) chaityamaayatanaM tulye vaajishaalaa tu manduraa (2\.2\.54) aaveshanaM shilpishaalaa prapaa paaniiyashaalikaa (2\.2\.55) maThashchhaatraadinilayo gaJNjaa tu madiraagR^iham.h (2\.2\.56) garbhaagaaraM vaasagR^ihamarishhTaM suutikaagR^iham.h (2\.2\.57) kuTTimo.astrii nibaddhaa bhuushchandrashaalaa shirogR^iham.h (2\.2\.58) vaataayanaM gavaaxo.atha maNDapo.astrii janaashrayaH (2\.2\.59) harmyaadi dhaninaaM vaasaH praasaado devabhuubhujaam.h (2\.2\.60) saudho.astrii raajasadanamupakaaryopakaarikaa (2\.2\.61) svastikaH sarvatobhadro nandyaavartaadayo.api cha (2\.2\.62) vichchhandakaH prabhedaa hi bhavantiishvarasadmanaam.h (2\.2\.63) stryagaaraM bhuubhujaamantaHpuraM syaadavarodhanam.h (2\.2\.64) shuddhaantashchaavarodhashcha syaadaTTaH xaumamastriyaam.h (2\.2\.65) praghaaNapraghaNaalindaa bahirdvaaraprakoshhThake (2\.2\.66) gR^ihaavagrahaNii dehalyaN^gaNaM chatvaraajire (2\.2\.67) adhastaaddaaruNi shilaa naasaa daarupari sthitam.h (2\.2\.68) prachchhannamantardvaaraM syaatpaxadvaaraM tu paxakam.h (2\.2\.69) valiikaniidhre paTalapraante.atha paTalaM chhadiH (2\.2\.70) gopaanasii tu valabhii chhaadane vakradaaruNi (2\.2\.71) kapotapaalikaayaaM tu viTaN^kaM pu.nnapu.nsakam.h (2\.2\.72) strii dvaardvaaraM pratiihaaraH syaaddhitardistu vedikaa (2\.2\.73) toraNo.astrii bahirdvaaram puradvaaraM tu gopuram.h (2\.2\.74) kuuTaM puurdvaari yaddhastinakhastasminnatha trishhu (2\.2\.75) kapaaTamararaM tulye tadvishhkambho.argalaM na naa (2\.2\.76) aarohaNaM syaatsopaanaM nishreNistvadhirohiNii (2\.2\.77) sa.nmaarjanii shodhanii syaatsa.nkaro.avakarastathaa (2\.2\.78) xipte mukhaM niHsaraNaM sa.nnivesho nikarshhaNam.h (2\.2\.79) samau sa.nvasathagraamau veshmabhuurvaasturastriyaam.h (2\.2\.80) graamaanta upashalyaM syaatsiimasiime striyaamubhe (2\.2\.81) ghoshha aabhiirapallii syaatpakkaNaH shabaraalayaH | iti puravargaH \centerline{shailavargaH|} (2\.3\.82) mahiidhre shikharixmaabhR^idahaaryadharaparvataaH | atha shailavargaH (2\.3\.83) adrigotragirigraavaachalashailashilochchayaaH (2\.3\.84) lokaalokashchakravaalastrikuuTastrikakutsamau (2\.3\.85) astastu charamaxmaabhR^idudayaH puurvaparvataH (2\.3\.86) himavaannishhadho vindhyo maalyavaanpaariyaatrikaH (2\.3\.87) gandhamaadanamanye cha hemakuuTaadayo nagaaH (2\.3\.88) paashhaaNaprastaragraavopalaashmaanaH shilaa dR^ishhat.h (2\.3\.89) kuuTo.astrii shikharaM shR^iN^gaM prapaatastvataTo bhR^iguH (2\.3\.90) kaTako.astrii nitambo.adreH snuH prasthaH saanurastriyaam.h (2\.3\.91) utsaH prasravaNaM vaaripravaaho nirjharo jharaH (2\.3\.92) darii tu kandaro vaa strii devakhaatabile guhaa (2\.3\.93) gahvaraM gaNDashailaastu chyutaaH sthuulopalaa gireH (2\.3\.94) dantakAstu bahistiryak.h pradeshAnnirgatA gireH (2\.3\.95) khaniH striyaamaakaraH syaatpaadaaH pratyantaparvataaH (2\.3\.96) upatyakaadreraasannaa bhuumiruurdhvamadhityakaa (2\.3\.97) dhaaturmanaHshilaadyadrergairikaM tu visheshhataH (2\.3\.98) nikuJNjakuJNjau vaa kliibe lataadipihitodare | iti shailavargaH \centerline{vanaushhadhivargaH|} (2\.4\.99) aTavyaraNyaM vipinaM gahanaM kaananaM vanam.h | atha vanaushhadhivargaH (2\.4\.100) mahaaraNyamaraNyaanii gR^ihaaraamaastu nishhkuTaaH (2\.4\.101) aaraamaH syaadupavanaM kR^itrimaM vanameva yat.h (2\.4\.102) amAtyagaNikaagehopavane vR^ixavaaTikaa (2\.4\.103) pumaanaakriiDa udyaanaM raaGYaH saadhaaraNaM vanam.h (2\.4\.104) syaadetadeva pramadavanamantaHpurochitam.h (2\.4\.105) viithyaaliraavaliH paN^ktiH shreNii lekhaastu raajayaH (2\.4\.106) vanyaa vanasamuuhe syaadaN^kuro.abhinavodbhidi (2\.4\.107) vR^ixo mahiiruhaH shaakhii viTapii paadapastaruH (2\.4\.108) anokahaH kuTaH shaalaH palaashii drudrumaagamaaH (2\.4\.109) vaanaspatyaH phalaiH pushhpaattairapushhpaadvanaspatiH (2\.4\.110) oshhadhyaH phalapaakaantaaH syuravandhyah phalegrahiH (2\.4\.111) vandhyo.aphalo.avakeshii cha phalavaanphalinaH phalii (2\.4\.112) praphullotphullasa.nphullavyaakoshavikachasphuTaaH (2\.4\.113) phullashchaite vikasite syuravandhyaadayastrishhu (2\.4\.114) sthaaNurvaa naa dhruvaH shaN^kurhrasvashaakhaashiphaH xupaH (2\.4\.115) aprakaaNDe stambagulmau vallii tu vratatirlataa (2\.4\.116) lataa prataaninii viirudgulminyulapa ityapi (2\.4\.117) nagaadyaaroha uchchhraaya utsedhashchochchhrayashcha saH (2\.4\.118) astrii prakaaNDaH skandhaH syaanmuulaachchhaakhaavadhistaroH (2\.4\.119) same shaakhaalate skandhashaakhaashaale shiphaajaTe (2\.4\.120) shaakhaashiphaavarohaH syaanmuulaachchaagraM gataa lataa (2\.4\.121) shirograM shikharaM vaa naa muulaM budhno.aN^ghrinaamakaH (2\.4\.122) saaro majjaa nari tvakstrii valkaM valkalamastriyaam.h (2\.4\.123) kaashhThaM daarvindhanaM tvedha idhmamedhaH samitstriyaam.h (2\.4\.124) nishhkuhaH koTaraM vaa naa vallarirmaJNjariH striyau (2\.4\.125) patraM palaashaM chhadanaM dalaM parNaM chhadaH pumaan.h (2\.4\.126) pallavo.astrii kisalayaM vistaaro viTapo.astriyaam.h (2\.4\.127) vR^ixaadiinaaM phalaM sasyaM vR^intaM prasavabandhanam.h (2\.4\.128) aame phale shalaaTuH syaachchhushhke vaanamubhe trishhu (2\.4\.129) xaarako jaalakaM kliibe kalikaa korakaH pumaan.h (2\.4\.130) syaadguchchhakastu stabakaH kuN^malo mukulo.astriyaam.h (2\.4\.131) striyaH sumanasaH pushhpaM prasuunaM kusumaM sumam.h (2\.4\.132) makarandaH pushhparasaH paraagaH sumanorajaH (2\.4\.133) dvihiinaM prasave sarvaM hariitakyaadayaH striyaam.h (2\.4\.134) aashvatthavaiNavaplaaxanaiyagrodhaiN^gudam.h phale (2\.4\.135) baarhataM cha phale jambvaa jambuuH strii jambu jaambavam.h (2\.4\.136) pushhpe jaatiiprabhR^itayaH svaliN^gaaH vriihayaH phale (2\.4\.137) vidaaryaadyaastu muule.api pushhpe kliibe.api paaTalaa (2\.4\.138) bodhidrumashchaladalaH pippalaH kuJNjaraashanaH (2\.4\.139) ashvatthe.atha kapitthe syurdadhitthagraahimanmathaaH (2\.4\.140) tasmindadhiphalaH pushhpaphaladantashaThaavapi (2\.4\.141) udumbaro jantuphalo yaGYaaN^go hemadugdhakaH (2\.4\.142) kovidaare chamarikaH kuddaalo yugapatrakaH (2\.4\.143) saptaparNo vishaalatvak.h shaarado vishhamachchhadaH (2\.4\.144) aaragvadhe raajavR^ixashampaakachaturaN^gulaaH (2\.4\.145) aarevatavyaadhighaatakR^itamaalasuvarNakaaH (2\.4\.146) syurjambiire dantashaThajambhajambhiirajambhalaaH (2\.4\.147) varuNo varaNaH setustiktashaakaH kumaarakaH (2\.4\.148) pu.nnaage purushhastuN^gaH kesaro devavallabhaH (2\.4\.149) paaribhadre nimbatarurmandaaraH paarijaatakaH (2\.4\.150) tinishe syandano nemii rathadruratimuktakaH (2\.4\.151) vaJNjulashchitrakR^ichchaatha dvau piitanakapiitanau (2\.4\.152) aamraatake madhuuke tu guDapushhpamadhudrumau (2\.4\.153) vaanaprasthamadhushhThiilau jalaje.atra madhuulakaH (2\.4\.154) piilau guDaphalaH sra.nsii tasmi.nstu girisambhave (2\.4\.155) axoTakandaraalau dvaavaN^koTe tu nikochakaH (2\.4\.156) palaashe ki.nshukaH parNo vaatapoto.atha vetase (2\.4\.157) rathaabhrapushhpavidurashiitavaaniiravaJNjulaaH (2\.4\.158) dvau parivyaadhavidulau naadeyii chaambuvetase (2\.4\.159) shobhaaJNjane shigrutiixNagandhakaaxiivamochakaaH (2\.4\.160) rakto.asau madhushigruH syaadarishhTaH phenilaH samau (2\.4\.161) bilve shaaNDilyashailuushhau maaluurashriiphalaavapi (2\.4\.162) plaxo jaTii parkaTii syaannyagrodho bahupaadvaTaH (2\.4\.163) gaalavaH shaabaro lodhrastiriiTastilvamaarjanau (2\.4\.164) aamrashchuuto rasaalo.asau sahakaaro.atisaurabhaH (2\.4\.165) kumbholuukhalakaM kliibe kaushiko gugguluH puraH (2\.4\.166) sheluH shleshhmaatakaH shiita uddaalo bahuvaarakaH (2\.4\.167) raajaadanaM priyaalaH syaatsannakadrurdhanuHpaTaH (2\.4\.168) gambhaarii sarvatobhadraa kaashmarii madhuparNikaa (2\.4\.169) shriiparNii bhadraparNii cha kaashmaryashchaapyatha dvayoH (2\.4\.170) karkandhuurbadarii koliH kolaM kuvalaphenile (2\.4\.171) sauviiraM badaraM ghoNTaapyatha syaatsvaadukaNTakaH (2\.4\.172) vikaN^kataH suvaavR^ixo granthilo vyaaghrapaadapi (2\.4\.173) airaavato naagaraN^go naadeyii bhuumijambukaa (2\.4\.174) tindukaH sphuurjakaH kaalaskandhashcha shitisaarake (2\.4\.175) kaakenduH kulakaH kaakatindukaH kaakapiiluke (2\.4\.176) goliiDho jhaaTalo ghaNTaapaaTalirmoxamushhkakau (2\.4\.177) tilakaH xurakaH shriimaansamau pichulajhaavukau (2\.4\.178) shriiparNikaa kumudikaa kumbhii kaiTaryakaTphalau (2\.4\.179) kramukaH paTTikaakhyaH syaatpaTTii laaxaaprasaadanaH (2\.4\.180) tuudastu yuupaH kramuko brahmaNyo brahmadaaru cha (2\.4\.181) tuulaM cha niipapriyakakadambaastu haripriyaH (2\.4\.182) viiravR^ixo.arushhkaro.agnimukhii bhallaatakii trishhu (2\.4\.183) gardabhaaNDe kandaraalakapiitanasupaarshvakaaH (2\.4\.184) plaxashcha tintiDii chiJNchaamlikaatho piitasaarake (2\.4\.185) sarjakaasanabandhuukapushhpapriyakajiivakaaH (2\.4\.186) saale tu sarjakaarshyaashvakarNakaaH sasyasambaraH (2\.4\.187) nadiisarjo viiratarurindradruH kakubho.arjunaH (2\.4\.188) raajaadanaH phalaadhyaxaH xiirikaayaamatha dvayoH (2\.4\.189) iN^gudii taapasatarurbhuurje charmimR^idutvachau (2\.4\.190) pichchhilaa puuraNii mochaa sthiraayuH shaalmalirdvayoH (2\.4\.191) pichchhaa tu shaalmaliiveshhTe rochanaH kuuTashaalmaliH (2\.4\.192) chirabilvo naktamaalaH karajashcha karaJNjake (2\.4\.193) prakiiryaH puutikarajaH puutikaH kalimaarakaH (2\.4\.194) karaJNjabhedaaH shhDgrantho markaTyaN^gaaravallarii (2\.4\.195) rohii rohitakaH pliihashatrurdaaDimapushhpakaH (2\.4\.196) gaayatrii baalatanayaH khadiro dantadhaavanaH (2\.4\.197) arimedo viT.hkhadire kadaraH khadire site (2\.4\.198) somavalko.apyatha vyaaghrapuchchhagandharvahastakau (2\.4\.199) eraNDa urubuukashcha ruchakashchitrakashcha saH (2\.4\.200) chaJNchuH paJNchaaN^gulo maNDavardhamaanavyaDambakaaH (2\.4\.201) alpaa shamii shamiiraH syaachchhamii saktuphalaa shivaa (2\.4\.202) piNDiitako marubakaH shvasanaH karahaaTakaH (2\.4\.203) shalyashcha madane shakrapaadapaH paaribhadrakaH (2\.4\.204) bhadradaaru drukilimaM piitadaaru cha daaru cha (2\.4\.205) puutikaashhThaM cha sapta syurdevadaaruNyatha dvayoH (2\.4\.206) paaTaliH paaTalaamoghaa kaachasthaalii phaleruhaa (2\.4\.207) kR^ishhNavR^intaa kuberaaxii shyaamaa tu mahilaahvayaa (2\.4\.208) lataa govandanii gundraa priyaN^guH phalinii phalii (2\.4\.209) vishhvaksenaa gandhaphalii kaarambhaa priyakashcha saa (2\.4\.210) maNDuukaparNapatrorNanaTakaTvaN^gaTuNTukaaH (2\.4\.211) syonaakashukanaasarxadiirghavR^intakuTannaTaaH (2\.4\.212) amR^itaa cha vayaHsthaa cha triliN^gastu bibhiitakaH (2\.4\.213) naaxastushhaH karshhaphalo bhuutaavaasaH kalidrumaH (2\.4\.214) abhayaa tvavyathaa pathyaa kaayasthaa puutanaamR^itaa (2\.4\.215) kariitakii haimavatii chetakii shreyasii shivaa (2\.4\.216) piitadruH saralaH puutikaashhThaM chaatha drumotpalaH (2\.4\.217) karNikaaraH parivyaadho lakucho likucho DahuH (2\.4\.218) panasaH kaNTakiphalo nichulo hijjalo.ambujaH (2\.4\.219) kaakodumbarikaa phalgurmalayuurjaghanephalaa (2\.4\.220) arishhTaH sarvatobhadrahiN^guniryaasamaalakaaH (2\.4\.221) pichumandashcha nimbe.atha pichchhilaagurushi.nshapaa (2\.4\.222) kapilaa bhasmagarbhaa saa shiriishhastu kapiitanaH (2\.4\.223) bhaNDilo.apyatha chaampeyashchampako hemapushhpakaH (2\.4\.224) etasya kalikaa gandhaphalii syaadatha kesare (2\.4\.225) bakulo vaJNjulo.ashoke samau karakadaaDimau (2\.4\.226) chaampeyaH kesaro naagakesaraH kaaJNchanaahvayaH (2\.4\.227) jayaa jayantii tarkaarii naadeyii vaijayantikaa (2\.4\.228) shriiparNamagnimanthaH syaatkaNikaa gaNikaarikaa (2\.4\.229) jayo.atha kuTajaH shakro vatsako girimallikaa (2\.4\.230) etasyaiva kaliN^gendrayavabhadrayavaM phale (2\.4\.231) kR^ishhNapaakaphalaavignasushheNaaH karamardake (2\.4\.232) kaalaskandhastamaalaH syaattaapichchho.apyatha sinduke (2\.4\.233) sinduvaarendrasurasau nirguNDiindraaNiketyapi (2\.4\.234) veNI garA garI devatADo jImUta ityapi (2\.4\.235) shriihastinii tu bhuuruNDii tR^iNashuunyaM tu mallikaa (2\.4\.236) bhuupadii shiitabhiirushcha saivaasphoTaa vanodbhavaa (2\.4\.237) shephaalikaa tu suvahaa nirguNDii niilikaa cha saa (2\.4\.238) sitaasau shvetasurasaa bhuutaveshyatha maagadhii (2\.4\.239) gaNikaa yuuthikaambashhThaa saa piitaa hemapushhpikaa (2\.4\.240) atimuktaH puNDrakaH syaadvaasantii maadhavii lataa (2\.4\.241) sumanaa maalatii jaatiH saptalA navamAlikaa (2\.4\.242) maadhyaM kundaM raktakastu bandhuuko bandhujiivakaH (2\.4\.243) sahA kumArii taraNiramlAnastu mahAsahA (2\.4\.244) tatra shoNe kurabakastatra piite kurakaNTakaH (2\.4\.245) niilii jhiNTii dvayorbaaNaa daasii chaartagalashcha saa (2\.4\.246) saireyakastu jhiNTii syaattasminkurabako.aruNe (2\.4\.247) piitaa kuraNTako jhiNTii tasminsahacharii dvayoH (2\.4\.248) oNDrapushhpaM japaapushhpaM vajrapushhpaM tilasya yat.h (2\.4\.249) pratihaasashatapraasachaNDaatahayamaarakAH (2\.4\.250) karaviire kariire tu krakaragranthilaavubhau (2\.4\.251) unmattaH kitavo dhuurto dhattuuraH kanakaahvayaH (2\.4\.252) maatulo madanashchaasya phale maatulaputrakaH (2\.4\.253) phalapuuro biijapuuro ruchako maatuluN^gake (2\.4\.254) samiiraNo marubakaH prasthapushhpaH phaNijjakaH (2\.4\.255) jambiiro.apyatha parNaase kaThiJNjarakuTherakau (2\.4\.256) site.arjako.atra paaThii tu chitrako vahnisa.nGYakaH (2\.4\.257) arkaahvavasukaasphoTagaNaruupavikiiraNaaH (2\.4\.258) mandaarashchaarkaparNo.atra shukle.alarkaprataapasau (2\.4\.259) shivamallii paashupata ekaashhThiilo buko vasuH (2\.4\.260) vandaa vR^ixaadanii vR^ixaruhaa jiivantiketyapi (2\.4\.261) vatsaadanii chhinnaruhaa guDuuchii tantrikaamR^itaa (2\.4\.262) jiivantikaa somavallii vishalyaa madhuparNyapi (2\.4\.263) muurvaa devii madhurasaa moraTA tejanii sravaa (2\.4\.264) madhuulikaa madhushreNii gokarNii piiluparNyapi (2\.4\.265) paaTaambashhTaa viddhakarnNii sthApanii shreyasii rasaa (2\.4\.266) ekaashhTiilaa paapachelii praachiinaa vanatiktikaa (2\.4\.267) kaTuH kaTambharaashokarohiNii kaTurohiNii (2\.4\.268) matsyapittaa kR^ishhNabhedii chakraaN^gii shakulaadanii (2\.4\.269) aatmaguptaajahaavyaNDaa kaNDuuraa praavR^ishhaayaNii (2\.4\.270) R^ishhyaproktaa shuukashimbiH kapikachchhushcha markaTii (2\.4\.271) chitropachitraa nyagrodhii dravantii shambarii vR^ishaa (2\.4\.272) pratyakshreNii sutashreNii raNDaa muushhikaparNyapi (2\.4\.273) apaamaargaH shaikhariko dhaamaargavamayuurakau (2\.4\.274) pratyakparNii keshaparNii kiNihii kharamaJNjarii (2\.4\.275) haJNjikaa braamhaNii padmaa bhargii braahmaNayashhTikaa (2\.4\.276) aN^gaaravallii baaleyashaakabarbaravardhakaaH (2\.4\.277) maJNjishhTaa vikasaa jiN^gii samaN^gaa kaalameshhikaa (2\.4\.278) maNDuukaparNii maNDiirii bhaNDii yojanavallyapi (2\.4\.279) yaaso yavaaso duHsparsho dhanvayaasaH kunaashakaH (2\.4\.280) rodanii kachchhuraanantaa samudraantaa duraalabhaa (2\.4\.281) pR^ishniparNii pR^ithakparNii chitraparNyaN^ghrivallikaa (2\.4\.282) kroshhTuvinnaa si.nhapuchchhii kalashii dhaavanii guhaa (2\.4\.283) nidigdhikaa spR^ishii vyaaghrii bR^ihatii kaNTakaarikaa (2\.4\.284) prachodanii kulii xudraa duHsparshaa raashhTriketyapi (2\.4\.285) niilii kaalaa kliitakikaa graamiiNaa madhuparNikaa (2\.4\.286) raJNjanii shriiphalii tutthaa droNii dolaa cha niilinii (2\.4\.287) avalgujaH somaraajii suvalliH somavallikaa (2\.4\.288) kaalameshhii kR^ishhNaphalii baakuchii puutiphalyapi (2\.4\.289) kR^ishhNopakulyaa vaidehii maagadhii chapalaa kaNaa (2\.4\.290) ushhaNaa pippalii shauNDii kolaatha karipippalii (2\.4\.291) kapivallii kolavallii shreyasii vashiraH pumaan.h (2\.4\.292) chavya.n tu chavikaa kaakachiJNchiiguJNje tu kR^ishhNalaa (2\.4\.293) pala.nkashhaa tvixugandhaa shvada.nshhTraa svaadukaNTakaH (2\.4\.294) gokaNTako goxurako vanashR^inN^gaaTa ityapi (2\.4\.295) vishvaa vishhaa prativishhaativishhopavishhaaruNaa (2\.4\.296) shR^ingii mahaushhadha.n chaatha xiiraavii dugdhikaa same (2\.4\.297) shatamuulii bahusutaabhiiruurindiivarii varii (2\.4\.298) R^ishhyaproktaabhiirupatriinaaraayaNyaH shataavarii (2\.4\.299) aheruratha piitadrukaaliiyakaharidravaH (2\.4\.300) daarvii pacha.npachaa daaruharidraa parjaniityapi (2\.4\.301) vachogragandhaa shhaD.hgranthaa golomii shataparvikaa (2\.4\.302) shuklaa haimavatii vaidhyamaatR^isi.nhyau tu vaashikaa (2\.4\.303) vR^ishho.aTaruushhaH si.nhaasyo vaasako vaajidantakaH (2\.4\.304) aasphoTaa girikarNii syaadvishhNukraantaaparaajitaa (2\.4\.305) ixugandhaa tu kaaNDexukokilaaxexuraxuraaH (2\.4\.306) shaaleyaH syaachchhiitashivashchhatraa madhurikaa misiH (2\.4\.307) mishreyaapyatha siihuNDo vajraH snukstrii snuhii guDaa (2\.4\.308) samantadugdhaatho vellamamoghaa chitrataNDulaa (2\.4\.309) taNDulashcha kR^imighnashcha viDaN^gaM pu.nnapu.nsakam.h (2\.4\.310) balaa vaaTyaalakaa ghaNTaaravaa tu shaNapushhpikaa (2\.4\.311) mR^idviikaa gostanii draaxaa svaadvii madhuraseti cha (2\.4\.312) sarvaanubhuutiH saralaa tripuTaa trivR^itaa trivR^it.h (2\.4\.313) tribhaNDii rochanii shyaamaapaalindhyau tu sushheNikaa (2\.4\.314) kaalaa masuuravidalaardhachandraa kaalameshhikaa (2\.4\.315) madhukaM kliitakaM yashhTimadhukaM madhuyashhTikaa (2\.4\.316) vidaarii xiirashuklexugandhaa kroshhTii tu yaa sitaa (2\.4\.317) anyaa xiiravidaarii syaanmahaashvetarxagandhikaa (2\.4\.318) laaN^galii shaaradii toyapippalii shakulaadanii (2\.4\.319) kharaashvaa kaaravii diipyo mayuuro lochamastakaH (2\.4\.320) gopii shyaamaa shaarivaa syaadanantotpalashaarivaa (2\.4\.321) yogyamR^iddhiH siddhilaxmyau vR^iddherapyaahvayaa ime (2\.4\.322) kadalii vaaraNabusaa rambhaa mochaa.nshumatphalaa (2\.4\.323) kaashhThiilaa mudgaparNii tu kaakamudgaa sahetyapi (2\.4\.324) vaartaakii hiN^gulii si.nhii bhaNTaakii dushhpradharshhiNii (2\.4\.325) naakulii surasaa raasnaa sugandhaa gandhanaakulii (2\.4\.326) nakuleshhTaa bhuja.ngaaxii chhatraakii suvahaa cha saa (2\.4\.327) vidaarigandhaa.nshumatii saalaparNii sthiraa dhruvaa (2\.4\.328) tuNDikerii samudraantaa kaarpaasii badareti cha (2\.4\.329) bhaaradvaajii tu saa vanyaa shR^iN^gii tu R^ishhabho vR^ishaH (2\.4\.330) gaaN^gerukii naagabalaa jhashhaa hrasvagavedhukaa (2\.4\.331) dhaamaargavo ghoshakaH syaanmahaajaalii sa piitakaH 883 (2\.4\.332) jyotsnii paTolikaa jaalii naadeyii bhuumijambukaa (2\.4\.333) syaallaaN^galikyagnishikhaa kaakaaN^gii kaakanaasikaa (2\.4\.334) godhaapadii tu suvahaa musalii taalamuulikaa (2\.4\.335) ajashR^iN^gii vishhaaNii syaadgojihvaadaarvike same (2\.4\.336) taambuulavallii tambuulii naagavallyapyatha dvijaa (2\.4\.337) hareNuu reNukaa kauntii kapilaa bhasmagandhinii (2\.4\.338) elaavaalukamaileyaM sugandhi harivAlukam.h (2\.4\.339) vaalukaM chaatha paalaN^kyaaM mukundaH kundakunduruu (2\.4\.340) baalaM hriiberabarhishhThodiichyaM keshaambunaama cha (2\.4\.341) kaalaanusaaryavR^iddhaashmapushhpashiitashivaani tu (2\.4\.342) shaileyaM taalaparNii tu daityaa gandhakuTii muraa (2\.4\.343) gandhinii gajabhaxyaa tu suvahaa surabhii rasaa (2\.4\.344) maheraNaa kundurukii sallakii hlaadiniiti cha (2\.4\.345) agnijvaalaasubhixe tu dhaatakii dhaatupushhpikaa (2\.4\.346) pR^ithviikaa chandravaalailaa nishhkuTirbahilaatha saa (2\.4\.347) suuxmopakuJNchikaa tutthaa koraN^gii tripuTaa truTiH (2\.4\.348) vyaadhiH kushhTaM paaribhaavyaM vaapyaM paakalamutpalam.h (2\.4\.349) shaN^khinii chorapushhpii syaatkeshinyatha vitunnakaH (2\.4\.350) jhaTaamalaajjhaTaa taalii shivaa taamalakiiti cha (2\.4\.351) prapauNDariikaM pauNDaryamatha tunnaH kuberakaH (2\.4\.352) kuNiH kachchhaH kaantalako nandivR^ixo.atha raaxasii (2\.4\.353) chaNDaa dhanaharii xemadushhpatragaNahaasakaaH (2\.4\.354) vyaaDaayudhaM vyaaghranakhaM karajaM chakrakaarakam.h (2\.4\.355) sushhiraa vidrumalataa kapotaaN^ghrirnaTii nalii (2\.4\.356) dhamanyaJNjanakeshii cha hanurhaTTavilaasinii (2\.4\.357) shuktiH shaN^khaH khuraH koladalaM nakhamathaaDhakii (2\.4\.358) kaaxii mR^itsnaa tuvarikaa mR^ittaalakasuraashhTraje (2\.4\.359) kuTannaTaM daashapuraM vaaneyaM paripelavam.h (2\.4\.360) plavagopuragonardakaivartiimustakaani cha (2\.4\.361) granthiparNaM shukaM barhaM pushhpaM sthauNeyakukkure (2\.4\.362) marunmaalaa tu pishunaa spR^ikkaa devii lataa laghuH (2\.4\.363) samudraantaa vadhuuH koTivarshhaa laN^kopiketyapi (2\.4\.364) tapasvinii jaTaamaa.nsii jaTilaa lomashaamishhii (2\.4\.365) tvakpatramutkaTaM bhR^iN^gaM tvachaM chochaM varaaN^gakam.h (2\.4\.366) karchuurako draaviDakaH kaalpako vedhamukhyakaH (2\.4\.367) oshhadhyo jaatimaatre syurajaatau sarvamaushhadham.h (2\.4\.368) shaakaakhyaM patrapushhpaadi taNDuliiyo.alpamaarishhaH (2\.4\.369) vishalyaagnishikhaanantaa phalinii shakrapushhpikaa (2\.4\.370) syaaddaxagandhaa chhagalaantrayaavegii vR^iddhadaarakaH (2\.4\.371) juN^go bramhii tu matsyaaxii vayaHsthaa somavallarii (2\.4\.372) paTuparNii haimavatii svarNaxiirii himaavatii (2\.4\.373) hayapuchchhii tu kaambojii maashhaparNii mahaasahaa (2\.4\.374) tuNDikerii raktaphalaa bimbikaa piiluparNyapi (2\.4\.375) barbaraa kabarii tuN^gii kharapushhpaajagandhikaa (2\.4\.376) elaaparNii tu suvahaa raasnaa yuktarasaa cha saa (2\.4\.377) chaaN^gerii chukrikaa dantashaTaambashhThaamlaloNikaa (2\.4\.378) sahasravedhii chukro.amlavetasaH shatavedhyapi (2\.4\.379) namaskaarii gaNDakaarii samaN^gaa khadiretyapi (2\.4\.380) jiivantii jiivanii jiivaa jiivaniiyaa madhusravaa (2\.4\.381) kuurchashiirshho madhurakaH shR^iN^gahrasvaaN^gajiivakaaH (2\.4\.382) kiraatatikto bhuunimbo.anaaryatikto.atha saptalaa (2\.4\.383) vimalaa saatalaa bhuuriphenaa charmakashhetyapi (2\.4\.384) vaayasolii svaadurasaa vayaHsthaatha makuulakaH (2\.4\.385) nikumbho dantikaa pratyakshreNyudumbaraparNyapi (2\.4\.386) ajamodaa tuugragandhaa brahmadarbhaa yavaanikaa (2\.4\.387) muule pushhkarakaashmiirapadmapatraaNi paushhkare (2\.4\.388) avyathaaticharaa padmaa chaaraTii padmachaariNii (2\.4\.389) kaampilyaH karkashashchandro raktaaN^go rochaniityapi (2\.4\.390) prapunnaaDastveDagajo dadrughnashchakamardakaH (2\.4\.391) padmaaTa uraNaakhyashcha palaaNDustu sukandakaH (2\.4\.392) lataarkadudrumau tatra harite.atha mahaushhadham.h (2\.4\.393) lashunaM gR^iJNjanaarishhTamahaakandarasonakaaH (2\.4\.394) punarnavaa tu shothaghnii vitunnaM sunishhaNNakam.h (2\.4\.395) syaadvaaatakaH shiitalo.aparaajitaa shaNaparNyapi (2\.4\.396) paaraavataaN^ghriH kaTabhii paNyaa jyotishhmatii lataa (2\.4\.397) vaarshhikaM traayamaaNaa syaattraayantii balabhadrikaa (2\.4\.398) vishhvaksenapriyaa gR^ishhTirvaaraahii badaretyapi (2\.4\.399) maarkavo bhR^iN^garaajaH syaatkaakamaachii tu vaayasii (2\.4\.400) shatapushhpaa sitachchhatraatichchhatraa madhuraa misiH (2\.4\.401) avaakpushhpii kaaravii cha saraNaa tu prasaariNii (2\.4\.402) tasyaaM kaTa.nbharaa raajabalaa bhadrabaletyapi (2\.4\.403) janii jatuukaa rajanii jatukR^ichchakravartinii (2\.4\.404) sa.nsparshaatha shaTii gandhamuulii shhaD.hgranthiketyapi (2\.4\.405) karchuuro.api palaasho.atha kaaravellaH kaThillakaH (2\.4\.406) sushhavii chaatha kulakaM patolastiktakaH paTuH (2\.4\.407) kuushhmaaNDakastu karkaarururvaaruH karkaTii striyau (2\.4\.408) ixvaakuH kaTutumbii syaattumbyalaabuurubhe same (2\.4\.409) chitraa gavaaxii goDumbaa vishaalaa tvindravaaruNii (2\.4\.410) arshoghnaH suuraNaH kando gaNDiirastu samashhThilaa (2\.4\.411) kalambyupodikaa strii tu muulakaM hilamochikaa (2\.4\.412) vaastukaM shaakabhedaaH syurduurvaa tu shataparvikaa (2\.4\.413) sahasraviiryaabhaargavyau ruhaanantaatha saa sitaa (2\.4\.414) golomii shataviiryaa cha gaNDaalii shakulaaxakaa (2\.4\.415) kuruvindo meghanaamaa mustaa mustakamastriyaam.h (2\.4\.416) syaadbhadramustako gundraa chuuDaalaa chakralochchaTaa (2\.4\.417) va.nshe tvaksaarakarmaaratvaachisaaratR^iNadhvajaaH (2\.4\.418) shataparvaa yavaphalo veNumaskaratejanAH 970 (2\.4\.419) veNavaH kiichakaaste syurye svanantyaniloddhataaH (2\.4\.420) granthirnaa parvaparushii gundrastejanakaH sharaH (2\.4\.421) naDastu dhamanaH poTakalo.atho kaashamastriyaam.h (2\.4\.422) ixugandhaa poTagalaH pu.nsi bhuumni tu balvajaaH (2\.4\.423) rasaala ixustadbhedaaH puNDrakaantaarakaadayaH (2\.4\.424) syaadviiraNaM viirataraM muule.asyoshiiramastriyaam.h (2\.4\.425) abhayaM naladaM sevyamamR^iNaalaM jalaashayam.h (2\.4\.426) laamajjakaM laghulayamavadaaheshhTakaapathe (2\.4\.427) naDaadayastR^iNaM garmuchchhyaamaakapramukhA api (2\.4\.428) astrii kushaM kutho darbhaH pavitramatha kattR^iNam.h 980 (2\.4\.429) paurasaugandhikadhyaamadevejagdhakarauhishham.h (2\.4\.430) chhatraatichchhatrapaalaghnau maalaatR^iNakabhuustR^iNe (2\.4\.431) shashhpaM baalatR^iNam ghaaso yavasaM tR^iNamarjunam.h (2\.4\.432) tR^iNaanaaM sa.nhatistR^iNyaa naDyaa tu naDasa.nhatiH (2\.4\.433) tR^iNaraajaahvayastaalo naalikerastu laaN^galii (2\.4\.434) ghoNTaa tu puugaH kramuko guvaakaH khapuro.asya tu (2\.4\.435) phalamudvegamete cha hintaalasahitaastrayaH (2\.4\.436) kharjuuraH ketakii taalii kharjurii cha tR^iNadrumaaH iti vanaushhadhivargaH atha si.nhaadi vargaH (2\.4\.437) si.nho mR^igendraH paJNchaasyo haryaxaH kesarii hariH (2\.4\.438) kaNTiiravo mR^igaaripurmR^igadR^ishhTirmR^igaashanaH (2\.4\.439) puNDariikaH paJNchanakhachitrakaayamR^igadvishhaH (2\.4\.440) shaarduuladviipinau vyaaghre taraxustu mR^igaadanaH 990 (2\.4\.441) varaahaH suukaro ghR^ishhTiH kolaH potrii kiriH kiTiH (2\.4\.442) da.nshhTrii ghoNii stabdharomaa kroDo bhuudaara ityapi (2\.4\.443) kapiplava.ngaplavagashaakhaamR^igavaliimukhaaH (2\.4\.444) markaTo vaanaraH kiisho vanaukaa atha bhalluke (2\.4\.445) R^ixaachchhabhallabhalluukaa gaNDake khaDgakhaDginau (2\.4\.446) lulaayo mahishho vaahaadvishhatkaasarasairibhaaH (2\.4\.447) striyaaM shivaa bhuurimaayagomaayumR^igadhuurtakaaH (2\.4\.448) shR^igaalavaJNchakakroshhTupherupheravajambukaaH (2\.4\.449) oturbiDaalo maarjaaro vR^ishhada.nshaka aakhubhuk.h (2\.4\.450) trayo gaudheragaudhaaragaudheyaa godhikaatmaje 1000 (2\.4\.451) shvaavittu shalyastallomni shalalii shalalaM shalam.h (2\.4\.452) vaatapramiirvaatamR^igaH kokastviihaamR^igo vR^ikaH (2\.4\.453) mR^ige kuraN^gavaataayuhariNaajinayonayaH (2\.4\.454) aiNeyameNyaashcharmaadhyameNasyaiNamubhe trishhu (2\.4\.455) kadalii kandalii chiinashchamuurupriyakaavapi (2\.4\.456) samuurushcheti hariNaa amii ajinayonayaH (2\.4\.457) kR^ishhNasaararurunyaN^kuraN^kushambararauhishhaaH (2\.4\.458) gokarNapR^ishhataiNarshyarohitaashchamaro mR^igaaH (2\.4\.459) gandharvaH sharabho raamaH sR^imaro gavayaH shashaH (2\.4\.460) ityaadayo mR^igendraadyaa gavaadyaaH pashujaatayaH 1010 (2\.4\.461) adhogantaa tu khanako vR^ikaH pu.ndhvaja unduraH (2\.4\.462) undururmuushhako.apyaakhurgirikaa baalamuushhikaa (2\.4\.463) chuchundarI gandhamuushhii diirghadehii tu muushhikaa (2\.4\.464) saraTaH kR^ikalaasaH syaanmusalii gR^ihagodhikaa (2\.4\.465) luutaa strii tantuvaayorNanaabhamarkaTakaaH samaaH (2\.4\.466) niilaN^gustu kR^imiH karNajalaukaaH shatapadyubhe (2\.4\.467) vR^ishchikaH shuukakiiTaH syaadalidruNau tu vR^ishchike (2\.4\.468) paaraavataH kalaravaH kapoto.atha shashaadanaH (2\.4\.469) patrii shyena uluukastu vaayasaaraatipechakau (2\.4\.470) divaandhaH kaushiko ghuuko divaabhiito nishaaTanaH (2\.4\.471) vyaaghraaTaH syaadbharadvaajaH khaJNjariiTastu khaJNjanaH (2\.4\.472) lohapR^ishhThastu kaN^kaH syaadatha chaashhaH kikiidiviH (2\.4\.473) kaliN^gabhR^iN^gadhuumyaaTaa atha syaachchhatapatrakaH 1020 (2\.4\.474) daarvaaghaaTo.atha saaraN^gaH stokakashchaatakaH samaaH (2\.4\.475) kR^ikavaakustaamrachuuDaH kukkuTashcharaNaayudhaH (2\.4\.476) chaTakaH kalaviN^kaH syaattasya strii chaTakaa tayoH (2\.4\.477) pumapatye chaaTakairaH stryapatye chaTakaiva saa (2\.4\.478) karkareTuH kareTuH syaatkR^ikaNakrakarau samau (2\.4\.479) vanapriyaH parabhR^itaH kokilaH pika ityapi (2\.4\.480) kaake tu karaTaarishhTabalipushhTasakR^itprajaaH (2\.4\.481) dhvaaN^xaatmaghoshhaparabhR^idbalibhugvaayasaa api (2\.4\.482) sa eva cha chiraJNjiivii chaikadR^ishhTishcha maukuliH (2\.4\.483) droNakaakastu kaakolo daatyuuhaH kaalakaNThakaH (2\.4\.484) aataapichillau daaxaayyagR^idhrau kiirashukau samau 1030 (2\.4\.485) kruN^krauJNcho.atha bakaH kahvaH pushhkaraahvastu saarasaH (2\.4\.486) kokashchakrashchakravaako rathaaN^gaahvayanaamakaH (2\.4\.487) kaadambaH kalaha.nsaH syaadutkroshakurarau samau (2\.4\.488) ha.nsaastu shvetagarutashchakraaN^gaa maanasaukasaH (2\.4\.489) raajaha.nsaastu te chaJNchucharaNairlohitaiH sitaaH (2\.4\.490) malinairmallikaaxaaste dhaartaraashhTraaH sitetaraiH (2\.4\.491) sharaariraaTiraaDishcha balaakaa bisakaNThikaa (2\.4\.492) ha.nsasya yoshhidvaraTaa saarasasya tu laxmaNaa (2\.4\.493) jatukaajinapatraa syaatparoshhNii tailapaayikaa (2\.4\.494) varvaNaa maxikaa niilaa saraghaa madhumaxikaa 1040 (2\.4\.495) pataN^gikaa puttikaa syaadda.nshastu vanamaxikaa (2\.4\.496) da.nshii tajjaatiralpaa syaadgandholii varaTaa dvayoH (2\.4\.497) bhR^iN^gaarii jhiirukaa chiirii jhillikaa cha samaa imaaH (2\.4\.498) samau pataN^gashalabhau khadhyoto jyotiriN^gaNaH (2\.4\.499) madhuvrato madhukaro madhuliNmadhupaalinaH (2\.4\.500) dvirephapushhpaliD.h bhR^iN^ga shhaTpada bhramaraalayaH (2\.4\.501) mayuuro barhiNo barhii niilakaNTho bhuja.ngabhuk.h (2\.4\.502) shikhaavalaH shikhii kekii meghanaadaanulaasyapi (2\.4\.503) kekaa vaaNii mayuurasya samau chandrakamechakau (2\.4\.504) shikhaa chuuDaa shikhaNDas tu pichchhabarhe napu.nsake (2\.4\.505) khage vihaN^gavihagavihaN^gamavihaayasaH (2\.4\.506) shakuntipaxishakunishakuntashakunadvijaaH (2\.4\.507) patatripatripatagapatatpatrarathaaNDajaaH (2\.4\.508) nagaukovaajivikiravivishhkirapatatrayaH (2\.4\.509) niiDodbhavaaH garutmantaH pitsanto nabhasa.ngamaaH (2\.4\.510) teshhaaM visheshhaa haariito madguH kaaraNDavaH plavaH (2\.4\.511) tittiriH kukkubho laavo jiivaJNjiivashcha korakaH (2\.4\.512) koyashhTikashh.h TiTTibhako vartako vartikaadayaH (2\.4\.513) garutpaxachchhadaaH patraM patatraM cha tanuuruham (2\.4\.514) strii paxatiH paxamuulaM chaJNchustroTirubhe striyau (2\.4\.515) praDiinoDDiinasa.nDiinaanyetaaH khagagatikriyaaH (2\.4\.516) peshii kosho dvihiine.aNDaM kulaayo niiDamastriyaam (2\.4\.517) potaH paako.arbhako DimbhaH pR^ithukaH shaavakaH shishuH (2\.4\.518) striipu.nsau mithunaM dvandvaM yugmaM tu yugulaM yugam (2\.4\.519) samuuhe nivahavyuuhasa.ndohavisaravrajaaH (2\.4\.520) stomaughanikaratraatavaarasa.nghaatasa.nchayaaH (2\.4\.521) samudaayaH samudayaH samavaayashcha yo gaNaH (2\.4\.522) striyaaM tu sa.nhatirvR^indaM nikurambaM kadambakam (2\.4\.523) vR^indabhedaaH samairvargaH sa.nghasaarthau tu jantubhiH (2\.4\.524) sajaatiiyaiH kulaM yuuthaM tirashchaaM pu.nnapu.nsakam (2\.4\.525) pashuunaaM samajo.anyeshhaaM samaajo.atha sadharmiNaam (2\.4\.526) syaannikaayaH puJNjaraashii tuutkaraH kuuTamastriyaam (2\.4\.527) kaapotashaukamaayuurataittiraadiini tadgaNe (2\.4\.528) gR^ihaasaktaaH paximR^igaashchhekaaste gR^ihyakaashcha te | iti si.nhaadivargaH (2\.5\.529) manushhyaa maanushhaa martyaa manujaa maanavaa naraaH | atha manushhyavargaH (2\.5\.530) syuH pumaa.nsaH paJNchajanaaH purushhaaH puurushhaa naraH (2\.5\.531) strii yoshhidabalaa yoshhaa naarii siimantinii vadhuuH (2\.5\.532) pratiipadarshinii vaamaa vanitaa mahilaa tathaa (2\.5\.533) visheshhaastvaN^ganaa bhiiruH kaaminii vaamalochanaa (2\.5\.534) pramadaa maaninii kaantaa lalanaa cha nitambinii (2\.5\.535) sundarii ramaNii raamaa kopanaa saiva bhaaminii (2\.5\.536) varaarohaa mattakaashinyuttamaa varavarNinii (2\.5\.537) k.rtaabhishhekaa mahishhii bhoginyo.anyaa n.rpastriyaH (2\.5\.538) patnii paaNig.rhiitii cha dvitiiyaa sahadharmiNii (2\.5\.539) bhaaryaa jaayaatha pu.nbhuumni daaraaH syaattu kuTumbinii (2\.5\.540) pura.ndhrii sucharitraa tu satii saadhvii pativrataa (2\.5\.541) k.rtasaapatnikaadhyuuDhaadhivinnaatha svaya.nvaraa (2\.5\.542) pati.nvaraa cha varyaatha kulastrii kulapaalikaa (2\.5\.543) kanyaa kumaarii gaurii tu nagnikaa.anaagataartavaa (2\.5\.544) syaanmadhyamaa d.rshhTarajaastaruNii yuvatiH same (2\.5\.545) samaaH snushhaajaniivadhvashchiriNTii tu suvaasinii (2\.5\.546) ichchhaavatii kaamukaa syaad v.rshhasyantii tu kaamukii (2\.5\.547) kaantaarthinii tu yaa yaati sa.nketaM saabhisaarikaa (2\.5\.548) pu.nshchalii dharshhiNii bandhakyasatii kulaTetvarii (2\.5\.549) svairiNii paa.nsulaa cha syaadashishvii shishunaa vinaa (2\.5\.550) aviiraa nishhpatisutaa vishvastaavidhave same (2\.5\.551) aaliH sakhii vayasyaatha pativatnii sabhart.rkaa (2\.5\.552) v.rddhaa paliknii praaGYii tu praGYaa praaGYaa tu dhiimatii (2\.5\.553) shuudrii shuudrasya bhaaryaa syaachchhuudraa tajjaatireva cha (2\.5\.554) aabhiirii tu mahaashuudrii jaatipu.nyogayoH samaa (2\.5\.555) aryaaNii svayamaryaa syaatxatriyaa xatriyaaNyapi (2\.5\.556) upaadhyaayaapyupaadhyaayii syaadaachaaryaapi cha svataH (2\.5\.557) aachaaryaanii tu pu.nyoge syaadaryii xatriyii tathaa (2\.5\.558) upaadhyaayaanyupaadhyaayii poTaa striipu.nsalaxaNaa (2\.5\.559) viirapatnii viirabhaaryaa viiramaataa tu viirasuuH (2\.5\.560) jaataapatyaa prajaataa cha prasuutaa cha prasuutikaa (2\.5\.561) strii nagnikaa koTavii syaadduutiisa.nchaarike same (2\.5\.562) kaatyaayanyardhav.rddhaa yaa kaashhaayavasanaa.adhavaa (2\.5\.563) sairandhrii paraveshmasthaa svavashaa shilpakaarikaa (2\.5\.564) asiknii syaadav.rddhaa yaa preshhyaa.antaHpurachaariNii (2\.5\.565) vaarastrii gaNikaa veshyaa ruupaajiivaatha saa janaiH (2\.5\.566) satk.rtaa vaaramukhyaa syaatkuTTanii shambhalii same (2\.5\.567) viprashnikaa tviixaNikaa daivaGYaatha rajasvalaa (2\.5\.568) striidharmiNyaviraatreyii malinii pushhpavatyapi (2\.5\.569) .rtumatyapyudakyaapi syaadrajaH pushhpamaartavam (2\.5\.570) shraddhaalurdohadavatii nishhkalaa vigataartavaa (2\.5\.571) aapannasattvaa syaadgurviNyantarvatnii cha garbhiNii (2\.5\.572) gaNikaadestu gaaNikyaM gaarbhiNaM yauvataM gaNe (2\.5\.573) punarbhuurdidhishhuuruuDhaa dvistasyaa didhishhuH patiH (2\.5\.574) sa tu dvijo.agredidhishhuuH saiva yasya kuTumbinii (2\.5\.575) kaaniinaH kanyakaajaataH suto.atha subhagaasutaH (2\.5\.576) saubhaagineyaH syaatpaarastraiNeyastu parastriyaaH (2\.5\.577) pait.rshhvaseyaH syaatpait.rshhvasriiyashcha pit.rshhvasuH (2\.5\.578) suto maat.rshhvasushchaivaM vaimaatreyo vimaat.rjaH (2\.5\.579) atha baandhakineyaH syaadbandhulashchaasatiisutaH (2\.5\.580) kaulaTeraH kaulateyo bhixukii tu satii yadi (2\.5\.581) tadaa kaulaTineyo.asyaaH kaulateyo.api chaatmajaH (2\.5\.582) aatmajastanayaH suunuH sutaH putraH striyaaM tvamii (2\.5\.583) aahurduhitaraM sarve.apatyaM tokaM tayoH same (2\.5\.584) svajaate tvaurasorasyau taatastu janakaH pitaa (2\.5\.585) janayitrii prasuurmaataa jananii bhaginii svasaa (2\.5\.586) nanaandaa tu svasaa patyurnaptrii pautrii sutaatmajaa (2\.5\.587) bhaaryaastu bhraat.rvargasya yaataraH syuH parasparam (2\.5\.588) prajaavatii bhraat.rjaayaa maatulaanii tu maatulii (2\.5\.589) patipatnyoH prasuuH shvashruuH shvashurastu pitaa tayoH (2\.5\.590) piturbhraataa pit.rvyaH syaanmaaturbhraataa tu maatulaH (2\.5\.591) shyaalaaH syurbhraataraH patnyaaH svaamino dev.rdevarau (2\.5\.592) svasriiyo bhaagineyaH syaajjamaataa duhituH patiH (2\.5\.593) pitaamahaH pit.rpitaa tatpitaa prapitaamahaH (2\.5\.594) maaturmaataamahaadyevaM sapiNdaastu sanaabhayaH (2\.5\.595) samaanodaryasodaryasagarbhyasahajaaH samaaH (2\.5\.596) sagotrabaandhavaGYaatibandhusvasvajanaaH samaaH (2\.5\.597) GYaateyaM bandhutaa teshhaaM kramaadbhaavasamuuhayoH (2\.5\.598) dhavaH priyaH patirbhartaa jaarastuupapatiH samau (2\.5\.599) am.rte jaarajaH kuNDo m.rte bhartari golakaH (2\.5\.600) bhraatriiyo bhraat.rjo bhraat.rbhaginyau bhraataraavubhau (2\.5\.601) maataapitarau pitarau maatarapitarau prasuujanayitaarau (2\.5\.602) shvashruushvashurau shvashurau putrau putrashcha duhitaa cha (2\.5\.603) da.npatii ja.npatii jaayaapatii bhaaryaapatii cha tau (2\.5\.604) garbhaashayo jaraayuH syaadulbaM cha kalalo.astriyaam (2\.5\.605) suutimaaso vaijanano garbho bhruuNa imau samau (2\.5\.606) t.rtiiyaaprak.rtiH shaNDhaH kliibaH paNdo napu.nsake (2\.5\.607) shishutvaM shaishavaM baalyaM taaruNyaM yauvanaM same (2\.5\.608) syaatsthaaviraM tu v.rddhatvaM v.rddhasa.nghe.api vaardhakam (2\.5\.609) palitaM jarasaa shauklyaM keshaadau visrasaa jaraa (2\.5\.610) syaaduttaanashayaa Dimbhaa stanapaa cha stana.ndhayii (2\.5\.611) baalastu syaanmaaNavako vayasthastaruNo yuvaa (2\.5\.612) pravayaaH sthaviro v.rddho jiino jiirNo jarannapi (2\.5\.613) varshhiiyaandashamii jyaayaanpuurvajastvagriyo.agrajaH (2\.5\.614) jaghanyaje syuH kanishhThayaviiyo.avarajaanujaaH (2\.5\.615) amaa.nso durbalash chhaato balavaanmaa.nsalo.n.asalaH (2\.5\.616) tundilastundibhastundii b.rhatkuxiH pichaNDilaH (2\.5\.617) avaTiiTo.avanaaTashchaavabhraTo natanaasike (2\.5\.618) keshavaH keshikaH keshii valino valibhaH samau (2\.5\.619) vikalaaN^gastvapogaNDaH kharvo hrasvashcha vaamanaH (2\.5\.620) kharaNaaH syaatkharaNaso vigrastu gatanaasikaH (2\.5\.621) khuraNaaH syaatkhuraNasaH praGYuH pragatajaanukaH (2\.5\.622) uurdhvaGYuruurdhvajaanuH syaatsa.nGYuH sa.nhatajaanukaH (2\.5\.623) syaadeDe badhiraH kubje gaDulaH kukare kuNiH (2\.5\.624) p.rshniralpatanau shroNaH paN^gau muNDastu muNDite (2\.5\.625) valiraH kekare khoDe khaJNjastrishhu jaraavaraaH (2\.5\.626) jaDulaH kaalakaH piplustilakastilakaalakaH (2\.5\.627) anaamayaM syaadaarogyaM chikitsaa rukpratikriyaa (2\.5\.628) bheshhajaushhadhabhaishhajyaanyagado jaayurityapi (2\.5\.629) strii rugrujaa chopataaparogavyaadhigadaamayaaH (2\.5\.630) xayaH shoshhashcha yaxmaa cha pratishyaayastu piinasaH (2\.5\.631) strii xutxutaM xavaH pu.nsi kaasastu xavathuH pumaan (2\.5\.632) shophastu shvayathuH shothaH paadasphoTo vipaadikaa (2\.5\.633) kilaasasidhme kachchhvaaM tu paama paamaa vicharchikaa (2\.5\.634) kaNDuuH kharjuushcha kaNDuuyaa visphoTaH piTakaH striyaam (2\.5\.635) vraNo.astriyaamiirmamaruH kliibe naaDiivraNaH pumaan (2\.5\.636) koTho maNDalakaM kushThashvitre durnaamakaarshasii (2\.5\.637) aanaahastu nibandhaH syaadgrahaNiirukpravaahikaa (2\.5\.638) prachchhardikaa vamishcha strii pumaa.nstu vamathuH samaaH (2\.5\.639) vyaadhibhedaa vidradhiH strii jvaramehabhaga.ndaraaH (2\.5\.640) shliipadaM paadavalmiikaM keshaghnastvindraluptakaH (2\.5\.641) ashmarii muutrak.rchchhram syaatpuurve shukraavadhestrishhu (2\.5\.642) rogahaaryagada.nkaaro bhishhagvaidyau chikitsake (2\.5\.643) vaarto niraamayaH kalya ullaagho nirgato gadaat (2\.5\.644) glaanaglaasnuu aamayaavii vik.rto vyaadhito.apaTuH (2\.5\.645) aaturo.abhyamito.abhyaantaH samau paamanakachchhurau (2\.5\.646) dadruNo dadrurogii syaadarshorogayuto.arshasaH (2\.5\.647) vaatakii vaatarogii syaatsaatisaaro.atisaarakii (2\.5\.648) syuH klinnaaxe chullachillapillaaH klinne.axNi chaapyamii (2\.5\.649) unmatta unmaadavati shleshhmalaH shleshhmaNaH kaphii (2\.5\.650) nyubjo bhugne rujaa v.rddhanaabhau tundilatundibhau (2\.5\.651) vilaasii sidhmalo.andho.ad.rN^muurchchhaale muurtamuurchchhitau (2\.5\.652) shukraM tejoretasii cha biijaviiryendriyaaNi cha (2\.5\.653) maayuH pittaM kaphaH shleshhmaa striyaaM tu tvagas.rgdharaa (2\.5\.654) pishitaM tarasaM maa.nsaM palalaM krvyamaamishham (2\.5\.655) uttataptaM shushkamaa.nsaM syaattadvalluuraM triliN^gakam (2\.5\.656) rudhire.as.rglohitaasraraktaxatajashoNitam (2\.5\.657) bukkaagramaa.nsaM h.rdayaM h.rnmedastu vapaa vasaa (2\.5\.658) pashchaadgriivaashiraa manyaa naaDii tu dhamaniH shiraa (2\.5\.659) tilakaM kloma mastishhkaM gordaM kiTTaM malo.astriyaam (2\.5\.660) antraM puriitagulmastu pliihaa pu.nsyatha vasnasaa (2\.5\.661) snaayuH striyaaM kaalakhaNDayak.rtii tu same ime (2\.5\.662) s.rNikaa syandanii laalaa duushhikaa netrayormalam (2\.5\.663) naasaamalaM tu si.nghaaNaM piJNjuushhaM karNayormalam (2\.5\.664) muutraM prasraava uchchaaraavaskarau shamalaM shak.rt (2\.5\.665) puriishhaM guuthavarchaskamastrii vishhThaavishau striyau (2\.5\.666) syaatkarparaH kapaalo.astrii kiikasaM kulyamasthi cha (2\.5\.667) syaachchhariiraasthni ka.nkaalaH p.rshhThaasthni tu kasherukaa (2\.5\.668) shirosthani karoTiH strii paarshvaasthani tu parshukaa (2\.5\.669) aN^gaM pratiiko.avayavo.apaghano.atha kalevaram (2\.5\.670) gaatraM vapuH sa.nhananaM shariiraM varshhma vigrahaH (2\.5\.671) kaayo dehaH kliibapu.nsoH striyaaM muurtistanustanuuH (2\.5\.672) paadaagraM prapadaM paadaH padaN^ghrishcharaNo.astriyaam (2\.5\.673) tad granthii ghuTike gulphau pumaanpaarshhNistayoradhaH (2\.5\.674) jaN^ghaa tu pras.rtaa jaanuuruparvaashhThiivadastriyaam (2\.5\.675) sakthi kliibe pumaanuurustatsa.ndhiH pu.nsi vaN^xaNaH (2\.5\.676) gudaM tvapaanaM paayurnaa bastirnaabheradho dvayoH (2\.5\.677) kaTo naa shroNiphalakaM kaTiH shroNiH kakudmatii (2\.5\.678) pashchaannitambaH striikaTyaaH kliibe tu jaghanaM puraH (2\.5\.679) kuupakau tu nitambasthau dvayahiine kakundare (2\.5\.680) striyaam sphichau kaTiprothaavupastho vaxyamaaNayoH (2\.5\.681) bhagaM yonirdvayoH shishno meDhro mehanashephasii (2\.5\.682) mushhko.aNDakosho v.rshhaNaH p.rshhThava.nshaadhare trikam (2\.5\.683) pichaNDakuxii jaTharodaraM tundaM stanau kuchau (2\.5\.684) chuuchukaM tu kuchaagraM syaanna naa kroDaM bhujaantaram (2\.5\.685) uro vatsaM cha vaxashcha p.rshhThaM tu charamaM tanoH (2\.5\.686) skandho bhujashiro.nso.astrii sa.ndhii tasyaiva jatruNii (2\.5\.687) baahumuule ubhe kaxau paarshvamastrii tayoradhaH (2\.5\.688) madhyamaM chaavalagnaM cha madhyo.astrii dvau parau dvayoH (2\.5\.689) bhujabaahuu praveshhTo doH syaatkaphoNistu kuurparaH (2\.5\.690) asyopari pragaNDaH syaatprakoshhThastasya chaapyadhaH (2\.5\.691) maNIbandhaadaakanishhThaM karasya karabho bahiH (2\.5\.692) paJNchashaakhaH shayaH paaNistarjanii syaatpradeshinii (2\.5\.693) aN^gulyaH karashaakhaaH syuH pu.nsyaN^gushhThaH pradeshinii (2\.5\.694) madhyamaa.anaamikaa chaapi kanishhThaa cheti taaH kramaat (2\.5\.695) punarbhavaH kararuho nakho.astrii nakharo.astriyaam (2\.5\.696) praadeshataalagokarNaastarjanyaadiyute tate (2\.5\.697) aN^gushhThe sakanishhThe syaadvitastirdvaadashaaN^gulaH (2\.5\.698) paaNau chapeTapratalaprahastaa vist.rtaaN^gulau (2\.5\.699) dvau sa.nhatau sa.nhatatalapratalau vaamadaxiNau (2\.5\.700) paaNirnikubjaH pras.rtistau yutaavaJNjaliH pumaan (2\.5\.701) prakoshhThe vist.rtakare hasto mushhTyaa tu baddhayaa (2\.5\.702) sa ratniH syaadaratnistu nishhkanishhThena mushhTinaa (2\.5\.703) vyaamo baahvoH sakarayostatayostiryaganantaram (2\.5\.704) uurdhvavist.rtadoH paaNin.rmaane paurushhaM trishhu (2\.5\.705) kaNTho galo.atha griivaayaaM shirodhiH kandharetyapi (2\.5\.706) kambugriivaa trirekhaa saa.avaTurghaaTaa k.rkaaTikaa (2\.5\.707) vaktraasye vadanaM tuNDamaananaM lapanaM mukham (2\.5\.708) kliibe ghraaNaM gandhavahaa ghoNaa naasaa cha naasikaa (2\.5\.709) oshhThaadharau tu radanachchhadau dashanavaasasii (2\.5\.710) adhastaachchibukaM gaNDau kapolau tatparaa hanuH (2\.5\.711) radanaa dashanaa dantaa radaastaalu tu kaakudam (2\.5\.712) rasaGYaa rasanaa jihvaa praantaavoshhThasya s.rkkiNii (2\.5\.713) lalaaTamalikaM godhiruurdhve d.rgbhyaaM bhruvau striyau (2\.5\.714) kuurchamastrii bhruvormadhyaM taarakaaxNaH kaniinikaa (2\.5\.715) lochanaM nayanaM netramiixaNaM chaxuraxiNii (2\.5\.716) d.rgd.rshhTii chaasru netraambu rodanaM chaasramashru cha (2\.5\.717) apaaN^gau netrayorantau kaTaaxo.apaaN^gadarshane (2\.5\.718) karNashabdagrahau shrotraM shrutiH strii shravaNaM shravaH (2\.5\.719) uttamaaN^gaM shiraH shiirshhaM muurdhaa naa mastako.astriyaam (2\.5\.720) chikuraH kuntalo vaalaH kachaH keshaH shiroruhaH (2\.5\.721) tadv.rnde kaishikaM kaishyamalakaashchuurNakuntalaaH (2\.5\.722) te lalaaTe bhramarakaaH kaakapaxaH shikhaNDakaH (2\.5\.723) kabarii keshavesho.atha dhammillaH sa.nyataaH kachaaH (2\.5\.724) shikhaa chuuDaa keshapaashii vratinastu saTaa jaTaa (2\.5\.725) veNii praveNii shiirshhaNyashirasyau vishade kache (2\.5\.726) paashaH paxashcha hastashcha kalaapaarthaaH kachaatpare (2\.5\.727) tanuuruhaM roma loma tadv.rddhau shmashru pummukhe (2\.5\.728) aakalpaveshhau nepathyaM pratikarma prasaadhanam (2\.5\.729) dashaite trishhvala.nkartaa.ala.nkarishhNushcha maNDitaH (2\.5\.730) prasaadhito.ala.nk.rtashcha bhuushhitashcha parishhk.rtaH (2\.5\.731) vibhraaDbhraajishhNurochishhNuu bhuushhaNaM syaadala.nkriyaa (2\.5\.732) ala.nkaarastvaabharaNaM parishhkaaro vibhuushhaNam (2\.5\.733) maNDanaM chaatha mukuTaM kiriiTaM pu.nnapu.nsakam (2\.5\.734) chuudaamaNiH shiroratnaM taralo haaramadhyagaH (2\.5\.735) vaalapaashyaa paaritathyaa patrapaashyaa lalaaTikaa (2\.5\.736) karNikaa taalapatraM syaatkuNDalaM karNaveshhTanam (2\.5\.737) graiveyakaM kaNThabhuushhaa lambanaM syaallalantikaa (2\.5\.738) svarNaiH praalambikaa.athoraHsuutrikaa mauktikaiH k.rtaa (2\.5\.739) haaro muktaavalii devachchhando.asau shatayashhTikaa (2\.5\.740) haarabhedaa yashhTibhedaadguchchhaguchchhaardhagostanaaH (2\.5\.741) ardhahaaro maaNavaka ekaavalyekayashhTikaa (2\.5\.742) saiva naxatramaalaa syaatsaptavi.nshatimauktikaiH (2\.5\.743) aavaapakaH paarihaaryaH kaTako valayo.astriyaam (2\.5\.744) keyuuramaN^gadaM tulye aN^guliiyakamuurmikaa (2\.5\.745) saaxaraaN^gulimudraa syaatkaN^kaNaM karabhuushhaNam (2\.5\.746) striikaTyaaM mekhalaa kaaJNchii saptakii rashanaa tathaa (2\.5\.747) kliibe saarasanaM chaatha pu.nskaTyaaM sh.rN^khalaM trishhu (2\.5\.748) paadaaN^gadaM tulaakoTirmaJNjiiro nuupuro.astriyaam (2\.5\.749) ha.nsakaH paadakaTakaH kiN^kiNii xudraghaNTikaa (2\.5\.750) tvakphalak.rmiromaaNi vastrayonirdasha trishhu (2\.5\.751) vaalkaM xaumaadi phaalaM tu kaarpaasaM baadaraM cha tat (2\.5\.752) kausheyaM k.rmikoshotthaM raaN^kavaM m.rgaromajam (2\.5\.753) anaahataM nishhpravaaNi tantrakaM cha navaambare (2\.5\.754) tasyaadudgamaniiyaM yaddhautayorvastrayoryugam (2\.5\.755) patrorNaM dhautakausheyaM bahumuulyaM mahaadhanam (2\.5\.756) xaumaM dukuulaM syaaddve tu niviitaM praav.rtaM trishhu (2\.5\.757) striyaaM bahutve vastrasya dashaaH syurvastayordvayoH (2\.5\.758) dairghyamaayaama aarohaH pariNaaho vishaalataa (2\.5\.759) paTachcharaM jiirNavastraM samau naktakakarpaTau (2\.5\.760) vastramaachchhaadanaM vaasashchailaM vasanama.nshukam (2\.5\.761) suchelakaH paTo.astrii syaadvaraashiH sthuulashaaTakaH (2\.5\.762) nicholaH prachchhadapaTaH samau rallakakambalau (2\.5\.763) antariiyopasa.nvyaanaparidhaanaanyadho.nshuke (2\.5\.764) dvau praavaarottaraasaN^gau samau b.rhatikaa tathaa (2\.5\.765) sa.nvyaanamuttariiyaM cha cholaH kuurpaasako.astriyaam (2\.5\.766) niishaaraH syaatpraavaraNe himaa.anilanivaaraNe (2\.5\.767) ardhorukaM varastriiNaaM syaachchhaNDaatakamastriyaam (2\.5\.768) syaat trishhvaaprapadiinaM tatpraapnotyaaprapadaM hi yat (2\.5\.769) astrii vitaanamullocho duushhyaadyaM vastraveshmani (2\.5\.770) pratisiiraa javanikaa syaattiraskariNii cha saa (2\.5\.771) parikarmaaN^gasa.nskaaraH syaanmaarshhTirmaarjanaa m.rjaa (2\.5\.772) udvartanotsaadane dve same aaplaava aaplavaH (2\.5\.773) snaanaM charchaa tu chaarchikyaM sthaasako.atha prabodhanam (2\.5\.774) anubodhaH patralekhaa patraaN^gulirime same (2\.5\.775) tamaalapatratilakachitrakaaNi visheshhakam (2\.5\.776) dvitiiyaM cha turiiyaM cha na striyaamatha kuN^kumam (2\.5\.777) kaashmiirajanmaagnishikhaM varaM baahliikapiitane (2\.5\.778) raktasa.nkochapishunaM dhiiraM lohitachandanam (2\.5\.779) laaxaa raaxaa jatu kliibe yaavo.alakto drumaamayaH (2\.5\.780) lavaN^gaM devakusumaM shriisa.nGYamatha jaayakam (2\.5\.781) kaaliiyakaM cha kaalaanusaaryaM chaatha samaarthakam (2\.5\.782) va.nshikaagururaajaarhalohakR^imijajoN^gakam (2\.5\.783) kaalaagurvaguru syaattu maN^galyaa malligandhi yat (2\.5\.784) yaxadhuupaH sarjaraso raalasarvarasaavapi (2\.5\.785) bahuruupo.apyatha v.rkadhuupak.rtrimadhuupakau (2\.5\.786) turushhkaH piNDakaH sihlo yaavano.apyatha paayasaH (2\.5\.787) shriivaaso v.rkadhuupo.api shriiveshhTasaraladravau (2\.5\.788) m.rganaabhirm.rgamadaH kastuurii chaatha kolakam (2\.5\.789) kaN^kolakaM koshaphalamatha karpuuramastriyaam (2\.5\.790) tailaparNikagoshiirshhe harichandanamastriyaam (2\.5\.791) tilaparNii tu patraaN^gaM raJNjanaM raktachandanam (2\.5\.792) kuchandanaM chaatha jaatiikoshajaatiiphale same (2\.5\.793) karpuuraagurukastuuriikakkolairyaxakardamaH (2\.5\.794) gaatraanulepanii vartirvarNakaM syaadvilepanam (2\.5\.795) chuurNaani vaasayogaaH syurbhaavitaM vaasitaM trishhu (2\.5\.796) sa.nskaaro gandhamaalyaadyairyaH syaattadadhivaasanam (2\.5\.797) maalyaM maalaasrajau muurdhni keshamadhye tu garbhakaH (2\.5\.798) prabhrashhtakaM shikhaalambi puronyastaM lalaamakam (2\.5\.799) praalambamR^ijulambi syaatkaNThaadvaikaxikaM tu tat.h (2\.5\.800) yattiryak.h xiptamurasi shikhaasvaapiiDashekharau (2\.5\.801) rachanaa syaatparisyanda aabhogaH paripuurNataa (2\.5\.802) upadhaanaM tuupabarhaH shayyaayaaM shayaniiyavat (2\.5\.803) shayanaM maJNchaparyaN^kapalyaN^kaaH khaTvyaa samaaH (2\.5\.804) gendukaH kanduko diipaH pradiipaH piiThamaasanam (2\.5\.805) samudgakaH sa.npuTakaH pratigraahaH patadgrahaH (2\.5\.806) prasaadhanii kaN^katikaa pishhTaataH paTavaasakaH (2\.5\.807) darpaNe mukuraadarshau vyajanaM taalav.rntakam | iti manushhyavargaH (2\.6\.808) sa.ntatirgotrajananakulaanyabhijanaanvayau | atha brahmavargaH (2\.6\.809) va.nsho.anvavaayaH sa.ntaano varNaaH syurbraahmaNaadayaH (2\.6\.810) vipraxatriyaviT shuudraashchaaturvarNyamiti sm.rtam (2\.6\.811) raajabiijii raajava.nshyo biijyastu kulasa.nbhavaH (2\.6\.812) mahaakulakuliinaaryasabhyasajjanasaadhavaH (2\.6\.813) brahmachaarii g.rhii vaanaprastho bhixushchatushhTaye (2\.6\.814) aashramo.astrii dvijaatyagrajanmabhuudevavaaDavaaH (2\.6\.815) viprashcha braahmaNo.asau shhaTkarmaa yaagaadibhirvR^itaH (2\.6\.816) vidvaanvipashchiddoshhaGYaH sansudhiiH kovido budhaH (2\.6\.817) dhiiro maniishhii GYaH praaGYaH sa.nkhyaavaanpaNDitaH kaviH (2\.6\.818) dhiimaansuuriH k.rtii k.rshhTirlabdhavarNo vichaxaNaH (2\.6\.819) duuradarshii diirghadarshii shrotriyachchhaandasau samau (2\.6\.820) miimaa.nsako jaiminiiye vedaantii brahmavaadini (2\.6\.821) vaisheshhike syaadauluukyaH saugataH shuunyavaadini (2\.6\.822) naiyaayikastvaxapaadaH syaatsyaadvaadika aarhakaH (2\.6\.823) chaarvaakalaukaayatikau satkaarye saa.nkhyakaapilau (2\.6\.824) upaadhyaayo.adhyaapako.atha syaannishhekaadik.rdguruH (2\.6\.825) mantravyaakhyaak.rdaachaarya aadeshhTaa tvadhvare vratii (2\.6\.826) yashhTaa cha yajamaanashcha sa somavati diixitaH (2\.6\.827) ijyaashiilo yaayajuuko yajvaa tu vidhineshhTavaan (2\.6\.828) sa giirpatiishhTayaa sthapatiH somapiithii tu somapaaH (2\.6\.829) sarvavedaaH sa yeneshhTo yaagaH sarvasvadaxiNaH (2\.6\.830) anuuchaanaH pravachane saaN^ge.adhiitii gurostu yaH (2\.6\.831) labdhaanuGYaH samaav.rttaH sutvaa tvabhishhave k.rte (2\.6\.832) chhaatraantevaasinau shishhye shaixaaH praathamakalpikaaH (2\.6\.833) ekabrahmavrataachaaraa mithaH sabrahmachaariNaH (2\.6\.834) satiirthyaastvekaguravashchitavaanagnimagnichit (2\.6\.835) paaramparyopadeshe syaadaitihyamitihaavyayam (2\.6\.836) upaGYaa GYaanamaadyaM syaajGYaatvaarambha upakramaH (2\.6\.837) yaGYaH savo.adhvaro yaagaH saptatanturmakhaH kratuH (2\.6\.838) paaTho homashchaatithiinaaM saparyaa tarpaNaM baliH (2\.6\.839) ete paJNchamahaayaGYaa brahmayaGYaadinaamakaaH (2\.6\.840) samajyaa parishhadgoshhThii sabhaasamitisa.nsadaH (2\.6\.841) aasthaanii kliibamaasthaanaM striinapu.nsakayoH sadaH (2\.6\.842) praagva.nshaH praag havirgehaatsadasyaa vidhidarshinaH (2\.6\.843) sabhaasadaH sabhaastaaraaH sabhyaaH saamaajikaashcha te (2\.6\.844) adhvaryuudgaatR^ihotaaro yajuHsaamargvidaH kramaat (2\.6\.845) aagniigraadyaa dhanairvaaryaa .rtvijo yaajakaashcha te (2\.6\.846) vediH parishhkR^itaa bhumiH same sthaNDilachatvare (2\.6\.847) chashhaalo yuupakaTakaH kumbaa sugahanaa v.rtiH (2\.6\.848) yuupaagraM tarma nirmanthyadaaruNi tvaraNirdvayoH (2\.6\.849) daxiNaagnirgaarhapatyaahavaniiyau trayo.agnayaH (2\.6\.850) agnitrayamidaM tretaa praNiitaH sa.nskR^ito.analaH (2\.6\.851) samuuhyaH parichaayyopachaayyaavagnau prayogiNaH (2\.6\.852) yo gaarhapatyaadaaniiya daxiNaagniH praNiiyate (2\.6\.853) tasminnaanaayyo.athaagnaayii svaahaa cha hutabhukpriyaa (2\.6\.854) .rksaamidhenii dhaayyaa cha yaa syaadagnisamindhane (2\.6\.855) gaayatriipramukhaM chhando havyapaake charuH pumaan (2\.6\.856) aamixaa saa sh.rtoshhNe yaa xiire syaaddadhiyogataH (2\.6\.857) dhavitraM vyajanaM tadyadrachitaM m.rgacharmaNaa (2\.6\.858) p.rshhadaajyaM sadadhyaajye paramaannaM tu paayasam (2\.6\.859) havyakavye daivapitrye anne paatraM sruvaadikam (2\.6\.860) dhruvopabh.rjjuhuurnaa tu sruvo bhedaaH sruchaH striyaH (2\.6\.861) upaak.rtaH pashurasau yo.abhimantrya kratau hataH (2\.6\.862) paramparaakam shamanaM proxaNaM cha vadhaarthakam (2\.6\.863) vaachyaliN^gaaH pramiitopasa.npannaproxitaa hate (2\.6\.864) saa.nnaayyaM haviragnau tu hutaM trishhu vashhaT k.rtam (2\.6\.865) diixaanto.avabh.rto yaGYe tatkarmaarhaM tu yaGYiyam (2\.6\.866) trishhvatha kratukarmeshhTaM puurtaM khaataadi karma yat (2\.6\.867) am.rtaM vighaso yaGYasheshhabhojanasheshhayoH (2\.6\.868) tyaago vihaapitaM daanamutsarjanavisarjane (2\.6\.869) vishraaNanaM vitaraNaM sparshanaM pratipaadanam (2\.6\.870) praadeshanaM nirvapaNamapavarjanama.nhatiH (2\.6\.871) mrtaarthaM tadahe daanaM trishhu syaadaurdhvadehikam (2\.6\.872) pit.rdaanaM nivaapaH syaachchhraaddhaM tatkarma shastrataH (2\.6\.873) anvaahaaryaM maasike.n.asho.ashhTamo.ahnaH kutapo.astriyaam (2\.6\.874) paryeshhaNaa pariishhTishchaanveshhaNaa cha gaveshhaNaa (2\.6\.875) sanistvadhyeshhaNaa yaaJNchaa.abhishastiryaachanaarthanaa (2\.6\.876) shhaTtu trishhvarghyamarghaarthe paadyaM paadaaya vaariNi (2\.6\.877) kramaadaatithyaatitheye atithyarthe.atra saadhuni (2\.6\.878) syuraaveshika aaganturatithirnaa g.rhaagate (2\.6\.879) praaghuurNikaH praaghuuNakashchaabhyutthaanaM tu gauravam (2\.6\.880) puujaa namasyaapachitiH saparyaarchaarhaNaaH samaaH (2\.6\.881) varivasyaa tu shushruushhaa paricharyaapyupaasanaa (2\.6\.882) vrajyaaTaaTyaa paryaTanaM charyaa tviiryaapathe sthitiH (2\.6\.883) upasparshastvaachamanamatha maunamabhaashhaNam (2\.6\.884) praachetasashchaaadikaviH syaanmaitraavaruNishcha saH (2\.6\.885) vaalmiikashchaatha gaadheyo vishvaamitrashcha kaushikaH (2\.6\.886) vyaaso dvaipaayanaH paaraasharyaH satyavatiisutaH (2\.6\.887) aanupuurvii striyaaM vaav.rtparipaaThii anukramaH (2\.6\.888) paryaayashchaatipaatastu syaatparyaya upaatyayaH (2\.6\.889) niyamo vratamastrii tachchopavaasaadi puNyakam (2\.6\.890) aupavastaM tuupavaasaH vivekaH p.rthagaatmataa (2\.6\.891) syaadbrahmavarchasaM v.rttaadhyayanarddhirathaaJNjaliH (2\.6\.892) paaThe brahmaaJNjaliH paaThe viprushho brahmabindavaH (2\.6\.893) dhyaanayogaasane brahmaasanaM kalpe vidhikramau (2\.6\.894) mukhyaH syaatprathamaH kalpo.anukalpastu tato.adhamaH (2\.6\.895) sa.nskaarapuurvaM grahaNaM syaadupaakaraNaM shruteH (2\.6\.896) same tu paadagrahaNamabhivaadanamityubhe (2\.6\.897) bhixuH parivraaT karmandii paaraasharyapi maskarii (2\.6\.898) tapasvii taapasaH paarikaaN^xii vaacha.nyamo muniH (2\.6\.899) tapaHkleshasaho daanto varNino brahmachaariNaH (2\.6\.900) .rshhayaH satyavachasaH snaatakastvaapluto vratii (2\.6\.901) ye nirjitendriyagraamaa yatino yatayashcha te (2\.6\.902) yaH sthaNDile vratavashaachchhete sthaNDilashaayyasau (2\.6\.903) sthaaNDilashchaatha virajastamasaH syurdvayaatigaaH (2\.6\.904) pavitraH prayataH puutaH paashhaNDaaH sarvaliN^ginaH (2\.6\.905) paalaasho daNDa aashhaaDho vrate raambhastu vaiNavaH (2\.6\.906) astrii kamaNDaluH kuNDii vratinaamaasanaM b.rshhii (2\.6\.907) ajinaM charma k.rttiH strii bhaixaM bhixaakadambakam (2\.6\.908) svaadhyaayaH syaajjapaH sutyaabhishhavaH savanaM cha saa (2\.6\.909) sarvainasaamapadhva.nsi japyaM trishhvaghamarshhaNam (2\.6\.910) darshashcha paurNamaasashcha yaagau paxaantayoH p.rthak (2\.6\.911) shariirasaadhanaapexaM nityaM yatkarma tadyamaH (2\.6\.912) niyamastu sa yatkarma nityamaagantusaadhanam (2\.6\.913) xauram tu bhadraakaraNaM muNDanaM vapanaM trishhu (2\.6\.914) kaxaapaTI cha kaupInaM shATI cha strIti laxyataH (2\.6\.915) upaviitaM brahmasuutraM proddh.rte daxiNe kare (2\.6\.916) praachiinaaviitamanyasminniviitaM kaNThalambitam (2\.6\.917) aN^gulyagre tiirthaM daivaM svalpaaN^gulyormuule kaayam (2\.6\.918) madhye.aN^gushhThaaN^gulyoH pitryaM muule tvaN^gushhThasya braahmam (2\.6\.919) syaadbrahmabhuuyaM brahmatvaM brahmasaayujyamityapi (2\.6\.920) devabhuuyaadikaM tadvatk.chchhaM saantapanaadikam (2\.6\.921) sa.nnyaasavatyanashane pumaanpraayo.atha viirahaa (2\.6\.922) nashhTaagniH kuhanaa lobhaanmithyeryaapathakalpanaa (2\.6\.923) vraatyaH sa.nskaarahiinaH syaadasvaadhyaayo niraak.rtiH (2\.6\.924) dharmadhvajii liN^gav.rttiravakiirNii xatavrataH (2\.6\.925) supte yasminnastameti supte yasminnudeti cha (2\.6\.926) a.nshumaanabhinirmuktaabhyuditau cha yathaakramam (2\.6\.927) parivettaanujo.anuuDhe jyeshhThe daaraparigrahaat (2\.6\.928) parivittistu tajjaayaanvivaahopayamau samau (2\.6\.929) tathaa pariNayodvaahopayaamaaH paaNipiiDanam (2\.6\.930) vyavaayo graamyadharmo maithunaM nidhuvanaM ratam (2\.6\.931) trivargodharmakaamaarthaishchaturvargaH samoxakaiH (2\.6\.932) sabalaistaishchaturbhadraM janyaaH snigdhaaH varasya ye | iti brahmavargaH (2\.7\.933) muurdhaabhishhikto raajanyo baahujaH xatriyo viraaT.h | atha xatriyavargaH (2\.7\.934) raajaa raaT paarthivaxmaabh.rnn.rpabhuupamahiixitaH (2\.7\.935) raajaa tu praNataashashhasaamantaH syaadadhiishvaraH (2\.7\.936) chakravartii saarvabhaumo n.rpo.anyo maNDaleshvaraH (2\.7\.937) yeneshhTaM raajasuuyena maNDalasyeshvarashcha yaH (2\.7\.938) shaasti yashchaaGYayaa raaGYaH sa samraaDatha raajakam (2\.7\.939) raajanyakaM cha n.rpatixatriyaaNaaM gaNe kramaat (2\.7\.940) mantrii dhiisachivo.amaatyo.anye karmasachivaastataH (2\.7\.941) mahaamaatraa pradhaanaani purodhaastu purohitaH (2\.7\.942) drashhTari vyavahaaraaNaaM praaDvivaakaaxadarshakau (2\.7\.943) pratiihaaro dvaarapaaladvaasthadvaasthitadarshakaaH (2\.7\.944) raxivargastvaniikastho.athaadhyaxaadhik.rtau samau (2\.7\.945) sthaayuko.adhik.rto graame gopo graameshhu bhuurishhu (2\.7\.946) bhaurikaH kanakaadhyaxo ruupyaadhyaxastu naishhkikaH (2\.7\.947) antaHpure tvadhik.rtaH syaadantarva.nshiko janaH (2\.7\.948) sauvidallaaH kaJNchukinaH sthaapatyaaH sauvidaashcha te (2\.7\.949) shaNDho varshhavarastulyau sevakaarthyanujiivinaH (2\.7\.950) vishhayaanantaro raajaa shatrurmitramataH param (2\.7\.951) udaasiinaH parataraH paarshhNigraahastu p.rshhThataH (2\.7\.952) ripau vairisapatnaaridvishhaddveshhaNadurh.rdaH (2\.7\.953) dviD vipaxaahitaamitradasyushaatravashatravaH (2\.7\.954) abhighaatiparaaraatipratyarthiparipanthinaH (2\.7\.955) vayasyaH snigdhaH savayaa atha mitraM sakhaa suh.rt (2\.7\.956) sakhyaM saaptapadiinaM syaadanurodho.anuvartanam (2\.7\.957) yathaarhavarNaH praNidhirapasarpashcharaH spashaH (2\.7\.958) chaarashcha guuDhapurushhashchaaptapratyayitau samau (2\.7\.959) saa.nvatsaro jyautishhiko daivaGYagaNakaavapi (2\.7\.960) syurmauhuurtikamauhuurtaGYaanikaartaantikaa api (2\.7\.961) taantriko GYaatasiddhaantaH satrii g.rhapatiH samau (2\.7\.962) lipikaaro.axaracharaNo.axarachuJNchushcha lekhake (2\.7\.963) likhitaaxaravinyaase (sa.nsthAne) lipirlib(bh)irubhe striyau (2\.7\.964) syaatsa.ndeshaharo duuto duutyaM tadbhaavakarmaNii (2\.7\.965) adhvaniino.adhvago.adhvanyaH paanthaH pathika ityapi (2\.7\.966) svaamyamaatyasuh.rtkosharaashhTradurgabalaani cha (2\.7\.967) raajyaaN^gaani prak.rtayaH pauraaNaaM shrenayo.api cha (2\.7\.968) sa.ndhirnaa vigraho yaanamaasanaM dvaidhamaashrayaH (2\.7\.969) shhaDguNaa: shaktayastisraH prabhaavotsaahamantrajaaH (2\.7\.970) xayaH sthaanaM cha v.rddhishcha trivargo niitivedinaam (2\.7\.971) sa prataapaH prabhaavashcha yattejaH koshadaNDajam (2\.7\.972) bhedo daNDaH saama daanamityupaayachatushhTayam (2\.7\.973) saahasaM tu samo (damo) daNDaH saama saantvamatho samau (2\.7\.974) bhedopajaapaavupadhaa dharmaadyairyatpariixaNam (2\.7\.975) paJNcha trishhvashhaDaxiiNo yast.rtiiyaadyagocharaH (2\.7\.976) viviktavijanachchhannaniHshalaakaastathaa rahaH (2\.7\.977) rahashchopaa.nshu chaaliN^ge rahasyaM tadbhave trishhu (2\.7\.978) samau visrambhavishvaasau bhreshho bhra.nsho yathochitaat (2\.7\.979) abhreshhaanyaayakalpaastu desharuupaM samaJNjasam (2\.7\.980) yuktamaupayikaM labhyaM bhajamaanaabhiniitavat (2\.7\.981) nyaayyaM cha trishhu shhaT sa.npradhaaraNaa tu samarthanam (2\.7\.982) avavaadastu nirdesho nideshaH shaasanaM cha saH (2\.7\.983) shishhTishchaaGYaa cha sa.nsthaa tu maryaadaa dhaaraNaa sthitiH (2\.7\.984) sudharaNA sudhArA strI susthitiH sudashonnatiH (2\.7\.985) aago.aparaadho mantushcha same tuuddaanabandhane (2\.7\.986) dvipaadyo dviguNo daNDo bhaagadheyaH karo baliH (2\.7\.987) ghaTTaadideyaM shulko.astrii praabh.rtaM tu pradeshanam (2\.7\.988) upaayanamupagraahyamupahaarastathopadaa (2\.7\.989) yautakaadi tu yaddeyaM sudaayo haraNaM cha tat (2\.7\.990) tatkaalastu tadaatvaM syaaduttaraH kaala aayatiH (2\.7\.991) saa.nd.rshhTikaM phalaM sadyaH udarkaH phalamuttaram (2\.7\.992) ad.rshhTaM vahnitoyaadi d.rshhTaM svaparachakrajam (2\.7\.993) mahiibhujaamahibhayaM svapaxaprabhavaM bhayam (2\.7\.994) prakriyaa tvadhikaaraH syaachchaamaraM tu prakiirNakam (2\.7\.995) n.rpaasanaM yattadbhadraasanaM si.nhaasanaM tu tat (2\.7\.996) haimaM chhatraM tvaatapatraM raaGYastu n.rpalaxma tat (2\.7\.997) bhadrakumbhaH puurNakumbho bh.rN^gaaraH kanakaalukaa (2\.7\.998) niveshaH shibiraM shhaNDhe sajjanaM tuuparaxaNam (2\.7\.999) hastyashvarathapaadaataM senaaN^gaM syaachchatushhTayam (2\.7\.1000) dantii dantaavalo hastii dvirado.anekapo dvipaH (2\.7\.1001) mataN^gajo gajo naagaH kuJNjaro vaaraNaH karii (2\.7\.1002) ibhaH stamberabhaH padmii yuuthanaathastu yuuthapaH (2\.7\.1003) madotkaTo madakalaH kalabhaH karishaavakaH (2\.7\.1004) prabhinno garjito mattaH samaavudvaantanirmadau (2\.7\.1005) haastikaM gajataa v.rnde kariNii dhenukaa vashaa (2\.7\.1006) gaNDaH kaTo mado daanaM vamathuH karashiikaraH (2\.7\.1007) kumbhau tu piNDau shirasastayormadhye viduH pumaan (2\.7\.1008) avagraho lalaaTaM syaadiishhikaa tvaxikuuTakam (2\.7\.1009) apaaN^gadesho niryaaNaM karNamuulaM tu chuulikaa (2\.7\.1010) adhaH kumbhasya vaahitthaM pratimaanamadho.asya yat (2\.7\.1011) aasanaM skandhadeshaH syaatpadmakaM bindujaalakam (2\.7\.1012) paarshvabhaagaH paxabhaago dantabhaagastu yo.agrataH (2\.7\.1013) dvau puurvapashchaajjaN^ghaadideshau gaatraavare kramaat (2\.7\.1014) totraM veNukamaalaanaM bandhastambhe.atha sh.rN^khale (2\.7\.1015) anduko nigaDo.astrii syaadaN^kusho.astrii s.rNiH striyaam (2\.7\.1016) duushhyaa (chUshhA) kaxyaa varatraa syaatkalpanaa sajjanaa same (2\.7\.1017) praveNyaastaraNaM varNaH paristomaH kutho dvayoH (2\.7\.1018) viitaM tvasaaraM hastyashvaM vaarii tu gajabandhanii (2\.7\.1019) ghoTake viiti (piiti)turagaturaN^gaashvaturaN^gamaaH (2\.7\.1020) vaajivaahaarvagandharvahayasaindhavasaptayaH (2\.7\.1021) aajaaneyaaH kuliinaaH syurviniitaaH saadhuvaahinaH (2\.7\.1022) vanaayujaaH paarasiikaaH kaambojaaH baahlikaa hayaaH (2\.7\.1023) yayurashvo.ashvamedhiiyo javanastu javaadhikaH (2\.7\.1024) p.rshhThyaH sthaurii sitaH karko rathyo voDhaa rathasya yaH (2\.7\.1025) baalaH kishoro vaamyashvaa vaDavaa vaaDavaM gaNe (2\.7\.1026) trishhvaashviinaM yadashvena dinenaikena gamyate (2\.7\.1027) kashyaM tu madhyamashvaanaaM heshhaa hreshhaa cha nisvanaH (2\.7\.1028) nigaalastu galoddesho v.rnde tvashviiyamaashvavat (2\.7\.1029) aaskanditaM dhauritakaM rechitam valgitaM plutam (2\.7\.1030) gatayo.amuuH paJNcha dhaaraa ghoNaa tu prothamastriyaam (2\.7\.1031) kavikaa tu khaliino.astrii shaphaM kliibe khuraH pumaan (2\.7\.1032) puchchho.astrii luumalaaN^guule vaalahastashcha vaaladhiH (2\.7\.1033) trishhuupaav.rttaluThitau paraav.rtte muhurbhuvi (2\.7\.1034) yaane chakriNi yuddhaarthe shataaN^gaH syandano rathaH (2\.7\.1035) asau pushhparathashchakrayaanaM na samaraaya yat (2\.7\.1036) karNiirathaH pravahaNaM DayanaM cha samaM trayam (2\.7\.1037) kliibe.anaH shakaTo.astrii syaadgantrii kambalivaahyakam (2\.7\.1038) shibikaa yaapyayaanaM syaaddolaa preN^khaaadikaaH striyaam (2\.7\.1039) ubhau tu dvaipavaiyaaghrau dviipicharmaav.rte rathe (2\.7\.1040) paaNDukambalasa.nviitaH syandanaH paaNDukambalii (2\.7\.1041) rathe kaambalavaastraadyaaH kambalaadibhiraav.rte (2\.7\.1042) trishhu dvaipaadayo rathyaa rathakaDyaa rathavraje (2\.7\.1043) dhuuH strii kliibe yaanamukhaM syaadrathaaN^gamapaskaraH (2\.7\.1044) chakraM rathaaN^gaM tasyaante nemiH strii syaatpradhiH pumaan (2\.7\.1045) piNDikaa naabhiraxaagrakiilake tu dvayoraNiH (2\.7\.1046) rathaguptirvaruutho naa kuubarastu yuga.ndharaH (2\.7\.1047) anukarshhii daarvadhaHsthaM praasaN^go naa yugaadyugaH (2\.7\.1048) sarvaM syaadvaahanaM yaanaM yugyaM patraM cha dhoraNam (2\.7\.1049) paramparaavaahanaM yattadvainiitakamastriyaam (2\.7\.1050) aadhoraNaa hastipakaa hastyaarohaa nishhaadinaH (2\.7\.1051) niyantaa praajitaa yantaa suutaH xattaa cha saarathiH (2\.7\.1052) savyeshhThadaxiNasthau cha sa.nGYaa rathakuTumbinaH (2\.7\.1053) rathinaH syandanaarohaa ashvaarohaastu saadinaH (2\.7\.1054) bhaTaa yodhaashcha yoddhaaraH senaaraxaastu sainikaaH (2\.7\.1055) senaayaaM samavetaa ye sainyaaste sainikaashcha te (2\.7\.1056) balino ye sahasreNa saahasraaste sahasriNaH (2\.7\.1057) paridhisthaH paricharaH senaaniirvaahiniipatiH (2\.7\.1058) kaJNchuko vaarabaaNo.astrii yattu madhye sakaJNchukaaH (2\.7\.1059) badhnanti tatsaarasanamadhikaaN^go.atha shiirshhakam (2\.7\.1060) shiirshhaNyaM cha shirastre.atha tanutraM varma da.nshanam (2\.7\.1061) urashchhadaH kaN^kaTako jaagaraH kavacho.astriyaam (2\.7\.1062) aamuktaH pratimuktashcha pinaddhashchaapinaddhavat (2\.7\.1063) sa.nnaddho varmitaH sajjo da.nshito vyuDhakaN^kaTaH (2\.7\.1064) trishhvaamuktaadayo varmabh.rtaaM kaavachikaM gaNe (2\.7\.1065) padaatipattipadagapaadaatikapadaatayaH (2\.7\.1066) padgashcha padikashchaatha paadaataM pattisa.nhatiH (2\.7\.1067) shastraajiive kaaNDap.rshhThaayudhiiyaayudhikaaH samaaH (2\.7\.1068) k.rtahastaH suprayogavishikhaH k.rtapuN^khavat (2\.7\.1069) aparaaddhap.rshhatko.asau laxyaadyashchyutasaayakaH (2\.7\.1070) dhanvii dhanushhmaandhaanushhko nishhaN^gyastrii dhanurdharaH (2\.7\.1071) syaatkaaNDavaa.nstu kaaNDiiraH shaaktiikaH shaktihetikaH (2\.7\.1072) yaashhTiikapaarashvathikau yashhTiparshvathahetikau (2\.7\.1073) naistri.nshiko.asihetiH syaatsamau praasikakauntikau (2\.7\.1074) charmii phalakapaaNiH syaatpataakii vaijayantikaH (2\.7\.1075) anuplavaH sahaayashchaa.anucharo.anucharo.abhicharaH samaaH (2\.7\.1076) purogaa.agresaraprashhThaa.agrataHsarapuraHsaraaH (2\.7\.1077) purogamaH purogaamii mandagaamii tu mantharaH (2\.7\.1078) jaN^ghaalo.atijavastulyau jaN^ghaakarikajaaN^ghikau (2\.7\.1079) tarasvii tvarito vegii prajasvii javano javaH (2\.7\.1080) jayyo yaH shakyate jetuM jeyo jetavyamaatrake (2\.7\.1081) jaitrastu jetaa yo gachchhatyalaM vidvishhataH prati (2\.7\.1082) so.abhyamitro.abhyamitriiyo.apyabhyamitriiNa ityapi (2\.7\.1083) uurjasvalaH syaaduurjasvii ya uurjo.atishayaanvitaH (2\.7\.1084) svaadurasvaanurasilo rathiko rathiro rathii (2\.7\.1085) kaamagaamyanukaamiino hyatyantiinastathaa bh.rsham (2\.7\.1086) shuuro viirashcha vikraanto jetaa jishhNushcha jitvaraH (2\.7\.1087) saa.nyugiino raNe saadhuH shastrajiivaa.a.adayastrishhu (2\.7\.1088) dhvajinii vaahinii senaa p.rtanaa.aniikinii chamuuH (2\.7\.1089) varuuthinii balaM sainyaM chakraM chaa.aniikamastriyaam (2\.7\.1090) vyuuhastu balavinyaaso bhedaadaNDaa.a.adayo yudhi (2\.7\.1091) pratyaasaaro vyuuhapaarshhNiH sainyap.rshhThe pratigrahaH (2\.7\.1092) ekebhaikarathaa tryashvaa pattiH paJNchapadaatikaa (2\.7\.1093) pattyaN^gaistriguNaiH sarvaiH kramaadaakhyaa yathottaram (2\.7\.1094) senaamukhaM gulmagaNau vaahinii p.rtanaa chamuuH (2\.7\.1095) aniikinii dashaa.aniikinyaxauhiNyatha sa.npadi (2\.7\.1096) sa.npattiH shriishcha laxmiishcha vipattyaaM vipadaapadau (2\.7\.1097) aayudhaM tu praharaNaM shastramastramathaa.astriyau (2\.7\.1098) dhanushchaapau dhanvasharaasanakodaNDakaarmukam (2\.7\.1099) ishhvaaso.apyatha karNasya kaalap.rshhThaM sharaasanam (2\.7\.1100) kapidhvajasya gaaNDIvagaaNDivau pu.nnapu.nsakau (2\.7\.1101) koTirasyaa.aTanii godhaatale jyaaghaatavaaraNe (2\.7\.1102) lastakastu dhanurmadhyaM morvii jyaa shiJNjinii guNaH (2\.7\.1103) syaatpratyaaliiDhamaaliiDhamityaadi sthaanapaJNchakam (2\.7\.1104) laxyaM laxaM sharavyaM cha sharaabhyaasa upaasanam (2\.7\.1105) p.rshhatkabaaNavishikhaa ajihmagakhagaa.a.ashugaaH (2\.7\.1106) kalambamaargaNasharaaH patrii ropa ishhurdvayoH (2\.7\.1107) praxveDanaastu naaraachaaH paxo vaajastrishhuuttare (2\.7\.1108) nirastaH prahite baaNe vishhaa.akte digdhaliptakau (2\.7\.1109) tuuNopaasaN^gatuuNiiranishhaN^gaa ishhudhirdvayoH (2\.7\.1110) tuuNyaaM khadge tu nistri.nshachandrahaasaa.asirishhTayaH (2\.7\.1111) kauxeyako maNDalaagraH karavaalaH k.rpaaNavat (2\.7\.1112) tsaruH khaDgaadimushhTau syaanmekhalaa tannibandhanam (2\.7\.1113) phalako.astrii phalaM charma sa.ngraaho mushhTirasya yaH (2\.7\.1114) drughaNo mudgaraghanau syaadiilii karavaalikaa (2\.7\.1115) bhindipaalaH s.rgastulyau parighaH parighaatinaH (2\.7\.1116) dvayoH kuThaaraH svadhitiH parashushcha parashvadhaH (2\.7\.1117) syaachchhstrii chaa.asiputrii cha chhurikaa chaa.asidhenukaa (2\.7\.1118) vaa pu.nsi shalyaM shaN^kurnaa sarvalaa tomaro.astriyaam (2\.7\.1119) praasastu kuntaH koNastu striyaH paalyashrikoTayaH (2\.7\.1120) sarvaabhisaaraH sarvaughaH sarvasannahanaarthakaH (2\.7\.1121) lohaabhisaaro.astrabh.rtaaM raaGYaanaaM niiraajanaavidhiH (2\.7\.1122) yatsenayaa.abhigamanamarau tadabhishheNanam (2\.7\.1123) yaatraa vrajyaa.abhiniryaaNaM prasthaanaM gamanaM gamaH (2\.7\.1124) syaadaasaaraH prasaraNaM prachakraM chalitaarthakam (2\.7\.1125) ahitaanpratyabhiitasya raNe yaanamabhikramaH (2\.7\.1126) vaitaalikaa bodhakaraashchaakrikaa ghaaNTikaarthakaaH (2\.7\.1127) syurmaagadhaastu magadhaa bandinaH stutipaaThakaaH (2\.7\.1128) sa.nshaptakaastu samayaat sa.ngraamaadanivartinaH (2\.7\.1129) reNurdvayoH striyaaM dhuuliH paa.nsurnaa na dvayo rajaH (2\.7\.1130) chuurNe xodaH samutpiJNjapiJNjalau bh.rshamaakule (2\.7\.1131) pataakaa vaijayantii syaatketanaM dhvajamastriyaam (2\.7\.1132) saa viiraasha.nsanaM yuddhabhuumiryaa.atibhayapradaa (2\.7\.1133) ahaM puurvamahaM puurvamityahaMpuurvikaa striyaam (2\.7\.1134) aahopurushhikaa darpaadyaa syaatsa.nbhaavanaa.a.atmani (2\.7\.1135) ahamahamikaa tu saa syaat parasparaM yo bhavatyahaN^kaaraH (2\.7\.1136) draviNaM taraH sahobalashauryaaNi sthaama shushhmaM cha (2\.7\.1137) shaktiH paraakramH praaNo vikramastvatishaktitaa (2\.7\.1138) viirapaaNaM tu yatpaanaM v.rtte bhaavini vaa raNe (2\.7\.1139) yuddhamaayodhanaM janyaM praghanaM pravidaaraNam (2\.7\.1140) m.rdhamaaskandanaM sa.nkhyaM samiikaM saa.nparaayikam (2\.7\.1141) astriyA.n samarA.anIkaraNAH kalahavigrahau (2\.7\.1142) sa.nprahArA.abhisa.npAta kalisa.nsphoTa sa.nyugAH (2\.7\.1143) abhyAmarda samAghaAta sa.ngrAmA.abhyAgamA.a.ahavAH (2\.7\.1144) samudAyaH striyaH sa.nyat.hsamityA.a.ajisamid.hyudhaH (2\.7\.1145) niyuddhaM bAhuyuddhe.atha tumulaM raNasa.nkule (2\.7\.1146) xvedA tu si.nhanAdaH syaat.h kariNaaM ghaTanA ghaTA (2\.7\.1147) kra.ndana.n yodhasa.nrAvo b.r.nhita.n kariga{ji}.rtam.h (2\.7\.1148) visphAro dhanushhaH svAnaH patAhA.a.adambarao samau (2\.7\.1149) prasabha.n tu balaatkAro haTho.atha skhalita.n chhalam.h (2\.7\.1150) ajanya.n klIbamutpAta upasa{ga}.rH sama.n trayam.h (2\.7\.1151) mU{chhA}.r tu kashmala.n moho.aapyavama{da}.rs.h tu pIdanam.h (2\.7\.1152) abhyavaskandana.n tvabhyAsAdana.n vijayo jayaH (2\.7\.1153) vairashuddhiH pratIkAro vairani{ya}.rAtana.n cha sA (2\.7\.1154) pradrAvod.hdrAvasa.ndrAva sa.ndAvA vidravo dravaH (2\.7\.1155) apakramo.apayAna.n cha raNe bha.ngaH parAjayaH (2\.7\.1156) parAjitaparAbhUtau trishhu nashhTatirohitau (2\.7\.1157) pramApaNa.n niba{ha}.rNa.n nikAraNa.n vishAraNam.h (2\.7\.1158) pravAsana.n parAsana.n nishhUdana.n nihi.nsanam.h (2\.7\.1159) ni{vA}.rsana.n sa.nGYapana.n ni{ga}.rnthanamapAsanam.h (2\.7\.1160) nista{ha}.rNa.n nihanana.n xaNana.n pariva{ja}.rnam.h (2\.7\.1161) ni{vA}.rpaNa.n vishasana.n mAraNa.n pratighAtanam.h (2\.7\.1162) udvAsana pramathana krathanojjAsanAni cha (2\.7\.1163) AlambhapiJNjavisharaghAtonmAthavadhaa api (2\.7\.1164) syAt.h paJNchatA kAladharmo dishhTAntaH pralayo.atyayaH (2\.7\.1165) anto nAsho dvayor.h mR^ityur.h maraNa.n nidhano.astriyAm.h (2\.7\.1166) parAsuprAptapa.nchatvaparetapretasa.nsthitAH (2\.7\.1167) mR^itapramItau trishhvete, chitA chityA chitiH striyAm.h (2\.7\.1168) kaba.ndho.astrI kriyA yuktamapamUrdhakalevaram.h (2\.7\.1169) shmashAna.n syAt.h pitR^ivana.n kuNapaH shavamastriyAm.h (2\.7\.1170) pragrahopagrahau ba.ndyA.n, kArA syAt.h ba.ndhanAlaye (2\.7\.1171) pU.nsi bhUgnyasavaH prANAsh.h chaiva.n, jIvo.asudhAraNam.h (2\.7\.1172) Ayur.h jIvitakAlo, nA jIvatur.h jIvanaushhadham.h | iti xatriyavargaH \centerline{vaishyavargaH|} (2\.8\.1173) Uravya Uruja aryA vaishyA bhUmispR^isho vishaH | atha vaishyavargaH (2\.8\.1174) AjIvo jIvikA vA{tA}.r vR^ittir.h va{ta}.rnajIvane (2\.8\.1175) striyA.n kR^ishhiH pAshupAlya.n vANijya.n cheti vR^ittayaH (2\.8\.1176) sevA shvavR^ittiranR^ita.n kR^ishiruJNchhashila.n tvR^itam.h (2\.8\.1177) dve yAchitA.ayAchitayor.h yathAsa.nkhy.n mR^itA.amR^ite (2\.8\.1178) satyAnR^ita.n vaNigbhAvaH, syAdR^iNa.n pa{yu}.rdaJNchanam.h (2\.8\.1179) uddhAro.a{tha}.rprayogas.h tu kusIda.n vR^iddhijIvikA (2\.8\.1180) yAJNchayA.a.apta.n yAchitaka.n nimayAdApamityakam.h (2\.8\.1181) uttama{NA}.r.adhama{Nau}.r dvau prayoktR^i grAhakau kramAt.h (2\.8\.1182) kusIdiko vA{dhu}.rshhiko vR^iddhyAjIvash.h cha vArdhushhiH (2\.8\.1183) xetrAjIvaH ka{shha}.rkashcha kR^ishhikash.h cha kR^ishhIvalaH (2\.8\.1184) xetra.n vraiheyashAleya.n vrIhishaalyudbhavochitam.h (2\.8\.1185) yavya.n yavakya.n yashhTikya.n yavA.a.adibhavana.n hi yat.h (2\.8\.1186) tilyatailInavan.h mAshhomA.aNubhaN^gAdvirUpatA (2\.8\.1187) maudgInakaudravINA.a.adi sheshhadhAnyodbhavaxamam.h (2\.8\.1188) shAkaxetrA.a.adike shAkashAkata.n shAkashAkinam.h (2\.8\.1189) bIjAkR^ita.n tUprakR^ishhTe sItya.n kR^ishhTa.n cha halyavat.h (2\.8\.1190) triguNAkR^ita.n tR^itIyAkR^ita.n trihalya.n trisItyamapi tasmin.h (2\.8\.1191) dviguNAkR^ite tu sa{va}.r.n pU{va}.r.n shambAkR^itamapIha (2\.8\.1192) droNA.a.aDhakA.a.adi vApA.a.adau drauNikA.a.aDhakikA.a.adayaH (2\.8\.1193) KharIvApas.h tu khArIka uttma{NA}.r.a.adayas.h trishhu (2\.8\.1194) pun.hnapu.nsakayor.h vapraH kedAraH xetramasya tu (2\.8\.1195) kaidAraka.n syAt.h kaidA{ya}.r.n xetra.n kaidArika.n gaNe (2\.8\.1196) loshhTAni leshhTavaH pu.nsi koTisho loshhTabhedanaH (2\.8\.1197) prAjana.n todana.n totra.n khanitramavadAraNe (2\.8\.1198) dAtra.n lavitramAbandho yotra.n yoktramatho phalam.h (2\.8\.1199) niriishha.n kuTaka.n phAlaH kR^ishhako lA.ngala.n halam.h (2\.8\.1200) godAraNa.n cha sIro.atha shamyA strI yugakIlakaH (2\.8\.1201) Ishha lA.ngalada.nDaH syaat.h sIta lAN^galapaddhatiH (2\.8\.1202) pu.nsi medhiH khale dAru nyasta.n yat.h pashubandhane (2\.8\.1203) Ashur.h vrIhiH pATalaH syAchchhitashUkayavau samau (2\.8\.1204) tokmas.h tu tatra harite kalAyas.h tu satInakaH (2\.8\.1205) hareNureNukau chA.asmin.h koradUshhas.h tu kodravaH (2\.8\.1206) ma.ngalyako masUro.atha makushhThaka mayushhThakau (2\.8\.1207) vanamudge sa{shha}.rpe tu dvau ta.ntubhakadambakau (2\.8\.1208) siddhArthas.h tveshha dhavalo godhUmaH sumanaH samau (2\.8\.1209) syAd.h yAvakas.h tu kulmAshhash.h chaNako harimanthakaH (2\.8\.1210) dvau tile tilapejash.h cha tilapiJNjash.h cha nishhphale (2\.8\.1211) xavaH xutAbhijanano rAjikA kR^ishhNikA.a.asurI (2\.8\.1212) striyau kaN^gupriyaN^gU dve atasI syAdumA xumA (2\.8\.1213) mAtulAnI tu bhaN^gAyA.n vrIhi bhedas.h tvaNuH pumAn.h (2\.8\.1214) ki.nshAruH sasyashUka.n syAt.h kaNisha.n sasyamaJNjarI (2\.8\.1215) dhAnya.n vrIhiH stambakariH stambo guchchhas.h tR^iNAdinaH (2\.8\.1216) nADI nAla.n cha kANDo.asya palAlostrI sa nishhphalaH (2\.8\.1217) kaDaN^garo busa.n klIbe dhAnyatvachi tushhaH pumAn.h (2\.8\.1218) shUko.astrI shlaxNatIxNA.agre shamI shimbA trishhUttare (2\.8\.1219) R^iddhamAvasita.n dhAnya.n pUta.n tu bahulIkR^itam.h (2\.8\.1220) maashhA.a.adayaH shamIdhAnye shUkadhAnye yavA.a.adayaH (2\.8\.1221) shAlayaH kalamAdyAsh.h cha shhashhTikAdyAsh.h cha pu.nsyamI (2\.8\.1222) tR^iNadhAnyAni nIvArAH strI gavedhur.h gavedhukA (2\.8\.1223) ayogra.n musalo.astrI syAdudUkhalamulUkhalam.h (2\.8\.1224) prasphoTana.n shU{pa}.rmastrI chAlanI tita{u}H pumAn.h (2\.8\.1225) syUtaprasevau kaNDolapiTau kaTakiliJNjakau (2\.8\.1226) samAnau rasavatyA.n tu pAkasthAnamahAnase (2\.8\.1227) paurogavas.h tadadhyaxaH sUpakArAs.h tu ballavAH (2\.8\.1228) ArAlikA AndhasikAH sUdA audanikA guNAH (2\.8\.1229) ApUpikaH kAndaviko bhaxyakAra ime trishhu (2\.8\.1230) ashmantamuddhAnamadhishrayaNI chullirantikA (2\.8\.1231) aN^gAradhAnika.aa.ngArashakaTyapi hasantyapi (2\.8\.1232) hasanyapyatha na strI syAdaN^gAro.alAtamulmukam.h (2\.8\.1233) klIbe.ambarIpa.n bhrAshhTro nA kandur.h vA svedanI striyAm.h (2\.8\.1234) aliJNjaraH syAnmaNika.n ka{ka}.r{yya}.rlur.h galantikA (2\.8\.1235) piTharaH sthAlyukhA kuNDa.n kalashas.h tu trishhu dvayoH (2\.8\.1236) ghaTaH kuTanipAvastrI sharAvo va{dha}.rmAnakaH (2\.8\.1237) R^ijIshha.n pishhTapachana.n ka.nso.astrI pAnabhAjanam.h (2\.8\.1238) kutUH kR^itteH snehapAtra.n saivA.alpA kutupaH pumAn.h (2\.8\.1239) sa{va}.rmAvapana.n bhANDa.n pAtrAmatre cha bhAjanam.h (2\.8\.1240) da{vi}.rH kambiH khajAkA cha syAt.h taddUr.h dAruhastakaH (2\.8\.1241) astrI shAka.n haritaka.n shigrurasya tu nADikA (2\.8\.1242) kalambash.h cha kadambash.h cha veshhavAra upaskaraH (2\.8\.1243) tintiDIka.n cha chukra.n cha vR^ixAmlamatha vellajam.h (2\.8\.1244) marIcha.n kolaka.n kR^ishhNabhUshhaNa.n dha{ma}.rpattanam.h (2\.8\.1245) jIrako jaraNo.ajAji kaNAH kR^ishhNe tu jIrake (2\.8\.1246) sushhavI kAravI pR^ithvI pR^ithuH kAlopakuJNjikA (2\.8\.1247) Ardraka.n shR^iN^gabera.n syAdatha chhatrA vitunnakam.h (2\.8\.1248) kustumbaru cha dhAnyAkamatha shuNThI mahaushhadham.h (2\.8\.1249) strInapu.nsakayorvishva.n nAgara.n vishvabheshhajam.h (2\.8\.1250) AranAlakasauvIrakulmAshha.abhishutAni cha (2\.8\.1251) avantisomadhAnyAmlakuJNjalAni cha kAJNjike (2\.8\.1252) sahasravedhi jatuka.n balhIka.n hiN^gu rAmaTham.h (2\.8\.1253) tat.hpatrI kAravI pR^ithvI bAshhpikA kabarI pR^ithuH (2\.8\.1254) nishA.a.akhyA kAJNchanI pItA haridrA varava{Ni}.rnI (2\.8\.1255) sAmudra.n yat.h tu lavaNamaxIva.n vashira.n cha tat.h (2\.8\.1256) saindhavo.astrI shItashivaM mANimanthaM cha sindhuje (2\.8\.1257) raumakaM vasukaM pAkyaM biDaM cha kR^itake dvayam.h (2\.8\.1258) sauvarchale.axaruchake tilakaM tatra mechake (2\.8\.1259) matsyanDI phANitaM khaNDavikAre sharkarA sitA (2\.8\.1260) kUrchikA xIravikR^itiH syAdrasAlA tu mArjitA (2\.8\.1261) syAttemanaM tu nishhThAnaM triliN^gA vAsitA.avadheH (2\.8\.1262) shUlAkR^itaM bhaTitraM cha shUlyamukhyaM tu paiTharam.h (2\.8\.1263) praNItamupasaMpannaM prayastaM syAtsusaMskR^itam.h (2\.8\.1264) syAtpichchhilaM tu vijilaM saMmR^ishhTaM shodhitaM same (2\.8\.1265) chikkaNaM masR^iNaM snigdhaM tulye bhAvitavAsite (2\.8\.1266) ApakkaM paulirabhyUshho lAjAH puMbhUmni chA.axatAH (2\.8\.1267) pR^ithakaH syAchchipiTako dhAnA bhR^ishhTayave striyaH (2\.8\.1268) pUpo.apUpaH pishhTakaH syAtkarambho dadhisaktavaH (2\.8\.1269) bhissA strI bhaktamandho.annamodano.astrI sa dIdiviH (2\.8\.1270) bhissaTA dagdhikA sarvarasA.agre maNDamastriyAm.h (2\.8\.1271) mAsarA.a.achAmanisrAvA maNDe bhaktasamudbhave (2\.8\.1272) yavAgUrushhNikA shrANA vilepI taralA cha sA (2\.8\.1273) mraxaNA.abhyaJNjane tailaM kR^isarastu tilaudanaH (2\.8\.1274) gavyaM trishhu gavAM sarvaM goviDgomayastriyAm.h (2\.8\.1275) tattu shushhkaM karIshho.astrI dugdhaM xIraM payassamam.h (2\.8\.1276) payasyamAjyadadhyA.a.adi trapsyaM dadhi dhanetarat.h (2\.8\.1277) ghR^itamAjyaM haviH sarpir.h navanItaM navodghR^itam.h (2\.8\.1278) tattu haiyaN^gavInaM yat.h hyoghodohodbhavaM gR^itam.h (2\.8\.1279) danDAhataM kAlasheyamarishhTamapi gorasaH (2\.8\.1280) takraM hyudashvin.h mathitaM pAdAmbvardhAmbu nirjalam.h (2\.8\.1281) manDam dadhibhavaM mastu pIyUshho.abhinavaM payaH (2\.8\.1282) ashanAyA bubhuxA xud.h grAsastu kavalaH pumAn.h (2\.8\.1283) sapItiH strI tulyapAnaM sagdhiH strI sahabhojanam.h (2\.8\.1284) udanyA tu pipAsA tR^iT.h tarpo jagdhistu bhojanam.h (2\.8\.1285) jemanaM leha AhAro nighAso nyAda ityapi (2\.8\.1286) sauhityaM tarpaNaM tR^iptiH phelA bhuktasamujjhitam.h (2\.8\.1287) kAmaM prakAmaM paryAptaM nikAmeshhTaM yathepsitam.h (2\.8\.1288) gope gopAla gosaMkhya godhugAbhIra vallavAH (2\.8\.1289) gomahishhyA.a.adikaM pAdabandhanaM dvau gavIshvare (2\.8\.1290) gomAn.h gomI gokulaM tu godhanaM syAtgavAM vraje (2\.8\.1291) trishhvAshitaMgavInaM tadgAvo yatrA.ashitAH purA (2\.8\.1292) uxA bhadro balIvarda R^ishhabho vR^ishhabho vR^ishhaH (2\.8\.1293) anaDvAn.h saurabheyo gauruxNAM saMhatirauxakam.h (2\.8\.1294) gavyA gotrA gavAM vatsadhenvor.h vAtsakadhainuke (2\.8\.1295) uxA mahAn.h mahoxaH syAdvR^iddhoxastu jaradgavaH (2\.8\.1296) utpanna uxA jAtoxaH sadyo jAtastu tarNakaH (2\.8\.1297) shakR^itkaristu vatsasyAd.h damyavatsatarau samau (2\.8\.1298) ArshhabhyaH shhaNDatAyogyaH shhaNDo gopatiriTcharaH (2\.8\.1299) skandhadeshe svasya vahaH sAsnA tu galakambalaH (2\.8\.1300) syAnnastitastu nasyotaH prashhThavAD.h yugapArshvagaH (2\.8\.1301) yugA.a.adInAM tu voDhAro yugyaprAsaMgyashAkaTAH (2\.8\.1302) khanati tena tadvoDhA.asyedaM hAlikasairikau (2\.8\.1303) dhurvahe dhurya dhaureya dhurINAH sadhurandharAH (2\.8\.1304) ubhAvekadhurINaikadhurAvekadhurAvahe (2\.8\.1305) sa tu sarvadhurINaH syAdyo vai sarvadhurA.a.avahaH (2\.8\.1306) mAheyI saurabheyI gaurusrA mAtA cha shR^iN^giNI (2\.8\.1307) arjunyaghnyA rohiNI syAduttamA goshhu nauchikI (2\.8\.1308) varNA.a.adibhedAtsaMGYAH syuH shabalIdhavalA.a.adayaH (2\.8\.1309) dvihAyanI dvivarshhA gaurekA.abdA tvekahAyanI (2\.8\.1310) chaturabdA chaturhANyevaM tryabdA trihAyaNI (2\.8\.1311) vashA vandhyA.avatokA tu sravadgarbhA.atha saMdhinI (2\.8\.1312) AkrAntA vR^ishhabheNAtha vehad.h garbhopaghAtinI (2\.8\.1313) kAlyopasaryA prajane prashhThauhI bAlagarbhiNI (2\.8\.1314) syAdachaNDI tu sukarA bahusUtiH pareshhTukA (2\.8\.1315) chiraprasUtA bashhkayaNI dhenuH syAtnavasUtikA (2\.8\.1316) suvratA sukhasaMdohyA pInodhnI pIvarastanI (2\.8\.1317) droNaxIrA droNadugdhA dhenushhyA bandhake sthitA (2\.8\.1318) samAMsamInA sA yaiva prativarshhaprasUtaye (2\.8\.1319) Udhastu klIbamApInaM samau shivakakIlakau (2\.8\.1320) na pumsi dAma saMdAnaM pashurajjustu dAmanI (2\.8\.1321) vaishAkhamanthamanthAna manthAno manthadanDake (2\.8\.1322) kuTharo danDavishhkambho manthanI gargarI same (2\.8\.1323) ushhTre kramelakamayamahAN^gAH karabhaH shishuH (2\.8\.1324) karabhAH syuH shR^iN^khalakA dAravaiH pAdabandhanaiH (2\.8\.1325) ajA cchhAgI shubhachchhAgabastachchhagalakA aje (2\.8\.1326) meDhrorabhroraNorNAyu meshha vR^ishhNaya eDake (2\.8\.1327) ushhTrorabhrA.ajavR^inde syAdaushhTrakaurabhrakA.a.ajakam.h (2\.8\.1328) chakrIvantastu vAleyA rAsabhA gardabhAH kharAH (2\.8\.1329) vaidehakaH sArthavAho naigamo vANijo vaNik.h (2\.8\.1330) paNyAjIvo hyApaNikaH krayavikrayikashcha saH (2\.8\.1331) vikretA syAdvikrayikaH krAyikakrayikau samau (2\.8\.1332) vANijyaM tu vaNijyA syAn.h mUlyaM vasno.apyavakrayaH (2\.8\.1333) nIvI paripaNo mUladhanaM lAbho.adhikaM phalam.h (2\.8\.1334) paridAnaM parIvarto naimeyaniyamAvapi (2\.8\.1335) pumAnupanidhirnyAsaH pratidAnaM tadarpaNam.h (2\.8\.1336) kraye prasAritaM krayyaM kreyaM kretavyamAtrake (2\.8\.1337) vikreyaM paNitavyaM cha paNyaM krayyA.a.adayastrishhu (2\.8\.1338) klIbe satyApanaM satyaN^kAraH satyAkR^itiH striyAm.h (2\.8\.1339) vipaNo vikrayaH saMkhyAH saMkhyeye hyAdasha trishhu (2\.8\.1340) viMshatyA.a.adyAH sadaikatve sarvAH saMkhyeyasaMkhyayoH (2\.8\.1341) saMkhyA.arthe dvibahutve stas.h tAsu chA.a.anavateH striyaH (2\.8\.1342) paN^kteH shatasahasrA.a.adi kramAddashaguNottaram.h (2\.8\.1343) yautavaM druvayaM pAyyamiti mAnA.arthakaM trayam.h (2\.8\.1344) mAnaM tulAN^guliprasthair guJNjAH paJNjA.a.adyamAshhakaH (2\.8\.1345) te shhoDashA.axaH karshho.astrI palaM karshhachatushhTayam.h (2\.8\.1346) suvarNabistau hemno.axe kurubistastu tatpale (2\.8\.1347) tulA striyAM palashataM bhAraH syAdviMshatistulAH (2\.8\.1348) Achito dasha bhArAH syuH shAkaTo bhAra AchitaH (2\.8\.1349) kArshhApaNaH kArshhikaH syAt.h kArshhike tAmrike paNaH (2\.8\.1350) astriyAmADhakadroNau khArI vAho nikuJNchakaH (2\.8\.1351) kuDavaH prastha ityA.a.adyAH parimANA.arthakAH pR^ithak.h (2\.8\.1352) pAdasturIyo bhAgaH syAdaMshabhAgau tu vaNTake (2\.8\.1353) dravyaM vittaM svApateyaM rikthamR^ikthaM dhanaM vasu (2\.8\.1354) hiraNyaM draviNaM dyumnamartharaivibhavA api (2\.8\.1355) syAtkoshashcha hiraNyaM cha hemarUpye kR^itA.akR^ite (2\.8\.1356) tAbhyAM yadanyat.h tatkupyaM rUpyaM tad.h dvayamAhatam.h (2\.8\.1357) gArutmataM marakatamashmagarbho harinmaNiH (2\.8\.1358) shoNaratnaM lohitakaH padmarAgo.atha mauktikam.h (2\.8\.1359) muktA.atha vidrumaH puMsi pravAlaM punnapuMsakam.h (2\.8\.1360) ratnaM maNirdvayorashmajAtau muktA.a.adike.api cha (2\.8\.1361) svarNaM suvarNaM kanakaM hiraNyaM hemakATakam.h (2\.8\.1362) tapanIyaM shAtakumbhaM gAN^geyaM bharma karvuram.h (2\.8\.1363) chAmIkaraM jAtarUpaM mahArajatakAJNchane (2\.8\.1364) rukmaM kArtasvaraM jAmbUnadamashhTApado.astriyAm.h (2\.8\.1365) alaN^kArasuvarNaM yachchhR^iN^gIkanakamityadaH (2\.8\.1366) durvarNaM rajataM rUpyaM kharjUraM shvetamityapi (2\.8\.1367) rItiH striyAmArakUTo na striyAmatha tAmrakam.h (2\.8\.1368) shulbaM mlechchhamukhaM dvyashhTavarishhTodumbarANi cha (2\.8\.1369) loho.astrI shastrakaM tIxNaM pinDaM kAlAyasA.ayasI (2\.8\.1370) ashmasAro.atha maNDUraM siMhANamapi tanmale (2\.8\.1371) sarvaM cha taijasaM lauhaM vikArastvayasaH kushI (2\.8\.1372) xAraH kAcho.atha chapalo rasaH sUtashcha pArade (2\.8\.1373) gavalaM mAhishhaM shR^iN^gamabhrakaM girijA.amale (2\.8\.1374) srotoJNjanaM tu mauvIraM kApotAJNjanayAmune (2\.8\.1375) tutthAJNjanaM shikhigrIvaM vitunnakamayUrake (2\.8\.1376) karparI dAviMkAkkAtodbhavaM tutthaM rasAJNjanam.h (2\.8\.1377) rasagarbhaM tArxyashailaM gandhAshmani tu gandhikaH (2\.8\.1378) saugandhikashcha chaxushhyAkulAlyau tu kulatthikA (2\.8\.1379) rItipushhpaM pushhpake tu pushhpakaM kusumAJNjanam.h (2\.8\.1380) piJNjaraM pItanaM tAlamAlaM cha haritAlake (2\.8\.1381) gaireyamarthyaM girijamashmajaM cha shilAjatu (2\.8\.1382) volagandharasaprANapiNDagoparasAH samAH (2\.8\.1383) DiNDIro.abdhikaphaH phenaH sindUraM nAgasaMbhavam.h (2\.8\.1384) nAgasIsakayogeshhTavaprANi trishhu piJNchaTam.h (2\.8\.1385) raN^gavaN^ge atha pichus.h tUlo.atha kamalottaram.h (2\.8\.1386) syAtkusumbhaM vahnishikhaM mahArajanamityapi (2\.8\.1387) meshhakambala UrNAyuH shashorNaM shashalomani (2\.8\.1388) madhu xaudraM mAxikA.a.adi madhUchchhishhTaM tu sikthakam.h (2\.8\.1389) manaHshilA manoguptA manohvA nAgajihvikA (2\.8\.1390) naipAlI kunaTI golA yavaxAro yavAgrajaH (2\.8\.1391) pAkyo.atha sarjikAxAraH kApotaH sukhavarchakaH (2\.8\.1392) sauvarchalaM syAdruchakaM tvakxIrI vaMsharochanA (2\.8\.1393) shigrujaM shvetamArichaM moraTaM mUlamaixavam.h (2\.8\.1394) granthikaM pippalImUlaM chaTikAshira ityapi (2\.8\.1395) golomI bhUtakesho nA patrAN^gaM raktachandanam.h (2\.8\.1396) trikaTu tryUpaNaM vyopaM triphalA tu phalatrikam.h | iti vaishyavargaH 9, atra mUlashlokAH 111 \centerline{shUdravargaH|} (2\.8\.1397) shUdrAsh.h chA.avaravarNAsh.h cha vR^ishhalAsh.h cha jaghanyajAH | atha shUdravargaH (2\.8\.1398) AchaNDAlAt.h tu saMkIrNA ambashhThakaraNA.adayaH (2\.8\.1399) shUdrAvishos.h tu karaNo.ambashhTho vaishyAdvijanmanoH (2\.8\.1400) shUdrAxatriyayorugro mAgadhaHxatriyAvishoH (2\.8\.1401) mAhishho.aryAxatriyayoH xattA.aryAshUdrayoH sutaH (2\.8\.1402) brAhmaNyAM xatriyAt.h sUtas.h tasyAM vaidehako vishaH (2\.8\.1403) rathakAras.h tu mAhishhyAt.h karaNyAM yasya saMbhavaH (2\.8\.1404) syAch.h chaNDAlas.h tu janito brAhmaNyAM vR^ishhalena yaH (2\.8\.1405) kAruH shilpI saMhatais.h tair.h dvayoH shreNiH sajAtibhiH (2\.8\.1406) kulakaH syAt.h kulashreshhThI mAlAkAras.h tu mAlikaH (2\.8\.1407) kumbhakAraH kulAlaH syAt.h palagaNDas.h tu lepakaH (2\.8\.1408) tantuvAyaH kuvindaH syAt.h tunnavAyas.h tu sauchikaH (2\.8\.1409) raN^gAjIvash.h chitrakaraH shastramArjo.asi dhAvakaH (2\.8\.1410) pAdakR^ich.h charmakAraH syAd.h vyokAro lohakArakaH (2\.8\.1411) nADindhamaH svarNakAraH kalAdo rukmakArakaH (2\.8\.1412) syAchchhAN^khikaH kAmbavikaH shaulbikas.h tAmrakuTTakaH (2\.8\.1413) taxA tu vardhakis.h tvashhTA rathakArash.h cha kAshhThataT.h (2\.8\.1414) grAmA.adhIno grAmataxaH kauTataxo.anadhInakaH (2\.8\.1415) xurI muNDI divAkIrtinApitA.antAvasAyinaH (2\.8\.1416) nirNejakaH syAd.h rajakaH shauNDiko maNDahArakaH (2\.8\.1417) jAbAlaH syAdajAjIvo devAjIvas.h tu devalaH (2\.8\.1418) syAn.h mAyA shAmbarI mAyAkAras.h tu pratihArakaH (2\.8\.1419) shailAlinas.h tu shailUshhA jAyAjIvAH kR^ishAshvinaH (2\.8\.1420) bharatA ityapi naTAsh.h chAraNAs.h tu kushIlavAH (2\.8\.1421) mArdaN^gikA maurajikAH pANivAdAs.h tu pANighAH (2\.8\.1422) veNudhmAH syur.h vaiNavikA vINAvAdAs.h tu vaiNikAH (2\.8\.1423) jIvAntakaH shAkuniko dvau vAgurikajAlikau (2\.8\.1424) vaitaMsikaH kauTikash.h cha mAMsikash.h cha samaM trayam.h (2\.8\.1425) bhR^itako bhR^itibhuk.h karmakaro vaitaniko.api saH (2\.8\.1426) vArtAvaho vaivadhiko bhAravAhas.h tu bhArikaH (2\.8\.1427) vivarNaH pAmaro nIchaH prAkR^itash.h cha pR^ithagjanaH (2\.8\.1428) nihIno.apasado jAlmaH xullakash.h chetarash.h cha saH (2\.8\.1429) bhR^itye dAseradAseyadAsagopyakacheTakAH (2\.8\.1430) niyojyakiN^karapraishhyabhujishhyaparichArakAH (2\.8\.1431) parAchitapariskandaparajAtaparaidhitAH (2\.8\.1432) maandas.h tundaparimR^ija AlasyaH shItako.alaso.anushhNaH (2\.8\.1433) daxe tu chaturapeshalapaTavaH sUtthAna ushhNash.h cha (2\.8\.1434) chaNDAlaplavamAtaN^gadivAkIrtijanaN^gamAH (2\.8\.1435) nipAdashvapachAvantevAsichANDAlapukkasAH (2\.8\.1436) bhedAH | kirAtashabarapulindA mlechchhajAtayaH (2\.8\.1437) vyAdho mR^igavadhAjIvo mR^igayur.h lubdhako.api saH (2\.8\.1438) kauleyakaH sArameyaH kukkuro mR^igadaMshakaH (2\.8\.1439) shunako bhapakaH shvA syAdalarkas.h tu sa yogitaH (2\.8\.1440) shvA vishvakadrur.h mR^igayAkushalaH saramA shunI (2\.8\.1441) viT.hcharaH sUkaro grAmyo varkaras.h taruNaH pashuH (2\.8\.1442) AchchhodanaM mR^igavyaM syAdAkheTomR^igayA striyAm.h (2\.8\.1443) daxiNA.arur.h lubdhayogAd.h daxiNermA kuraN^gakaH (2\.8\.1444) chauraikAgArikastenadasyutaskaramopakAH (2\.8\.1445) pratirodhiparAskandipATachcharamalimluchAH (2\.8\.1446) chaurikA stainyachaurye cha steyaM loptraM tu taddhane (2\.8\.1447) vItaMsas.h tUpakaraNaM bandhane mR^igapaxiNAm.h (2\.8\.1448) unmAthaH kUTayantraM syAd.h vAgurA mR^igabandhanI (2\.8\.1449) shulbaM varATakaM strI tu rajjus.h trishhu vaTI guNaH (2\.8\.1450) udghATanaM ghaTIyantraM salilodvAhanaM praheH (2\.8\.1451) puMsi vemA vAyadaNDaH sUtrANi nari tantavaH (2\.8\.1452) vANir.h vyUtiH striyau tulye pustaM lepyA.a.adikarmaNi (2\.8\.1453) pAJNchAlikA puttrikA syAd.h vastradantA.a.adibhiH kR^itA (2\.8\.1454) jatutrapuvikAre tu jAtupaM trApushhaM trishhu (2\.8\.1455) piTakaH peTakaH peTAmaJNjUshhA.atha vihaN^gikA (2\.8\.1456) bhArayashhTis.h tadA.a.alambi shikyaM kAcho.atha pAdukA (2\.8\.1457) pAdUrupAnat.h strI saivA.anupadInA padA.a.ayatA (2\.8\.1458) naddhnI vardhnI varatrA syAdashvA.a.ades.h tADanI kashA (2\.8\.1459) chANDAlikA tu kaNDola vINA chaNDAlavallakI (2\.8\.1460) nArAchI syAdeshhaNikA shANas.h tu nikashhaH kashhaH (2\.8\.1461) vrashchanaHpatraparashurIpikA tUlikA same (2\.8\.1462) taijasAvartanI mUshhA bhastrA charmaprasevikA (2\.8\.1463) AsphoTanI vedhanikA kR^ipANI kartarI same (2\.8\.1464) vR^ixAdanI vR^ixabhedI TaN^kaH pAshhANadAraNaH (2\.8\.1465) krakacho.astrI karapatramArA charmaprabhedhikA (2\.8\.1466) sUrmI sthUNA.ayaHpratimA shilpaM karma kalA.a.adikam.h (2\.8\.1467) pratimAnaM pratibimbaM pratimA pratiyAtanA pratichchhAyA (2\.8\.1468) pratikR^itirarchA puMsi pratinidhirupamopamAnaM syAt.h (2\.8\.1469) vAchyaliN^gAH samas.h tulyaH sadR^ixaH sadR^ishaH sadR^ik.h (2\.8\.1470) sAdhAraNaH samAnash.h cha syuruttarapade tvamI (2\.8\.1471) nibhasaMkAshanIkAshapratIkAshopamA.a.adayaH (2\.8\.1472) karmaNyA tu vidhAbhR^ityAbhR^itayo bharma vetanam.h (2\.8\.1473) bharaNyaM bharaNaM mUlyaM nirveshaH paNa ityapi (2\.8\.1474) surA halipriyA hAlA parisrud.h varuNAtmajA (2\.8\.1475) gandhottamAprasannerAkAdambaryaH parisrutA (2\.8\.1476) madirA kashyamadye chApyavadaMshas.h tu bhaxaNam.h (2\.8\.1477) shuNDApAnaM madasthAnaM madhuvArA madhukramAH (2\.8\.1478) madhvAsavo mAdhavako madhu mAdhvIkamadvayoH (2\.8\.1479) maireyamAsavaH sIdhur.h mandako jagalaH samau (2\.8\.1480) saMdhAnaM syAdabhishhavaH kiNvaM puMsi tu nagnahUH (2\.8\.1481) kArottaraH surAmaNDa ApAnaM pAnaghoshhThikA (2\.8\.1482) chapako.astrI pAnapAtraM sarako.apyanutarshhaNam.h (2\.8\.1483) dhUrto.axadevI kitavo.axadhUrto dyUtakR^it.h samAH (2\.8\.1484) syur.h lagnakAH pratibhuvaH sabhikA dyUtakArakAH (2\.8\.1485) dyUto.astriyAmaxavatI kaitavaM paNa ityapi (2\.8\.1486) paNo.axeshhu glaho.axAs.h tu devanAH pAshakAsh.h cha te (2\.8\.1487) pariNAyas.h tu shArINAM samantAt.h nayane.astriyAm.h (2\.8\.1488) ashhTApadaM shAriphalaM prANivR^ittaM samAhvayaH (2\.8\.1489) uktA bhUriprayogatvAdekasmin.h ye.atra yaugikAH (2\.8\.1490) tAddharmyAdanyato vR^ittAvUtdyA liN^gA.antare.api te | iti shUdravargaH 10 atra mUlashlokAH 46 || xe || (2\.8\.1491) ityamarasiMhakR^itau nAmaliN^gAnushAsane dvitIyaH kANDo (2\.8\.1492) bhUmyA.a.adiHsA.aN^ga eva samarthitaH | atra muulashlokAH 735 (2\.8\.1493) sarve cha militvA 750 pra kA mU shlo 281 | xe shlo 18 sarve mi 299 | (2\.8\.1494) evaM mU shlo 1017 xe shlo 32 sarve mi 1049 ## \medskip\hrule\obeylines \medskip {\rm Please send corrections to sanskrit@cheerful.com} {\rm Last updated \today} \end{document}