% Text title : Gayatri Mantra VidhAnam % File name : gAyatrImantravidhAnam.itx % Category : devii, devI, mantra, gAyatrI % Location : doc\_devii % Author : Traditional % Transliterated by : Durga Sharma % Proofread by : Durga Sharma % Latest update : June 28, 2026 % Send corrections to : sanskrit at cheerful dot c om % % This text is prepared by volunteers and is to be used for personal study % and research. The file is not to be copied or reposted for promotion of % any website or individuals or for commercial purpose without permission. % Please help to maintain respect for volunteer spirit. % \documentstyle[11pt,multicol,itrans]{article} #include=ijag.inc #endwordvowel=.h \portraitwide \parindent=100pt \let\usedvng=\Largedvng % for 1 column \pagenumbering{itrans} \def\engtitle#1{\hrule\medskip\centerline{\LARGE #1}} \def\itxtitle#1{\medskip\centerline{\LARGEdvng #1}\medskip\hrule} \def\endtitles{\medskip\obeyspaceslines} %% \begin{document} \engtitle{.. Gayatri Mantra Vidhanam ..}## \itxtitle{.. gAyatrImantravidhAnam ..}##\endtitles ## ##First one should do the shApavimochana and utkIlana## \section{shApavimochanAni} brahmashApavimochanam \- viniyogaH \- OM asya shrIbrahmashApavimochanamantrasya brahmA R^iShiH,gAyatrIchChando bhukti\-muktipradA brahmAnugR^ihItA brahmashApavimochanI gAyatrIshaktirdevatA brahmashApavimochanArthe jape viniyogaH | mantraH \- \ldq{}OM gAyatrIM brahmetyupAsIta yadrUpaM brahmavido viduH | tAM pashyanti dhIrAH sumanasA vAchAmagrataH ||\rdq{} OM vedAntanAthAya vidmahe hiraNyagarbhAya dhImahi | tanno brahma prachodayAt || OM devi ! gAyatrI ! tvaM brahmashApAd vimuktA bhava || vashiShThashApavimochanam \- viniyogaH \- OM asya shrIvashiShThashApavimochanamantrasya nigrahAnugrahakartA vashiShTha R^iShirvishvodbhavA gAyatrIchChando vashiShThanugR^ihItA gAyatrIshaktirdevatA vashiShThashApavimochanArthe jape viniyogaH | mantraH \- \ldq{}so.ahamarkamayaM jyotirarkajyotirahaM shivaH | AtmajyotirahaM shuklaH sarvajyoti raso.asmyaham ||\rdq{} OM devi ! gAyatrI! tvaM vashiShThashApAd vimuktA bhava || vishvAmitrashApavimochanam \- viniyogaH \- OM asya shrI vishvAmitrashApavimochanamantrasya nUtanasR^iShTikarttA vishvAmitra R^iShirvAgdehA gAyatrI ChandaH, vishvAmitranugR^ihItA gAyatrIshaktirdevatA vishvAmitrashApavimochanArthe jape viniyogAyaH | mantraH \- \ldq{}OM gAyatrIM bhajAmyagnimukhIM vishvagarbhA yadudbhavAH | devAshchakrire vishvasR^iShTiM yanmukhAnniH sR^ito .akhilavedagarbhaH ||\rdq{} tAM kalyANImiShTakarIM prapadye | OM devi ! gAyatri! tvaM vishvAmitrashApAd vimuktA bhava || shukrashApavimochanaM viniyoga\- OM asya shrIshukashApavimochanamantrasya sa~njIvanakarttA shukaR^iShiH kAmadughA gAyatrI ChandaH shukAnugR^ihItA gAyatrI shaktidevatA shukashApavimochanArthe jape viniyogAyaH | mantraH \- \ldq{}OM IdR^ishIM chaiva gAyatrIM dhyAyedyastu nityashaH | sarvaM pApaM parityajya sa gachChet paramaM padm ||\rdq{} OM bhagavati ! gAyatri ! tvaM shukashApAd vimuktA bhava || varuNashApavimochanam \- viniyogaH \- OM asya shrI varuNashApavimochanamantrasya gautamavAmadevasaptasAgarA R^iShayaH anuShTup Chando varuNo devatA varuNashApavimochanArthe jape viniyogaH | mantraH \- \ldq{}OM dhAmno dhAmno rAjannito varuNaH no mu~nchaH | yadApo.aghniyA varuNeti shapAmahe tato varuNano mu~nchaH ||\rdq{} OM bhagavati ! gAyatri! tvaM varuNashApAd vimuktA bhava || agnishApavimochanam \- viniyogaH \- OM asya shrIagnishApavimochanamantrasya chatuHshR^i~NgavAmadevo R^iShirgAyatrI Chando.agneranugR^ihItA gAyatrI shaktirdevatA agnishApavimochane jape viniyogaH | mantraH \- \ldq{}OM shIrShaNvantI karNavantI viSharUpA bhaya~NkarI prachodayAt naH yo dhiyo dhImahi devasya bhargo vareNyaM savitustat | yadagrahiNyau dihAhyatvAvitatya yojayA suvahan huM phaT ||\rdq{} OM bhagavati ! gAyatri! tvamakhilAgnishApAd vimuktA bhava || prArthanA mantraH \- OM aho devi mahAdevi sandhye vidye sarasvati ! ajare amare chaiva brahmayonirnamo.astu te || OM devi gAyatri tvaM brahmashApAdvimuktA bhava, vasiShThashApAdvimuktA bhava, vishvAmitrashApAdvimuktA bhava, shukashApAdvimuktA bhava, varuNashApAdimuktA bhava, agnishApAdvimuktA bhava || utkIlanam \- OM OM OM OM OM OM OM OM OM hauM jUM saH bhUH tatsaviturvareNyaM saH jUM hauM OM | OM OM OM OMOMOMOM OM OM hauM jUM saH bhuvaH bhargo devasya dhImahi saH jUM hauM OM | OM OM OM OM OM OM OM OM OM hauM jUM saH svaH dhiyo yo naH prachodayAt saH jUM hauM OM | OM bhagavati gAyatri tvamutkIlitA bhava || gAyatrImantraviniyogaH \- OMkArasya brahmA R^iShigAryatrI ChandaH, paramAtmA devatA, OM bhUrbhavaH svariti mahAvyAhR^itInAM parameShThI prajApatiR^iShiH, gAyatryuShNiganuShTubhaChandAsi, agnivAyusUryA devatAH, tatsaviturityasya vishvAmitraR^iShirgAyatrI ChandaH savitA devatA jape viniyogaH | ##Note- Gayatri have three parts :- Pranav, Vyahriti and Main Gayatri## karanyAsaH \- OM tatsaviturvareNyaM a~NguShThAbhyAM namaH | bhargo devasya tarjanIbhyAM namaH | dhImahi madhyamAbhyAM namaH | dhiyo yo anAmikAbhyAM namaH | naH prachodayAt kaniShThikAbhyAM namaH | OM tatsaviturvareNyaM bhargo devasya dhImahi dhiyo yo naH prachodayAt karatalakarapR^iShThAbhyAM namaH || ShaDa~NganyAsaH \- OM tatsaviturvareNyaM hR^idayAya namaH | bhargo devasya shirase svAhA | dhImahi shikhAyai vaShaT | dhiyo yo kavachAya hum | naH prachodayAt netratrayAya vauShaT | OM tatsaviturvareNyaM bhargo devasya dhImahi dhiyo yo naH prachodayAt astrAya phaT || vyApakanyAsaH \- OM bhUH pAdAdishiraHparyantaM vyApayAmi | OM bhuvaH shirasaH pAdaparyantaM vyApayAmi | OM svaH sarvA~NgeShu vyApayAmi | OM mahaH antarAtmani vyApayAmi | OM janaH sarvanADIShu vyApayAmi | OM tapaH sarvachaitanye vyApayAmi | OM satyaM sarvato mayi vyApayAmi || akSharanyAsaH \- tat hR^idi | sa vAmabAhau | vi dakShiNabAhau | tu vAmapAde | rva dakShiNapAde | re nAbhau | NyaM kaNThe | bhaH mukhe | rgaH dakShiNanetre | de vAmanetre | vasya bhrUmadhye | dhI lalATe | ma shirasi | hi shikhAyAm | dhi dakShiNakarNe | yo vAmakarNe | yo nAsikAyAm | naH mukhamaNDale | pra hR^idi | cho nAbhau | da yA guhye | yAt sarvA~NgeShu || mAtR^ikAnyAsaH \- aM shirasi | AM mukhe | iM dakShiNanetre | IM vAmanetre | uM dakShiNakarNe | UM vAmakarNe | R^iM dakShiNanAsAyAm | R^IM vAmanAsAyAm | L^iM dakShiNagaNDe | L^IM vAmagaNDe | eM oShThe | aiM jihvAyAm | oM kaNThe | auM hR^idi | aM nAbhau | aH mUlAdhAre | kaM khaM gaM ghaM ~NaM dakShiNabAhau | chaM ChaM jaM jhaM ~naM vAmabAhau | TaM ThaM DaM DhaM NaM dakShiNapAde | taM thaM daM dhaM naM vAmapAde | paM phaM baM bhaM maM udare | yaM raM laM vaM hR^idi | shaM ShaM saM haM kShaM sarvA~NgeShu || chakranyAsaH \- OM bhUH mUlAdhAre | OM bhuvaH svAdhiShThAne | OM svaH maNipUre | OM mahaH anAhate | OM janaH vishuddhau | OM tapaH Aj~nAchakre | OM satyaM sahasrAre || tatsaviturvareNyaM mUlAdhAre | bhargo devasya svAdhiShThAne | dhImahi maNipUre | dhiyo yo anAhate | naH vishuddhau | prachodayAt Aj~nAyAm | OM sahasrAre || hR^idayanyAsaH \- OM hR^idayakamale gAyatryai namaH | bhargaH prANeShu | devaH chitte | dhImahi buddhau | dhiyaH Atmani | prachodayAt parabrahmaNi || sarvA~NganyAsaH \- OM gAyatryai namaH shirasi | OM sAvitryai namaH mukhe | OM sarasvatyai namaH hR^idi | OM vedamAtre namaH nAbhau | OM brahmashaktyai namaH sarvA~NgeShu | OM paraM jyotiH mayi sadA virAjatAm || padanyAsaH \- OM tat dakShiNapAdA~NguShThe namaH | sa vAmapAdA~NguShThe namaH | vi dakShiNatarjanIpAdA~Ngulau namaH | tu vAmatarjanIpAdA~Ngulau namaH | rva dakShiNamadhyapAdA~Ngulau namaH | re vAmamadhyapAdA~Ngulau namaH | NyaM dakShiNAnAmikApAdA~Ngulau namaH | bhargo vAmAnAmikApAdA~Ngulau namaH | devasya dakShiNakaniShThikApAdA~Ngulau namaH | dhImahi vAmakaniShThikApAdA~Ngulau namaH | dhiyo yo dakShiNapAdatale namaH | naH prachodayAt vAmapAdatale namaH | OM bhUrbhuvaH svaH sarvapAdayornamaH || bIjanyAsaH \- asya shrIgAyatrImahAmantrasya bIjAnyAsaH | OM aM hR^idayAya namaH | AM shirase svAhA | iM shikhAyai vaShaT | IM kavachAya hum | uM netratrayAya vauShaT | UM astrAya phaT | R^iM dakShiNabAhave namaH | R^IM vAmabAhave namaH | L^iM dakShiNapAdAya namaH | L^IM vAmapAdAya namaH | eM nAbhyai namaH | aiM kaNThAya namaH | OM mukhAya namaH | auM lalATAya namaH | aM sarvA~NgeShu namaH | aH parabrahmaNe namaH || || iti bIjanyAsaH || shaktinyAsaH \- asya shrIgAyatrImahAmantrasya shaktinyAsaH | OM gAyatryai hR^idayAya namaH | OM sAvitryai shirase svAhA | OM sarasvatyai shikhAyai vaShaT | OM vedamAtre kavachAya hum | OM brahmashaktyai netratrayAya vauShaT | OM parAshaktyai astrAya phaT || OM ichChAshaktyai hR^idi namaH | OM j~nAnashaktyai shirasi namaH | OM kriyAshaktyai sarvA~NgeShu namaH || || iti shaktinyAsaH || kIlakanyAsaH \- asya shrIgAyatrImahAmantrasya kIlakanyAsaH | OM tat hR^idayAya namaH | OM savituH shirase svAhA | OM vareNyaM shikhAyai vaShaT | OM bhargaH kavachAya hum | OM devasya netratrayAya vauShaT | OM dhImahi astrAya phaT | OM dhiyo guhyAya namaH | OM yo nAbhyai namaH | OM naH kaNThAya namaH | OM prachodayAt sarvA~NgeShu namaH || || iti kIlakanyAsaH || vyAhR^itinyAsaH \- asya shrIgAyatrImahAmantrasya vyAhR^itinyAsaH | OM bhUH hR^idayAya namaH | OM bhuvaH shirase svAhA | OM svaH shikhAyai vaShaT | OM bhUH kavachAya hum | OM bhuvaH netratrayAya vauShaT | OM svaH astrAya phaT || OM bhUH pAdayoH namaH | OM bhuvaH nAbhau namaH | OM svaH brahmarandhre namaH || || iti vyAhR^itinyAsaH || saptavyAhR^itinyAsaH \- asya shrIgAyatrImahAmantrasya saptavyAhR^itinyAsaH | OM bhUH mUlAdhAre namaH | OM bhuvaH svAdhiShThAne namaH | OM svaH maNipUre namaH | OM mahaH anAhate namaH | OM janaH vishuddhau namaH | OM tapaH Aj~nAchakre namaH | OM satyaM sahasrAre namaH || OM bhUrbhuvaHsvarmaharjanastapaHsatyaM sarvA~NgeShu vyApayAmi namaH || || iti saptavyAhR^itinyAsaH || chaturviMshatyakSharanyAsaH \- asya shrIgAyatrImahAmantrasya chaturviMshatyakSharanyAsaH | tat hR^idayAya namaH | sa shirase namaH | vi shikhAyai namaH | tu dakShiNabAhave namaH | rva vAmabAhave namaH | re dakShiNahastAya namaH | NyaM vAmahastAya namaH | bhaH kaNThAya namaH | rgaH mukhAya namaH | de dakShiNanetrAya namaH | vasya vAmanetrAya namaH | dhI bhrUmadhyAya namaH | ma lalATAya namaH | hi mastakAya namaH | dhi dakShiNakarNAya namaH | yo vAmakarNAya namaH | yo nAsikAyai namaH | naH oShThayoH namaH | pra jihvAyai namaH | cho hR^idayAya namaH | da nAbhyai namaH | ya guhyAya namaH | At mUlAdhArAya namaH | OM sarvA~NgeShu namaH || || iti chaturviMshatyakSharanyAsaH || tripadAnyAsaH \- asya shrIgAyatrImahAmantrasya tripadAnyAsaH | prathamapadaM OM tatsaviturvareNyaM hR^idayAya namaH || dvitIyapadaM bhargo devasya dhImahi shirase svAhA || tR^itIyapadaM dhiyo yo naH prachodayAt shikhAyai vaShaT || tatsaviturvareNyaM kavachAya hum | bhargo devasya dhImahi netratrayAya vauShaT | dhiyo yo naH prachodayAt astrAya phaT || || iti tripadAnyAsaH || gAyatrIhR^idayanyAsaH \- asya shrIgAyatrImahAmantrasya gAyatrIhR^idayanyAsaH | OM gAyatryai hR^idayAya namaH | OM sAvitryai shirase svAhA | OM sarasvatyai shikhAyai vaShaT | OM vedamAtre kavachAya hum | OM brahmarUpiNyai netratrayAya vauShaT | OM parajyotiShe astrAya phaT || tatsaviturvareNyaM hR^idayakamale nyaset | bhargo devasya dakShiNahR^idayabhAge nyaset | dhImahi vAmahR^idayabhAge nyaset | dhiyo buddhau nyaset | yo chitte nyaset | naH prANeShu nyaset | prachodayAt Atmani nyaset || OM gAyatrIhR^idayadevyai namaH || || iti gAyatrIhR^idayanyAsaH || devatAnyAsaH \- asya shrIgAyatrImahAmantrasya devatAnyAsaH | OM brahmaNe shirasi namaH | OM viShNave hR^idi namaH | OM rudrAya kaNThe namaH | OM sAvitre nAbhau namaH | OM gAyatryai hR^idayakamale namaH | OM sarasvatyai jihvAyai namaH | OM agnaye mukhe namaH | OM sUryAya netrayoH namaH | OM chandrAya lalATe namaH | OM prajApataye mUlAdhAre namaH | OM paramAtmane sahasrAre namaH || || iti devatAnyAsaH || lokanyAsaH \- asya shrIgAyatrImahAmantrasya lokanyAsaH | OM bhUrlokAya pAdayoH namaH | OM bhuvarlokAya jAnubhyAM namaH | OM svarlokAya UrubhyAM namaH | OM maharlokAya nAbhyai namaH | OM janalokAya hR^idayAya namaH | OM tapolokAya kaNThAya namaH | OM satyalokAya brahmarandhre namaH || saptalokAn svadehe chintayet | sarvalokamayaM dehaM bhAvayet || || iti lokanyAsaH || tattvanyAsaH \- asya shrIgAyatrImahAmantrasya tattvanyAsaH | OM pR^ithivItattvAya pAdayoH namaH | OM ApastattvAya guhye namaH | OM tejastattvAya nAbhyai namaH | OM vAyutattvAya hR^idayAya namaH | OM AkAshatattvAya kaNThAya namaH | OM manastattvAya bhrUmadhye namaH | OM buddhitattvAya lalATe namaH | OM aha~NkAratattvAya shirasi namaH | OM prakR^ititattvAya sahasrAre namaH | OM puruShatattvAya sarvA~NgeShu namaH | OM parabrahmatattvAya Atmani namaH || || iti tattvanyAsaH || dikpAlanyAsaH \- asya shrIgAyatrImahAmantrasya dikpAlanyAsaH | OM indrAya pUrvadishi namaH | OM agnaye Agneyadishi namaH | OM yamAya dakShiNadishi namaH | OM naiR^itaye naiR^ityadishi namaH | OM varuNAya pashchimadishi namaH | OM vAyave vAyavyadishi namaH | OM kuberAya uttaradishi namaH | OM IshAnAya IshAnadishi namaH | OM brahmaNe Urdhvadishi namaH | OM anantAya adhodishi namaH | dashadikpAlAn svadehe pratiShThApya sarvato rakShAM bhAvayet || || iti dikpAlanyAsaH || kAlanyAsaH \- asya shrIgAyatrImahAmantrasya kAlanyAsaH | OM kShaNAya pAdayoH namaH | OM lavAya gulphayoH namaH | OM nimeShAya jAnubhyAM namaH | OM muhUrtAya UrubhyAM namaH | OM ahorAtrAya nAbhyai namaH | OM pakShAya hR^idayAya namaH | OM mAsAya kaNThAya namaH | OM R^itave mukhe namaH | OM ayanAya lalATe namaH | OM saMvatsarAya shirasi namaH | OM kAlAya sahasrAre namaH | OM mahAkAlAya sarvA~NgeShu namaH || kAlaM brahmasvarUpaM dhyAtvA sarvaM gAyatrImayaM bhAvayet || || iti kAlanyAsaH || prANanyAsaH \- asya shrIgAyatrImahAmantrasya prANanyAsaH | OM prANAya hR^idayAya namaH | OM apAnAya mUlAdhAre namaH | OM samAnAya nAbhyai namaH | OM udAnAya kaNThAya namaH | OM vyAnAya sarvA~NgeShu namaH || OM nAgAya udare namaH | OM kUrmAya netrayoH namaH | OM kR^ikarAya kaNThe namaH | OM devadattAya mukhe namaH | OM dhana~njayAya sarvadehe namaH || sarvaprANashaktiM gAyatryAtmikAM dhyAtvA svadehe pratiShThApayet || || iti prANanyAsaH || ## There are many types of nyāsa described in the Brihad Sadhana | However, as far as practicable, only Kara Nyasa and Sadanga Nyasa should be practiced,as these are generally sufficient for most practitioners | After that one should show the 24 Mudras## sumukhaM sampuTaM chaiva vitataM vistR^itaM tathA | dvimukhaM trimukhaM chaiva chatuHpa~nchamukhaM tathA || ShaNmukhamathomukhaM chaiva vyApakA~njalimeva cha | shakaTaM yamapAshaM cha grathitaM sammukhonmukham || pralambaM muShTikaM chaiva matsyaM kUrmaM varAhakam | siMhAkrAntaM mahAkrAntaM mudgaraM pallavaM tathA || ##After jAp one should show last 8 mudras## surabhi, j~nAna, vairAgya, yoni, sha~,Nkha pa~nja,ka li~Nga, nirvANa gAyatrI mahAmantraH \- OM bhUrbhuvaH svaH | tatsaviturvareNyaM bhargo devasya dhImahi | dhiyo yo naH prachodayAt || ## Nyasas are different in different texts, some are given here. Note- If there is no time, then doing (shApavimochana) is enough. One should recite this text before reciting lekhinIshvarItrishati as a qualification. Encoded and proofread by Durga Sharma \medskip\hrule\obeylines Please send corrections to sanskrit@cheerful.com Last updated \today https://sanskritdocuments.org \end{document}