% Text title : Shri Mahaganapati Sahasranama Stotram Sabhashyam % File name : mahAgaNapatisahasranAmastotraMsabhAShyam.itx % Category : ganesha, sahasranAma, stotra, vyAkhyA % Location : doc\_ganesha % Author : bhAskararAyadIkShita % Proofread by : Narendran Madathil % Description/comments : From Vighneshvara-stuti-manjari 2. See corresponding stotram % Latest update : August 16, 2026 % Send corrections to : sanskrit at cheerful dot c om % % This text is prepared by volunteers and is to be used for personal study % and research. The file is not to be copied or reposted for promotion of % any website or individuals or for commercial purpose without permission. % Please help to maintain respect for volunteer spirit. % \documentstyle[11pt,multicol,itrans]{article} #include=ijag.inc #endwordvowel=.h \portraitwide \parindent=100pt \let\usedvng=\Largedvng % for 1 column \pagenumbering{itrans} \def\engtitle#1{\hrule\medskip\centerline{\LARGE #1}} \def\itxtitle#1{\medskip\centerline{\LARGEdvng #1}\medskip\hrule} \def\endtitles{\medskip\obeyspaceslines} %% \begin{document} \engtitle{.. Shri Mahaganapati Sahasranama Stotram Sabhashyam ..}## \itxtitle{.. shrI mahAgaNapati sahasranAmastotraM sabhAShyam ..}##\endtitles ## shrIvighneshvarAya namaH | shrI bhAskararAyadIkShita praNIta khadyota bhAShyasa~Ngrahayutam | gurureva gatirgurumeva bhaje, gurUNaiva sahAsmi, namo gurave | namo guroH paramaM, shishurasmi guroH matirasti gurau mama, pAhi guro || gaNesha vaH pAyAt praNamata gaNeshaM jagadidaM gaNeshena trAtaM nama iha gaNeshAya mahate | gaNeshAnnAstyanyattrijagati gaNeshasya mahimA gaNeshe machchittaM nivasatu gaNesha tvamava mAm || iha khalu sarvavedAntasaMvedyaM akhaNDaM sat chid AnandaM nirastatrividhabhedaM avA~NmanasagocharaM svaprakAshaM muktopasR^ipyaM paraM brahma | tannirvikalpena tadviShayakasavilAsAj~nAnanivR^ittyA kaNThachAmIkaranyAyena tadAtmatAvAptirUpo mokSha ityavivAdam | sa cha nirvikalpaH shuddhachittAnAmeva na malinAshayAnAm | chittashuddhau tu shrautasmArtakarmANi tattadvarNAshramochitAni vede karmakANDasamadhigamyAni bahira~NgopAyAH | tasyaiva brahmaNaH saguNa\-nirguNabhedena dvividhasya upAsanAni vede rahasyataropaniShatkANDasamadhigamyAni antara~NgopAyAH | bahira~NgAnuShThAna\-shIlAnAmeva tvantara~NgAnuShThAne.adhikAraH | saguNaM tu rUpamupAsakAnugrahArthaM kalpitameva ityupAsakaruchivaichitryeNa nAnAvidham | teShu \ldq{}AdityamambikAM viShNuM gaNanAthaM maheshvaram\rdq{} iti smR^ityuktarUpANi tattadavAntaramUrtibhedAshcha tattajjanmAyAtasaMskArAnuguNye nopAsyAnIti sarve.api IshvarA eva | ata eva purANAnyapi tattadupAsakAnujighR^ikShayA pravR^ittAni tasya tasyaiva sarvottamatvam, anyeShAM tato.apakarShaM cha, nahinindAnyAyena pratipAdayanti | kalpabhedena ekasmAdanyeShAmutpattiH sambhavatItyAdikamAkareShu spaShTam | tatra gaNapativiShaye herammbopaniShadgaNeshopaniShadAdyAH shrutayaH, aidamparyeNa gANapatantrANi, gaNeshopapurANaM, purANAntareShvapi tatra tatra sarvottamatva\-nirUpaNabhAgAshcha, iti shatashaH pramANAni tattadvidAM spaShTAni || tadupAsanaM chaikAkSharaShaDakSharAShTAviMshatyakSharAdi \- bahuvidhagaNapatimantrajapAdirUpaM bahuvidham | svatantratayA sahasranAmastavapATho.api | sahasranAmastavasyApi purANatantrabhedena bahuvidhasya madhye.ayameva bahubhirupAsakaiH parigR^ihIta ityayameva vyAkriyate || gaNeshapurANe tAvadupAsanAkhaNDe \- \ldq{}aShTAdashapurANAni \- vistarAchChrAvitAni naH | anyeShAmapi shushrUShA vartate vahnisambhava\rdq{} , iti sUtaM prati R^iShINAM prashne purANamavatArthaM katichid AkhyAnAni nirvarNya ShaTtriMshamadhyAyamArabhya gR^itsamadopAkhyAnaM pravartitam | tadIyakShutAt tripurAsurasyotpattiH, tasya tapaH, tasmai varadAnaM, tasya trailokyajayaH, shivena saha yuddhaM, shivaparAjayaH, nAradaM prati shivakR^itaprashnaH, nAradavAkye \- \ldq{}yuddhAya gantukAmena nArchito gaNapastvayA | ataH parAbhavaM prApto.asyagninetra pinAkadhR^ik\rdq{} ityAdi | tataH, \ldq{}so.atapyata tapo.atyugraM dasha varShANi sha~NkaraH | tatastasya mukhAmbhojAnnirgato.abhUtpumAn paraH | pa~nchavaktro dashabhujo bhAlachandraH shashiprabhaH | muNDamAlaH sarpabhUSho mukuTA~NgadabhUShaNaH | agnyarkashashino bhAbhistiraskurvan dashAyudhaH\rdq{} ityAdinA gaNeshAvirbhAvatatprasAdavaradAnAdikaM uktvA, \ldq{}tataH svanAmnAmavadat sahasraM tasmai gaNeshaH praNatAya divyam | shivasya bhaktyA parituShTachitto jayapradaM kAmakaraM janAnAm || \ldq{} ityAdinA tapaH samAptiH pa~nchachatvAriMshe.adhyAye varNitA || tata uttare.adhyAye brahmANaM prati vyAsakR^itaprashnaH \- \ldq{}vyAsa uvAcha || kathaM nAmnAM sahasraM svaM gaNesha upadiShTavAn | shivAyaitanmamAchakShva lokAnugrahatatpara !\rdq{} iti | tataH brahmovAcha | \ldq{}deva\rdq{} evaM purArAtiH ityAdishlokachatuShTayena pUrvoktavistR^itakathAyAH sa~NkShepeNAnuvAdaH | tadidaM stotraM gaNeshapurANe ShaTchatvAriMshattamAdhyAyarUpam | atra pUrvapIThikA\- bhAgaH pa~nchashlokAtmakaH | madhye nAmabhAgaH sArdhaShaTShaShaShTyuttarashata\-shlokAtmakaH | antyaH phalashrutibhAgaH sArdhatrichatvAriMshat shlokAtmakaH | saMhatya pa~nchadashottare dve shate shlokAnAmuktvA saptachatvAriMshe.adhyAye punaryuddhaM tripurasaMhArAdikaM choktvA tripurAkhyAnamupasaMhR^itam || evaM vyAsena pR^iShTamarthaM dInajanAnujighR^ikShayopadidikShurbhagavAn brahmA \ldq{}sahasranAmamantro.ayaM japitavyaH shubhAptaye\rdq{} iti mantrajapaM vidhAya gurusampradAyashuddhimantareNa labdhasya phalAnAvahatvAdguruparamparAj~nAnAvashyakatvaM dhvanayitumAkhyAyikAM pUrvaM vistR^itya varNitAmapi punaH sa~NkShipyAnuvadati vyAsa uvAcha | kathaM nAmnAM sahasraM svaM gaNesha upadiShTavAn | shivAyaitanmamAchakShva lokAnugrahatatpara ! || 1|| brahmovAcha \- deva evaM purArAtiH puratrayajayodyame | archanAdgaNeshasya jAto vighnAkulaH kila || 2|| manasA sa vinirdhArya tatastadvighnakAraNam | mahAgaNapatiM bhaktyA samabhyarchya yathAvidhi || 3|| vighnaprashamanopAyamapR^ichChadaparAjitaH | santuShTaH pUjayA shambhormahAgaNapatiH svayam || 4|| sarvavighnaikaharaNaM sarvakAmaphalapradam | tatastasmai svakaM nAmnAM sahasramidamabravIt || 5|| evaM pUrvAdhyAyairuktarItyA uktaM cha | \ldq{}gurukramamavij~nAyopAste yaH sveShTadevatAm | sopAstirniShphalA j~neyA bhasmanyarpitahavyavat | tasmAdyatnena vij~neyA mUlAdguruparamparA\rdq{} iti | sA yathA \- sarveShAM gANapatamantrANAM AdigururgaNesha eva | tato gaNakrIDastato vikaTa ityAdikrameNa kulAkhyA guravo nava | tataH surAnandAdayo vidyAguravo.api nava | tataH santAnaguravo vinAyakAdayo viMshatiH | eteShu pratyekaM divyaughAH siddhaughA mAnavaughAshcheti tredhA vibhAgo gurumukhAdavaseyaH | tatpashchAtkapilAdivyAsaparyantA ekaviMshatiH | tato gaNakAdi\-sha~NkarAchAryAntA dvichatvAriMshat | sambhUyaikottaraM shataM guravo vidyAraNyashrIpAdairvidyArNave pratipAditAH | teShAM vishiShTanAmAni tatraiva draShTavyAni\rdq{} | prAyeNAsmiMstotre prAthamikanAmashatadvayamadhye tAni sarvANi vyaktIbhavantIti rahasyam | sha~NkarabhagavatpAdebhyo.arvAchInA tu svanAthaparyantA guruparamparA svasvadeshikamukhAdevAvagantavyA gurUpasadanakramamAha \- mahAgaNapatimiti | guroH prasAdaphalamAha \- santuShTa iti | upadeshakramamAha \- sarvavighneti | akhilAniShTabAdhakeShu upAyeShu asya mukhyatvakathanAya \- eketi | chaturvargasAdhanatva\-kathanAya \- sarvakAmeti | IdR^ishaguruparamparAmUlabhUto gaNesha eva shiShyabhaktimAhAtmyAt svamukhenaiva svakIyaM mahAmantraM enamupAdikShat ityAha \- svakamabravIditi | tatashchAnyairapi ayaM mantraH proktaguruparamparAgateShvanyatamaM guruM bhaktyA santoShya tanmukhAdeva labdhvA japanIyaH, na pustakamAtreNa gR^ihItvA japtavya iti tAtparyArthaH | athopadeshaviShayasya laukikatvAt vyUDhAdivatsvayameva tatsvarUpaM vidhyapekShitatvAtpradarshayati gaNeshvara ityAdinA.anantAnantasaukhyada ityantena || gaNesho gANapatyAnAM gaNadIkShAprabhurmataH | gaNeshvaro gaNakrIDo vikaTo vighnanAyakaH || durmukhaH sumukho buddho vighnarAjo gaNAdhipaH | ete kulAkhyA guravaH tattejasi vibhAvayet || surAnandaH pramodashcha herambashcha mahotkaTaH | sha~Nkaro lambakarNashcha meghanAdo mahAbalaH || gaNa~njayo navaite tadvidyAnAmavatArakAH | vinAyako virUpAkSho buddhaH shUro varapradaH || ete pa~nchaiva divyaughAH, vijayo durjayo jayaH | kavIshvarashcha brahmamaNyo nidhIshaH siddha sa.nj~nakAH || gajAdhirAjo duHkhAriH sadyojAtaH sukhAvahaH | parAtmA sarvabhUtAtmA mahAnAdaH shubhAnanaH || bAla (bhAla)chandro navaite cha mAnavaughAH prakIrtitAH | tatashcha bAlachandrAntAM pUjayedguru santatim || kapilAd vyAsaparyantaM ekaviMshati sa~NkhyakAH | (kapilo.atrirvasiShThashcha sanakashcha sanandanaH || bhR^iguH sanatsujAtashcha vAmadevashcha nAradaH | gautamaH shunakaH shaktirmArkaNDeyashcha kaushikaH || parAsharaH shukachaivA~NgirAH kaNvastathaiva cha | jAbAlishcha bharadvAjo vedavyAsastathaiva cha || gaNakaH subhago nityo nityAlambashva shAshvataH | pUrNAnandaH parAnandaH subhaktaH padmalochanaH || kAmapAlo budhashreShTho gajavaktro gaNapriyaH | bhUtesho bAlalIlashcha kumAro bodhano haraH || satyalIlaH sulIlashcha vikaTo dhUmravarNakaH | nandipriyo nandihAso devIputro dhaneshvaraH || vishvambharI vishAlAkSho vighnahartA vinAyakaH | kUShmANDeshaH kapardI cha shivaH kAlo mahIdharaH || gauDAdi sha~NkarAntAshcha sapta prAgIritAshcha ye | (gauDaH pAvaka eva cha | pArAsharyaH satyanidhI | rAmachandrastataH param | govindaH sha~NkarAchAryaH ||) triShaShTisammitA hyete guravaH siddhidAyakAH | pUjitAH saMsmR^itA nityaM sarvepsitaphalapradAH || shrImAyAsmarabIjAdyAH siddhAntAchAryanamontakAH | (shrIvidyArNavetantre prathamAshvAse shlo\. 251\-264) asya shrI mahAgaNapatisahasranAmastotramahAmantrasya | gaNeshaR^iShiH | anuShTup ChandaH | shrImahAgaNapatirdevatA | gaM bIjaM | tuM gaM shaktiH | svAhA kIlakaM | shrImahAgaNapatiprasAda sid.hdhyarthe nAmapArAyaNe viniyogaH || atha karanyAsaH | gAM a~NguShThAbhyAM namaH | gIM tarjanIbhyAM namaH | gUM madhyamAbhyAM namaH | gaiM anAmikAbhyAM namaH | gauM kaniShThikAbhyAM namaH | gaH karatalakarapR^iShThAbhyAM namaH || athA~nganyAsaH | gAM hR^idayAya namaH | gIM shirase svAhA | gUM shikhAyai vaShaT | gaiM kavachAya huM | gauM netratrayAya vauShaT | gaH astrAya phaT | bhUrbhuvassuvaromiti digbandhaH || dhyAnaM \- pa~nchavaktro dashabhujo lalATenduH shashiprabhaH | muNDamAlaH sarpabhUSho mukuTA~NgadabhUShaNaH || agnyarkashashino bhAbhiH tiraskurvan dashAyudhaH | sarvavighnaharo devaH taM dhyAyAmi divAnisham || atha lamityAdi pa~nchapUjA | laM pR^ithivyAtmane mahAgaNapataye gandhaM samarpayAmi | haM AkAshAtmane mahAgaNapataye puShpANi samarpayAmi | yaM vAyvAtmane mahAgaNapataye dhUpamAghrApayAmi | raM agnyAtmane mahAgaNapataye dIpaM darshayAmi | vaM amR^itAtmane mahAgaNapataye amR^itopahAraM nivedayAmi || (gaNeshvaro gaNakrIDaH iti a~NguShThAbhyAM namaH | kumAragururIshAnaH iti tarjanIbhyAM namaH | brahmANDa kumbhashchidvyomabhAlaH iti madhyamAbhyAM namaH | rakto raktAmbaradharaH iti anAmikAbhyAM namaH | sarvasadguru saMsevyaH iti kaniShThikAbhyAM namaH | luptavighnaH svabhaktAnAM iti karatalakarapR^iShThAbhyAM namaH | ChandashChando vapuH iti hR^idayAya namaH | niShkalo nirmalo nitya iti shirase svAhA | sR^iShTisthitilaya krIDa iti shikhAyai vaShaT | j~nAnaM vij~nAnamAnandaH iti kavachAya hum | aShTA~NgayogaH phalabhUH iti netratrayAya vauShaT | anantashakti sahitaH iti astrAya phaT | gajavadanamachintyaM tIkShNadaMShTraM triNetraM bR^ihadudaramasheShaM bhUtirAjaM purANam | amaravara supUjyaM raktavarNaM sureshaM pashupatisutamIshaM vighnarAjaM namAmi | iti kechit ) atha saharanAmastotraM prArambhaH | OM gaNeshvaro gaNakrIDo gaNanAtho gaNAdhipaH | ekadaMShTro(nto)vakratuNDo gajavaktro mahodaraH || 6|| OM viyadAdiprapa~nchasya samUho gaNa uchyate | tadAtmakastadIshashcha tena devo gaNeshvaraH(1) || 1|| sAkShAchChiShyo gaNeshasya gaNakrIDAbhidho guruH | tachChiShyo vikaTastasya shiShyo vai vighnanAya(sha)kaH || 2|| ityAdayo.apyabhedena gaNeshA eva deshikAH | mantrArambhe gurusmR^ityAvashyakatvena kIrtitAH || 3|| viyadAdigaNasyAntaH pravishya krIDanena vA | gaNakrIDa iti proktastatsR^iShTvetyAdivishruteH(2) || 4|| gaNanaM guNasa~NkhyAnAmathashabdAttu ma~Ngalam | kR^ite tayorbahuvrIhau gaNanAtha iti smR^itaH(3) || 5|| AdityavishvavasvAdyA rudrAntA gaNadevatAH | (##Footnotes##) (1) gaNeshAdyAshcha chatvAromUrtayo (1.1)brahmaNaspateH | avyaktAdyAstatvagaNAH brahmAdyA devatAgaNAH | anAdayo brahmagaNAH smR^itA eva tridhA gaNAH | gaNAtmakastadIshashcha tena devo gaNeshvaraH (1.2) || (brahma) (1.1) gaNeshaH gAlavaH mudgalaH sudhAkaraH iti |) (1.2) jagadrUpo gakArashcha NakAro brahmavAchakaH | tayoryoge gaNeshAya nAma tubhyaM namo namaH || (mudgale |) j~nAnArthavAchako gashcha Nashcha nirvANavAchakaH | tayoryoge paraM brahma gaNeshaM praNamAmyaham || (brahmavaivarte) (2) trividheShu gaNeShvantaH pravishya krIDanena cha | gaNakrIDa iti proktaH tatsR^iShTvetyAditaH shruteH || guNa nirguNarUpeNa chaturShvapi jagatsu cha | krIDakastu svasvarUpI gaNakrIDa iti smR^itaH || (brahma) (3) sarvAkArA mahAmAyA prakR^itirguNarUpiNI | tasyAH sattAdAyako.ayaM nirguNo gaNanAthakaH | chinmAyAsaMyogarUpI saguNo gaNanAthakaH || (brahmA) tadAdhipatyashAlitvAnmama devo gaNAdhipaH(1) || 6|| ekA mukhyA kevalA vA daMShTrA yasya gaNeshituH | bhUmyuddhAre jagannAshe vaikadaMShTraH sa kIrtyate(2) || 7|| (3)shuNDAdaNDasya vakratvAd vakratuNDa itIryate | shriyaM tanoti ramyANAM vikAro.apIti lokavAk || 8|| gajasyeva mukhaM yasya gajavaktraH sa uchyate (4) | anantakoTibrahmANDapUrNakukShirmahodaraH || 9|| lambodaro dhUmravarNo vikaTo vighnanAyakaH | sumukho durmukho buddho vighnarAjo gajAnanaH || 7|| ##(Footnotes)## (1) jagajjIveshvarANAM cha samUho gaNa uchyate | tadAdhipatyashAlitvAt devadevo gaNAdhipaH || sampraj~nAtAsampraj~nAtasamAdhInAM samUhakaH | gaNa ityeva kathitaH tadIshaH svamahimnigaH || pUrNa yogAtmako devo gaNesha iti kathyate | chaturvidhAnAM jagatAmadhipo.ayaM gaNAdhipaH | (brahmA) (2) ekashabdAtmikA mAyA dantaH sattAdharo mataH | tayorabhedasaMyoge chaikadanta iti smR^itaH | ekashabdaH pradhAnArthI dantashcha balavAchakaH | balaM pradhAnaM sarvasmAt ekadantaM namAmyaham || (brahmaiva ) (3) vakratuNDAdayashchAShTa hAvatArAH parAtmanaH | (3.1) vakratuNDaH, ekadantaH, mahodaraH, gajAnanaH, lambodaraH vikaTaH vighnarAja, dhUmravarNaH iti | (mudgala) kalA mAyA iti proktAH svAnandeshasya brahmaNaH || asampraj~nAtasamAdhi sthitirUpAH purAtanAH | vakrA vighnA iti proktAH vighnAH sattAtmakAH smR^itAH || tuNDena hanti tAndeva vakratuNDo mato budhaiH | (4) gajAtmakaM paraM brahma nirguNaM yasya vaktrakam | mukhachihnAjj~nAyate yaH sa eva gajavaktrakaH || brahmANDAlambanaM yasya kukShirlambodarastu saH | vAyorbIjaM dhUmravarNaM tadrUpatvAdasAvapi(1) || 10|| kaTa varShAvaraNayoriti dhAtoranAvR^iteH | vibhutvAda vikaTaH proktaH sa yasya vigataH kaTaH || 11|| vighnAnnayati bhaktaughAt vighnAnAmadhipo.atha vA | yadvA vihanti nayati prANino vighnanAyakaH(2) || 12|| ArambhAH shobhanA yena yasya shobhanamAnanam | sa eva sumukhastasmai sumukhAya namo namaH || 13|| duHsparshaM vA sudurdarshamagneH sUryasya vA mukham | tadrUpatvAdabhakteShu tathAtvAchchaiSha durmukhaH(3) || 14|| nityabuddhasvarUpatvAt avidyAvR^ittinAshanaH | yadvA jinAvatAratvAd buddha ityabhidhIyate(4) || 15|| vighnairvirAjate teShAM rAjA vighnastu vighnakaH | bhaktAdhInashcha rAjA cha vighnarAjastato mataH(5) || 16|| \ldq{}ana prANana\rdq{} ityasmAddhAtorNichi tato lyuTi | gajAnanayatItyarthe sAdhureSha gajAnanaH(6) || 17|| bhImaH pramoda AmodaH surAnando madotkaTaH | herambaH shambaraH shambhurlambakarNo mahAbalaH || 8|| ##(Footnotes)## (1) dhUmrAyante yatravarNA dhUmravarNaH sa IritaH | (2) vidyAnnayatyabhaktaughAn vighnAnAmadhipo.athavA | (3) duHsparshaM bA sudurdarshaM sUryAgnividyutAmiva tadvanmukhamabhaktAya durmukhAya namo namaH | (4) bud.hdhyArUDho buddha iti chittavR^itti prachAlakaH | (5) vighnaH kAlAtmakastasya virAjo niyAmakaH || (6) gajA satvamayI mAyA tasyAH sattApradAnataH | annAtprANado devo gajAnana maheshvaraH || gakAraH sarvagaM brahma gajAnana iti smR^itam | gajasya vaktrasaMyuktaH shivaputro gajAnanaH || duShTAnAM bhayakAritvAd bhIma ityuchyate budhaiH | iShTalAbhAtsukhaM yattu sa pramoda iti smR^itaH || 18|| tataH prAk sukhamAmoda iShTArthaprAptinishchayAt | (1)iShTArthabhogajanitaM sukhamAnanda uchyate || 19|| sa surotthaH surastho (rArtho)vA surAnandastadAtmanA | ata evAnyaviShayamoShAdAtmaikabhAnataH || 20|| madenAvaraNotkrAntyA madotkaTa iti smR^itaH | haH sha~Nkare raviH shabde shaivatantrapravartanAt || 21|| uddAmashauryavattvAdvA heramba iti kathyate(2) | shaM sukhaM tadvaraM shreShThaM yasminnasti sa shambaraH || 22|| shambaM vA kulishaM rAti yadvA salilavigrahaH | shambhustu shaM bhavatyasmAchChivAbhedena voditaH || 23|| yatra kvApi kR^itaM bhaktairAhvAnastavanAdikam | nAtidUra ivAkarNya lambakarNa iti smR^itaH || 24|| mahAnbalAsuro yena balitvAdvA mahAbalaH | (mahAbalA jitA yena balitvAdvA mahAbalaH) nanndano.alampaTo.abhIrurmeghanAdo gaNa~njayaH | vinAyako virUpAkSho dhIrashUro varapradaH || 9|| mahAgaNapatirbuddhipriyaH kShipraprasAdanaH | rudrapriyo gaNAdhyakSha umAputro.aghanAshanaH || 10|| nadiH samR^iddhivAchIti taddhetau lyuTi nandanaH || 25|| alampaTa samR^iddhatvAdala~NkAraH paTo.asya vA | abhIrurbhayashUnyatvAt a~NganArahito.atha vA || 26|| meghanAdaH prasiddhArtho meghAn nAdayatIti vA | ekaikaM yatnataH shatru~njayati prAkR^ito janaH || 27|| ##(Footnotes)## (1) iShTArtha bhogajanita Anandastu pramodakaH | tadAtmakaH pramodaH syAt iShTArthalAbha sambhavaH | Amodastanmayo devaH Amoda iti kathyate | (brahmA) (2) he jIvastu paro rambo dvibhedaparivarjitaH | sarvasAkShI paraM brahma heramboddAmashauryavAn | anAyAsAdayaM vyUhAn jayatIti gaNa~njayaH(1) || viH pakShirUpo jIvaughaH tannetR^itvAdvinAyakaH(2) || 28|| virUpAkSho visadR^ishairnetrairagniravIndubhiH | dhIrashUro dhairyashaurya\-sAmAnAdhi\-karaNyataH || 29|| varAn svapAdasevibhyo dadAtIti varapradaH(3) | gaNAH gulmAdayaH senAbhedAsteShu ya uttamaH || 30|| sthUlAstAnapi pAtIti mahAgaNapatirmataH | (4)buddhipriyaH saMshayaghno buddhiH syAnnishchayAtmikA || 31|| (5)kShipraprasAdanaH kShipraM bhaktairdhyAtaH prasIdati | rudrapriya iti prokto rudraikAdashinIpriyaH || 32|| (6)gaNAdhyakShastu ShaTtriMshattattvasandohapAlakaH | umAputrastu puMllokAtpArvatyA api tArakaH || 33|| mahodaro.apyasAvalpanaivedyainaiva tR^ipyati | ashanaM na dhanaM duHkhaharaNAdvA.aghanAshanaH(7) || 34|| ##(Footnotes)## (1) gaNAsurasya jetAyaM gaNa~njaya iti smR^itaH | (2) vigato nAyako yasya vinAyaka iti shrutaH | (brahmA) (3) dhIra dhairyavAn shUraH shauryavAMshcha varAnsvakAn | iShTAn sarvAndadAtIti pAtIti cha varapradaH | (brahmA) (4) viyadAdiprapa~nchasya samUho gaNa uchyate | tasya pAtA gaNapatiH shambhuputro gaNeshvaraH | vyAkR^itAvyAkR^itamayachaturNAM jagatAmapi | mahAgaNAH samUhAshcha mahAgaNapatiH patiH | (brahmA) (5) pa~nchachittavR^ittimayI buddhirmAyAmayI parA | tasyAH patirgaNeshAno buddhipriya iti smR^itaH | (brahmA) (6) rudrasya priyadatvAchcha rudrapriya iti smR^itaH | (7) aghasya pApasa.nj~nasya haraNAdaghanAshanaH || (brahmA)| kumAragururIshAnaputro mUShakavAhanaH | siddhipriyaH siddhipatiH siddhaH siddhivinAyakaH || 11|| avighnastumburuH siMhavAhano mohinIpriyaH | kaTako rAjaputraH shAlakaH sammito.amitaH || 12|| sanatkumArarUpo.api vidyAmupadishan guruH | skandapUrvabhavatvAdvA kumAragururIritaH(1) || 35|| IshAnaputra ityuktaH shitikaNThAtmajatvataH | unduruM vAhanIkR^itya khyAto mUShakavAhanaH(2) || 36|| siddhipriyaH priyA asyetyaNimAdyaShTasiddhayaH(3) | aNimAdyaShTasiddhInAM pAtA siddhipatistataH || 37|| gorakShAdimahAsiddharUpatvAt siddha uchyate | bhakte siddhIrvisheSheNa jayanM siddhivinAyakaH(4) || 38|| bhAvapradhAnanirdeshAdavitvaM pashutAM haran | vighnairvirahitatvAdvA.apyavighna iti kathyate || 39|| rorUyamANastumbena vaiNikairiti tumburuH | ime gAyanti vINAyAM etameveti hi shrutiH || 40|| mayUramUShakau yadvattathA siMho.api vAhanam | gauryA vA siMhavAhAyA abhedAtsiMhavAhanaH || 41|| mohinIshaH shivastasmAdabhinno mohinIpriyaH(5) | kaTamAvR^itiraj~nAnaM nIhAreNeti hi shruteH || 42|| kaTayatyAvR^iNotIti j~nAnadAnAtkaTa~NkaTaH | vareNyAkhyasya pR^ithivInetuH putravadAcharan || 43|| chandro vA putravadyasya rAjaputraH sa uchyate(6) | shaH parokShe.alakaH keshe yasyaikAMsho.apyachAkShuShaH || 44|| so.atIndriyaH shAlate.asau rAjateveti shAlakaH | a~NguShThamAtra ityAdi shrutyA vyApto.api sammitaH || 45|| mashakenApi nAgena sama ityapi cha shruteH | ##(Footnotes)## (1) sanatkumAramukhyAnAM vidyAmupadishan guruH | (brahmA) (2) steyaM brahma yasya vAhaH tena mUShakavAhanaH | (brahmA) (3) buddherharShamohadAtrI siddhirmAyAmayI parA | priyA yasya tu sA siddhiH aNimAdyaShTasiddhayaH | (brahmA) (4) bhaktAn siddhayA visheSheNa nayan siddhivinAyakaH | (brahmA) (5) mohinI pa~nchamI kanyA bhuvaneshIsamudbhavA | gaNeshasya priyA sA tu tenAyaM mohinIpriyaH | (6) mahArAj~nIsutashchAsmi kururAja suto.api vA | parimANaM tvaNu sthUlaM hrasvaM dIrghaM chaturvidham || 46|| tannAstItyamito.asthUlamanaNvityAditaH shruteH | kUShmANDasAmasambhUtirdurjayo dhUrvaho jayaH | bhUpatirbhuvaneshAno bhUtAnAmpatiravyayaH || 13|| vishvakartA vishvamukho vishvarUpo nidhirghR^iNiH | kaviH kavInAmR^iShabho brahmaNyo brahmaNaspatiH || 14|| kUShmAMNDasAmasambhUtiH kUShmANDairjuhuyAditi || 47|| vidhau prasiddhA mantrAshcha sAmAni asya vibhUtayaH | ajayyo balibhirdaityairmanasApIti durjayaH || 48|| dhuraM vahatyanAyAsAjjagatAmiti dhurvahaH | jayo jayasvarUpatvAdbhAratAdyAtmakatvataH || 49|| bhUpatirbhuvanapatirbhUtAnAmpatirityamI | bhrAtaro.astadAtmatvAdbhUpatyAdiH prakIrtitaH(1) || 50|| avyayo nAsharAhityAd vishvakartA jagatkR^iteH | vishvasya mukhamArambho yasmAdvishvaM mukhe.asya vA || 51|| vishvasya mukhavatR^iptiheturvishvamukhastataH | sarvaprapa~ncharUpatvAd vishvarUpa iti smR^itiH || 52|| athavA vishvarUpo.asau tvAShTro devapurohitaH | viyadAdijagajjAtaM nitarAM yatra dhIyate || 53|| mahApadmAdinavakarUpatvAdvA nidhiH smR^itaH | ghR^iNirAdityarUpatvAd ghR^iNiH sUrya iti shruteH || 54|| kAvyatvAt kAvyakartR^itvAt kavireSha tathA kavim | kavInAmupamashrutyA kavInAmR^iShabho.apyayam(2) || 55|| brahmaNyo brAhmaNe vede sAdhustapasi dhAtari(3) | vAgvai brahma patistasyA ityeSha brahmaNaspatiH || 56|| ##(Footnotes)## (1) bhUpatI rAjaputratvAdbhuvanasya patirvibhuH | bhUtAnAmIshvaro.ayaM tu jagadbrahmasvarUpavAn || (2) kavistu kAvyarUpatvAtsAkShI kUTasthasa.nj~nakaH | chinmAyAyogarUpatvAtkavInAmR^iShabho mataH || (3) brahmaNyo munijatvAchcha brahmaNo brahmaNaspatiH | jyeShTharAjo nidhipatirnidhipriyapatipriyaH | hiraNmayapurAntasthaH sUryamaNDalamadhyagaH || 15|| karAhatidhvastasindhusalilaH pUShadantabhit | umA~NkkelikutukI muktidaH kulapAlanaH || 16|| jyeShTharAja iti khyAto jyeShThAkhye sAmni rAjanAt | eSha nAmnA nidhipatirnidhInAM paripAlanAt (1) || 57|| nidhInAM tvA nidhipatiM havAmaha iti shruteH | nidhipriyA ye patayo rAjarAjAdayo nR^ipAH || 58|| tairapyupAsya ityeSha nidhipriyapatipriyaH | hiraNmayapurAntaHstho daharAkAshamadhyagaH || 59|| chinmaya brahmapUrdehastadantarhR^idaye sthiteH | dhyeyatvAdantarAditye sUryamaNDalamadhyagaH || 60|| shuNDAdaNDAbhighAtena riktamabdhiM chakAra yaH | karAhatidhvastasindhusalilaH sa tato mataH || 61|| vIrabhadro dakShamakhe pUShNo dantAnapAtayat | tadrUpatvAdasau devaH kathyate pUShadantabhit(2) || 62|| gauryutsa~Nge kR^itAkrIDo na bAlyAtkintu kautukAt | ata evomA~NkakelikutukI vibudhaiH smR^itaH || 63|| nigaDAnmochanAnmokShadAnAdvA muktido mataH (3) | vaMshasya kaulatantrasyApyavanAt kulapAlanaH (4) || 64|| ##(Footnotes)## (1) jalanidhiH samudraH syAddhananidhistu yakShapaH | prajApatinidhirbrahmA sUryastejonidhiH smR^itaH || etAdR^ishanidhInAM tu patirnidhipatipriyaH || (2) vinAyakaH sUryayuddhe pUShNo dantAnapAtayat | tena devo maNDalasthaH kathyate pUShadantabhit || (3)mokShadvAraM maNDalaM tu tatrastho muktido mataH | nigaDAdbhavabandhAdvA mochanAnmuktido bhavAn || (4) vaMshasya dakSharAjasya pAlanAtkulapAlanaH | kiriTI kuNDalI hArI banamAlI manomayaH vaimukhyahatadaityashrIH pAdAhatijitakShitiH || 17|| sadyojAtasvarNamu~njamekhalI durnimittahR^it | duHsvaprahR^it prasahano guNI nAdapratiShThitaH || 18|| kirITI maulibhUShAvAnathavA.arjunarUpadhR^ik | kuNDalI karNabhUShAvAn athavA sheSharUpadhR^ik || 65|| hArI muktAdimAlAdhR^igathavA.atyantasundaraH | vanamAlI dadhAtyeSha mAlAmApAdalambinIm || 66|| manomayaH svasa~Nkalpa\-kalpitaikakalevaraH | yadAbhimukhyarAhityAnnaShTA sampatsuradviShAm || 67|| yatpAdAghAtamAtreNa pR^ithvI namrA babhUva saH | vaimukhyahatadaityashrIH pAdAhatijitakShitiH || 68|| mu~njAkhyahaimatR^iNajAM mau~njIM tAtkAlikIM dadhat | sadyojAta\-svarNamu~njamekhalIti nigadyate || 69|| mUrtisphoTanabhUkampamaholkA patanAdibhiH | saMsUchitAnyariShTAni hantyato durnimittahR^it || 70|| duHsvapnamapi susvapnaM kurvan duHsvapnahR^inmataH | bhaktAparAdhAn kShamate tena prasahanaH smR^itaH || 71|| vishokavijighatsatvapramukhyaiH syAt guNairguNI(1) | asti praNava bindvante.ardhachandrAdyakSharAShTakam || 72|| tatra nAdastR^itIyastadvAchyo nAda\-pratiShThitaH | surUpaH (100)sarvanetrAdhivAso vIrAsanAshrayaH | pItAmbaraH khaNDaradaH khaNDendukR^itashekharaH || 19|| chitrA~NkashyAmadashano bhAlachandrashchaturbhujaH | yogAdhipastArakasthaH puruSho gajakarNakaH || 20|| ##(Footnote)## (1) sarvaj~natvasvatantratva pramukhairyugguNairguNI | surUpo bhUrilAvaNyAdyadvA tattvanirUpaNAt (1) || 73|| sarvanetreShu vasati \ldq{}ya eSho.akShiNi pUruShaH | eSha Atme"ti vachanAt sarvanetrAdhivAsakaH || 74|| vAmajAnUparigatadakShapAdopaveshanam | vIrAsanaM tathA sthAnAdeSha vIrAsanAshrayaH || 75|| nipItaM gaganaM yena yasya pIto.atha vA paTaH | sa tu pItAmbaraH khaNDarado dantArdhadhAraNAt || 76|| ardhachandraM dadhanmUdhnA khaNDendukR^itashekharaH | shyAmaikaprachuraishvitraira~Nkite radane sati || 77|| chitrA~NkashyAmadashana ityevaM stUyase budhaiH | bhAlachandra iti khyAto bhAle chandrasya dhAraNAt || 78|| aShTamIchandrasadR^ishaM lalATaM yasya so.athavA | chatvAro bAhavo yasya vigrahe sa chaturbhujaH || 79|| yogAchAryAvatArA ye lai~Nge.aShTAviMshatiH smR^itAH | lakulIshAdayastattadrUpo yogAdhipo mataH(2) || 80|| praNavenAbhidheyatvAt tArakastha iti smR^itaH | pUrShu sarvAsu shete.asau sAkShitveneti pUruShaH || 81|| yasya karNau gajasyeva tenAsau gajakarNakaH | gaNAdhirAjo vijayasthiro gajapatidhvajI | devadevaH smaraprANadIpako vAyukIlakaH || 21|| vipashchidvarado nAdonnAdabhinnabalAhakaH | varAharadano mR^ityu~njayo vyAghrAjinAmbaraH || 22|| ##(Footnotes)## (1) surUpAdinAmabhishra dhyeyo netrasusaMsthitaH || (2) Adye shvetaH kalau rudraH sutAro madanastathA | suhotraH ka~NkaNashchaiva lokA(gA)kShirmunisattamAH || jaigIShavyo mahAtejA bhagavAndadhivAhanaH | R^iShabhashcha munirdhAmAnugrashrAtriH subAlakaH || (2.1)gautamashchAdha bhagavAnsarvadevanamaskR^itaH | vedashIrShashcha gokarNo guhAvAsI shikhaNDabhR^it || jaTAmAlyadR^ihAsashcha dAruko lA~NgalI tathA | mahA kAyamuniHshUlI daNDI muNDIshvaraH svayam || sahiShNuH somasharmA cha la(na)kulIsho jagadguruH | vaivaste.antare samyakproktA hi paramAtmanaH | yogAchAryAvatArA ye sarvAvarteShu subratAH || (laiM~Nge ) adhIyante yatra kAvye gaNA mayarasAdayaH || 82|| gaNAdhirAjastenAsau rAjate pratipAdyate | bhaktAnAM vijayasthairya shAlitvAd vijayasthiraH || 83|| gajendrADhyo dhvajo.asyeti mato gajapatidhvajI | devadevo vAsavAdi\-daivatairapyupAsyate (1) || 84|| rudreNa dagdhadehe.api prANAnujjIvayannayam | manmathasya smaraprANadIpakatvena kIrtyate || 85|| navadvAri tanau prANAn stambhayan vAyukIlakaH | rAj~ne vipashchidAkhyAya chatuvargaM varaM dadat || 86|| agryAtmanA tvaM vAsiShTho(ShThe)vipashchidvaradaH smR^itaH | alpanAdairmahAnAdairapi yena vidAritAH || 87|| meghAH sa kathyate nAdonnAdabhinnabalAhakaH | varAhadaMShTrAshobhAjidekadantavirAjitaH || 88|| itIbhAsyapurANoktervarAharadano mataH | kAlamR^ityuM pramAdaM vA haran mR^ityu~njayo mataH || 89|| pramAdaM vA mR^ityumahaM bravIti tu bhAratAt | vaste shArdUlacharmeti smR^ito vyAghrAjinAmbaraH || 90|| ichChAshaktidharo devatrAtA daityavimardanaH || shambhuvaktrodbhavaH shambhukopahA shambhuhAsyabhUH || 23|| shambhutejAH shivAshokahArI gaurIsukhAvahaH || umA~Ngamalajo gaurIrtejobhUH svardhunIbhavaH || 24|| ##(Footnote)## (1)nAmAnyetAni netrastha dhyAnadevaparANi cha | jagatsiMsR^ikShAdhAritvAt ichChAshaktidharo mataH | devatrAtA.akhilAndevAntrAyate daityajAdbhayAt || 91|| ata eva haran devaripUn daityavimardanaH | shambhuvaktrodbhavo yo.ayamavatIrNaH shivAnanAt || 92|| pituH krodhaM haranbAlalIlAbhiH shambhukopahA | aj~navat katichit krIDAH kurvANaH shambhuhAsyabhUH || 93|| shambhutejA iti proktaH shivatejo.asti yasya saH | mahiShAdihatau bhagnotsAhAyA vardhayan balam || 94|| dAkShAyaNyAH shivAshokahArIti parigIyate | harShaM gauryAstapasyantyAH kurvan gaurIsukhAvahaH || 95|| nijA~Ngodvartanotthena malena pratimAmumA | chakre tadantaH pravishan umA~Ngamalajo mataH || 96|| chaNDikAbhUyamAtmAnaM viShNubrahmAditejasAm | AdhAratvAdasau gaurItejobhUriti kathyate(1) || 97|| skando ga~NgodbhavastasmAdabhedAt svardhunIbhavaH | svardhunyA udbhavo yasmAditi vA svardhunIbhavaH || 98|| yaj~nakAyo mahAnAdo girivarmA shubhAnanaH | sarvAtmA sarvadevAtmA brahmamUrdhA kakupshru tiH || 25|| brahmANDakumbhashchidvyomabhAlaH satyashiroruhaH | jagajjanmalayonmeShanimeSho.agnyarkasomadR^ik || 26|| yaj~nakAyo.ashvamedhAdimakhajAtasvarUpavAn | uchchaistarAM vaShaTkArosstu shrauShaDyeyajAmahe || 99|| AshrAvayetyAdirUpo mahAnAda iti smR^itaH | girivarShmAdrayo yasya virAjo dehatAM gatAH || 100|| ma~NgalAnAmanaM prANaM janayan sa shubhAnanaH | sarvAtmA.apyeSha sarvaM khalvidaM brahmeti tu shruteH || 101|| dehabhUtA yasya sarvadevAtmA.akhiladevatAH | brahmaiva yasya mUrdhA sa brahmamUrdheti kathyate || 102|| karNabhUtA disho yasya kathitaH sa kukupshrutiH | brahmANDakharparayugaM nyubjaM sadyasya kumbhati || 103|| vishvAtmanaH sa brahmANDakumbha ityabhidhIyate | (1)gaurItejobhavo DhuNDhiH durAsadaniShUdanaH | brahmANDakharparAntaryallagnaM khaM tachchidambaram || 104|| tadasya brahmarandhra chidvyomabhAlaH sa uchyate | satyaloko yasya kaishyamasau satyashiroruhaH(1) || 105|| unmeShAjjAyate yasya nimeShAllIyate jagat | jagajjanmalayonmeShanimeSha iti sa smR^itaH || 106|| UrdhvadakShiNavAmAni netrANi jagadAtmanaH | vahnisUryendavo yasya kramAtso.asyarkasomadR^ik || 107|| girIndraikarado dharmAdharmoShThaH sAmabR^iMhitaH | graharkShadashano vANIjihvo vAsavanAsikaH || 27|| kulAchalAMsaH somArkaghaNTo rudrashirodharaH | nadInadabhujaH sarpA~NgulIkastArakAnakhaH || 28|| ekaH sthUlo bahirdanto girIndraH kanakAchalaH | virADrUpajuSho yasya girIndraikarado hi saH || 108|| pApapuNye yadoShThau sa dharmAdharmoShTha uchyate | dharmottaroShTho duritAdharoShTha iti cha smR^iteH || 109|| yadbR^iMhitaM sAmavedaH sa proktaH sAmabR^iMhitaH | sUryAdayo grahA yasya kR^ittikAdyAshva tArakAH || 110|| mukhAntaHsthAH sUkShmadato graharkShadashano hi saH | purANanyAyamImAMsAtharva\-R^igyajuShAdikA || 111|| vAktatI rasanA yasya sa vANIjihva uchyate(2) | nAsA yasya shunAsIraH so.ayaM vAsavanAsikaH || 112|| kulAchalAMso vindhyAdyA yasya skandhatayA matAH | kandharordhvaM mAMsapiNDAvunnatau ghaNTike mate || 113|| te ravIndU yasya somArkaghaNTa kathito hi saH | (gajaghaNTAyugulaM shabdAyamAnamiti kechit ) yasya grIvA rudra eva sa vai rudrashirodharaH || 114|| ga~NgAshoNAdayo nadyo nadA yasya bhujAH sa tu | nadInadabhujaH sindhunadInadati vA bhujaH || 115|| sarpA~NgulIkaH sheShAdyA a~Ngulyo yasya pannagAH | dhruvAdyA yannakhAstArAH sa smR^itastArakAnakhaH || 116|| ##(Footnotes)## (1) satyaM yasya shiraH kaishyo hyasau satyashiroruhaH | (2) vAgrUpA rasanA yasya sa vANIjihva uchyate | bhrUmadhyasaMsthitakaro brahmavidyAmadotkaTaH | vyomanAbhiH shrIhR^idayo merupR^iShTho.arNavodaraH || 29|| kukShisthayakShagandharvarakShaH kinnaramAnuShaH | pR^ithvIkaTiH sR^iShTili~NgaH shailorurdasrajAnukaH || 30|| bhrUmadhyasaMsthitakaro bhruvorghrANasya sandhigam | yattatvaM shrutiShUktaM tachChuNDAdaNDAtma yasya saH || 117|| prapa~nchabhAnApahnutyA brahmavidyaiva vai madaH | tenodbhinnau kaTau yasya brahmavidyAmadotkaTaH || 118|| yasya vyomabilaM nAbhirvyomanAbhirasau mataH | R^ichaH sAmAni yajUMShi sA hi shrIramR^itA satAm || 119|| trayyartha eva yachchittaM sa shrIhR^idaya uchyate | sumerureva yatpR^iShThaM merupR^iShThaH sa uchyate || 120|| jaTharAntarjalasthAne.arNavA ityarNavodaraH | antrAdyavayavAH kukShau yasya yakShAdayaH sa tu || 121|| kukShisthayakShagandharvarakShaH kinnaramAnuShaH | pR^ithivyeva kaTisthAnaM yasya pR^ithvIkaTistu saH || 122|| sR^iShTili~Ngastu yachChephassthAne maithunajAH prajAH | shailoruH parvatA eva yasyorusthAnatAM gatAH || 123|| dasrau yasyAshvinau jAnU sa matoM dasrajAnukaH | pAtAlaja~Ngho munipAt kAlA~NguShThastrayItanuH | jyotirmaNDalalA~NgUlo hR^idayAlAnanishchalaH || 31|| hR^itpadmakarNikAshAliviyatkelisarovaraH | sadbhaktadhyAnanigaDaH pUjAvArInivAritaH || 32|| pAtAlaja~Ngho yajja~NghAtmakaM pAtAlasaptakam || 124|| munipAt munibhiH pAdalagnai pAdAtmatAM gataiH | kAlA~NguShTho mahAmR^ityuryatpAdA~NgulitAM gataH || 125|| anuktAvayavA yasya shrutayaH sa trayItanuH | shiMshumArAbhidhaM jyotishchakraM puchChaM hi yasya saH || 126|| jyotirmaNDalalA~NgUlo brahmAtroktaM gajAkR^iti | bhaktAnAM hR^idayAnyevAsyAlAnaM gajabandhanam || 127|| tatrApagatachA~nchalyo hR^idayAlAnanishchalaH | hR^idantardaharAkAshaM yasya krIDAsaraH sa tu || 128|| hR^itpadmakarNikAshAliviyatkelisarovaraH | sarvago.api parichChinno bhaktairdhyAnena yaH sa tu || 129|| sadbhaktadhyAnanigaDaH shR^i~NkhalA hyavarodhikA | pUjaiva kathitA vArI gajabandhanashR^i~NkhalA || 130|| sanniruddhastayA devaH pUjAvArInivAritaH | pratApI kashyapasuto gaNapo viShTapI balI | yashasvI dhArmikaH svojAH prathamaH prathameshvaraH || 33|| chintAmaNidvIpapatiH kalpadrumavanAlayaH | ratnamaNDapamadhyastho ratnasiMhAsanAshrayaH || 34|| tIvrAshirodhR^itapado jvAlinImaulilAlitaH | nandAnanditapIThashrIrbhogadAbhUShitAsanaH || 35|| sakAmadAyinIpIThaH sphuradugrAsanAshrayaH | tejovatIshiroratnaM satyAnityAvataMsitaH || 36|| savighnanAshinIpIThaH sarvashaktyambujAshrayaH | lipipadmAsanAdhAro vahnidhAmatrayAshrayaH || 37|| pratApI tApakatvena parAkramayuto.athavA || 131|| kashyapasya muneH kukShAvavatIrNa iti smR^itaH | kathA purANe gANeshe sa kashyapasuto mataH || 132|| gaNapo.adhvaryuhotrAdIn pAtIti chaturo gaNAn | viShTapI bhuvanAdhAro balasAmAnyavAn balI || 133|| yashasvI puNyakIrtyADhyo dhArmiko dharmavardhakaH | aShTamo dhAturojaH syAt svojAstadyasya shobhanam || 134|| pUjyaH sarvakAryAdau pUjyatvAtsarvadehinAm | prathamA brahmaviShNvIshAstadIshaH prathameshvaraH || 135|| chintAmaNidvIpapUrvaM ratnasiMhAsanAvadhi. | yasyopabhogyaM sa proktaH chaturbhiriha nAmabhiH || 136|| tIvrA cha jvAlinI nandA bhogadA kAmadAyinI | ugrA tejovatI satyA navamI vighnanAshinI || 137|| patrAShTake karNikAyAM santyetAH pIThashaktayaH | navaitAH padmasahitAH kathitA dashanAmabhiH || 138|| dvidvisvarakaki~njalkaparAprAsAdakarNikam || 139|| kAdivargAShTakadalaM mAtR^ikApadmamuchyate || 140|| tatrastho lipipadmA sanAdhAra iti kathyate | karNikoparyuparyarkendvagnyAkhyaM tejasAM trayam || 141|| AstIrNaM tatra nivasan vahnidhAmatrayAshrayaH | unnata pado gUDhagulphaH saMvR^ita(tta)pArShNikaH | pInaja~NghaH shliShTajAnuH sthUloruH pronnamatkaTiH || 38|| nimnanAbhiH sthUlakukShiH pInavakShA bR^ihadbhujaH | pInaskandhaH kambukaNTho lamboShTho lambanAsikaH || 39|| bhagnavAmaradastu~Ngasavyadanto mahAhanuH | hrasvanetratrayaH shUrpakarNo nibiDamastakaH || 40|| stabakAkArakumbhAgro ratnamaulirnira~NkushaH | sarpahArakaTIsUtraH sarpayaj~nopavItavAn || 41|| sarpakoTIrakaTakaH sarpagraiveyakA~NgadaH | sarpakakShodarAbandhaH sarparAjottarIyakaH || 42|| pAdAgre unnate yasya chonnataprapado mataH || 142|| kUrmapR^iShThasamAkArabhAva aunnatyamIritam | pAdamUlagatAvasthigranthI AchChAditau yadi || 143|| nonnatatvena dR^ishyete gUDhagulphastadochyate | gulphAdhobhAgayormAMsapUrtyA saMvR^ita(tta)pArShNikaH || 144|| piNDake mAMsale yasya pInaja~NghaH sa kathyate | ja~NghorusandhiyugmaM chedaspaShTaM shliShTajAnukaH || 145|| sthUlorurUruyugalaM mAMsalaM yasya sa smR^itaH | Anamro na kaTiryasya sa proktaH pronnamatkaTiH || 146|| gAmbhIryato nimnanAbhiH sthUlakukShiH pichaNDilaH | vyUDhoraskaH pInavakShA AjAnutvAdbR^ihadbhujaH || 147|| pInaskandho mAMsalAMsaH kambukaNTho.abjakandharaH | valitritayasaMyuktaH kaNTho yasya sa kIrtitaH || 148|| lambamAnAdharoShThatvAllamboShThaH syAdgajAnanaH | shuNDAdaNDo lambamAno yasyAsau(dho)lambanAsikaH || 149|| bhagnavAmarado yasya chChinnAgro vAmadantakaH | danto.asya dakShiNastu~Ngasavyadanto yadunnataH || 150|| kapolaparabhAgasya mahattvena mahAhanuH | gajasya yAdR^ishaM vaktraM tadyogyaparimANakam || 151|| na lochanamanenAsau hrasvanetratrayaH smR^itaH | yasya shUrpAkR^itI karNau shUrpakarNaH sa uchyate || 152|| ghanatvAdatikAThinyAnmUrdhno nibiDamastakaMH | stabakAkAMrakumbhAgro guchChopamashiro~nchalaH || 153|| ratnotkIrNa kirITADhyo ratnamaulirudIritaH | kumbhayora~NkushAsparshAtsvAtantryAdvA nira~NkushaH || 154|| sarpahArakaTIsUtrayaj~nasUtrANi yasya saH | sarpahArakaTIsUtraH sarpayaj~nopavItavAn | sarpakoTIrakaTakaH sarpau yanmaulika~NkaNe || 155|| sarpAtmakaNThadorbhUShaH sarpagraiveyakA~NgadaH | kakShA cha kaTibandhAkhyA kukShyAbandhashcha pannagau || 156|| yasyAsAte sarpakakShodarAbandhaH sa kIrtitaH | sottarIyo vAsukinA sarparAjottarIyakaH || 157|| rakto raktAmbaradharI raktamAlyavibhUShaNaH | raktekShaNo raktakaro raktatAlvoShThapallavaH || 43|| shvetaH shvetAmbaradharaH shvetamAlyavibhUShaNaH | shvetAtapatraruchiraH shvetachAmaravIjitaH || 44|| sarvAvayavasampUrNasarvalakShaNalakShitaH | sarvAbharaNashobhADhyaH sarvashobhAsamanvitaH || 45|| raktaH kAntyA vastramAlyabhUShAdR^ikkaratAlunAm | oShThAgrasya cha shoNatvAnnAmabhiH pa~nchabhiH stutaH || 158|| vidyAkAmAdibhiryadhyeyaM rUpaM bodhayituM punaH | pravR^ittaM shveta ityAdi spaShTArthaM nAmapa~nchakam || 159|| sarvAgeShu samudroktalakShaNaiH pUraNAdayam | sarvAvayavasampUrNasarvalakShaNalakShitaH || 160|| sarvAbharaNashobhADhyo.ala~NkArAla~NkR^itatvataH | lAvaNyAkhyA~NgakAntyADhyaH sarvashobhAsamanvitaH || 161|| sarvama~NgalamA~NgalyaH sarvakAraNakAraNam | sarvadaikakaraH shArr~NgI bIjApUrI gadAdharaH || 46|| ikShuchApadharaH shUlI chakrapANiH sarojabhR^it | pAshI dhR^itotpalaH shAlima~njarIbhR^it svadantabhR^it || 47|| kalpavallIdharo vishvAbhayadaikakaro vashI | akShamAlAdharo j~nAnamudrAvAn mudgarAyudhaH || 48|| pUrNapAtrI kambudharo vidhR^itAlisamudgakaH | mAtuli~NgadharashchUtakalikAbhR^it kuThAravAn || 49|| puShkarasthasvarNaghaTIpUrNaratnAbhivarShakaH | sarvama~NgalamA~NgalyaH shubhAnAM cha shubhAvahaH | sarvasya jagato.avyaktaM paramANvAdi kAraNam || 162|| teShAmapi cha hetutvAt sarvakAraNakAraNam | sarvadaikakaraH sarvaM dhatte mukhyaH karo.asya yat || 163|| shR^i~NgodbhavaM dhanuH shAr~NgaM tadvAn shAr~Ngyatha nAmabhiH | dashabhirdashahastasyAyudhAnyatra gaNeshituH || 164|| mAtulinaM~NgaM gadAmikShudhanuH shUlaM sudarshanam | padma(sha~Nkha)pAshotpalavrIhikaNishAni radArdhakam || 165|| atha mantrAntarA~NgAni dhyAnanAmAyudhAnyapi | sAkalyena vinirdeShTuM nAmAnyatra trayodasha || 166|| kalpavallIdharaH kalpalatAM dhatte karAmbuje | vishvasmAda(syApya)bhayaM dhatte yasya mukhyaH karaH sa tu || 167|| mahAgaNapatirvishvAbhayadaikakaraH smR^itaH | vashe.asya vishvaM sarvasya vashIti shrutito vashI || 168|| akArAdikShakArAntamAtR^ikAtmakamAlikA | uktAkShamAlA taddhArI tvakShamAlAdharo mataH || 169|| tarjanya~NguShThasaMyogo j~nAnamudrA hR^idi sthitaH | tAdR^ishaikakaro j~nAnamudrAvAniti kathyate || 170|| mudaM giranti yanmantrasAdhanAnyurubudhnakam | musalaM vAyudhaM yasya sa devo mudgarAyudhaH || 171|| pUrNapAtraM yAj~nikeShu prasiddhaM tadyuto makhaH | yadvA sudhAghaTayutaH pUrNapAtrIti kIrtyate || 172|| sha~Nkhasya dhAraNAddhaste devaH kambudharaH smR^itaH | madyasampuTakaM dhatte bhR^i~NgANAM sampuTAyate || 173|| yo madastaM kaTe dhatte vidhR^itAlisamudrakaH | bIjApUraphalaM chAmrama~njarIM cha kare dadhat || 174|| mAtuli~NgadharashchUtakalikAbhR^ichcha kathyate | yogij~nAnaM kevalAkhyaM kuThAraM tasya sAkShyasau || 175|| j~nAnArthakAttu shatrantAddhAtoH siddhaH kuThAravAn | shuNDAgrastha svarNakumbhapUrNaratnapradAnataH || 176|| puShkarasthasvarNaghaTIpUrNaratnAbhivarShakaH | bhAratIsundarInAtho vinAyakaratipriyaH || 50|| mahAlakShmIpriyatamaH siddhalakShmImanoramaH | ramArameshapUrvA~Ngo dakShiNomAmaheshvaraH || 51|| mahIvarAhavAmA~Ngo ratikandarpapashchimaH ! AmodamodajananaH sapramodapramodanaH || 52|| samedhitasamR^iddhishrIH R^iddhisiddhipravartakaH | dattasaumukhyasumukhaH kAntikandalitAshrayaH || 53|| madanAvatyAshritA~NghriH kR^ittadaurmukhya durmukhaH | vighnasampallavoghnaH sevonnidramadadravaH || 54|| vighnakR^innighnacharaNo drAviNIshaktisatkR^itaH | tIvrAprasannanayano jvAlinIpAlanaikadR^ik || 55|| mohinImohano (300)bhogadAyinIkAntimaNDitaH | kAminIkAntavaktrashrIradhiShThitavasundharaH || 56|| vasudhArAmadonnaddhamahAsha~NkhanidhiprabhuH | namadvasumatImaulimahApadmanidhiprabhuH || 57|| bhAratIsundarInAtho brahmaviShNu\-shivAtmakaH || 177|| lakShmIvAchakamIkAraM prashliShyArtho.ayamUhyatAm | vinAyakA grahAH kechittaiH saha krIDanaM priyam || 178|| pakShirAjena vA.asyeti (shikhinA)vinAyakaratipriyaH | mahAlakShmIsiddhalakShmyAvasya dve vallabhe iti || 179|| mahAlakShmI\-priyatamaH siddhalakShmImanoramaH | atha nAmachatuShkena devasyAvaraNAtmikAH || 180|| prAchyAmavAchyAM chodIchyAM pratIchyAM cha sthitAH kramAt | ramAdAmodarau gaurIsha~Nkarau bhUmisUkarau || 189|| ratimArAviti dvandvadevatAH kIrtitAH sphuTAH | tataH ShaNmithunIbhUtvA ShaDassrAvaraNe sthitAH || 182|| ChandovashAdakrameNa proktA dvAdashanAmabhiH | R^id.hdhyAmodau samR^iddhipramodau cha mithune ubhe || 183|| sumukhaH kAntirityekaM durmukho madanAvatI | vighno madadravetyekaM vighnakR^iddrAviNIti cha || 184|| AmodaM modayatyeSha pramodasya pramodanaH | sahitashcha samR^id.hdhyA shrIranenaivAbhivardhitA || 185|| R^iddhidevyAM sthitAH siddhiH pravartayati chApyasau | sumukhaH sveShu saumukhyaM yatprasAdAtprayachChati || 186|| yadvashAdAshrayaH kAnterdevyA a~Nkurito.abhavat | dhR^itavAn madanAvatyA daurmukhyaM durmukhe sthitam || 187|| kR^ittaM Chinnamanenaiva samyagvighnasya pallavaH | vistArastasya chopaghna Ashrayo yasya sevane || 188|| unnidrAnalasaivAste devI nAmnA madadravA | bhaktyA vighnakR^ito.adhIne yasya tachcharaNAmbuje || 189|| drAviNIsa.nj~nayA shaktyA satkR^ito.ayaM gaNAdhipaH | atha nAmAni ShaT prAha ShaDbhistIvrAdishaktibhiH || 190|| tIvrAyAM yasya nayane prasAdapishunekShaNe | jvAlinyA rakShaNe mukhyA yaddR^iShTirmohinImapi || 191|| yo mohayati tasmai shrIgaNAdhipataye namaH | tvaM bhogadAyinIshakteH kAntyA maNDitapAdukaH || 992|| kAminyAH shobhane (sundare)vaktre yA shobhA tatsvarUpakaH | vasundharAbhidhA devI jAtA tvattaH pratiShThitA || 193|| atha dve nAmanI prAha mithunadvayabodhike | mahAsha~NkhamahApadmAbhidhe dve nidhidaivate || 194|| vasudhArA vasumatItyete dve tattada~Ngane | sarvasadgurusaMsevyaH shochiShkeshahR^idAshrayaH | IshAnamUrdhA devendrashikhA pavananandanaH || 58|| agrapratyagranayano divyAstrANAM prayogavit | airAvatAdisarvAshAvAraNAvaraNapriyaH || 59|| vajrAdyastraparIvAro gaNachaNDasamAshrayaH | jayAjayaparIvAro vijayAvijayAvahaH || 60|| ajitArchitapAdAbjo nityAnityAvataMsitaH | vilAsinIkR^itollAsaH shauNDIsaundaryamaNDitaH || 61|| anantAnantasukhadaH suma~Ngalasuma~NgalaH | ichChAshaktij~nAnashaktikriyAshaktiniShevitaH || 62|| subhagAsaMshritapado lalitAlAlitAshrayaH | kAminIkAmanaH kAmamAlinIkelilAlitaH || 63|| sarasvatyAshrayo gaurInandanaH shrIniketanaH | guruguptapado vAchAsiddho vAgIshvarIpatiH || 64|| nalinIkAmuko vAmarAmo jyeShThAmanoramaH | raudrImudritapAdAbjo humbIjastu~NgashaktikaH || 65|| gaNeshAdi\-svanAthAntaiH samyagArAdhito yataH || 195|| sarvasadgurusaMsevya iti tena nigadyase | gArhapatyAdayaH pa~ncha shochiShkeshAstadIyahR^it || 196|| Ashrayo yasya tad.hdhyeyaH shochiShkesha\-hR^idAshrayaH | IshAnasyApi mUrdhA tvaM devendrasyApi vai shikhA || 197|| shakrasha~NkarayormAnya iti nAmadvayAshayaH | jIvanAnnAnya AnandastatprANa\-pavanAtmakaH || 198|| prANasyApi cha yaH prANaH sa syAtpavananandanaH | agre sUkShmaM chottamaM vA pratyagraM jIrNatojjhitam || 199|| tAdR^iglochanavAnagrapratyagranayano mataH | astravidyApravaktR^itvAddivyAstrANAM prayogavit || 200|| krIDayaivAvR^iNotyeSha yugapaddiggajAnapi | airAvatAdisarvAshAvAraNAvaraNapriyaH || 201|| vajrAdIni yadastrANi tairindrAdibhirAvR^itaH | vajrAdyastraparIvAra AyudhAvaraNo.api vA || 202|| gaNAshchaNDAdayo yadvA ye prachaN.DA gaNeShvapi | teShAM balapradAtR^itvAdgaNachaNDasamAshrayaH || 203|| athAShTanAmabhiH prAha prANashaktyAdyabhinnatAm | jayA cha vijayA pashchAdajayA chAparAjitA || 204|| nityA vilAsinI shauNDI tato.anantAtha ma~NgalA | prANashaktyAdidevInAmetAH syuH pIThashaktayaH || 205|| jayA`chApyajayetyetatsamAhAro jayAjayam | te evAsya parIvAro dvitIyaM nAma tu sphuTam || 206|| tR^itIyanAmnyajitApadenoktA.aparAjitA | saptame nA mnya nantAyA anantasukhadAyakaH || 207|| shobhanA ma~NgalA yasmiMstattu pIThaM suma~Ngalam | tAdR^ik suma~NgalaM yasmAt suma~Ngalasuma~NgalaH || 208|| yA brahmaNyudgatA vR^ittiH svargAdAvIkShaNAtmikA | j~nAnechChAkR^itirUpA setyasmAbhiH shrutiyuktibhiH || 209|| vAmakeshvaratantrasya vyAkhyAyAM pratipAditam | tAdR^igvR^ittiyutaM brahmanAmnyaikeneha kathyate || 210|| ichChAshaktij~nAnashaktikriyAshaktiniShevitaH | saiva vR^ittirbhidyamAnA tattaddharmaikayogataH || 211|| subhagAdikaraudghnantanAmabhAgityapIritam | tatra yA subhagAdevI tayA sevyA~Nghrirapyasau || 212|| gaNeshasundarImantrAllalitAlalitAshrayaH | kAminI yA kAmakalA kAmeshI kAmamAlinI || 213|| sarasvatyAshrayAdIni trINi spaShTArthakAnyatha | gaNakrIDAdigurubhirgranthAdau pratipAditaiH || 214|| gopitatvAtpadasyAsya guruguptapado mataH | vAchA sid.hdhyati yatbhaktyA sa vAchAsiddha iShyate || 215|| vAgIshvarI tu nakulI nalinI tu surApagA | tayoH patiH kAmuko.atha vAmA jyeShThA cha raudrikA || 216|| brahmaviShNuharA va shaktirUpadharA yadi | vAmaiva yasya rAmA sa jyeShThA yasya manoramA || 217|| raudrImudritapAdAbjastadA~njalidhR^itA~NghrikaH | hu~NkAra eva charamo vakratuNDaShaDakShare || 218|| bIjaM sarvapumarthAnAM humbIjastena gIyase | tatratya eva tu~NkAro.aShTAviMshatyarNagaM cha gam || 219|| shaktIstAH sakalaunnatyashaktyA.avan tu~NgashaktikaH | vishvAdijananatrANaH svAhAshaktiH sakIlakaH | amR^itAbdhikR^itAvAso madaghUrNitalochanaH || 66|| uchChiShTagaNa uchChiShTagaNesho gaNanAyakaH | sArvakAlikasaMsiddhirnityashaivo digambaraH || 67|| hiraNyagarbho vishvAdistadutpAdanapAlane || 220|| yasmAt syAtAM sa vishvAdijananatrANa uchyate | jananatrANavachChakto home kavalane priyaH || 221|| svAheti mantrashaktiryA sa svAhAshaktirIritaH | mantre mR^ityu~njaye saure sa ityarNaH sakIlakaH || 222|| vAchako yasya mantrA~NgasAhityAdvA sakIlakaH | surAsudhekShusindhustho yastatpAnaratashcha saH || 223|| amR^itAbdhikR^itAvAso madaghUrNitalochanaH | uchChiShTagaNa utkR^iShTA gaNAH shiShTAshcha yasya saH || 224|| uchChiShTaM nAma rUpaM chetyAdyR^ichaH saptaviMshatiH | AtharvaNA yaM vadanti sa gaNesho na chAparaH || 225|| modakaM bhakShayandevo dhyeyo mantro navAkSharaiH | sAdhakeneti vochChiShTagaNesha iti kathyase || 226|| gaNanaM guNasa~NkhyAnamayate gaNanAyakaH | sArvakAlikasaMsiddhiH shAshvatyo yasya siddhayaH || 227|| nityashaivaH kadApyasya shivabhAvanayA yataH | dishamambarayatyAvR^iNotIti sa digambaraH || 228|| anapAyo.anantadR^iShTiraprameyo.ajarAmaraH || anAvilo.apratiratho hyachyuto.amR^itamakSharam || 68|| apratarkyo.akShayo.ajayyo.anAdhAro.anAmayo.amalaH | amoghasiddhiradvaitamaghoro.apramitAnanaH || 69|| anapagatashubhAvahavidhiranapAyo nAshavirahAdvA | agaNitachakShurnAshavirahitaj~nAno.apyanantadR^iShTiriti || 229|| j~nAnendriyavA~NmanasAgamyatvAdaprameya iti | vijaro vimR^ityurityAmnAnAdajarAmaro gaditaH || 230|| AvidyakadharmatatibhirakaluShitatvAdanAvilo.api bhavAn | apratiratha iti gadito nAsti yataste pratidvandvI || 231|| chyutirAhityAdachyutanAmA nArAyaNAdabhedAdvA | pIyUShaM mokSho (aikShavaM)kA tvameva bhagavaMstato.asyamR^itaM || 232|| akSharamashnotervyAptyarthAdathavA kShayAbhAvAt | vedAnanumatatarkAgamyatvAdapratarkyastvam || 233|| na kShatirapi na cha vasatirjetumashakyo.akShayo.ajayyaH | jagadAdhArasya tavAdhAro nAstItyanAdhAraH || 234|| AmayamAlinyAbhyAmagR^ihItatvAdanAmayo.asyamalaH siddhirbhavatyarthavatI na mogh bhaktasya tena tvamamoghasiddhiH | dvaitaprapa~nchopashamAchchaturtha\- madvaitamityuchyasa IsharUpaH || 235|| aghoramUrtiH shiva ityaghoro namajjanAnAmabhaya~Nkaro vA | asa~Nkhyavaktro.asyamitAni yasmAt sa~njIvanAnyapramitAnanastvam || 236|| anAkAro.abdhibhUmyagnibalaghno.avyaktalakShaNaH | AdhArapITha AdhAra AdhArAdheyavarjitaH || 70|| Akhuketana AshApUraka AkhumahArathaH | ikShusAgaramadhyastha ikShubhakShaNalAlasaH || 71|| bhaktoShArthamAkArAH saguNAH santi yadyapi | tathApi tvamanAkAraH paramArthadR^ishA vibho || 237|| bhUvAritejomarutAM balAni saMstambhanakledanadAhashoShAH | tvayi kShamAstena bhavanti tena tvamabdhibhUmyagnibalaghna uktaH || 238|| sachchitsukhaikamayatA tu tava svarUpa\- lakShma prapa~nchakalanA tu taTasthalakShma | na vyajyate tadubhayaM hi bahirmukhAnAM avyaktalakShaNa iti prathito.asi tena || 239|| A~N vyApanaM vakti dharaiva dhAraM shivAvadhi kShmAvadhitattvapa~NkteH | ShaTtriMshataH pITha ivAsanaM tva\- mAdhArapITho.asi tato namaste || 240|| akAro vAsudevaH syAdAkArastu pitAmahaH | tAvubhau yo dhArayati sa AdhAro gaNAdhipaH || 241|| sarvAdhArasyAdhArAntaravirahAdatAttvikatvAchcha | eShAmAdheyAnAmAdhArAdheyavarjito.asi tataH || 242|| AkhuvAhaM dhvajIkurvan dishastR^iShNAM cha pUrayan | Akhuketana AshApUraka AkhumahArathaH || 243|| ikShushabdAdimaM nAmayugalaM prakaTArthakam | ikShuchApAtirekashrIrikShuchApaniShevitaH | indragopasamAnashrIrindranIlasamadyutiH || 72|| indIvaradalashyAma indumaNDalanirmalaH | idhmapriya iDAbhAga irAdhAmendirApriyaH || 73|| ikShvAkuvighnavidhvaMsI itikartavyatepsitaH | IshAnamaulirishAna IshAnasuta ItihA || 74|| ikShuchApAtirekashrIrmadanAdhikakAntimAn || 244|| chApadevatayA mUrtimatyA pa~nchashareNa vA | nityaM yaH sevyate so.ayamikShuchApaniShevitaH || 245|| etasyaivAraktarUpaM bhAsvarAbhAsvarAsite | shuklaM cha bhAsvaraM dhyeyaM kAmanAbhedato janaiH || 246|| yugabhedena bhedastatpurANe.api nirUpitaH | iti dhvanayituM nAmachatuShkaM prakaTArthakam || 247|| shrautasmArtAgnirUpatvAdbhavAnidhmapriyo mataH | iDA mahI havishsheSho gaushcha bhAgastavaiva yat || 248|| R^itvigyAjyAdirUpatvAdiDAbhAga itIryase | ireti pR^ithvI taddhAmA tadantaryamayan sthitaH || 249|| yaH pR^ithivyAM tiShThatIti bR^ihadAraNyakashruteH | lakShmIpUjyo.athavA viShNurUpatvAdindirApriyaH || 250|| ikShvAkuH kaTutumbI tattulyapratyUhanAshanAt | ikShvAkuvighnavidhvaMsI rAj~no vA vighnanAshanAt || 251|| itikartavyatAshabdaH kratva~NgastomavAchakaH | tAmapekShya dadatkAmAnitikartavyatepsitaH || 252|| narabhUtasureshAdyA IshAnA bahavo.amitAH | teShAmeSho.adhiko mauliramitaishvaryayogataH || 253|| anayan jIvayannIshAnIshAna iti kIrtyase | IshAnena sutaH somarUpastasya suto.athavA || 254|| ativR^iShTimanAvR^iShTiM mUShakAn shalabhAn shukAn | svachakraM parachakraM cha vinighnannItihA mataH || 255|| IShaNAtraya kalpAnta IhAmAtravivarjitaH | upendra (400)uDubhR^inmauliruNDerakabalipriyaH || 75|| unnatAnana uttu~Nga udAratridashAgraNIH | UrjasvAnUShmalamada UhApohadurAsadaH || 76|| R^igyajuHsAmasambhUtiH R^iddhisiddhipravartakaH | R^ijuchittaikasulabha R^iNatrayavimochakaH || 77|| lokaputradhanechChAnAM tisR^iNAM pralayAtmakaH | IShaNAtrayakalpAnto \ldq{}nR^iNAM vairAgyadAyakaH || 256|| nishreShTachitsvarUpatvAdIhAmAtravivarjitaH | vAmanena sahAbhedAdupendra iti kIrtitaH || 257|| bibhratyuDUni yA dyauH sA yasya vishvAtmanaH shiraH | sa tvamevoDubhR^inmaulirdyAM mUrdhAnamiti shruteH || 258|| yadvA chandrAvataMsatvAduDubhR^inmauliruchyase | uNDerakAH pUpabhedA vartulAkR^itayo.alpakAH || 259|| upahArAstaveShTA ityuNDerakabalipriyaH | utkR^iShTAnAmajAdInAM prANanAdunnatAnanaH || 260|| tu~NgA nAma nadI kAchit varAhavapuShastava | daMShTrAyA udgatA tasmAdbhavAnuttu~Nga IritaH || 261|| udAro dAtR^imahatostridasho deva uchyate | mahAdevAdapi shreShTha udAratridashAgraNIH || 262|| UrjasvAnapi tejovAnata eva madodakam | uShNaM sravati gaNDAbhyAM tenoShmalamado bhavAn || 263|| Uho vitarkastattvasyApoha\-stAttvikabAdhanam | tAbhyAM durAsado.aprApya UhApohadurAsadaH || 264|| R^igyajuH sAmasambhUtiryasya niHshvasitaM trayI | rAjyANimAdidAtR^itvAdR^iddhisiddhipravartakaH || 265|| dR^ishyate tvagryayA bud.hdhyetyukteryadvimalaM manaH | tadbhAhya R^ijuchittaika sulabhastena gIyase || 266|| putrIyanti yiyakShanti vedAnichChanti ye dvijAH | tatkAmanApUrakatvAdR^iNatrayavimocha kaH || 267|| luptavighnaH svabhaktAnAM luptashaktiH suradviShAm | luptashrIrvimukhArchAnAM lUtAvisphoTanAshanaH || 78|| ekArapIThamadhyastha ekapAdakR^itAsanaH | ejitAkhiladaityashrIredhitAkhilasaMshrayaH || 79|| aishvaryanidhiraishvaryamaihikAmuShmikapradaH | airammadasamonmeSha airAvatanibhAnanaH || 80|| OMkAravAchya OMkAra ojasvAnoShadhIpatiH | audAryanidhirauddhatyadhurya aunnatyanisvanaH || 81|| a~NkushaH suranAgAnAma~NkushaH suravidviShAm | aHsamastavisargAntapadeShu parikIrtitaH || 82|| lupta shabdAdikaM nAmatritayaM prakaTArthakaM(1) | daMshalUtAdayo rogA AntarA bahirAmayAH || 268|| sphoTAdyAstAnnihantIti lUtAvisphoTanAshanaH | ekArapIThamadhyasthatrikoNAntassthavindugaH || 269|| kAshyAmekapadA tiShThannekapAdakR^itAsanaH | ejitAkhiladaityashrIH kampitAsurasampadA || 270|| svAshritA vardhitA yenetyedhitAkhila\-saMshrayaH | aishvaryanidhiraishvaryaM bhakteShu nidadhAti yaH || 271|| IshvareShu yadaishvaryaM sampattiH sA tvameva hi | eShA.asya paramA sampaditi bodhayati shrutiH || 272|| datse sutAdInsvargaM chetyaihikAmuShmikapradaH(2) | vidyuttulyastavonmeShaH kShaNAdbhAsi na bhAsi cha || 273|| airammadasamonmeShaH svArthe j~neyo.aNirammadAt | ##(Footnotes)## (1) bhaktavighnanAshakatvAd bhavAnvighnapatiH prabhuH | luptavighnaH svabhaktAnAmityevaM parigIyase | daityasAmarthyahananAt luptashaktiH suradviShAm | tavopAsanahInAnAM harasi tvaM shriyaM vibhuH | luptIrvimukhAnAM ityevaM gIyase kramAt || (brahmA) (2) iha putrAdisampattIH svargavAsaM paratra cha | prayachChasi bhavAn khyAtaH aihikAmuShmikapradaH || (brahmA)40|| airAvatasamAsyatvAdairAvatanibhAnanaH || 274|| kleshAdi rahitamIshvaramuktvA tasya vAchakaH praNavaH | iti yogashAstrasUtre kathanAdo~NkAravAchyastvam || 275|| OM iti shabdo.api tvaM bhedAbhAvena vAchyavAchakayoH(1) | ata eva tvayi vAchyo~NkAro.api pratyayo yuktaH(2)|| 276|| ojo.aShTamadhAturiti proktaM yadvedabhAShyakR^itA | shauryotkarShanidAnaM tejastadvAMstvamojasvAn(3) || 277|| oShadhIpatiraudAryanidhirityAhvayau sphuTau(4) | auddhatyamuddhatatvaM yat svabhaktAnujighR^ikShayA || 278|| svotkarShadyotanaM tatra shreShTha auddhatyadhuryakaH | bR^iMhitaM yasya sarvochchaM sa syAdaunnatyanisvanaH || 279|| a~NkushaH suranAgAnAM trailokyasya niyAmakaH | UrdhvaM surA adho nAgA martyalokopalakShaNam || 280|| dviShaH surANAM cha vidAM suShThu samyag ravidviShAm | nigrAhakatvAnirdiShTo.asya~NkushaH suravidviShAm || 289|| akArAdyekapa~nchAshadvisargantArNabodhitaH | aHsamastavisargAntapadeShu parikIrtitaH || 282|| kamaNDaludharaH kalpaH kapardI kalabhAnanaH | karmasAkShI karmakartA karmAkarmaphalapradaH || 83|| kadambagolakAkAraH kUShmANDagaNanAyakaH | kAruNyadehaH kapilaH kathakaH kaTisUtrabhR^it || 84|| ##(Footnotes)## (1) o~NkAravAchya o~NkAramantreNa pratipAditaH | (brahma) (2) o~NkAramayadehatvAdo~NkAra iti kathyase | (brahmA) (3) shauryotkarShasutejovAn ojasvAniti varNyase | (4) oShadhInAM patishchandraH tadAtmA chauShadhIpatiH | (brahmA) bhaktAbhIShTamudAreNa dIyate yena brahmaNA | audAryanidhirityevaM sa bhavAnkathyate prabhuH | (brahmA) kamaNDaludharaH shuNDAshR^iM~Nge(daNDe)NAmR^itakumbhadhR^ikU(1) | kalpaH pralayakAlAtmA samarthaH kalpate.api vA || 283|| varAdadhArI mallA(hlA)ristvaM kaparyathavA jaTI(2) | kalo nAdo bhA tu dIptirananaM prANanaM matam || 284|| nAdakAntyujjIvakatvAtkathyase kalabhAnanaH | karmasAkShI tvadR^iShTAnAmapi draShTAsi karmaNAm || 285|| karmaThapreraNAdantaH karmakartA bhavAnapi | svargApavargadAtR^itvAt karmAkarmaphalapradaH || 286|| sarvanADachudgamasthAnaM kadambakusumAkR^itiH | paritaH saMvR^itA tAbhirhR^idi kApyasti devatA || 287|| kadambagolakAkAra iti tadrUpa uchyase | duShTagrahANAM netA tvaM kUShmANDagaNanAyakaH || 288|| kAruNyadehaH karuNAmUrtitvAtkapilo muniH | karNa(varNi)to vA.asi kathakaH sampradAyAnpravartayan || 289|| ratnaprotasvarNakA~nchIdhAraNAtkaTi\-sUtrabhR^it || kharvaH khaDgapriyaH kha~NgakhAntAntasthaH khanirmalaH | khalvATashR^i~NganilayaH khaTvA~NgI khadurAsadaH || 85|| guNADhyo gahano gastho gadyapadyasudhArNavaH | gadyagAnapriyo garjo gItagIrvANapUrvajaH || 86|| guhyAchArarato guhyo guhyAgamanirUpitaH | guhAshayo guhAbdhistho gurugamyo gurorguruH || 87|| kharvo vAmanarUpatvAtkhaDgo gaNDakasa.nj~nakaH || 290|| mR^igo\-.asirvA priyo yasya sa tu khaDgapriyo mataH | khaDgashabde khAtparo Dastadante gAkShare tava || 291|| ##(Footnotes)## (1)ratnayuktahemakumbhadhAraNenAthavA smR^itaH | (2)kapardAkhyajaTAdhArI kapardI pArvatIpatiH | kapardinA pUjito.ayaM kapardI tu tadAtmavAn | bIje tiShThasyataH khaDgAntAntastha itIryase(1) | AkAshavatsarvago.api nirlepo.ataH khanirmalaH || 292|| vR^ikShA eva gireH keshAH khalvATastairvivarjitaH | khalvATashR^i~Nga\-nilayastachChR^i~Nge.api vasan mataH || 293|| khaTvA~NgIti bhavAn khyAtaH khaTvA~NgAkhyAyudhaM dadhat | amUrto vyomavaddhartuM ashakyaH svadurAsadaH || 294|| anantakalyANaguNo guNADhyo gantuM na shakyo gahano.asi gasthaH | bIje nije tiShThasi gadyapadya\- sudhArNavaH kAvyarasAkaratvAt || 295|| gadituM yogyaM gadyaM na niShiddhaM sAma te priyaM gAnam | tenAsi gadyagAnapriyo.atha garjossi meghanAdAtmA || 296|| nAdAt gItAdayaH shabdA nAdArthAdamarAdayaH | jAtAstaddvayarUpatvAdgItagIrvANapUrvajaH || 297|| guhApraviShTAvAtmAnau guhyau tau manasA charan | antarmukhastatra tuShTo guhyAchArarato mataH || 298|| guhya ekAntavedyatvAddhitakArI guhAya vA | rahasyatantravedyatvAdguhyAgamanirUpitaH || 299|| guhAyAM hR^idayAkAshe shete yaH sa guhAshayaH | avyAkR^itaM nabho gUDhamagAdhaM cha guhAbdhivat || 300|| adhitiShThasi tattena guhAbdhistha itIryase | gurugamyo guruproktayogopAyena labhyase || 301|| shivasUtre gururupAya ityevaM tvaM hi varNitaH | vedA adhyApitA yena brahmaNe sa gurorguruH || 302|| ghaNTAghargharikAmAlI ghaTakumbho ghaTodaraH | chaNDashchaNDeshvarasuhR^ichchaNDIshachaNDavikramaH || 88|| charAcharapatishchintAmaNicharvaNalAlasaH | ChandashChandovapushChandodurlakShyashChandavigrahaH || 89|| jagadyonirjagatsAkShI jagadIsho jaganmayaH | japo japaparo japyo jihvAsiMhAsanaprabhuH || 90|| ##(Footnote)## (1) khaDgapota iva tava bIjo.asti cha gakArakaH | tatra tiShThasi tena tvaM khaDgakhAntAntastha IritaH || ghaNTeva ma~njunAdA ghargharikAH ki~NkiNIbhedAH | taddhArI ghaNTAghargharikAmAlIti bAlalIlA te || 303|| kumbhau nyubjaghaTAkArau ghaTakumbhastato mataH | ghaTodaro bR^ihatkukShishchaNDo bhUriparAkramaH || 304|| chaNDeshvaraH suhR^idyasya shaivakhaNDeshvaraH sakhA | chaNDIshashchaNDikAnAthashchaNDA atyantakopanAH || 305|| tAnAkramya vashe kurvannAkhyAtashchaNDavikramaH | charAcharapatiH sthAsnuchariShNujagadIshvaraH || 306|| chintAmaNikAma dughAkalpadrumagarvacharvaNataH | chintAmaNicharvaNalAlasa iti kathito.asyachintyadAnena || 307|| gAyatryAdyAtmanA Chando bhavAn vedamayAtmanA | ChandovapustathA ChandodurlakShyo vedadurgrahaH(1) || 308|| svAbhiprAyAnusArINi bhakteH paravashAni vA | avatArasharIrANi yasya sa chChandavigrahaH || 309|| jagadyonirjagatsAkShI jagadIsho jaganmayaH | vishvasya kAraNaM draShTA nAtho.adhiShThAnameva cha(2) || 310|| japo japaparo japyaH karmakartR^ikriyAtmakaH(3) | kIrtyamAnaM yasya nAma jihvAsiMhAsanasthim || 311|| dadAti puruShArthAn sa jihvAsiMhAsanaprabhuH | jhalajjhallollasaddAnajha~NkAribhramarAkulaH | Ta~NkArasphArasaMrAvaShTa~NkArimaNinUpuraH || 91|| ThadvayIpallavAntaHsthasarvamantraikasiddhidaH | ##(Footnotes)## (1) ChandovapustathA ChandodurlakShyo vedapUruShaiH | aprApyashchApyagamyashcha neti netIti sheShataH || (2) jagadyonirvishvamUlaM kAraNaM kAraNeshvaraH | jagatsAkShI vishvadraShTA chinmAyAyogarUpavAn || jagadIsho guNeshAnarUpI trividhanAyakaH | jaganmayo vyomarUpajagadadhiShThAnarUpakaH || (3) japo mantrasvarUpI tvaM mantravighneshasa.nj~nitaH | mantrakartA japaparo japyo mantrakriyAtmakaH || DiNDimuNDo DAkinIsho DAmaro DiNDimapriyaH || 92|| DhakkAninAdamudito Dhauko (500)DhuNDhivinAyakaH | tattvAnAM paramaM tattvaM tattvampadanirUpitaH || 93|| jhalajjhallollasaddAnajha~NkAribhramarAkulaH || 312|| nadanti gaNDayorbhR^i~NgAH sphuranmadapipAMsavaH | kAMsyaTa~NkAravatsphAro yasya ma~njutaro ravaH || 313|| Ta~NkArasphArasaMrAva iti loke sa gIyate | nadadratnA~NghrikaTakaShTa~NkArimaNinUpuraH || 314|| udvayIpallavAntaHsthasarvamantrakasiddhidaH | svAhAntAkhilamantrottha mukhyasiddhiprado yataH || 315|| DiNDirnAmaikadeshena DiNDimau nyubjadundubhI | tAveva kumbhau yanmuNDe DiNDimuNDaH sa uchyate || 316|| DAkinyo nAma yoginyaH kAshvitsaptagaNAdimAH | ShoDhAnyAsAdiShu spaShTA DAkinIshastadIshvaraH || 317|| DAmarastu mahAMstantravisheSho vA tadAtmakaH | dundubhau paTahadhvAne.apyAnandI DiNDimapriyaH || 318|| DhakkAninAdamudito DhakkAvAdyapriyo bhavAn | gatyarthAt DhaukaterDhaukaH sarvago vAsi sarvavit || 319|| kAshIkhaNDe DhuNDhidhAtuH prathito.anveShaNArthakaH | vishiShTo nAyako.anveShya iti DhuNDhivinAyakaH || 320|| tattvAnAM paramaM tattvaM pa~nchaviMshatitaH param | trayaM sR^iShTyAdi svapnAdi vAchyaM dharmaM tvamA sadA || 329|| tyaktvA dharmiNi bhaktyaiva tattvampadanirUpitaH(1) | ##(Footnote)## (1) jIveshasAkShirUpatvAt tattvampadanirUpitaH || tArakAntarasaMsthAnastArakastArakAntakaH | sthANuH sthANupriyaH sthAtA sthAvaraM ja~NgamaM jagat || 94|| dakShayaj~napramathano dAtA dAnavamohanaH | dayAvAn divyavibhavo daNDabhR^iddaNDanAyakaH || 95|| dantaprabhinnAbhramAlo daityavAraNadAraNaH || daMShTrAlagnadvipaghaTo devArthanR^igajAkR^itiH || 96|| dhanadhAnyapatirdhanyo dhanado dharaNIdharaH | dhyAnaikaprakaTo dhyeyo dhyAnaM dhyAnaparAyaNaH || 97|| tArakAntarasaMsthAnastArakA.akShNaH kanInikA || 322|| tasyAM chintyo ya eSho.antarakShiNItyAdikashruteH | tArako bhavapAthodhestvameva praNavo yathA(.athavA) || 323|| tArakAsurahantrAtmA kathitastArakAntakaH | sthANuH kalpAntavAtAgnisalilairapyakampitaH || 324|| sthANoH shivasya putratvAtsthANupriya itIryase | sthAtA yuddhe.api kalpe.api niShkampo gaganAdivat || 325|| charAcharAtmakatvena sthAvaraM ja~NgamaM jagat | dakShayaj~napramathano bhavAneva shivAtmanA || 326|| dAtA deyaH shodhanArthAdbhavAn patitapAvanaH(1) | dAnavAMstattvavimukhAn kurvan dAnavamohanaH || 327|| dayAvAn paraduHkhAni prahApayitumichChasi | prAptyarthAddIvyaterdivyavibhavaH prApakaH shriyAm || 328|| daNDabhR^it kathito daNDanIteraparilopataH | yamendrAdiShu ye daNDAstanne tA daNDanAyakaH || 329|| yachChiraH kampamAtreNa meghapa~NktiH prabhidyate | dantaprabhinnAbhramAla iti sa tvaM nigadyase || 330|| vArayan dArayan daityAn daityavAraNadAraNaH | yasya daMShTraikadeshe.api lagnA ripugajachChaTAH || 331|| daMShTrAlagnadvipaghaTa iti nAmnA sa gIyate | devAnAM kAryasid.hdhyarthaM yena martyadvipAkR^itiH || 332|| svIkR^itA sa smR^ito nAmnA devArthanR^igajAkR^itiH | dhanadhAnyapradatvena dhanadhAnyapatirbhavAn || 333|| dhanyastvaM dhanalabdhR^itvAt puNyavAnvApi gIyase | dhanado dhanadAnena kuberAtmatayApi vA || 334|| sheSheNAdivarAheNApyabhinno dharaNIdharaH(2) | ##(Footnotes)## (1) iShTArthadAnAdbhaktAnAM dAtA tvaM gaNanAyakaH | (2) yogabhUmidhAraNAdvA sheShAtmA dharaNIdharaH || manasaivAnudraShTavyo dhyAnaikaprakaTo bhavAn || 335|| tvameva tripuTI dhyeyo dhyAnaM dhyAnaparAyaNaH || nandyo nandipriyo nAdo nAdamadhyapratiShThitaH | niShkalo nirmalo nityo nityAnityo nirAmayaH || 98|| paraM vyoma paraM dhAma paramAtmA paraM padam | parAtparaH pashupatiH pashupAshavimochakaH || 99|| pUrNAnandaH parAnandaH purANapuruShottamaH | padmaprasannanayanaH praNatAj~nAnamochanaH || 100|| nandya AnandanIyo.asi nandikeshvaravallabhaH || 336|| nandipriyo.asi nAdo.asi yo.antardashavidhadhvaniH | gamyo nAdAnusandhAnAnnAdamadhyapratiShThitaH || 337|| niShkalo.avayavairhIno nirmalo dUShaNojjhitaH | nityo nAshojjhito nityAnityaH khorvyAdirUpadhR^ik || 338|| avidyaiva mahArogastadaspR^iShTo nirAmayaH | avyAkR^itaM yadAkAshaM paraM vyoma tadAtmakaH || 339|| jyotiShAmapi yajjyotistatparaM dhAma kathyate | paramaH sarvajIvebhyaH paramAtmeti gadyate || 340|| kailAsAdipadebhyo.api paramatvAtparaM padam | brahmaviShNumaheshAnAdyuttamatvAt parAtparaH || 349|| brahmAdikITakAntAnAM pAtA pashupatirmataH | dvipa~nchAshadvidhAH pAshAH sA~NkhyatantrAdiShu sphuTAH || 342|| brahmAdInmochayaMstebhyaH pashupAshavimochakaH | pUrNAnandaH kriyAkartR^ikarmabhedojjhitaM sukham || 343|| bhUpAdibrahmaparyantAnandAn shataguNottarAn | sarvAnapyadharIkurvan parAnando mahAsukham || 344|| kSharebhyaH sarvabhUtebhyaH kUTasthAdakSharAdapi | uttamatvAdanAditvAt purANapuruShottamaH || 345|| padmaprasannanayano vikasatkamalekShaNaH | namatAM tattvabodhena praNatAj~nAnamochanaH || 346|| pramANapratyayAtItaH praNatArtinivAraNaH | phalahastaH phaNipatiH phetkAraH phANitapriyaH || 101|| bANArchitA~Nghriyugalo bAlakelikutUhalI | brahma brahmArchitapado brahmachArI bR^ihaspatiH || 102|| bR^ihattamo brahmaparo brahmaNyo brahmavitpriyaH | bR^ihannAdAgryachItkAro brahmANDAvalimekhalaH || 103|| pramANapratyayAtIto nityaj~nAnaikavigrahaH | pramAkaraNajAnAM hi pramitInAmanityatA || 347|| namatAM nAshayan pIDAM praNatArtinivAraNaH | phalahastaH svabhaktAnAmavilambAtphalaM dadat || 348|| vAsukerapi sheShasya svAmI phaNipatirmataH | phetkAra iti tannAmnA tantraM tatra nirUpyase || 349|| khaNDA(guDA)hvayekShuvikR^itau prItimAn phANitapriyaH | bANAsureNa pUjyatvAdbAlalIlAsu kautukAt || 350|| bANArchitA~Nghriyugalo bAlakelikutUhalI | brahma tvameva vedAntavedyatattvAtmakatvataH || 351|| brahmArchitapado vedaiH shlAghanIyaM hi te padam | brahmachArI bhavAn yenAkR^itadAraparigrahaH || 352|| vAchaspatisvarUpeNa devArchyattvAdbhR^ihaspatiH(1) | bR^ihato brahmaviShNvAdInatisheShe bR^ihattamaH || 353|| vedaikatatparo dhAtuH shreShTho brahmaparo mataH(2) | brahmaNya iti vikhyAto brAhmaNAn mAnayan svayam || 354|| priyA brahmavido yasya sa mato brahmavitpriyaH | chItkAro gajashabdaH sa meghAshanyAdito mahAn || 355|| tavAstIti bR^ihannAdAgryachItkAra iti smR^itaH | kaTisUtre ki~NkiNIva brahmANDAnyeva gumphayan || 356|| tAdR^igdadhadvishvarUpaM brahmANDAvali\-mekhalaH | ##(Footnotes)## (1) buddhistu bR^ihatI mAyA tatpatitvAbR^ihaspatiH || (2) dhAturvedaikaparasya shreShTho brahmaparo mataH | bhrUkShepadattalakShmIko bhargo bhadro bhayApahaH | bhagavAnM bhaktisulabho bhUtido bhUtibhUShaNaH || 104|| bhavyo bhUtAlayo bhogadAtA bhrUmadhyagocharaH | mantro mantrapatirmantrI madamattamanoramaH || 105|| mekhalAvAn mandagatirmatimatkamalekShaNaH | mahAbaloM mahAvIryo mahAprANo mahAmanAH || 106|| bhruvori~NgitamAtreNa bhaktebhyaH sampado dadat || 357|| bhUkShepadattalakShmIko bhargo gAyatryudIritaH | bhadrA mandrA mR^igAshcheti santi dviradajAtayaH || 358|| teShUttamA bhadrajAtirbhadrastvaM tAdR^ishAnanaH | dvitIyAdvai bhayaM yattadapaghnaMstvaM bhayApahaH || 359|| utpattiM cha vinAshaM cha bhUtAnAmAgatiM gatim | vetsi vidyAmavidyAM chetyuchyase bhagavAniti || 360|| bhaktyaiva labdhuM yaH shakyaH sa bhaktisulabho mahAn(bhavAn) | siddhIrdatse bhasma dhatse bhUtido bhUtibhUShaNaH || 361|| bhavyo bhAvukarUpatvAdbhAvivishvAtmakatvataH | bhUtAnAM bhUjalAdInAM pishAchAnAM cha dehinAm || 362|| atItAnAmadhiShThAnamato bhUtAlayo bhavAn | bhogadAtA duHkhasukhasAkShAtkArapradatvataH || 363|| avimukte bhruvormadhye dhyeyo bhrUmadhyagocharaH | mantrAH sAmargyajUrUpA ShaDarNaikAkSharAdayaH || 364|| rahovichArarUpAshcha rAjyabhAropayoginaH | tadrUpastadabhimAnidevatA tasya kArakaH || 365|| tena mantro mantrapatirmantrItyapi cha gIyase | madaH samAdhisambhUtadhyeyAnyaviShayAgrahaH || 366|| ramase tadyute chitte madamatta manoramaH | mekhalAvAn rashanayA mau~njyA vA vilasatkaTiH || 367|| yeShAM kApi gatirnAsti mandAnAM j~nAnakarmaNoH | abhAvena gatisteShAmapi mandagatistataH || 368|| yasmAjj~nAnayutA sampattAdR^ig yasya nirIkShaNam | dR^ishaiva dattadhIshrIko matimatkamalekShaNaH || 369|| balavIryaprANamanaHsamaShTyeyekatanurbhavAn | mahAbalo mahAvIryo mahAprANo mahAmanAH || 370|| yaj~no yaj~napatiryaj~nagoptA yaj~naphalapradaH | yashaskaro yogagamyo yAj~niko yAjakapriyaH || 107|| raso (600)rasapriyo rasyo ra~njako rAvaNArchitaH | rakShorakShAkaro ratnagarbho rAjyasukhapradaH || 108|| lakShyaM lakShyaprado lakShyo layastho laDDukapriyaH | lAnapriyo lAsyaparo lAbhakR^illokavishrutaH || 109|| yaj~na ityAdikaM nAmAShTakaM tu prakaTArthakaM (1) | rasaH parama Anando raso vai sa iti shruteH || 379|| shAntAdau madhurAdau vA rase prItyA rasapriyaH | rasyate charvyate prAj~nairbhUyo bhUyo.anubhUyate || 372|| sa rasyastanmanovR^ittira~njanenAsi ra~njakaH | rAvaNaiH shabdanairvedashAstragItAdipAThibhiH || 373|| dashAsyenApi sid.hdhyarthaM pUjito rAvaNArchitaH | rakShAMsi bhasmasAtkurvan rakShorakShAkaraH smR^itaH || 374|| ratnagarbhA mahI tadvAn ratnagarbhastadAshrayaH | rAjyaM tajjanmasaukhyaM cha dadadrAjyasukhapradaH || 375|| tAreNa dhanuShA chittashareNa brahma vedhayet | iti shrutyA sharavyastvaM tallakShyamasi yoginAm || 376|| ##(Footnote)## (1) brAhmaNaspatyayaj~nAtmA yaj~no yaj~nasvarUpavAn | yaj~natoShyo yaj~napatiryaj~nabhoktA cha tatra bhuk | yaj~ne prItyA phalado mato yaj~naphalapradaH | yashaskaro yashovR^iddhikartA lokatrayeShu cha | j~nAnayogena gamyastvaM yogagamyastu shAntidaH | tvameva yuga(yaj~na)kartA syAttena tvaM yAj~nikaH smR^itaH | yAjakeShu prItiyukto matastvaM yAjakapriyaH | lakShyANi chittasthairyArthaM lakShasa~NkhyAnyadIdR^ishan | R^iShayastAni nirvighnaM dadallakShyaprado bhavAn || 377|| lakShyo lakShaNayA gamyo mahAvAkyagataiH padaiH | layasthaH kalpakAle.api tiShThaMshchittalaye.api vA || 378|| laDDukA vartulAkArAH priyAlatilakhAkhasaiH | rachitAH sharkarApakvAstatpriyo laDDukapriyaH || 379|| lAnapriyo gajAvAsashAlAyAM prItisaMyutaH | vilAsArhaM paraM dhAma yasya lAsyaparo hi saH || 380|| ye lAbhakAriNo lokAH shIghraM bhaktavarapradAH | teShu shreShThatayA khyAto lAbhakR^illokavishrutaH || 381|| vareNyo vahnivadano vandyo vedAntagocharaH | vikartA vishvatashchakShurvidhAtA vishvatomukhaH || 110|| vAmadeva vishvanetA vajrivajranivAraNaH | vishvabandhanaviShkambhAdhAro vishveshvaraprabhuH || 111|| shabdabrahma shamaprApyaH shambhushaktigaNeshvaraH | shAstA shikhAgranilayaH sharaNyaH shikharIshvaraH || 112|| vareNyAkhyo gaNapateradvaitabhajane rataH | kashchidrAjA tadadvaitAdvareNyo.asyuttamo.api vA || 382|| yadbhavantamuddishya samiddhe.agnau hutaM haviH | tenaiva tR^ipyasItyarthAttvaM vahnivadano mataH || 383|| vanyo namyo.asyupaniShadgamyo vedAntagocharaH | vikartA tvaM hi ShaDbhAvavikArANAM pravartakaH || 384|| yatra kvachana bhaktena patraM puShpaM phalaM jalam | dattaM tatraiva tatpashyan dhArayan bhakShayannapi || 385|| kIrtyase vishvatashchakShurvidhAtA vishvatomukhaH | vAmadevo valgutaraM dIvyasi dyotase yataH || 386|| vishvanetAsi jagato viShNorvA nAyako yataH | indravajrastambhanena vajrivajranivAraNaH || 387|| vishvanirmANaparyApto desho viShkambha uchyate | vishvabandhanaviShkambhAdhArastasyApi dhAraNAt || 388|| brahmANDAnAM tadIshAnAM chesho vishveshvaraprabhuH | shabdabrahma parAM vAchamatIto nAdarUpadhR^ik || 389|| shamaprApyaH shAntidAntijitachittena labhyase | shaivAn shAktAn gaNAMshcheShTe shambhushaktigaNeshvaraH || 390|| shAstA keraladeshIyA devatA.asti tadAtmakaH | tasyAH shikhAyA madhye yaH paramAtmA vyavasthitaH || 391|| shrutisiddho.asti tadrUpaH shikhAgranilayo bhavAn | trAtA sharaNyaH prAleyAchalAtmA shikharIshvaraH || 392|| ShaDR^itukusumasragvI ShaDAdhAraH ShaDakSharaH | saMsAravaidyaH sarvaj~naH sarvabheShajabheShajam || 113|| sR^iShTisthitilayakrIDaH suraku~njarabhedanaH | sindUritamahAkumbhaH sadasadvyaktidAyakaH || 114|| sAkShI samudramathanaH svasaMvedyaH svadakShiNaH | svatantraH satyasa~NkalpaH sAmagAnarataH sukhI || 115|| jAtIchampakakundAdInyekaikartubhavAnyapi | ShaDR^itukusumasragvI sarvadA yugapaddadhat || 393|| mUlAdhAre gaNesho.asti chakraShaTkaM tadUrdhvataH | ShaNNAmAdhArabhUto.asi ShaDAdhAra iti smR^itaH || 394|| ~NevarmayugvakratuNDamantrarUpaH ShaDakSharaH | saMsAravaidya ityukto bhavarogavinAshakaH || 395|| sarvaj~naH sakalaj~nAtA sugatAtmA vinAyakaH | sarveShAmapi rogANAM divyaM pIyUShamauShadham || 396|| tasyApi nAshayan doShAn sarvabheShajabheShajam | lIlayA sarvajagatAM nirmiti\-sthiti\-saMhR^itIH || 397|| sR^iShTi\-sthiti\-layakrIDaH kathyase rachayan kShaNAt | dAnavairarchitashchettvaM suraku~njarabhedanaH || 398|| sindUritamahAkumbhaH sindUrAruNamastakaH | sadbrahmaiva na sadvishvaM tayorvyaktiH prakAshanam || 399|| svabhaktebhyo dadAsIti sadasadvyaktidAyakaH | sAkShI pashyasi sAkShAttvaM vishvaM chittAnapekShayA || 400|| samudramathane devairmanthanArambhaNe.architaH | samudramathanaH proktaH svasaMvedyaH parAtparaH || 401|| parajyotiH svarUpatvAt svayaMshaktaH svadakShiNaH || 402|| svatantraH svayamevAsi nAnAtantrAtmanA yataH | amoghakalpanAt satyasa~Nkalpa iti gIyase || 403|| sAmaprIteH sadAnandAt sAmagAnarataH sukhI | haMso hastipishAchIsho havanaM havyakavyabhuk | havyo hutapriyo harSho hR^ilekhAmantramadhyagaH || 116|| kShetrAdhipaH kShamAbhartA kShamAparaparAyaNaH | kShiprakShemakaraH kShemAnandaH kShoNIsuradrumaH || 117|| haMso yativisheShAtmA yadvA bhAskaramUrtikaH(1) || 404|| etatpa~nchAkSharasyAnte likheChabdAddviTho manuH | tatpratIkamupAdAya tasyesho devatoditA || 405|| so.ayaM hastipishAchIsho navArNamanudevatA | yAgaH prakShepayughomastadrUpo havanaM bhavAn || 406|| devatAH pitarashcheti dvirUpo havyakavyabhuk | hanyo haviH svarUpatvAddhavirbrahmeti hi smR^iteH || 407|| hutaM dravyaM priyaM yasyA devatAyAH (hutapriyaH )sa vai bhavAn | havirbhakShaNajo modo harShaH so.api tvadAtmakaH || 408|| hR^illekhArthastantrarAje varNito vyAkulAkSharaiH | vyomnA prakAshamAnastvaM grasamAnastvamagninA || 409|| tayorvimarsha IkAro bindunA tanniphAlanam | iti hrI~NkAravAchyo.asi hR^illekhAmantramadhyagaH || 410|| prayAgAdeH sharIrAderveshaH kShetrAdhipo mataH(2) | kShamAbhartA kShitiM kShAntimapi vA yo bibharti saH || 411|| ##(Footnotes)## (1) haMso yati visheSho vA gaNako bhAnumUrtimAn | (2) kAshImayUrapuryAya kShetreshA bahuvishrutAH | adhipashchApi teShAM tvaM deva kShetrAdhipo mataH || kShAntishIlamuniprApyaH kShamAparaparAyaNaH | shIghraM siddhiM dadAtIti kShiprakShemakaro bhavAn || 412|| kShemaM sAMsArikaM saukhyamAnandaH pAramArthikaH | ubhayAtmA tvameveti kShemAnanda itIryase || 413|| kalpavR^ikSha iva kShoNyAmiShTAnsarvAnprayachChasi | dharmAdiduHkhabhogAntAn ataH kShoNIsuradrumaH || 414|| dharmaprado.arthadaH kAmadAtA saubhAgyavardhanaH | vidyAprado vibhavado bhuktimuktiphalapradaH || 118|| AbhirUpyakaro vIrashrIprado vijayapradaH | sarvavashyakaro garbhadoShahA putrapautradaH || 119|| medhAdaH kIrtidaH shokahArI daurbhAgyanAshanaH | prativAdimukhastambho ruShTachittaprasAdanaH || 120|| parAbhichArashamano duHkhabha~njanakArakaH | kalpadrumatvaM vivinaktyekaviMshatinAmabhiH | dharmaprado.arthadaH kAmadAtetyuktastrivargadaH || 415|| strINAM jIvatpatitvAdi dadatsaubhAgyavardhanaH | vidyAprado vibhavado j~nAnasampattidAyakaH || 416|| bhogajIvanmuktidAnAdbhuktimuktiphalapradaH | ADhyaiH saha daridrANAM mUrkhANAM paNDitaiH saha | sAmyaM pradarshayan sabhyeShvAbhirUpyakaro mataH || 417|| samare kAndishIkAnAM api vIrashriyaM dadat | nAma smR^itavatAM vIrashrIpradaH kIrtyase budhaiH || 418|| vIrashriyA jayaphalaM dadAno vijayapradaH | sarvaM bhaktavashe kurvan sarvavashyakaro bhavAn || 419|| bIjadoShAn srAvapAtau nAshayan garbhadoShahA | putraH sUnushva duhitA tatpautrAn duhituH sutAn || 420|| naptR^INpraNaptR^IN dauhitrAn dadAnaH putrapautradaH | dhIrdhAraNAvatI medhA medhAdastatpradAyakaH || 421|| loke yA sadguNakhyAtistatpradAnena kIrtidaH | shokahArI j~nAnadAnAttarati shokamAtmavit || 422|| durbhagatvApahAreNa strINAM daurbhAgyanAshanaH | vAchaM stabhnAsi duShTAnAM pratikUlaM prajalpatAm || 423|| prativAdimukhastambhaH kathyase smR^itimAtrataH | sevakeShu krodhajuShAM rAj~nAM chittAni shodhayan || 424|| snehashAlIni kurvANo ruShTachittaprasAdanaH | parAbhichArashamano mAraNAkhyasya karmaNaH || 425|| svashatrubhiH praNItasya niShphalIkaraNAnmataH | bha~njayan sarvaduHkhAni duHkhabha~njanakArakaH || 426|| lavastruTiH kalA kAShThA nimeShastatparaH kShaNaH || 121|| ghaTI muhUrtaM praharo divA naktaM (700)aharnisham | pakShI mAso.ayanaM varShaM yugaM kalpo mahAlayaH || 122|| rAshistArA tithiryogo bAraH karaNamaMshakam | lagnaM horA kAlachakraM meruH saptarShayo dhruvaH || 123|| rAhurmandaH kavirjIvo budho bhaumaH shashI raviH | kAlaH sR^iShTiH sthitirvishvaM sthAvaraM ja~NgamaM cha yat || 124|| atha kAlasvarUpatvamuktaM viMshatinAmabhiH | padmapatrasahasrasya sUkShmasUchyAbhivedhane || 427|| dale dale lavaH kAlaH sahasreNa lavaistruTiH || 428|| truTeH shataM tatparastairnimeShastriMshatA bhavet | aShTAdashanimeShaiH syAtkAShThA tatriMshatA kalA || 429|| tattriMshatA kShaNaste ShaDghaTI tAbhyAM muhUrtakam | praharastachchatuShkaM tachchatuShkaM naktakaM divA || 430|| aharnishaM tvahorAtraM praharairaShTabhirbhavet | te pa~nchadasha pakShastau mAsaH ShaDayanaM tu te || 431|| tAbhyAM tu mAnuShaM varShaM taiH ShaShTyA trishatIyujA | divyaM dvAdashasAhasrairdivyavarShaishchaturyugam || 432|| chaturyugasahasreNa kalpo dainandino layaH | dvAsaptatisahasraistaiH syAnmahApralayo vidheH || 433|| rAshirdvAdasha meShAdyAH kR^ittikAdyAshcha tArakAH | tvameva cha tithishvAndrI kalA pa~nchadashatmikA || 434|| viShkambhaprathamA yogAstvadrUpAH saptaviMshatiH | yogA amR^itasiddhAdyA AnandAdyAstvameva cha || 435|| ravyAdisaptavArAtmA bavAdikaraNAtmakaH | chatvAri pratinakShatramaMshakAni tvameva hi || 436|| rAshInAmudayo lagnaM horA lagnArdhasammitA | kAlachakraM shaishumAraM meruH sauvarNaparvataH || 437|| saptarShayaH kashyapAdyA auttAnacharaNirdhruvaH | rAhvAdayo grahA aShTau tvadrUpA eva netare || 438|| kalanAt kAla ityukto jagatsaMharaNakriyA | sR^iShTiH sthitishcha jagadutpAdanaprANanakriye || 439|| yatsthAvarAdi vishvaM tattvamityekAbhidhAnakam | bhUrApo.agnirmarudvyomAha~NkR^itiH prakR^itiH pumAn | brahmA viShNuH shivo rudra IshaH shaktiH sadAshivaH || 125|| tridashAH pitaraH siddhA yakShA rakShAMsi kinnarAH | sAdhyA vidyAdharA bhUtA manuShyAH pashavaH khagAH || 126|| samudrAH saritaH shailA bhUtaM bhavyaM bhavodbhavaH | sA~NkhyaM pAta~njalaM yogaH purANAni shrutiH smR^itiH || 127|| vedA~NgAni sadAchAro mImAMsA nyAyavistaraH | Ayurvedo dhanurvedo gAndharvaM kAvyanATakam || 128|| vaikhAnasaM bhAgavataM sAtvataM pA~ncharAtrakam | shaivaM pAshupataM kAlAmukhaM bhairavashAsanam || 129|| shAktaM vainAyakaM sauraM jainamArhatasaMhitA | sadasadvyaktamavyaktaM sachetanamachetanam || 130|| bhUrApo.agnirmarudvyoma pa~nchabhUtAtmako bhavAn || 440|| aha~NkR^itiraha~NkAraH prakR^itirmUlakAraNam | pumAMshcha pa~nchaviMshastvaM prakR^ityAdyairasaMhataH || 441|| ma~nchasthabrahmaviShNavIsharudrAH pAdAH sadAshivaH | phalakastatra kAmeshaH shivastasyA~NkagAminI || 442|| shaktiH kAmeshvarItyete saptApi bhavadAtmakAH | tridashAdikashailAntA arthAstvaM tithibhirmitAH(1) || 443|| bhavAn bhUtamatItaM cha bhavyaM kShemaM cha bhAvi cha | bhavodbhavaH shivotpannaH saMsAraprabhavo.athavA || 444|| atha sA~NkhyAdayo vidyAstvadrUpAH saptaviMshatiH | sA~NkhyaM kapilamunyuktaM shAstraM pAta~njalaM punaH || 445|| sAmasUtranidAnAkhyaM yogaH phaNipatIritaH | brAhmAdIni purANAni shrutayo bahvR^ichAdayaH || 446|| manvAdyAH shrutayo vedA~NgAni kalpAdikAni ShaT | sadAchAraH sadAchArasa~NgrahAtmA.adhunA tataH || 447|| mImAMsA ShoDashAdhyAyI sa~NkarShasahitA satI | trichaturlakShaNe bhaktibrahmamImAMsake api || 448|| kaNAdagautamamunipraNIto nyAyavistaraH | R^igyajuHsAmavedAnAmupavedA api kramAt || 449|| AyurvedadhanurvedagAndharvAstanmayo bhavAn | kAvyanATakashabdAbhyAM shravyaM dR^ishyaM cha gR^ihyate || 450|| shravyamaShTavidhaM dR^ishyaM aShTAviMshatidhA cha yat | sa~NkIrNaM yachcha bahudhA tattatsarvAtmako bhavAn || 451|| viShNorvaikhAnasAdIni shaivAni tu maheshituH | pR^ithak chatvAri chatvAri tantrANyetattvadAtmakam || 452|| shAktAditritayaM shaktergaNeshasya vivasvataH | tantre dve nAstikonnIte api jainArhate tathA || 453|| (1)brahmAdyAH pa~ncha bhUtAnAmIshvarAH sanniyAmakaH | pa~nchAnAM jananI shaktiH prakR^itiH paradevatA || shivastu puruSho j~neyastadrUpI tvaM gaNeshvara | viyadAdikashailAntajIvarUpI tvameva cha || kAryANAM kAraNasyAntaravasthAnaM sadAtmatA | akAraNenAvasthAnaM tadabhAve.asadAtmatA || 454|| sarvaM kAryAtmanA vyaktamavyaktaM kAraNAtmanA | sachetanaM prANimAtraM vyomAdikamachetanam || 455|| bandho (800)mokShaH sukhaM bhogo.ayogaH satyamaNurmahAn | svasti huM phaT svadhA svAhA shrauShaDvauShaDvaShaNNamaH || 131|| j~nAnaM vij~nAnamAnando bodhaH saMvichChamo yamaH | eka ekAkSharAdhAra ekAkSharaparAyaNaH || 132|| bandha AtmanyanAtmatvabhramo nAtmani chAtmatA | etatsarvaM bhavAneva bhagavan parikIrtitaH || 456|| mokShastvavidyAvidhvaMsastato yadavashiShyate | tatsukhaM pratyagAnando bhogaH so.anubhavAtmakaH || 457|| ayogaH sa~NgarahitaH taddhi satyamabAdhitam | sa evANurmanaH ShaShThendriyagocharatAvashAt || 458|| tato.adhikasya saukhyasyAbhAvAdeva sa vai mahAn | tadeva samyagastIti svasti nAsti tataH param || 459|| anyasya dUrIkaraNAttadeva brahma huM matam | dUrotsAraNamAtraM na kintu (vighna)nAsho.api tena phaTU || 460|| svadheti pitR^idaivatyaM svAhetyagnyAdidaivatam | shrauShaDityAdayastattachChabdayukkarmalakShakAH || 461|| sarveShAM karmaNAmiShTasid.hdhyarthatvAnmahAphale | sukhe labdhe tu tatraiva tatsarvaM paryavasyati || 462|| tena karmApi sakalaM bhavedekAtmakaM sukham | mokShe dhIrj~nAnamanyatra vij~nAnaM taddvayaM bhavAn || 463|| tvameva pratyagAnandaH pratyabodhastvameva hi | yogibhiH sevyate saMvidbAhyavR^ittinirAsikA || 464|| tadekapravaNatvAya sauShadhI bhavadAtmikA | sarvasya shamanAtsarvoparamAttvaM shamo yamaH(1) || 465|| eka evAdvitIyastvaM bhedatraividhyashUnyataH | (1)sarvasya duShTabhAvasya shamanAchcha shamo yamaH | gambIjAntaH sthiterekAkSharAdhAra iti smR^itaH || 466|| ekAgradhIrekavIra ekAnekasvarUpadhR^ik | dvirUpo dvibhujo dvyakSho dvirado dvIparakShakaH || 133|| dvaimAturo dvivadano dvandvAtIto dvayAtigaH | tridhAmA trikarastretAtrivargaphaladAyakaH || 134|| omityekAkSharasthatvAdekAkSharaparAyaNaH | ekAgradhIH svAtmamAtrapravaNApi matirbhavAn || 467|| ahami pralayaM kurvannidamaH pratiyoginaH | parAkramaparo.asyekavIrastvatto na chAparaH(1) || 468|| pratibhUtamavasthAnAdekAnekasvarUpadhR^ik | ekadhA bahudhA chaiva dR^ishyase jalachandravat || 469|| dve brahmaNI iti shrutyA dvirUpo.asyaparaM param | tvameva dvibhujo dvyakSho dviradaH prakaTArthakaH || 470|| saptadvIpAdhipatyasya pradAnAdvIparakShakaH | dvaimAturo.asyumAga~Nge mAtarau tava vishrute || 471|| tavaiva mUrtiramyAkhyA tena dvivadano bhavAn(2) | shItoShNAdInyatikrAnto dvandvAtIta iti shrutaH || 472|| rajastamashchAtili~Nghya vartamAno dvayAtigaH | tridhAmA sUryachandrAgnitejastritayamUrtimAn(3) || 473|| trayANAmapi lokAnAM (devAnAM)karaNAntrikaro bhavAn | naryAdyagnitrayAkA~NkShadharmakAmArthakarmaNAM(4) || 474|| phalaprada iti tredhA trivargaphaladAyakaH | ##(Footnotes)## (1) layAdi brahmakalpAntamayasya kAlarUpiNaH | jetA deveShvekavIraH tvatto nAsti sureShvapi || (2) naragajavaktrayukto bhavAndrivadano mataH | (3) tridhAmA sachchidAnandabrahmatritayasa.nj~nakaH | (4) samaShTi vyaShTyabhedAtmA tretA tvaM gajavaktraka | dharmArthakAlaphaladaH trivargaphaladAyakaH || triguNAtmA trilokAdistrishaktIshastrilochanaH | chaturbAhushchaturdantashchaturAtmA chaturmukhaH || 135|| chaturvidhopAyamayashchaturvarNAshramAshrayaH | chaturvidhavachovR^ittiparivR^ittipravartakaH || 136|| chaturthIpUjanaprItashchaturthI tithisambhavaH | pa~nchAkSharAtmA pa~nchAtmA pa~nchAsyaH pa~nchakR^ityakR^it || 137|| guNatrayavatI mUlaprakR^itistriguNA matA || 475|| tasyA hR^idi tvameveti triguNAtmeti gIyase | trayANAmapi lokAnAM trilokAdishcha kAraNam || 476|| ramAlajjAna~NgayogastrishaktiH kathyate manuH | prabhAvotsAhamantrA vA trishaktIshastadIshvaraH(1) || 477|| trilochanashchaturbAhushchaturdanta iti sphuTam(2) | AtmAntarAtmA j~nAnAtmA paramAtmeti bhedataH || 478|| AtmopaniShadi protashchaturAtmA tvameva hi | chaturvidhA mukhe vedA yasya sa tvaM chaturmukhaH || 479|| bhedo daNDaH sAma dAnamityupAyachatuShTayam | chaturvidhopAyamayastajjanyaphalasAdhakaH || 480|| brAhmaNabrahmacharyAdivarNAshramavibhAgashaH | vihitaiH karmabhiH prApyashchaturvarNAshramAshrayaH || 481|| guhAyAM vartayaMstisraH pashyantIM madhyamAM parAm | vaikharIM parito bAhyavartanena pravartayan || 482|| ##(Footnotes)## (1) bhrAmaryAdhArakAmeshyo naijAstrishaktayo matAH | tAsAmIshastrishaktIshaH svAnandabhuvaneshvaraH || (2) tridhA sthitaM brahma yasya lochanAni mukhAmbuje | trilochanastataH prokto nirguNaM yachchaturvidham | tadeva dantAstvaktre chaturdantastato bhavAn | sadasatsama sahajasa.nj~nikaM tu chaturvidham | svAnandaM yasya devasya khyAtastena chaturbhujaH || chaturvidhavachovR^ittiparivR^itti pravartakaH | chaturthIpUjanaprItashchaturthItithisambhavaH | iti nAmadvayaM spaShTaM syAdgaNeshapurANataH(1) || 483|| nAdabindumakArokArAkArAH praNavasthitAH || 484|| tvachCharIramataH pa~nchAkSharAtmA parikIrtyase | brahmA viShNushcha rudrashcha Ishvarashcha sadAshivaH || 485|| yasyaite vigrahAH pa~ncha sa pa~nchAtmeti gIyase(2) | vistIrNaM vadanaM yasya brahmANDakavalakShamam || 486|| pachervistAravAchitvAtsa pa~nchAsya iti smR^itaH | sR^iShTiH sthitishcha saMhArastirodhAnamanugrahaH || 487|| brahmAdirUpairetAni kurvANaH pa~nchakR^ityakR^it | pa~nchAdhAraH pa~nchavarNaH pa~nchAkSharaparAyaNaH | pa~nchatAlaH pa~nchakaraH pa~nchapraNavabhAvitaH || 138|| pa~nchabrahmamayasphUrtiH pa~nchAvaraNavAritaH | pa~nchabhakShyapriyaH pa~nchabANaH pa~nchashivAtmakaH || 139|| pa~nchAdhAro.asi bhUtAnAM pa~nchAnAmapi dhArakaH || 488|| sarvadA sUryakoTiprabhaH san kR^itatretayoshchandravarNo.arjunadruchChaviH | dvApare shakragopopamo.abhUtkalau dhUmravarNo.abhavatpa~nchavarNo bhavAn(3) || 489|| japan pa~nchAkSharaM shaivaM pa~nchAkSharaparAyaNaH | AmadhyamAgrAda~NguShThAtpramANaM tAla uchyate || 490|| ##(Footnotes)## (1) chaturthyAM pUjanenaiva prIto vidhipurassaram | chaturthIpUjanaprIta iti tvaM parigIyase | chaturthyAM yastu sa~njAtaH chaturthItithisambhavaH || (2) brahmA viShNushcha rudrashcha parA shaktishcha bhAskaraH | yasyaite vigrahAH pa~ncha sa pa~nchAtmeti gIyase | sUryakoTiprabhastvaM tu sarvadA gaNanAyakaH | hemavarNa kR^itayuge tretAyAM dhavalachChaviH || dvApare raktavarNastvaM kalau tu dhUmavarNakaH || (brahmA) tAlapa~nchakadehADhyaH pa~nchatAlo.asi vAmanaH | pa~nchahastamitaH prAMshurapi pa~nchakaro bhavAn || 491|| tAravAgbhavalajjAbhAH prasAdaparayA saha | praNavAH pa~ncha tairvAchyaH pa~nchapraNavabhAvitaH(1) || 492|| sadyojAtavAmadevAghoratatpuruSheshvaraiH | (2)pa~nchabrahmamayasphUrtirabhinnasphuraNAtmakaH || 493|| pa~nchAvR^itistavaproktaira~NgAdyAvaraNairvR^itaH | Channo vA pa~nchabhiH koshaiH pa~nchAvaraNavAritaH(3) || 494|| laDDukamaNDakapUrIpheNIvaTakAbhidhAni bhakShyANi | yasya priyANi pa~nchApi pa~nchabhakShyapriyaH sa bhavAn || 495|| bANeshvaryabhidhAmbAyAH kAmeshvarashivasya cha | pratyekaM pa~ncha bIjAni siddhAnyeva tu tadvidAm || 496|| tadAtmakatayA pa~nchabANaH pa~nchashivAtmakaH(4) | ShaTkoNapIThaH ShaTchakradhAmA ShaDgranthibhedakaH | ShaDadhvadhvAntavidhvaMsI ShaDa~NgulamahAhR^idaH || 140|| ShaNmukhaH ShaNmukhabhrAtA ShaTshaktiparivAritaH | ShaDvairivargavidhvaMsI ShaDUrmibhayabha~njanaH || 141|| ShaTtarkadUraH ShaTkarmanirataH ShaDrasAshrayaH | saptapAtAlacharaNaH saptadvIporumaNDalaH || 142|| ##(Footnotes)## (1) akArokAramakAranAdabindumayAH parAH | praNavAH pa~ncha tairarchyaH pa~nchapraNavabhAvitaH || (brahmA) (2) sadasatsamasahajayogasa.nj~nikairva raiH | pashchabrahmamayasphUrtiH abhinnasphuraNAtmakaH || (brahmA) (3) pa~nchAvR^itidevasevyaH pa~nchAvaraNavAritaH | (brahmA) (4) pa~nchabANo manmathastu pa~nchabANastadAtmakaH | paraH shivabhuvanesharudreshvarasadAshivAH | sahajasA~NkhyaparamashivarudrAbhidho hAtha | shivaH pa~nchavidhaH proktaH AtmA pa~nchashivAtmakaH | (brahmA) saptasvarlokamukuTaH saptasaptivarapradaH | saptA~NgarAjyasukhadaH saptarShigaNamaNDitaH || 143|| ShaTkoNapIThaH koNAH ShaT pUjAsthAnAni yasya saH || 497|| ShaTchakradhAmA tvaM mUlAdhiShThAnamaNipUrakAH | anAhatavishud.hdhyAj~nA vAsasthAnAni yasya saH || 498|| mUlAj~nAmaNipUreShu dvau dvau granthI bhinatti yaH | vahnikuNDalinI saiva bhavAn ShaDgranthibhedakaH || 499|| padabhuvanavarNatattvakalAmantrAkhyAH ShaDadhvAnaH | tachChodhanakartR^itvena ShaDandhvadhvAntavidhvaMsI || 500|| mahAhR^ido nAbhirUpoM gAmbhIryeNa ShaDa~NgulaH | pichaNDilatvAdyasyaiSha ShaDa~NgulamahAhR^idaH || 501|| ShaTsa~NkhyAkAni shAstrANi mukhe yasya sa ShaNmukhaH | sa bhavAn ShaNmukhabhrAtA senAnIryasya te.anujaH || 502|| ShaDa~NgayuvatichChannaH ShaTshaktiparivAritaH | ShaDvairivargavidhvaMsI kAmakrodhau cha matsaram || 503|| lobhamohamadAn haMsi ShaDimAnvairishabditAn | ashanAyAM pipAsAM cha shokaM mohaM jarAM mR^itim || 504|| ShaDUrmishabditAnnighnan ShaDUrmibhayabha~njanaH | ShaDdarshanoditaistarkairyuktibhiryo na gR^ihyate || 505|| vAgatItaH sa ShaTtarkadUra ityabhidhIyate(1) | ShaTkarmanirataH saktaH ShaTsu yAgAdikarmasu || 506|| madhurAdirasAnAmapyAdhAraH ShaDrasAshrayaH | atalAdyA adho.adhaHsthAH sapta lokA yada~NghrigAH || 507|| sapta jambhvAda yo dvIpA yasya sakthi bhuvarmukhAH | UrdhvagAH sapta golokAvadhayo yasya mUrdhni saH || 508|| saptapAtAlacharaNaH saptadvIporumaNDalaH | saptasvarlokamukuTa iti nAmatrayeritaH || 509|| saptAbhirjaTAbhiH sahitaH sapta ityuchyate shivaH | ##(Footnote)## (1) mantratarkoM yantratarkaH tantratarkaH prayogakaH | aNutarko nyAyatarkaH tarkA eva tu ShaDvidhAH || shukrashcha vishvakarmA cha viShNushcha maya dAnavaH | kaNAdo gautamashchaiva darshanAnAM pravartakAH || maNimallamR^idhe tasmai bhavAn prAdAddhayottamaM (jayaM paraM )|| 510|| sUryAya vA varaM tena saptasaptivarapradaH | svAmyamAtyAdisaptA~NgayuktarAjyAt sukhaM dadat || 511|| saptA~NgarAjyasukhadaH saptabhiH kashyapAdibhiH | gaNadevaishcha sevyatvAt saptarShigaNamaNDitaH || 512|| saptachChandonidhiH saptahotA saptasvarAshrayaH | saptAbdhikelikAsAraH saptamAtR^iniShevitaH || 144|| saptachChandomodamadaH saptachChandomakhaprabhuH | aShTamUrtidhyeyamUrtiraShTaprakR^itikAraNam || 145|| aShTA~NgayogaphalabhUraShTapatrAmbujAsanaH | aShTashaktisamR^iddhashrIH (900)aShTaishvaryapradAyakaH || 146|| saptaChandonidhiH pathyachChandaH saptakasaMshrayaH | hotrAdayo.achChAvA(yaH stAva)kAntAH hotAraH sapta saumikAH || 513|| mahAhavirmunirvApi saptahotA tadAtmakaH | ShaDjAdisvaravAnnAda iti saptasvarAshrayaH || 514|| saptAbdhikelikAsAro yasya krIDAsaro.arNavaH | brAhmyAdimAtR^isevyatvAt saptamAtR^iniShevitaH || 515|| pathyAdi saptachChandAMsi teShAM modena yo madaH | tenaiva ghUrNanAt saptachChandomodamadaH smR^itaH || 516|| pathyA (ukthA)dyakratupUjyatvAt saptachChandomakhaprabhuH | aShTamUrtiH shivastena yanmUrtirhR^idi chintyate || 517|| so.aShTamUrtidhyeyamUrtidhyeyo vA pR^ithagaShTabhiH | prakR^ityaha~NkR^itimahatpa~nchatanmAtrasa.nj~nitAH || 518|| prakR^itIryo janayati so.aShTaprakR^itikAraNam | aShTA~NgayogaphalabhUH samAdhyantairyamAdibhiH || 519|| a~Ngairyuktasya hR^idvR^ittirodhasya phaladAyakaH | pa~Nkaje.aShTadale tiShThan aShTapatrAmbujAsanaH || 520|| aShTashaktisamR^iddhashrIrdalAShTakanivAsinA | tIvrAdishaktyaShTakena paritaH sevito bhavAn || 521|| dAtA.aNimAdisiddhInAmaShTaishvaryapradAyakaH | aShTapIThopapIThashrIraShTamAtR^isamAvR^itaH | aShTabhairavasevyo.aShTavasuvandyo.aShTamUrtibhR^it || 147|| aShTachakrasphuranmUrtiraShTadravyahaviHpriyaH | navanAgAsanAdhyAsI navanidhyanushAsitA || 148|| navadvArapurAdhAro navAdhAraniketanaH | navanArAyaNastutyo navadurgAniShevitaH || 149|| navanAthamahAnAtho navanAgavibhUShaNaH | navaratnavichitrA~Ngo navashaktishirodhR^itaH || 150|| aShTapIThopapIThashrIrmahApIThopapIThayoH || 522|| purANe sphuTayorbhUrisa~NkhyayoH sampadAtmakaH | aShTamI tu mahAlakShmIrbrAhmyAdyAH sapta mAtaraH || 523|| AvR^itau yasya tiShThanti so.aShTamAtR^isamAvR^itaH | aShTabhairavasevyo.aShTau bhairavA vaTukAdayaH || 524|| taiH sevyo vasavo.aShTau tu prabhAsAntA dharAdayaH | tairvandito bhavAnaShTavasuvandyaH prakIrtitaH || 525|| bhUtAni puShpavantau sva etadrUpo.aShTamUrtibhR^it(1) | aShTAchakrA navadvArA devAnAM pUriti shruteH || 526|| yantre tiShThannaShTachakrasphuranmUrtiriti smR^itaH | lAjekShusaktuchipiTAH kadalyo(kalamA)modakAstilAH || 527|| nArikelA ghR^itAktA ityaShTadravyahaviHpriyaH | navanAgAsanAdhyAsI nAgaiH karkoTakAdibhiH || 528|| patreShvaShTasu madhye cha yasyAsanamadhiShThitam | shAsachCha~NkhamukundAdIn navanidhyanushAsitA || 529|| navadvArapurAdhAro jIvarUpeNa dehabhR^it | kulAkulasahasrAre mUlAdyAj~nAntimAni ShaT || 530|| lambiketi navasvAsse navAdhAraniketanaH | dharmAdyanantabadarIrUpasha~NkarasundaraiH || 531|| lakShmyA sAdhyenopapadairyuktA nArAyaNA nava | (1) bindvAdisahajAntaHstha brahmarUpo.aShTamUrtibhR^it | navanArAyaNastutyastaiH stutyaH sa bhavAniti || 532|| durgAyA navakUShmANDachandraghaNTAdayo.abhidhAH | prasiddhAstAbhirIDyatvAnnavadurgAniShevitaH || 533|| j~nAnaprakAshasatyAnanda vimarshasvabhAvasubhagAnAm | navanAthamahAnAtho nAthatvAtpratibhapUrNayoshcha bhavAn || 534|| karkoTakAdimaNDyatvAnnavanAgavibhUShaNaH | navaratnavichitrA~Ngo vajramuktAdibhUShitaH || 535|| tIvrAdyA nava te pIThe navashaktishirodhR^itaH | dashAtmako dashabhujo dashadikpativanditaH | dashAdhyAyo dashaprANo dashendriyaniyAmakaH || 151|| dashAkSharamahAmantro dashAshAvyApivigrahaH | ekAdashAdibhI rudraiH stuta ekAdashAkSharaH || 152|| dvAdashaddaNDadordaNDo dvAdashAntaniketanaH | trayodashAbhidhA bhinnavishvedevAdhidaivatam || 153|| disho dasha tadAtmA yo vyApakaH sa dashAtmakaH(1) || 536|| mahAgaNapatermUrtyA bhavAn dashabhujo.abhavat | indrAdayo.aShTau dikpAlA UrdhvAdhodigadhIshvarau || 537|| kramAdbrahmA.ananta iti dashadikpativanditaH | dashAdhyAyashchaturveda ShaDa~NgyadhyayanAnmataH(2) || 538|| dashaprANaH pa~ncha pa~ncha prANanAgAdirUpavAn | vAgAdyAtmatvagAdyAtmadashendriyaniyAmakaH || 539|| ukto hastipishAchItimantrashchetpraNavAdimaH | dashAkSharamahAmantrastvaddaivatyastvameva saH || 540|| ##(Footnotes)## (1) bindvAdyayogaparyantAH AtmanaH sthitirUpakAH | dasha tadAtmA bhagavAngaNeshAno dashAtmakaH || (2) vinAyakarahasye tu yogAnandAbhidhaM varam | dashAdhyAyayutaM tatra dashAdhyAyastadAtmakaH || dashadigvyApidehatvAddashAshAvyApivigrahaH | rudrA ekAdashArabhya sahasrANi sahasrashaH || 541|| ekAdashAdibhI rudraiH stutastaiH sakalairnutaH | tArashaktI vighnashaktI vashamAnaya Thadvayam || 542|| ekAdashAkSharo mantrastvaddaivatyastvameva saH | dvAdashoddaNDadordaNDo gADhairdvAdashabhirbhujaiH || 543|| dvAdashAntaM lalATordhvaM brahmarandhrAvasAnakam | prakaTo yoginAM tadgo dvAdashAntaniketanaH || 544|| purUravaprabhR^itibhiH pUjyastvaM vishvadaivataiH | trayodashAbhidhAbhinnavishvedevAdhidaivatam || 545|| chaturdashendravaradashchaturdashamanuprabhuH | chaturdashAdividyADhyashchaturdashajagatprabhuH || 154|| sAmapa~nchadashaH pa~nchadashIshItAMshunirmalaH | ShoDashAdhAranilayaH ShoDashasvaramAtR^ikaH || 155|| ShoDashAntapadAvAsaH ShoDashendukalAtmakaH | kalA saptadashI saptadashaH saptadashAkSharaH || 156|| chaturdashAnAmindrANAM manUnAM varado.adhipaH | chaturdashendravaradashchaturdashamanuprabhuH || 546|| chaturdashAdividyADhyo vedAdyAH sopavedakAH | chaturdashAShTAdasha cha prasiddhAstAsu paNDitaH || 547|| ApAtAlAdA cha satyAchchaturdashajagatprabhuH | yatpa~nchadashabhiH staumairAjya(dya)stotrachatuShTayam || 548|| sAmayuktaM tadAtmatvAt sAmapa~nchadasho bhavAn | svachCho rAkenduvatpa~nchadashIshItAMshunirmalaH || 549|| ShoDashAdhAranilayo.asyantashcha kreShu saMsthitaH | ShaDAdhAranavAdhAraShoDashAdhAralakShaNam || 550|| vedyaM gurumukhAdevetyAgame shivashAsanam | svarAnmimIte mAnena ShoDashasvaramAtR^ikaH || 551|| ShoDashAntapadAvAso brahmarandhrAbjakarNikAm | ArabhyordhvaM ShoDashAntamunmanyAH parataH sthitaH || 552|| amR^itA mAninI(mAnade)tyAdiShoDashendukalAtmakaH | kalA saptadashI nAma prasiddhA tripurAgame || 553|| trayodashAkSharI turyavidyAkhyA tvaM tadAtmakaH | yattu saptadashastomaM pR^iShThastotrachatuShTayam || 554|| sAmayuktaM tadAtmatvAdbhavAn saptadasho mataH | vauShaDAshrAvayayajAstu shrauShaDyeyajAmahe || 555|| iti tvaM ApnuShe yaj~nAniti saptadashAkSharaH | aShTAdashadvIpapatiraShTAdashapurANakR^it | aShTAdashauShadhIsR^iShTiraShTAdashavidhiH smR^itaH || 157|| aShTAdashalipivyaShTisamaShTij~nAnakovidaH | ekaviMshaH pumAnekaviMshatya~NgulipallavaH || 158|| chaturviMshatitattvAtmA pa~nchaviMshAkhyapUruShaH | saptaviMshatitAreshaH saptaviMshatiyogakR^it || 159|| aShTAdashadvIpapatiH saptaikAdashasa~NkhyayoH || 556|| dvIpopadvIpayorjambusiMhalAdyoradhIshvaraH | mAtsyakaurmabrAhmapAdmAdyaShTAdashapurANa kR^it(1) || 557|| aShTAdashauShadhIsR^iShTirdhAnyasR^iShTivichakShaNaH | mukhyadhAnyopadhAnyAni teShu dvAdasha ShaT kramAt || 558|| vidhayo.apUrvaniyama parisa~NkhyAH pR^ithak pR^ithak | prayogaviniyogotpattyAkhyAbhirnava te dvidhA || 559|| guNapradhAnabhedAdityaShTAdashavidhiH smR^itaH | nAgaradrAviDA~NdhrAdyAH svatantrA piyo bhuvi || 560|| aShTAdasha tadaMshotthA avAntarabhidA api | deshabhedena bahavastajj~nAne tvaM vichakShaNaH || 561|| aShTAdashalipivyaShTisamaShTij~nAnakovidaH | ekaviMshaH pumAnAtmetyAmanantyaitareyiNaH || 562|| ##(Footnote)## (1) aShTAdashaprabhedADhyapurANopapurANayoH | kartA gaNesha pUrvANAM aShTAdasha purANakR^it || sahashuNDA~nchalenaikaviMshatya~NgulipallavaH | dasha hastyA a~NgulayaH padyA a~Ngulayo dasha || 563|| tattvAni jinasa~NkhyAni tadUrdhvaH puruSho bhavAn | chaturviMshatitattvAtmA pa~nchaviMshAkhyapUruShaH || 564|| nakShatrANAM cha yogAnAM IshaH kartA kramAdbhavAn | saptaviMshatitAreshaH saptaviMshatiyogakR^it || 565|| dvAtriMshadbhairavAdhIshashchatustriMshanmahAhR^idaH | ShaTtriMshattattvasambhUtiraShTatriMshatkalAtanuH || 160|| namadekonapa~nchAshanmarudvarganirargalaH | pa~nchAshadakSharashreNI pa~nchAshadrudravigrahaH || 161|| pa~nchAshadviShNushaktIshaH pa~nchAshanmAtR^ikAlayaH | dvipa~nchAshadvapuHshreNI triShaShTyakSharasaMshrayaH || 162|| chatuHShaShTyarNanirNetA chatuHShaShTikalAnidhiH | chatuHShaShTimahAsiddhayoginIvR^indavanditaH || 163|| dvAtriMshadbhairavAdhIshashchatvAro bhairavAShTakAH | asitA~NgAdayo ye ye teShAM teShAmadhIshvaraH || 566|| puShkarAdyA devakhAtAH santi puNyA mahAhradAH | tadAtmakatvena bhavAMshchatustriMshanmahAhradaH || 567|| ShaTtriMshattattvasambhUtiH shaivatantroktayA dishA | shivAdikShitiparyantaShaTtriMshattattvakAraNam || 568|| vahneH sUryasya chandrasya dasha dvAdasha ShoDasha | kalAH santi tadAtmatvAdaShTatriMshatkalAtanuH || 569|| marudvarganatashchAsau niShpratyUhagatishcha saH | namadekonapa~nchAshanmarudvarganirargalaH || 570|| pa~nchAshadakSharashreNItyuchyate mAtR^ikAtmanA | shrIkaNThAdishivAtmatvAt pa~nchAshadrudravigrahaH || 571|| keshavAdyAcha kIrtyAdyA viShNavastasya shaktayaH | pa~nchAshadviShNu shaktIshastadIshatvena kathyase || 572|| ekapa~nchAshato.arNAnAmAlayo laya eva vA | nAda eva tadAtmatvAtpa~nchAshanmAtR^ikAlayaH || 573|| lai~NgavarNitapAshAnAma vidyApa~nchaparvaNAm | aShTAShTadigvasudhR^itibhinnAnAM dehadAyinAm || 574|| tvadrUpatvAddvipa~nchAshadvapuHshreNIti gIyase | triShaShTishchatuHShaShTirvA varNAH shambhumate matAH || 575|| kalA api chatuHShaShTiH prasiddhAstatsamAshrayaH | tannirNetA tatkhanistvaM triShTyakSharasaMshrayaH || 576|| chatuHShaShTyarNanirNetA chatuHShaShTikalAnidhiH(1) | akShobhyAdichatuHShaShTimithunairvandito bhavAn || 577|| chatuHShaShTimahAsiddhayoginIbR^indavanditaH | aShTaShaShTimahAtIrthakShetra bhairavabhAvanaH | chaturNavatimantrAtmA ShaNNavatyadhikaprabhuH || 164|| shatAnandaH shatadhR^itiH shatapatrAyatekShaNaH | shatAnIkaH shatamakhaH shatadhAravarAyudhaH || 165|| sahasrapatranilayaH sahasraphaNabhUShaNaH | sahasrashIrShA puruShaH sahasrAkShaH sahasrapAt || 166|| tantryaShTaShaShTiH shrIkAshIkhaNDapAdmayoH || 578|| shaivatIrthAnyaShTaShaShTiH shrIkAshIkhaNDapAdmayoH || uktAni teShu kShetreShu bhAvayan bhairavaM shivam | aShTaShaShTimahAtIrthakShetrabhairavabhAvanaH || 579|| aShTatriMshatkalA mantrAH pa~nchAshanmAtR^ikAH kalAH | haMsaH shuchipratadviShNurviShNuryoni triyambakam || 580|| tadviShNormUlavidyeti chaturNavatisa.nj~nakAH | dravyashud.hdhyai kalpasUtre jAmadagnyena varNitAH || 581|| chaturNavatimantrAtmA tAvanmantrAtmako bhavAn | tantrarAje ShaNNavatiH proktAH shrIchakradevatAH || 582|| ##(Footnote)## (1) keShAM mate tu chatuShShaShTirvarNAstvaM tu tadAshrayaH | chatuShShaShTyarNanirNetA tAvanmantra nirUpitaH || vidyAgaNeshayoryogAjjAyante.adhikadevatAH | tAsAmIshaH samastAnAM ShaNNavatyadhika prabhuH(1) || 583|| shatAnandaH shataguNA AnandA mAnuShAdayaH | brahmAnandAdimA ye ye te sarve.api tvadAtmakAH || 584|| brahmANDAnAmanantAnAM dhartA shatadhR^itirbhavAn | padmapatrAyatAkShastvaM shatapatrAyatekShaNaH || 585|| shatAnIko bhUrisainyaH shakraH shatamakho bhavAn | athavA bahusa~NkhyAni pUjanAdIni yasya saH || 586|| shataM dhArA arAstIkShNA yadAyudhavarasya saH | vajrotkR^iShTAyudho vA.api shatadhAravarAyudhaH || 587|| sahasrapatranilayo brahmarandhrasthapadmagaH | phaNAsahasravadbhUShyaH sahasraphaNabhUShaNaH || 588|| sahasrashIrShA puruSha ityekaM nAma te sphuTam | (sahasrashIrShA puruSho virATpuruSharUpavAn |) anantanetracharaNaH sahasrAkShaH sahasrapAt || 589|| sahasranAmasaMstutyaH sahasrAkShabalApahaH | dashasAhasraphaNabhR^itphaNirAjakR^itAsanaH || 167|| aShTAshItisahasrAdyamaharShistotrayantritaH | lakShAdhIshapriyAdhAro lakShAdhAramanomayaH || 168|| chaturlakShajapaprItashchaturlakShaprakAshitaH | chaturashItilakShANAM jIvAnAM dehasaMsthitaH || 169|| koTisUryapratIkAshaH koTichandrAMshunirmalaH | shivAbhavAdhyuShTakoTivinAyakadhuMradharaH || 170|| sahasranAmasaMstutyaH stutyarho.asa~NkhyanAmabhiH | yamAvishanti nAmAni sarvANIti kila shruteH || 590|| indrasya darpaharaNAt sahasrAkShabalApahaH | ##(Footnote)## (1) aShTAchatvAriMshadevAH svAnande brahmaNaspateH | vighnasiddhibuddhiyogAt jAyante.adhikadevatAH || tAsAmIshaH samastAnAM ShaNNavatyadhikaprabhuH | dashasAhasraphaNabhR^itphaNirAjakR^itAsanaH(1) || 591|| ichChayA sR^iShTinirmAtuH kimasAdhyaM tava prabho | sarvavidyAkalArAshirakShaNaikaprayojanAH || 592|| viShNunA himavatpR^iShThe sthApitA gR^ihamedhinaH | purANe vaiShNave proktAstaiH stutyo.asi niyantritaH(2) || 593|| aShTAshItisahasrAdyamaharShistotrayantritaH | lakShAdhIshapriyAdhAro lakShAdhIshA dhaneshvarAH || 594|| teShAM priyaH sannAdhAro dhanavR^id.hdhyarthamAshritaH | lakShANi chittasthairyAMrthaM prasiddhAni tadAshritam || 595|| mano yasya tadAtmA tvaM lakShAdhAramanomayaH | chaturlakShajapaprItaH purashcharyAdisAdhanaiH || 596|| purANAShTAdashagranthasa~NkhyA lakShachatuShTayam | taiH prakAshitarUpastvaM chaturlakShaprakAshitaH || 597|| sarvajIvAtmateyattAnavachChedashcha rochiShaH | kala~NkatApAsamparkaH kathyate nAmabhistribhiH || 598|| chaturashItilakShANAM jIvAnAM dehasaMsthitaH | koTisUryapratIkAshaH koTichandrAMshunirmalaH || 599|| grahA vinAyakAbhikhyAH sArdhakoTitrayAtmakAH | bhavasya cha shivAyAshcha pratyekaM santi tatpatiH || 600|| shivAbhavAdhyuShTakoTivinAyakadhurandharaH | saptakoTimahAmantramantritAvayavadyutiH | trayastriMshatkoTisurashreNIpraNatapAdukaH || 171|| anantanAmAnantashrIranantAnantasaukhyadaH | vishvarUpasya te.a~NgAni sarvamantrAdhidevatAH || 601|| ataH sa~njaptamantraistairdyAtase.avayavairapi | saptakoTimahAmantramantritAvayavadyutiH || 602|| IdR^ishAnnAdhikastvattaH ko.api devastato bhavAn | trayastriMshatkoTisurashreNIpraNatapAdukaH || 603|| ##(Footnotes)## (1) AsanaM yasya sheShastu tenaivaM kathyase bhavAn | (2) vedAdividyAdraShTAro gotra vR^iddhikarA api | aShTAshItisahasraughAstaiH kR^itastotratoShitaH || anantanAmA sarve.api shabdAstvannAmatAM gatAH | yAvatpratiShThitaM brahma tAvatI vAgiti shruteH || 604|| anantashrIrasa~NkhyAste vidyAsampattikIrtayaH | prAtisvikamanantAnAmAnantye gaNanA tu yA || 605|| tAvantaM dadadAnandamanantAnantasaukhyadaH | anantAnandadAnaM tu svAdvaite paryavasyati || 606|| (uttarA~NganyAsaH gAM hR^idayAya namaH | gIM shirase svAhA | gUM shikhAyai vaShaT | gaiM kavachAya huM | gauM netratrayAya vauShaT | gaH astrAya phaT | bhUrbhuvaH suvaromiti digvimokaH || pa~nchavaktro dashabhujo lalATenduH shashiprabhaH | muNDamAlaH sarpabhUSho mukuTA~NgadabhUShaNaH || agnyarkashashino bhAbhiH tiraskurvan dashAyudhaH | sarvavighnaharo devaH taM dhyAyAmi divAnisham || laM pR^ithivyAtmane mahAgaNapataye gandhaM samarpayAmi | haM AkAshAtmane mahAgaNapataye puShpANi samarpayAmi | yaM vAyvAtmane mahAgaNapataye dhUpamAghrApayAmi | raM agnyAtmane mahAgaNapataye dIpaM darshayAmi | vaM amR^itAtmane mahAgaNapataye amR^itopahAraM nivedayAmi | guhyAtiguhyagoptA tvaM gR^ihANAtmakR^itaM japam | siddhirbhavatu devesha tyatprasAdAnmayi sthirA ||) iti vainAyakaM nAmnAM sahasramidamIritam || 172|| idaM brAhme muhUrte yaH paThati pratyahaM naraH | karasthaM tasya sakalamaihikAmuShmikaM sukham || 173|| AyurArogyamaishvaryaM dhairyaM shauryaM balaM yashaH | medhA praj~nA dhR^itiH kAntiH saubhAgyamatirUpatA || 174|| satyaM dayA kShamA shAntirdAkShiNyaM dharmashIlatA | jagatsaMyamanaM vishvasaMvAdo vAdapATavam || 175|| sabhApANDityamaudAryaM gAmbhIryaM brahmavarchasam | aunnatyaM cha kulaM shIlaM pratApo vIryamAryatA || 176|| j~nAnaM vij~nAnamAstikyaM sthairyaM vishvAtishAyitA | dhanadhAnyAbhivR^iddhishcha sakR^idasya japAdbhavet || 177|| vashyaM chaturvidhaM nR^iNAM japAdasya prajAyate | rAj~no rAjakalatrasya rAjaputrasya mantriNaH || 178|| japyate yasya vashyArthaM sa dAsastasya jAyate | dharmArthakAmamokShANAmanAyAsena sAdhanam || 179|| shAkinIDAkinIrakShoyakShoragabhayApaham | sAmrAjyasukhadaM chaiba samastaripumardanam || 180|| samastakalahadhvaMsi dagdhabIjaprarohaNam | duHsvapraNAshanaM kruddhasvAmichittaprasAdanam || 189|| ShaTkarmAShTamahAsiddhitrikAlaj~nAnasAdhanam | parakR^ityAprashamanaM parachakravimardanam || 182|| sa~NgrAmara~Nge sarveShAmidamekaM jayAvaham | sarvavandhyAtvadoShaghnaM garbharakShaikakAraNam || 183|| paThyate pratyahaM yatra stotraM gaNapateridam | deshe tatra na durbhikShabhItayo duritAni cha || 184|| na tatgR^ihaM jahAti shrIryatrAyaM paThyate stavaH | kShayakuShThapramehArshobhagandaraviShUchikAH || 185|| gulmaM plIhAnamashmAnaM atisAraM mahodaram | kAsaM shvAsamudAvartaM shUlashophAdisambhavam || 186|| shirorogaM vamiM hikkAM gaNDamAlAmarochakam | vAtapittakaphadvandva tridoShajanitajvaram || 187|| AgantuM viShamaM shItamuShNaM chaikAhikAdikam | ityAdyuktamanuktaM vA rogaM doShAdisambhavam || 188|| sarvaM prashamayatyAshu stotrasyAsya sakR^ijjapaH | sakR^itpAThena saMsiddhaH strIshUdrapatitairapi || 189|| sahasranAmamantro.ayaM japitavyaH shubhAptaye | mahAgaNapateH stotraM sakAmaH prajapannidam || 190|| ichChitAnsakalAn bhogAnupabhujyeha pArthivAn | manorathaphalairdivyairvyAmayAnairmanoramaiH || 191|| chandrendrabhAskaropendrabrahmasharvAdisadmasu | kAmarUpaH kAmagatiH kAmato vicharanniha || 192|| bhuktvA yathepsitAn bhogAnabhIShTAn saha bandhubhiH | gaNeshAnuchAro bhUtvA mahAgaNapateH priyaH || 193|| nandIshvarAdisAnandI nanditaH sakalairgaNaiH | shivAbhyAM kR^ipayA putranirvisheShaM cha lAlitaH || 194|| shivabhaktaH pUrNakAmo gaNeshvaravarAtpunaH | jAtismaro dharmaparaH sArvabhaumo.abhijAyate || 195|| niShkAmastu japannityaM bhaktyA vighneshatatparaH | yogasiddhiM parAM prApya j~nAnavairAgyasaMsthitaH || 196|| nirantaroditAnande paramAnandasaMvidi | vishvottIrNe pare pAre punarAvR^ittivarjite || 197|| lIno vainAyake dhAmni ramate nityanirvR^itaH | yo nAmabhirhunedetairarchayetpUjayennaraH || 198|| rAjAno vashyatAM yAnti ripavo yAnti dAsatAm | mantrAH sid.hdhyanti sarve.api sulabhAstasya siddhayaH || 199|| mUlamantrAdapi stotramidaM priyataraM mama | nabhasye mAsi shuklAyAM chaturthyAM mama janmani || 200|| dUrvAbhirnAmabhiH pUjAM tarpaNaM vidhivachcharet | aShTadravyairvisheSheNa juhuyAdbhaktisaMyutaH || 201|| tasyepsitAni sarvANi sid.hdhyantyatra na saMshayaH | idaM prajaptaM paThitaM pAThitaM shrAvitaM shrutam || 202|| vyAkR^itaM charchitaM dhyAtaM vimR^iShTamabhinanditam | ihAmutra cha sarveShAM vishvaishvaryapradAyakam || 203|| svachChandachAriNApyeSha yenAyaM dhAryate stavaH | sa rakShyate shivodbhUtairgaNairadhyuShTakoTibhiH || 204|| pustake likhitaM yatra gR^ihe stotraM pUpUjayet | tatra sarvottamA lakShmIH sannidhatte nirantaram || 205|| dAnairasheShairakhilairvrataishcha tIrthairashaiShairakhilairmakhaishcha | na tatphalaM vindati yatgaNeshasahasranAmrAM smaraNena sadyaH || 206|| etannAmnAM sahasraM paThati dinamaNau pratyahaM projjihAne sAyaM madhyandine vA triShavaNamathavA santataM vA jano yaH | sasyAdaishvaryadhuryaH prabhavati cha satAM kIrtimuchchaistanoti pratyUhaM hanti vishvaM bashayati suchiraM vardhate putrapautraiH || 207|| aki~nchano.api matprAptichintako niyatAshanaH | japettu chaturo mAsAn gaNeshArchanatatparaH || 208|| daridratAM samunmUlya saptajanmAnugAmapi | labhate mahatI lakShmImityAj~nA pArameshvarI || 209|| AyuShyaM vItarogaM kulamativimalaM sampadashchArtadAnAH kIrtirnityavadAtA bhaNitirabhinavA kAntiravyAdhibhavyA | putrAH santaH kalatraM guNavadabhimataM yadyadetachcha satyaM nityaM yaH stotrametatpaThati gaNapatestasya haste samastam || 210|| laghusahasranAmastotram | gaNa~njayo gaNapatirherambo dharaNIdharaH | mahAgaNapatirlakShapradaH kShipraprasAdanaH || 211|| amoghasiddhirami(mR^i)to mantrashchintAmaNirnidhiH | suma~Ngalo bIjamAshApUrako varadaH shivaH || 212|| kAshyapo nandano vAchAsiddho duNDivinAyakaH | maudakairebhiratraikaviMshatyA nAmabhiH pumAn || 213|| yaH stauti madgatamanA madArAdhanatatparaH | stuto nAmnAM sahasreNa tenAhaM nAtra saMshayaH || 214|| namo namaH suravarapUjitA~Nghraye namo namo nirupama~NgalAtmane | namo namo vipulapadaikasiddhaye namo namaH karikalabhAnanAya te || 215|| asya stotrasya japa aihikakAmasyAmuShmikakAmasya niShkAmasya cheti trividhaH | tatra prathamamAha AyurityAdibhiH | praj~nA grAhiNI buddhiH, medhA dhAraNAvatI buddhiH, kShamA parApakArapratIkArakriyAbhAvaH kShAntiH parakR^itApakAraprayukta krodhasyApyabhAvaH, j~nAnaM mokShajanakacharamavR^ittiH, vij~nAnaM shAstrashilpaviShayakaM shAstraM 172\-176|| dagdhasya rogAgnipluShTasya bIjasya retasaH prarohaNaM prajotpAdanasAmarthyapradam || ShaTkarmANi\-mohanamAkarShaNaM stambhanaM vidveShaNamuchchATanaM mAraNaM cheti bhedAt | shAntivashyayostantreShu ShaTkarmamadhye parigaNane.api prakR^ite tayoH pArthakyena nirdeshAnmohanAkarShaNe melite | parakR^ityA shatrubhiH svamAraNoddeshena nirmitA rAkShasI || 177 \-182|| nandIshvarAdisAnandI nandikeshvarAdisamAnAnandashAlI, shivAbhyAM gaurIharAbhyAM putranirvisheShaM putratulyaM yathA tathA || shivabhaktaH IshvarabhaktaH | jIva shivashcheti chidvibhAgAntargato.atra shivo vivakShitaH, na tu kailAsavAsitvAdi\- guNavisheShavishiShTo gANapata iti yAvat jAtismaraH pUrvajanmasmaraNavAn || 183\-194|| lInaH jIvopAdhilayAt | nabhasye bhAdrapade, nAmabhiH pUjAyAM chaturthInamontaiH tarpaNe dvitIyA, tarpayAmyantaiH home chaturthIsvAhAntairityarthaH | prajaptaM upAMshuchcharitaM paThitaM uchairvyaktamuchcharitam, vyAkR^itaM vyAkhyAtaM, charchitaM UhApohaviShayIkR^itaM, dhyAtaM manasA vichAritaM, vimR^iShTaM shodhitaM, lekhakadoShanirAseneti yAvat abhinanditamanumatam | shivodbhUtaiH shivena shivayA cha janitaiH adhyaShTakoTibhiH pratyekaM sArdhakoTitrayasa~NkhyAkaiH | Artebhyo dAnaM yAsAM tA ArtadAnAH, nityAvadAtAH chirasthAyitve sati shuddhA abhinavAH parairakalpitAH | eteShvaShTAdashanAmAni pUrvaM vyAkhyAtAnyeva; tatra gaNapatiriti gaNeshvara gaNAdhipAdinAmasamAnArthakaM, amita ityatrAmR^ita iti vA pAThaH, ubhayathApi vyAkhyAtameva || 195\-211|| suma~Ngalasuma~Ngala iti nAmnA suma~NgalanAma charitArtham, varaprada ityanena baradanAma, chintAmaNiH shivo bIjamiti nAmatrayaM tvihApUrvaM tatra kShetravisheShAdhiShThAtR^igaNapateshchintAmaNiriti sa.nj~nA chintitArthapradatvAtsvargasthachintAmaNivat, taddaivatyamantravisheShasyApyeShA sa.nj~nA tadrUpatvAddevo.api chintAmaNiH | shivasya tu vasha kAntau shivaH smR^ityA iti jagadutpAdanechChAshaktimattvAdayo bahavo.arthAH | bIjaM\-sarvajagatkAraNaM, kAshyapaH kashyapaputraH iyaM cha kathA gaNeshapurANe uttarakhaNDe prasiddhA, dharaNIdhara AshApUraka ityAdinAmamUlabhUtAH kathA api tatraivAnusandheyAH, granthAnte ma~NgalamAcharati namo nama iti | vipulapadaM paraM dhAma tasya mukhyA siddhiryasmAtsaH, (212\-215) iti shrIgaNeshopapurANe upAsanAkhaNDe mahAgaNapati proktaM sahasranAmastotraM nAma ShaTchatvAriMsho.adhyAyaH | iti shrImahAgaNapatisahasranAmastotraM sabhAShyaM sampUrNam | || shrIgaNeshArpaNamastu || || shrIrastu || ## Proofread by Narendran Madathil \medskip\hrule\obeylines Please send corrections to sanskrit@cheerful.com Last updated \today https://sanskritdocuments.org \end{document}