% Text title : Shri Nrisimhapuratirtha Mahima Varnanam % File name : nRRisiMhapuratIrthamahimAvarNanam.itx % Category : vishhnu, dashAvatAra, viShNu, padmapurANa, tIrthakShetra % Location : doc\_vishhnu % Proofread by : Manoj Kumar Barman % Description/comments : nRRisiMhakosha 3 upAsanA khaNDa uttarArdha. padmapurANe shrInRisiMhapuramAhAtmye shrIshivapArvatI saMvAde % Latest update : August 11, 2025 % Send corrections to : sanskrit at cheerful dot c om % % This text is prepared by volunteers and is to be used for personal study % and research. The file is not to be copied or reposted for promotion of % any website or individuals or for commercial purpose without permission. % Please help to maintain respect for volunteer spirit. % \documentstyle[11pt,multicol,itrans]{article} #include=ijag.inc #endwordvowel=.h \portraitwide \parindent=100pt \let\usedvng=\Largedvng % for 1 column \pagenumbering{itrans} \def\engtitle#1{\hrule\medskip\centerline{\LARGE #1}} \def\itxtitle#1{\medskip\centerline{\LARGEdvng #1}\medskip\hrule} \def\endtitles{\medskip\obeyspaceslines} %% \begin{document} \engtitle{.. Shri Nrisimhapuratirthamahimavarnanam ..}## \itxtitle{.. shrInR^isiMhapuratIrthamahimAvarNanam ..}##\endtitles ## dakShiNa prayAga mAhAtmya \section{prathamo.adhyAyaH} || shrIgaNeshAya namaH | shrIlakShmInR^isiMhAya namaH || lakShmIshobhitavAmabhAgamamalaM siMhAsane sundaram | savye chakradharaM cha nirbhayakaraM vAmena chApaM varam || sarpAdhIshakR^itAtapatramamalaM shrIvatsavakShaHsthalam | vande devamunIndravanditapadaM lakShmInR^isiMhaM vibhum || 1|| shrutvA mAhAtmyamatulaM kShetrANAM sarahasyakam | sarvArthaikapadaM guhyamapR^ichChan munayo.amalAH || 2|| ko devaH sarvadevAnAM kvAste kIdR^igavidhaH katham | pUjyo mantro.asya kaH sUta sarvaM tachcha vadasva naH || 3|| sUta uvAcha | munayaH sAdhupR^iShTo.ahaM lokAnAM hitamIpsubhiH | vakShye guhyaM bhagavate natvA vyAsAya dhImate || 4|| ekadA rahasi sthANuM samAdhinirataM satI | praNamyovAcha madhuraM jij~nAsurguhyamAtmani || 5|| devyuvAcha | sarvaj~na prANanAthesha prasAdaM kuru sha~Nkara | kiM dhyAyase chiraM chitte dhyeyaste kaH parAtmanaH || 6|| itthaM chetkR^ipayA te.adya shroShyAmyArtArtinAshana | tava prasAdAdahamapyantastaM chitaye vibhum || 7|| shrIshiva uvAcha | shR^iNu devi paraM guhyamanAkhyeyamapi kvachit | vakShye dhyeyaM sadA yattadanirdeshyaM manogirAm || 8|| yadekamajaraM shAntaM sachchidAnandarUpakam | anAkhyaM narasiMheti prasiddhaM chintAyAmi tat || 9|| AtmA yaH sarvabhUtAnAmanAdinidhano.avyayaH | svaprakAshaH surAdhIshairabhivandyapadAmbujaH || 10|| eShaH svalIlayA vishvaM sR^ijatyavati hantyajaH | nAnAvatArairvishvAtmA krIDatyadbhutavikramaH || 11|| devAnAM guNali~NgAnAmeSha kAraNamakSharam | kSharAkSharavibhedAbhyAmeSha sarvatra rAjate || 12|| ali~NgaH sarvali~NgAtmA prANali~Ngo maheshvari | nR^isiMho.akhaNDamAtmasthaH svAtmanA chintyate vibhuH || 13|| devyuvAcha | devesha jagadIshAna sarvaj~na karuNAkara | j~nAta AtmA nR^isiMheti prasAdAttava sha~Nkara || 14|| kathaM j~neyo mahAmUDhairajitAtmabhirIshvaraH | tanmAmAkhyAhi yatrAsau sukhenAvApyate.akhilaiH || 15|| shrIshiva uvAcha | j~neyo bhaktyaiva nR^iharirlabdhavA satsamAgamAt | viraktaH sarvabhogeShu sarvAtmA sarvatomukhaH || 16|| bAlA vA j~nAninaH saktA viraktA vA guNAtmakAH | muchyeran saMsR^iterbhaktyA hareH satsa~NgalabdhayA || 17|| bhaktistadekaniShThA yA kAyavA~NmanasA sadA | bahubhirbahudhA proktA sadyaH saMsR^itihAriNI || 18|| anantajanmasAhasraiH sa~nchitaiH puNyarAshibhiH || bhaktisyAnnR^iharau bhavyA sarvAtmanyakhilAshraye || 19|| nAnApAtakayukto.api mUDho.apyavijitendriyaH | lIlayApnoti kaivalyaM nR^iharernAmakIrtanAt || 20|| durArAdhyo nR^ibhirmUDhairavipakvedriyairayam | sukhenAvApyate yatra tadguhyaM bravImi te || 21|| purA tripuradAhena taptAsheShatanormama | sudhAMshuga~NgAsa~Ngo.api na shAntyaiyadabhUchChive || 22|| tadA bhImatanoragre surAH sthAtumanIshvarAH | gatvA brahmAdayo viShNuM sharaNyaM suvyajij~napan || 23|| devA UchuH | jaya shAnta balAdhAra vishvarUpa parAtpara | viShNo tripurasaMharturdAhaM shamaya mAdhava || 24|| eSha vIro mahAbhIma ugraH krodhAgnidIpanaH | trinetro dAhasantapto grAsaM kartA ghanaH sphuTam || 25|| pAhi pAhi trilokesha hAlAhalagilAnanAt | akANDe pralayo mA bhUdachyutAshritadehinAm || 26|| shrIshiva uvAcha | iti viklavitaM teShAM surANAM vIkShya mAdhavaH | prahasya meghagambhIrAM babhAShe vAchamamR^itAm || 27|| shrIbhagavAnuvAcha | abhayaM vo.amarA astu shivalIlAniveshataH | etasmAnnahi sAdhUnAM bhItirvishvAtmarUpiNaH || 28|| bhImo.ayaM kila bhImAnAM mR^ityormutyu~njayo.asau | kAlasyApi mahAkAlaH shivAnAM tu shivaM sa hi || 29|| ayaM me hR^idayaM shambhurasyAhaM hR^idayaM param | iti jAnAti tattvena yaH samuchyeta sa~NkaTAt || 30|| asti tatra sarit puNyA bhImA bhImA~NgasambhavA | nIrAkAraM vapuH kR^itvA vidhAsye tatra sa~Ngamam || 31|| ato.ahaM dravarUpeNa svAM shaktiM prerayan surAH | tamadyadravarUpeNa krIDantaM samupaimi bhoH || 32|| tatra yUyaM samAyAta sarve sarvArthasAdhakam | draShTuM bhImAdravAyogaM lokAnnA hitamIpsavaH || 33|| shrIshiva uvAcha | ityAdishya surAn viShNustatraivAntaradhIyata | devaH sadyodravAkAraM daddashurvismitAntarAH || 34|| tadaiva me hya~NgabhUtA nadI sarvAghahAriNI | chachAra nIrayA bhImA pAvanI sarvadehinAm || 35|| devA ubhayataH kUle pashyanto hR^iShTamAnasAH | yayuryatrobhayoH sa~NgaH pratyagAtmA hariH sthitaH || 36|| AlokyAtmaikasaukhyaM shrImandiraM sundarottamam | praNamya stutibhiH stutvA divyapuShpairavAkiran || 37| nadIsa~NgamasusnAtA hatapApatamobharAH | nR^isiMhadarshanAnandanirbharAste.abhavansurAH || 38|| taddevi paramaM kShetraM siddhInAM paramAyanam | Aste yatrAnishaM devo nR^isiMho bhaktavatsalaH || 39|| sudarshanamityabhihitaM kShetraM yad vedavidvaraiH | tannAbhireSha bhUgarbhe kShetrarAjo virAjate || 40|| kalikalmaShabuddhInAM mahApApakR^itAmapi | darshanAtpAparAshighno bhajanAd bhuktimuktidaH || 41|| atraiva mR^igyaH sarvAtmA nR^isiMho bhavabhIrubhiH | dhyeyaH pUjyo namasyo.ayaM sarvArthaikAmaradrumaH || 42|| @iti shrIpadmapurANe nR^isiMhapuramAhAtmye shivapArvatI saMvAde kShetrotpattikathanaM nAma prathamo.adhyAyaH | \section{dvitIyo.adhyAyaH} devyuvAcha | kAsau shaktidravIbhUtA viShNoste jIviteshvara | kiM nAma kathamAkhyAbhUdyudayoriti shaMsa me || 1|| shrIshiva uvAcha | yA shaktirvaiShNavI devi dravIbhUtAmalAshivA | sA nIreti samAkhyAtA viShNutattvaikavAdibhiH || 2|| nayanI sarvabhAvAnnAM nIrA yA kathyate budhaiH | sA nIrA prathitA loke viShNoH shaktiH pareshvarI || 3|| niHsheSharamaNA nIrA chidrasAnandavardhinI | nIrAkArA haritanuH sevyA suramunIshvaraiH || 4|| nAnAsiddhipradA puNyA puNyavadabhiravApyate ||| tathA bhImeti vikhyAtA mamashaktiH shivAshive || 5|| nAshaM nayati pApAni lokAnAM yA svarUpataH | bhImasya me dravatanurbhImA lokeShu paThyate || 6|| iyaM harati lokAnAM bhItiM hi bhavasindhutaH | nIrAharirahaM bhImA dvayoryogaH sudurlabhaH || 7|| sa~Ngamo.ayaM bhuvi khyAtaH prayAga iti pAvanaH | abhavadyajanaM yatra praharShamagaman surAH || 8|| prayAgamiti vikhyAtaM prayAgAtkoTipuNyadam | maharShibhiH kathito yasya mahimA shR^iNu pArvati || 9|| nIrAbhImarathIyogaM ye shrR^iNvanti vidUrataH | te pApapa~njaraM hitvA yAnti viShNoH paraM padam || 10|| kiM punaH shR^iddhayA nityaM ye sevante mahAdhiyaH | nR^isiMhamUrti sanddaShTvA purIM prAptA mahodayAH || 11|| nIrA nIreti bhImeti sakR^innAma japanti ye | teShAM nAmaiva gR^iNatAM yamadUtA na gocharAH || 12|| nIrAbhImAmbukalloladarshanoditachetasAm | pitaro narakAdyAnti bahirvimalitAshayAH || 13|| ichChanti te sadAtyetadaho naH kuladIpakaH | kashchidgatA naro yogaM nIrAbhImodbhavaM sudhIH || 14|| tarpayiShyati susnAtaH shrAddhaM bhaktyA kariShyati | tena tR^iptA divaM gatvA vatsyAmaH shAshvatIH samAH || 15|| nIrA bhImarathIyogaM draShTustuShTAH pitAmahAH | puShTiM dadAti dharmasya kaShTAn dUre dadhatyalam || 16|| nIrAbhImarathIyoge snAtasyA~NgeShu bindavaH | tAvantyabadsahasrANi vasatiH smaryate divi || 17|| yamuddishyA~njaliM datte nIrAbhImAmbusa~Ngame | sa vimAnamupAruhya tatkShaNAnmuchyate bhavAt || 18|| nIrA bhImarathIyoge shrAddhaM kR^itvA vichakShaNaH | AkalpaM nayate tR^ipti pitR^inekottaraM shatam || 19|| ye nAnAyonigatAro ye nAnAnarakArditAH | te muchyante kShaNAdeva nIrAbhImAmbutarpaNAt || 20|| ekaM sammbhojayanjIvaM nIrAbhImAmbusa~Ngame | trailokyatR^ipti vidhivannayedAkalpikIM naraH || 21|| yatra shrImAn narahariH kaivalyAdyakhilArthadaH | bhaktAnugrahavAnAste sarUpo.arUpavAnapi || 22|| aho kShetrasya mAhAtmyaM ko vijAnAti tattvataH | sahasravadano.apyAho yatra mUka iva sthitaH || 23|| evaM narahareH sAkShAt sachchidAnandarUpiNaH | sharIraM kShetrarUpeNa pratiShThAmAptamatra hi || 24|| vAlukAviShNurUpeNa taravo vibudhottamAH | pakShiNo munayo yatra mAnavAshchidrasAtmakAH || 25|| sadA puNyatamaH kAlo deshaH puNyatamaH sadA | sadA pAtraM pavitraM hi yatra devo nR^ikesarI || 26|| tattIrthaM tIrthataraNaM tatsAdhanamanuttamam | sA siddhirmahatI devi yannR^isiMheti kIrtanam || 27|| yasya lIlAtanoH pUrvaM pashchAdvApArshva ityalam | na shakyate.adhikaM kartuM paripUrNasya sarvataH || 28|| tathApi lIlayA tasya gatInAM niyamaH kR^itaH | tenaiva pashyatAM devi brahmAdInAM puraH purA || 29|| devAgre muktiruddiShTAmR^itAnAM pR^iShThatodhanam | vAme svargo.atha vij~nAnaM dakShiNe paramAtmanaH || 30|| labghA bharatavarShe.atra janmamAnuShamuttamam | na gachChennR^ihareH sthAnaM sa shochyova~nchito bata || 31|| nR^ishabdo jIvavAchIha siMshabdo bandhavAchakaH | nR^isiM hantA nR^isiMho.ayaM jIvabandhavinAshakaH || 32|| nR^isiMheNAbhito j~nAnaM bhaktivairAgyayogataH | pUrNa puraM trilokasthairnR^isiMhapuramIryate || 33|| etadrahasyaM triShu viShTapeShu rahasyametat triShu vaidikeShu | etadrahasyaM triguNeshvareShu sa~NgIyate vedashirobhirAryaiH || 34|| etattrayANAM lokAnAmupariShTAtpurAsthitam | madanugrahato bhUmau khyAtimAgAdanuttamAm || 35| brahmaNA tu purA proktaM rahasyaM me prasa~NgataH | mayA proktaM nAradAya surebhyaH prAha yo mudA || 36|| tato lokeShu vikhyAtamabhUtpApaharaM param | sadyaH siddhikaraM devi mahAmokShaikasAdhakam || 37|| vinA japaM vinA dhyAnaM vinAchendriyasaMyamam | yathAtra bhuktirmuktishcha na tathAnyatra kutrachit || 38|| santi puryovanAnIha sarichChailasarAMsyaho | na nR^isiMhasamo devo nIrAbhImAkR^itAlayaH || 39|| ekataH sarvatIrthAni nR^isiMhapuramekataH | na bhavanti samAnyAyeM bhuktimuktimaharddhibhiH || 40|| kalikalmaShabuddhInAM purato mR^iNmayaM sphuTam | bhaviShyati mahAkShetraM sarvatejomayaM tvidam || 41|| na karlina cha vA kAlo nAdhirnavyAdhirulbaNA | yatra jAgarti chaNDogro mR^ityormR^ityurnR^ikesarI || 42|| tAvatpAtakamAta~NgA garjanti bhuvi nirbhayAH | yAvad bhImAtaTollAsi siMhanAma na vAkpathe || 43|| prasa~NgAdupahAsAdvA sa~NketAdupakIrtitam | nR^isiMheti sakR^innAma dahet pApaughapa~njaram || 44|| sa yatra lIlAmAsthAya ramate.anantashaktimAn | tataH kiM paramma loke varNanIyaM phalArthibhiH || 45|| devi tatrAsthito janturlIlayApnoti yAM gatim | sA yogairuta yAgAdyaiH prAptumanyatra durlabhA || 46|| alaM yogairalaM yAgailaM dInavratAdibhiH | prAptiryadisyAnnahareH padasyAsyamahaujasaH || 47|| shrInR^isiMhakarAgreNa kalpAntanakharojjvalam | trikoNamastrametaddhi rAjate paramarddhibhiH || 48|| tattIrthaM varamadyApi shrUyate puNyagauravAt | yatra shrIsiMhavadanaH shravaNAdeva mokShadaH || 49|| nIrAmImAsamutpattimAhAtmyaM nR^ihareH puram | shrR^iNuyAtkIrtayedbhaktyA yaH sa pApaiH pramuchyate || 50|| @iti shrIpadmapurANe nR^isiMhapuramAhAtmye shrIshivapArvatIsaMvAde nR^isiMhapurakShetramahimAvarNanaM nAma dvitIyo.adhyAyaH | \section{tR^itIyo.adhyAyaH} sUta uvAcha | nR^isiMhapuramAhAtmyaM shrutvA devI mudAnvitA | punaH paprachCha bhAvena praNamya girishaM satI || 1|| devyuvAcha | sAdhu sAdhu mahApuNyaM rahasyaM kathitaM tvayA | mAhAtmyaM puravaryasya mahApApaughanAshanam || 2|| kiyatpramANaM tatkShetraM kimArabhya bhuvaM gatam | tIrthAnyatra kati svAmin sarvaM varNaya vistarAt || 3|| shrIshiva uvAcha | shive sAdhu mahAkShetrametad buddheragocharam | pramANaM yAvadAkAshaM yAvachchittasya vistaraH || 4|| etadgauNamapi prAyo mukhyaM kechid hi manvate | anyAni kShetrajAtAni kShetraM prAhurvipashchitaH || 5|| lokAnAM mUDhadR^iShTInAM tattvaj~nAne kuchetasAm | saMsArAbdhiplavo dR^iShTaH kShetrarAjo.ayamuttamaH || 6|| pa~nchakroshaM haripuraM nagaraM yojanatrayam | devAlayaM yojanArthaM pramANamiti vishrutam || 7|| gaNarAjombikA durgA shAradA bahirAsthitAH | kShetrasyAsya mahAvighnAn saMhartuM dikShu vai kramAt || 8|| tadantarAyudhAnyasya dakShiNottarayoH pR^ithak | rakShanti sakalApadbhyo mahAkShetramidaM bhiye || 9|| devAlaye suragaNA munayaH siddhachAraNAH | gandharvApsaraso nAgA yakSharakShAMsi kinnarAH || 10|| vasavo.aShTau tathA rudrA AdityAH samarudgaNAH | ahaM brahmA vishvarUpo gaNeshaH sanakAdayaH || 11|| devA anye cha shatasho rakShati kShetramuttamam | nidhiM yathA bhUtagaNA ugraveShAH samantataH || 12|| etatpurA mahAkalpe brahmaNombujashAyinaH | anugrahAyAvirabhUd divyaM bhuvi mahAdbhutam || 13|| devyuvAcha | bhagavannanugrahaH kR^ito brahmaNo hariNA katham | kathaM bhuvi gataM tachcha sarvaM vistarato vada || 14|| shrIshiva uvAcha | kalpAnte yogashayyAyA utthite kamalApatau | sisR^ikShAsItpurA tatra padmanAbherudAyayau || 15|| tanmadhye rajasA yukto brahmAbhUd vishvasR^ikpatiH | tasya svamUlapadmasya mUlekShAsIdaye sati || 16|| sa varShANAM shataM pashyan nAlarandhreNa tatpadam | nAvindadatha sa~NkliShTo bhUtvA padmopari sthitaH || 17|| tatra shrInR^ihariH premNA vyomAtmA gUDhamAhatam | tapastapeti taM matvAnugrahaM sa tatApa ha || 18|| sa varShashatamekAgrasamAdhau paritiShThataH | tasyedaM darshayAmAsa rUpaM nArAyaNo hariH || 19|| sahasrashIrShAH puruShaH sahasrAkShaH sahasrapAt | sahasrabAhurvishvAtmA lokAnvyApya vyavasthitaH || 20|| divyAbharaNashobhADhyo divyagandhAnulepanaH | divyamAlyAmbaradharo divyAyudhavibhUShitaH || 21|| sarvalakShaNalakShaNyaH sarvasaubhAgyashevadhiH | sarvamantramayodevaH prAhAlaM tapasA vidhe || 22|| iti pIyUShamadhurAM nipIyAbjabhavogiram | sa sa~njIva iva premNA praphullavadanAmbujaH || 23|| praNamya devadeveshaM praNatArtiharaM harim | astauShIdekamanasA haridarshanalabdhadhIH || 24|| brahmovAcha | namo.astu lIlAmayavigrahAya svarUpadR^iShTyAhatasadbhramAya | namaH parAnandaparAlayAya svabhAvasampattimahodayAya || 25|| namo guNAnAM pataye mahimne vikAradhAmne.akhilakAraNAya | namo jagadbhAsayate garimNe sate chidAtmAkR^itaye guNAya || 26|| tvamAdirasyAsi nidAnamadhyaM vishvAkR^itistvaM pralayo vibhustvam | tvaM sarvayonistvamasarvayonistvaM sarvasho.asitvamasarvashashcha || 27|| namaH purastAdatha pArshvayoste pashchAnnamontarbahirIshvarAya | pUrNAdvitIyAya namaH parAya aNIyase.anantachide parasmai || 28|| vaneH sphuli~NgA iva vArimbha~NgAH sindhorivaughA iva vAsanAnAm | bhavanti tiShThanti viyanti yatra brahmANDasa~NghAstamajaM prapadye || 29|| yadIkShayA janirasyAprameyo vibhurnR^isiMho varado mamAstu | yonAhamasmin vividhe.atrasa~Nge sampreritaH kAlavinaShTadR^iShTiH || 30|| yasyAdeshAt sargakarmapravR^itto bhUtvApyahaM kAlasammUDhachetAH | sa puNyavAchA mama sR^iShTimetAmala~Nkarotu prabhaviShNurIshaH || 31|| ihaiva loko hyasamIkShya baddho mAyAguNaiH kAmayate nu kAmAn | yachChannamuShmai ya ihAprameyo haratyananto nimiShaM prasIda || 32|| namo niyantre niyamAlayAya namo jaganmohatamoruNAya | namo nR^isiMhAya vilAsadhAmne namaH shivAyAmitavikramAya || 33|| namo manodUracharAya vAchAM bAchAmanirdeshyapadAya bhUmne | namaH svabhAsAkhilabhAsakAya pramANamAtre jagadIshvarAya || 34|| shrIshiva uvAcha | iti stutvA yathApraj~namajamAtmAnamIshvaram | tUShNIM babhUva vishrAnta iva sve manasIshvaraH || 35|| tataH prasAdamadhurasmitapIyUShasanmukhaH | prAha deveshvaro vAchA jIvayannigamAniva || 36|| shrIbhagavAnuvAcha | abjayone prasanno.ahaM varaM varaya suvrata | AdeshAnmama yatpUrvaM tapastaptaM tvayA khalu || 37|| sarvatra madbhAvanayA dUrayasva rajo mahat | ahamevAkhilaM vastu sadasatparamavyayam || 38|| bhUtaM bhavyaM bhavachchAnyannamatto.asti charAcharam | mayyeva mana Adhatsva rajoguNanivR^ittaye || 39|| yadAtmani na nirbhAtamAbhAti cha nirarthakam | tattama bimbavanmAyAM jAnIhi hInadarshanam || 40|| madAtmA madvikArastvaM matkarmA madavasthitiH | mayAtmanA sR^ijan sarvamapi no lipyase guNaiH || 41|| siddhaM sarveshvara tvattaH sarvaM me yadabhIpsitam | kAmadrumamavApyAho kaH shocheta hi paNDitaH || 42|| tathApi yAche ha bhavataH shAsanena maheshvara | sthAtavyaM bhuvi devesha rUpeNAnena sarvaga || 43|| ye mUDhA ye durAchArA ye cha kAmahatA narAH | teShAM madAndhamanasAM prasAdaM kartumarhasi || 44|| shrIbhagavAnuvAcha | vidhedyArabhya tiShThAmi bhuvi lokahita~NkaraH | shravaNAddarshanAdhyAnAtkAyavA~NmanasAghahR^it || 45| jambudvIpe bhArate.ahaM godAkR^iShNAntarAvanau | tiShThAmi shambhunA sArdhamekarUpaH satAM gatiH || 46|| nR^isiMhanAmA jIvAnAM bandhahA varadeshvara | sthAsyAmi dR^ishyAdR^ishyAtmA nAnAshaktibhirAdarAt || 47|| tavAnugrahakAmAya lokAnAM hitamIpsayA | sthito.api pApairdurlabhyaH prAyasho.ahaM prajAdhipa || 48|| tathApi pUrvadattaM te vachanaM kartumichChayA | nIrAbhImAmbukallole viharAmi sureshvara || 49|| tataH prahlAdanAmAgre daityaputro bhaviShyati | sa nArada vachasA kariShyati tapo mahat || 50| tattapastuShTa ArAdvi nIrAbhImAmbusa~NgamAt | sthAsye pratya~Nmukho brahman dvibhujaH siddhibhUShaNaH || 51|| tato mAM bhuvi sallokA bhajiShyanti susiddhaye | aShTAkSharamanuproktaM prajApanavarAbhayam || 52|| sarveShAmihabhUtAnAM bhajatAM mAmanAratam | dadAmi vipulAn bhogAnante kaivalyamadbhutam || 53|| shrIshiva uvAcha | ityuktvA bhagavAn viShNuH praNato brahmaNArchitaH | antardhAyAtmanorUpaM bhuvi prAdurbhavaM gataH || 54|| imaM prAdurbhavAdhyAyaM yaH shroShyati paThiShyati | sarvAn kAmAnavApnoti prasAdAnnR^ihareharestu saH || 55|| @iti shrIpadmapurANe nR^isiMhapuramAhAtmye shrIshivapArvatIsaMvAde shrInR^isiMhaprAdurbhAvo nAma tR^itIyo.adhyAyaH | \section{chaturtho.adhyAyaH} shrIdevyuvAcha | prahlAdo daityaputro yo bhaviShyati mahAtapAH | tadAkhyAnaM kathaM deva devAvirbhAvakAraNam || 1|| daityA vai rAjasAH krUrAH stabdhAH paNDitamAninaH | tadudbhaveShUpashamastApasAnAM sudurlabhaH || 2|| shrIshiva uvAcha | purA vaikuNThanAthasya dUtau devavarchitau | jayo.atha vijayo nAmnA prasiddhau dvArapAlakau || 3|| tayoH kadAchitkupitA brahmaNo mAnasAH sutAH | shApaM dadurniShiddhA ye harisandarshanotsukAH || 4|| yAtaM yuvAM mahAghorAM chAsurIM yonimulbaNAm | tribhirjanmabhirAyAtaM punaH padamanAmayam || 5| janiM prApya ditisutau hiraNyakashipustathA | hiraNyAkSha iti khyAtau bhavitArau sudurjayau || 6|| hiraNyakashipuH kartA rAjyaM trailokyavanditaH | hartA kShoNIM hiraNyAkSho varAheNa hato raNe || 7|| hiraNyakashipuH svasya bhrAtuH pretasya duHkhataH | taptA tapo bahusamA visR^ijya sakalAM shriyam || 8|| tAvadindro.amaraiH sArdhaM prabhajya tatpurIM khalu | kayAdhuM tasya dayitAmapahartA purIM haTAt || 9|| prajAvatI nAradena dR^iShTA pathi shuchAturA | nIyamAnA surendreNa muninA yAchitA bhavet || 10|| tasyai sagarbhamuddishya j~nAnaM guhyaM sadharmakam | dadAti sAdarAtsUnorudayAya mahaujasAH || 11|| kAlaM neShyatyAshrame.asya kA~NkShantI ditijAgame | bhajantI munishArdUlaM nAradaM pitR^ivatsatI || 12|| vidhervarAtsa kAlena AyAsyati purIM punaH | prasoShyati kayAdhurvai tanujAMshchaturaH priye || 13|| prahlAdo bhagavaddAso.anugR^ihIto maharShiNA | bhaviShyati sadAkAle kariShyati tapo mahat || 14|| nIrAbhImAmbusaMyoge stuvAno me puro.arbhakaH | AyAsyati kR^ipAbhArAdupadiShTo maharShiNA || 15|| praNataM saguNaM bAlaM prahlAdaM sundarottamam | anugrahIShyati guhyena mantreNa munisattamaH || 16|| kariShyati tadA bAlo nR^ihareH stavanamichChayA | pratimAM saikatIM tasya dvibhujAM sundarAM priye || 17|| tuShTaH siMhAnano devaH pratimAyAM vishan hariH | AvirbhaviShyati hi mA bhaiShIrbAleti saMvadan || 18|| sa IshAshvAsitaH premNA gadgadasvarasa~NkulaH | ashrubhirmIlitAkSho.amuM sannasyati bhAvataH || 19|| utthApyAli~Ngya vishveshaH kR^ipAM tasminkariShyati | sa svAmigAtrasparsheNa pUto j~nAnamavApsyati || 20|| pUjayitvA jagannAthaM nR^isiMhaM varadeshvaram | stoShyati svasthabhAvena paramAnanda sundaram || 21|| prahlAda uvAcha | jayadeva jagannAtha sarvajIvanashevadhe | sudhAlokalavAmoda jIvitAkhilavR^ittida || 22|| jaya mAyAmahormINAmAkarAnandasAgara | brahmANDabuddhadonnadvavilAsAkularodhasa || 23|| jayAnanta mahAbhAgya mokShalakShmIM mahIM kuru | brahmabhAvaphalodyAnachidekAmarapAdapa || 24|| jaya kAmamahAvallIsa~NgharopitasatphalaiH | vistR^itAvanisaurAjya sadekAnandagahvara || 25|| jaya jIvamahAmohabandhadhvaMsanapaNDita | jaya deva vareshAna varadAdhIsha satpate || 26|| jaya mohAtimAyesha kAlakAla nR^isiMha bhoH | jaya grastamahAmR^ityo prasIda karuNAnidhe || 27|| tvamekaH stutirIshAnaH stotA stutyastvamIshvaraH | na jAne tvatparaM devaM bhUmau sadasadAtmakam || 28|| shrIbhagavAnuvAcha | prahlAdArbhakavarashreShTha varado.ahaM varaM vR^iNu | namAmAlokya bhUmAnaM ko.api shochitumarhati || 29| prahlAda uvAcha | ko varaste vareshAna darshanAdadhiko mataH | yannAmashravaNAtpUtaH sadyaH syAd govadhAdapi || 30|| tathApi yAche sandiShTaH prabhuNA ki~NkarAnugaH | svAminnanena rUpeNa vishAsyAM pratimAM bhuvi || 31|| ye bhajanti samarchanti mAnavAH praNamanti ye | teShAmabhIShTakAmAnAM pUrako bhava sarvadA || 32|| eSha eva varo deva nAnyaM tvatto varaM vR^iNe | manmanastvatpadadvandve nirdvandvaM sthiramastu bhoH || 33|| shrIshiva uvAcha | evaM sandR^ishya bhagavAMstuShTo vakShyati bAlakam | praphullavadanAmbhojasphuratsmitakalAdharam || 34|| shrIbhagavAnuvAcha | tathAstu pratimAyAM te sthAsyAmyatra nirantaram | pAlayiShyAmi sujandarshanAdeva svaraiH || 35|| ye mAM dvibhujamIshAnaM tvadarchAkR^itaviShTaram | bhajanti bhaktyA parayA te vai yAnti parAM gatim || 36|| mAmuddishya sudUrastho dadAno dAnamarthinAm | pUjAM dadhAti tasyAhaM kAmAn sampUraye.akhilAn || 37|| kiM punaH shR^iddhayA dhImAn mahAyAtrAM karoti yaH | tasya puNyakR^itaH pAro nAsti puNyasya karhichit || 38|| nR^isiMhadarshanaM lapsye yasya buddhiriti sphuret | sa sarvapApavinirmukto bhavedarkodaye tamaH || 39|| tataH prayAtasya gR^ihAtpUjayitveShTadevatAH | devatAH samprasIdanti dadate vipulAnvarAn || 40|| tato.adhvani samAyAtaH stuvato nAmarabhirharim | padepade.ashvamedhasya phalaM tasya vinishchitam || 41|| mahApuNyabharaiH prApya kShetraM madvallabhaM naraH | mAnuShItanurUpo.api bhavenmadrUpasAmyabhAk || 42|| mAmAlokya sakR^inmartyo vaikuNThe labhate sthitim | mAM bhajanmvapuShyante sAyujyaM labhate khalu || 43|| ye mAmanishamIshAnaM bhajate shR^iddhayAnvitAH | te devA martyarUpeNa j~neyAH sarve chaturbhujAH || 44|| aj~no vA j~nAnavAnbAlo vR^iddhonIchothachottamaH | nR^isiMha mAM bhajanmuktAH sadyo yAti gatiM satAm || 45|| sakR^itpradakShiNIkR^itya kR^itAsyAd bhUpradakShiNA | sakR^innatvA daNDavanmAM bhavedvibudhasattanuH || 46|| darshanAtpuNyarUpo.asau pArameShThayaM padaM vrajet | pUjanAnmamasArUpyaM bhajanAnmayi saMsthitim || 47|| tvamapyasurarAjena vatsa drohiShyase yadA | Apvimuktaye bAla tadA matsmaraNaM kuru || 48|| yAtanAH prashamaM sarvA yAsyanti madanugrahAt | pitApi mama saMsparshAtpUto yAsyati matpadam || 49|| yadAyadA dhyAyasi mAmadhIshaM chetaH samAdhAya mada~Nghripadme | tadAtadA tatra hi tatra siddhastiShThAmi te.agre smR^itimAtratohi || 50|| etAvadabhayaM datvA chinmayo dR^ishyarUpadhR^ik | vAlukApratimAyAM vai tiShThettatra nirantaram || 51|| prahlAdo.apitamIshAnaM triH parikramya sannataH | pUrNArthaH puramAgatya bhaviShyati jaDA~Ngavat || 52|| taM virudhya pitA tasya kShayameShyati tatkShaNAt | udIrNavakShaHsthalo bhUtvA nakharairnR^iharestadA || 53| iti te kathitaM devi prahlAdAkhyAnamuttamam | paThatAM shR^iNvatAM nR^iNAM pApaghnaM ma~NgalArthadam || 54|| ya etat paThati prAj~naH shR^iNotyavahito naraH | sa prasAdaM hareryAti priyaH prahlAdavadbhavet || 55|| prahlAdena kR^itaM stotraM yaH paThetprAtaranvaham | tasya mantrabhavA siddhirmAsenasyAtparArthadA || 56|| annaM yashaH sutAn kAmAn puNyamokShaM sanAtanam | prabhAvAdasya stotrasya martyo vai prApnuyAt sadA || 57|| iti te kathito devi kShetrAvirbhAvako bhuvi | adhunA tIrthamAhAtmyaM shR^iNu siddhipradottamam || 58|| @iti shrIpadmapurANe nR^isiMhapuramAhAtmye shrIshivapArvatIsaMvAde kShetrAvirbhAvakonAma chaturtho.adhyAyaH | \section{pa~nchamo.adhyAyaH} shrIshiva uvAcha | devasya vAmabhAge.asti lakShmItIrthamanuttamam | tasya pramANaM vyAyAmaH shatachApamidaM viduH || 1|| purA lakShmyAtapastaptaM tatra divyaM samAshatam | chA~nchalyadoShashAntyarthaM prasAdAnnR^ihareH prabhoH || 2|| tataH prasanno bhagavAMstasyai varamadAchChubham | priye khinnAsi tapasA dushchareNApi yogibhiH || 3|| tavAbhIShTaM dadAmyAshu varaM varaya ma~Ngale | chA~nchalyamayi te nAstu svasthA tiShThA vakShasi || 4|| bhArgave vAsare ye tvAmatrastoShyanti bhaktitaH | devIsUktena vA mantraiH paurANairAgamodbhavaiH || 5|| teShAM harAmyahaM shashvadvipadaH sampado.arpaye | mokShalakShmyA visheSheNa pAtraM te syurna saMshayaH || 6|| ityuktvAli~Ngya kamalAM tUShNImAsIchChuchismitaH | pratIkShamANaH padmAsya prIto.abhUdvachasA tadA || 7|| lakShmI uvAcha | sarvaj~na karuNAmbhodhe nAtha siMhAnanAchyuta | varadashreShTha yadi prIto dehi me yadabhIpsitam || 8|| asmiMstIrthe kR^itasnAnadAnatarpaNabhojanAH | tava mantrajapAsaktAH sarve santu mahodayAH || 9|| nityaM tvada~NkaramaNIM ye smaranti mahAlasAm | teShAmananyamanasAM muktiH karagatA bhavet || 10|| bhUyAdatra mahA.NllAbhaH sarvadA siddhisambhavaH | yogamantratapodAnavratAnAM tvatprasAdataH || 11|| shrIbhagavAnuvAcha | evamastu vishAlAkShi tIrthe.asminsarvadA priye | sadA sthAsyAmi bhavatIma~NkekR^itvA varAnane || 12|| siddhayaH santu yogAdyA mokShasiddhirapi priye | muktitIrthaM siddhitIrthaM lakShmItIrthaM manoharam || 13|| nR^isiMhatIrthamityAkhyA bhUyAdasya varAnane | aShTapIThAni parito bhaviShyantyasya guptaye || 14|| pUrve kolhApuraM nAma kAmAkShaM nAma dakShiNe | pashchime virajaM pIThaM kAmarUpaM tathottare || 15|| trikUTaM hi~NgulAsindhujAlandaramitisphuTam | koNeShu tAni sthAsyanti nAnAsiddhipradAnyalam || 16|| kalau kaluShabuddhInAM nUnaM gUDhaM bhaviShyati | lakShmItIrthasyamahimA na kenApi kShamo.avitum || 17|| atrAhaM tvaM sadA gUDhaM tiShThAmo yogasiddhaye | lakShmInR^isiMhamanunA pUjitau saMstutau natau || 18|| shrIshiva uvAcha | ityuktvA saramo devastatraivAntaradhIyata | tadArabhyAbhavattIrthaM sarveShAM sarvasiddhidam || 19|| kAlena nIrA saMyAtA tasyopari shuchismite | tato nArAyaNaM nAma tIrthaM vidvadbhiruchyate || 20| kadAchidatra saMyAto vaNikkashchiddhanI mahAn | snAtvA vichArayAmAsa kuto me sampadIdR^ishI || 21|| na mayArAghitaH shambhurna tayA tarpitA dvijAH | na mayA toShito viShNudInanAthA~NghapAlanAt || 22|| na tIrtheShu na pAtreShu na parvasu kadAchana | kAkiNImAtramapyAho dattamanyasya kA kathA || 23|| itthaM chintAturasyAsya purataH kashchidAgataH | siddho.avadhUto digvAsA dIptanetro mahAprabhaH || 24|| taM praNamyAdareNAsau pR^iShTavAnyadvichintitam | brUhi yogin kathaM sampajjAtA me dhanadopamA || 25|| prahasyAha mahAyogI kA te sampad vivarNaya | sa provAcha mahAbhAga shrUyatAM yadi rochate || 26|| ete.aShTakoTayo.arthAnAM koTayo.ashvatarIgaNAH | mahAmarakatA nIlA gAruDAstAdR^ishA mama || 27|| muktAphalAnAM navatIH koTInAM madgR^ihe tathA | satyevaM maNayo.anantA vAsasAM parvatA ime || 28|| dhAtUnAM shikharANyAha dashalakShaM gR^ihe mama | tAdR^ishAH koTiguNitAH sambhArAH santi he prabho || 29||| dhAnyakShetragajAnIkasyandanAdibhirujjavalAH | sarvadesheShvahaM mAnyo ghanADhyAnAM mahattamaH || 30|| kena puNyena sa~njAto na jAnAmyatrakAraNam | sa provAcha mahAbhAga kathyatAM kR^ipayA hi tat || 31|| avadhUta uvAcha | purA tvaM yAchako dIno vipro janmani saptame | yAvajjanma parAnnena tuShTo lubdho.atishochyadhIH || 32|| sa kadAchichcharannurvIM nIrAtIramupAgataH | ekAdashyAM phalAhAramapino labdhavAniha || 33|| kShughAturasya dInasya rAtrirannaikakA~NkShiNaH | jAgareNa vyatItA sA bhramato devamandire || 34|| prasa~NgAddaivato rAtrau pUjAnarahareralam | bhaktaiH kR^itAlokitA te nAmAni shR^iNvato hareH || 35|| prabhAte sa~Ngame snAtvA lakShmItIrthamupAgataH | pallavasthAnyavAnprAdAH kasmaichid dvijali~Ngine | tataH kAlavashaM yAtaH prApito yamasannidhau | tAvadyamena prayatA gachCha gachCheti bhAShitaH || 37|| tadaiva dakShiNe deshe drAviDeShu nareshvaraH | jAtastvaM sarvabhogADhyaH pa~nchavAraM sujanmasu || 38|| pa~nchapradakShiNA rAtrau bhramatA vihitAstvayA | tena puNyena rAjendraH pa~nchajanmani bhogavAn || 39|| tena gantAsi vaikuNThaM yato nAvartanaM punaH | adhunopoShaNaM yatte kR^itamekAdashIdine || 40|| pUjAdarshanapuNyena prAptavAnadya sanmatim | yavadAnena sampattiM gato.asi vaNijAmpate || 41|| atrANvapi hi yat ki~nchitsukR^itaduShkR^itaM kR^itam | na tasyAnto.asti kalpAnte yatrodAharaNaM bhavAn || 42|| shrIshiva uvAcha | ityuktvA sa tu yogIndro dattAtreyo mahAmuniH | tatraivAntardadhe so.api vismayaM paramaM gataH || 43|| datvA sarvasvamAryabhyo yaj~nairiShTvA sudakShiNaiH | tatraiva saMsthito ninye sheShamAyuraki~nchanaH || 44|| jitendriyo jitashvAso dhyAyannarahariM hR^idi | dadarshAgre sthitaM divyaM vimAnaM taijasaM mahat || 45|| sadyashchaturbhujopeto divyAla~NkArabhUShaNaH | divyaveSho vimAnaM tadAruroha mudAyutaH || 46|| sa vaikuNThe harerdAso viShNudAsa itIritaH | adyApi rAjate shrImAn viShNuchinhairala~NkR^itaH || 47|| iti sUtreNa mahimA lakShmItIrthasya varNitaH | asya smaraNamAtreNa mahApApaiH pramuchyate || 48|| @iti shrIpadmapurANe nR^isiMhapuramAhAtmye shrIshivapArvatIsaMvAde shrIlakShmItIrthaprabhAvavarNanaM nAma pa~nchamo.adhyAyaH | \section{ShaShTho.adhyAyaH} devyuvAcha | lakShmItIrthasya mahimA shruto deva mukhAttava | anyeShAM tIrthavaryANAM mAhAtmyaM vaktumarhasi || 1|| shrIshiva uvAcha | lakShmItIrthAt pR^iShThabhAge dhanuShAM pa~nchaviMshatiH | padmatIrthaM mahApuNyaM sarveShAM siddhidAyakam || 2|| bhagavaddarshanAnandavikalAyAH karAgrataH | padmAyA galitaM padmaM padmatIrthaM tato viduH || 3|| kubero yatra samprApto yataH padmanidhi purA | adyApi padmatIrthasya sevakA na daridriNaH || 4|| vAme padmanidheH pUrve bhAge sha~NkhanidhiH sthitaH | gadAtIrthaM pavitraM cha vidyate shR^iNu pArvati || 5| chaturNAmihatIrthAnAM mahimA durlabhaH kalau | smaraNAtsarvapApaghno darshanAnmuktido mataH || 6|| devasya vAme purato gadAtIrthamanuttamam | gadAdharo yatra devo gayApuNyaM dadAtyasau || 7|| nIrAyAM lakShmItIrthAt dhanuShAM pa~nchaviMshatiH | gadAtIrthaM gayAyAstu koTishrAddhaphalapradam || 8|| pitaraH sarvadechChanti gadAtIrthodakakriyAm | shrAddhasyAkalpikI tR^iptirAkalpaM tIrthaM hi smR^itam || 9|| gadAtIrthe kR^itasnAnatarpaNashrAddhadAnataH | manujo labhate siddhiM prasAdAnnR^ihareH priye || 10|| purA kashchid dvijashreShTho dAkShiNAtyaH shuchivrataH | pitR^INAM niShkR^iti prepsurgachChastIrtha vratI gayAm || 11|| Agato nIrayA yatra gadAtIrtha susaMskR^itam | kR^itavAn snAnadAnAdi shR^iddhAyuktaH pitR^ivrataH || 12|| tAvaddadarsha divyA~NgAn vimAnaishcharato divam | svapitR^inparisantR^iptAn sAdhu sAdhviti vAdinaH || 13|| ta UchurbrAhmaNavaraM putra te tAritA vayam | gadAtIrthaprabhAveNa gachChAmo harimandiram || 15|| gR^ihaM tvaM gachCha tIrthAni kR^itAni no viniShkR^itiH | adhunA prayojanaM nAsti vatsa tIrthATanasya te || 15|| shrutvA pitR^ivacho.abhIkShNaM vismito.abhUd dvijottamaH | gadAtIrthe chiraM sthitvA dehAnte harimApa saH || 16|| (??)pashchimato dhanuShAmekaviMshatiH | pishAchamochanaM nAma tIrthaM pAvanamasti hi || 17|| tatra ki~nchitpurAvR^ittaM devi te kathayAmyaham | viShNusharmeti vipro.abhUdatharvaNa iti smR^itaH || 18|| smarannarahariM nityaM sadAchAro dayAnvitaH | kadAchitkAshikAM draShTumIyuShAM sahachAriNAm || 19|| sa~NgAdgachChanpathi shrAnto vindhyAdreradhare sthitaH | tAvadagre.abhavattasya dhUmarAshirmaholbaNaH || 20|| chakShuShA kevalaM vR^ikShAnuttu~NgAnapi yo dahan | tanmadhye dadR^ishe tena vipreNa sahasA tadA || 21|| asthimAtraikasa~nchChanno dIrghagrIvA bhayAnakaH | pi~Ngashmashru dhUmratvachaH prANinAM prANahArakaH || 22|| bahubhiH parinR^ityadbhiH parItaH pretavR^indakaiH | bhIShayan pathikAn khAdan viprAgre.avasthitaH khalu || 23|| viShNusharmA nR^isiMheti jagadochchaiH sahAnugaiH | sa tattIrthodakaM teShAmupari prAkShipattadA || 24|| tajjalasparshamAtreNa nR^isiMhanAmakIrtanAt | sadyo divyatanurbhUtvA vimAnastho.abhavanmudA || 25|| preta uvAcha | mochitA bhavatA vipra tIrthAmbusparshanAdvayam | gachChAmo viShNubhavanaM prasAdAttava pAvanam || 26|| divyaM j~nAnaM mamotpannaM nR^isiMhAkhyAsmR^itervaram | idAnIM pR^ichCha yadvA~nchChA sarvaM te kathayAmyaham || 27|| viShNusharmovAcha | kastvaM pretavapuH pApAtkasmAjjAtamidaM prabho | jalasya kasya saMsparshAd gato.asi harimandiram || 28|| preta uvAcha | purAhaM rAjavaryasya bhojanAmno yashasvinaH | purohito.abhavaM vipro vedavedA~NgapAragaH || 29|| ete sahAyyakA viprA mama shAstravishAradAH | etairmayA parAbhUtA bahavaH paNDitottamAH || 30|| Chalena parihAreNa vR^ittyA te parihAritaH | rAj~nA na pUjitAH kechinmayA tR^iNasamAH kR^itAH || 31|| dAnavratatapohomairarchayitvA dhanaM bahu | adAntA ugrakarmANo brahmadveSheNa sarvadA || 32|| prAptA pApIyasIM yoniH paishAchIM smR^itinAshinIm | bhavatA mochitA hyadya jalasparsheNa sanmate || 33|| viShNusharmovAcha | kuto.asya mahimA sAdho jalasya pretamochane | tvarNaya yadi kR^ipA mayi te syAdalaukikI || 34|| preta uvAcha | sAdho ya eSha kalasho haste te vartate.adhunA | pishAchamochanajalasyaitasminnArdratAbhavat || 35|| tatsa~NgAtpAvanaM vAri babhUva kalashesthitam | yena pretatvamutsR^ijya prAptA divyAM gatiM dvija || 36|| gadAtIrthAgrato dIptaM vartate tIrthamuttamam | pishAchamochanaM nAma yena sammochitA vayam || 37|| pishAchamochane snAtvA tarpayitvA pitR^In dvijAn | uddharennarakAmbhogheH pitR^In pretAMshcha pUrvajAn || 38|| nityaM paricharedyastu tIrthaM paishAchamochanam | tasyAj~nAnapishAchatvaM sadyo nashyati bandhakR^it || 39|| purAtra hariNA datto lokAnAM hitakAmyayA | pishAchamochane muktiH varaH kAmaphalapradaH || 40|| asaMskR^itAH saMskR^itAstu saMskR^itA mokShabhAjanAH | na tathAnyachChobhate tIrthaM yathedaM tIrthamuttamam || 41|| atrAhaM gururUpeNa sthitvA snAnArdravarShmaNAm | chitte dishAmi tajj~nAnaM yena bandhAdvimuchyate || 42|| dUrasthenApi pApena stutiH paishAchamochinI | shrAvyA shR^iddhAnvito bhUtvA matkR^itA mokShaprAptaye || 43|| ityuktvA nR^iharistatra babhUvAntarhito dvija | nIrA tasyoparigatA puNyA yA nR^iharestanuH || 44|| adhunA tvaraM tIrthaM tIrthAnAmuttamaM khalu | vartante divyavapuSho yatra snAtvA dvijottama || 45|| shrIshiva uvAcha | shrutvA pretasya vachanaM ddaShTavA gatimanuttamAm | viShNusharmA vismito.agAtpunarnIrAtaTaM shuchiH || 46|| pishAchamochane sthitvA stutvA narahariM tadA | mukto.abhavviShNusharmA bhavabandhAttadA priye || 47|| pishAchamochanAkhyAnaM ye shR^iNvanti narottamAH | te.api muktA bhavodvandhAdyAnti viShNoH paraM padam || 48|| @iti shrIpadmapurANe nR^isiMhapuramAhAtmye shrIshivapArvatIsaMvAde pishAchamochanatIrthavarNanaM nAma ShaShTho.adhyAyaH | \section{saptamo.adhyAyaH} devyuvAcha | pishAchamochanAkhyAnaM shrutaM paramamadbhutam | idAnIM shrotumichChAmi stutiM paishAchamochinIm || 1|| hariH kasmAdimAM puNyAM kR^itavAn stutimuttamAm | tvarNaya mahAdeva yayA bandhAd vimuchyate || 2|| shrIshiva uvAcha | purA kalpAdisamaye viShNurnAbherabhUdajaH | chaturyusahastrAnte tasya nidrAmupeyuShaH || 3|| viShNukarNamalodbhUtau sa~njAtau madhukaiTabhau | tAbhyAmupAhR^itAH sarve vedA vishvasya sAdhanam || 4|| kAle sisR^ikShAttAvad vedA asmaraNaM gatAH | tataH pishAchavajjaj~ne brahmA dAnavabhItitaH || 5|| tasya nArAyaNo.ananto didesha stotramuttamam | brahmaNaH purato sthitvA mantrarAjAtmakaM shivam || 6|| tena prabuddho bhagavAn brahmA lokapitAmahaH | asmaradvedamakhilaM j~nAnaM yatpaurvakAlikam || 7|| tadahaM te.abhighAsyAmi nArAyaNavarAdidam | shrutaM brahmamukhAddevi sarvArthAnAM prasAdakam || 8|| vishuddhamajamAnandamekamAtramakhaNDitam | sachchinmAtraM paraM shAntaM yattad brahma namAmyaham || 9|| yadbhAsA nikhilaM bhAti yasyanAnyatprakAshakam | purANamavyayaM jyoti taddhi brahma namAmyaham || 10|| yadekaM sarvarUpeShu pratirUpatayA sthitam | jyotiryathodapAtreShu taddhi brahma namAmyaham || 11|| yadantaH sarvabhUtAnAM yattadrUpamabAdhitam | mevAbharaNAdInAM taddhi brahma namAmyaham || 12|| yadekaM sarvabhAvAnAM nirantaramadUShitam | chinmAtraM niShphalaM pUrNaM taddhi brahma namAmyaham || 13|| yenArthAn bhajate janturandriyeShu manasyapi | niraha~NkAramAnandaM taddhi brahma namAmyaham || 14|| yanmano manasAM prANaH prANAnAmidriyaM varam | sarvAtmakamakhaNDaM sattaddhi brahma namAmyaham || 15|| yannAmaguNarUpAdyairvichitramapi sarvagam | aj~neyaM pashubuddhInAM taddhi brahma namAmyaham || 16|| yasmAdudeti svishvaM yena jIvati vardhate | yasminpralIyate sarvaM taddhi brahma namAmyaham || 17|| yato vAgAdayo bhAvA utthitAH svasvakarmasu | pravartate sAkShirUpAttaddhi brahma namAmyaham || 18|| sakalaM niShkalaM vyoma mAyAtItaM nira~njanam | asti nAsti dvayAtItaM taddhi brahma namAmyaham || 19|| yad grAsakaM grAsakANAM vIrANAM cha vivardhanam | vyApakaM vyApakAnAM cha taddhi brahma namAmyaham || 20|| yajjvAlayati kAlAdyAMstamo yena prakAshate | mahAjvAlAtamorUpaM taddhi brahma namAmyaham || 21|| yatsarvato vadanavatsarvataH karapAchChiraH | sarvato nayanaM shrotraM taddhi brahma namAmyaham || 22|| yadvichAravatAM nR^iNAM bandho.anAditamobhavaH | sadyo nashyati shArIrastaddhi brahma namAmyaham || 23|| yasyAj~nayAnilArkedurmR^ityuvanhigrahAdayaH | sarve karmasu vartate taddhi brahma namAmyaham || 24|| yannAma ma~NgalatamaM ma~NgalAnAmanuttamam | stutibhistUyate vedaistaddhi brahma namAmyaham || 25| yasyAtmattAM vindAM mR^ityuranAdimriyatekShaNAt | mR^ityumAraNamApUrNaM taddhi brahma namAmyaham || 26|| niShidhya sarva loke.asminyachCheShamupalabhyate | sattAmAtramanirdeshyaM taddhi brahma namAmyaham || 27|| pUrNamantarbahiH pUrNaM yena pUrNena pUryate | pUrNasya pUrNamAkAshaM taddhi brahma namAmyaham || 28|| etaddevi mahAstotraM mahApaishAchamochanam | yatra kutra smaran janturbrahmasAyujyamashnute || 29|| kaivalyAdyakhilArthAnAmidamevehakAraNam | nR^iharermantrarAjasya stotraM paishAchamochanam || 30|| etatpaThaNato yAti muktimAtyantikIM naraH | kiM punaH sarvabhogAdyAMstuchChy dIneShusammatAn || 31|| etatprasa~NgataH proktaM stotraM te.abhIShTasiddhidam | adhunA shR^iNu vakShyAbhi sheShatIrthAni sUtrataH || 32|| pishAchamochanAtpashchAttIrthaM gAruDasa.nj~nitam | garuDena tapastaptvA yatra labdhaM mahadbalam || 33|| jitvAmareshvaraM sa~Nkhye sudhAM hR^itvA balAttataH | vimuchya mAtaraM dAsyAd vinatAmajito.abhavat || 34|| toShayitvA raNe viShNuM tenAyaM yAchito mudA | vAhanantva gato jagghvA pannagAnkoTisho.abhitaH || 35|| tattIrthe snAnadAnena sarvavedasamudbhavam | puNyaM prApnoti kalyANi yatra kutra mR^ito.api saH || 36|| tatonR^isiMhatIrthaM ve kroshamAtraM varAnane | hiraNyakashipuM hatvA yatra devo vyavasthitaH || 37|| tattIrthasya prabhAvo hi mayA vaktuM na shakyate | sarvArthadaM mokShabIjaM tIrthaM tatparamaM priye || 38|| shrImannR^isiMhaH sampUjyo bhaktavighnaughanAshanaH | nAnopahAraiH kShetrasya mahAbhItyupashAntaye || 39|| etAni tIrthamukhyAni vAme devasya chAgrataH | ekaikasmin vasantIha koTishastIrtharAshayaH || 40|| indratIrthaM tataHpuNyamanvitaM koTitIrthakaiH | harirnAyAsato yatra rarakShedraM hi pAtakAt || 41|| shvetatIrthaM cha tasyAgre haMsatIrthaM vadantyadaH | haMsAvatAro bhagavAn yatra j~nAnamadIdishat || 42|| tasyaiva paritaH santi tIrthAni sanakAdibhiH | kR^itAni yogibhiH puNyAnyayutAni chaturdasha || 43|| marIchiratriH pulaho vasiShThaH kratura~NgirAH | pulastyo devalaH somo dakSho gIShpatiratrijaH || 44|| varuNo dhanado vAyuryamo.agnirniR^itirvasuH | svanAmnA tIrthamukhyAni kR^itvA siddhiM parAM gatAH || 45|| sarvatIrthaM tataH puNyaM tIrthairyatra tapaH kR^itam | nR^iharerarchanAtprAptaM pApaghnaM puNyadaM balam || 46|| tArAtIrthaM mahApuNyaM yatratArA tapaHsthitA | raghuvIraprasAdena gatA j~nAnamakhaNDitam || 47|| durvAsatIrthamatulaM kapilasyacha yoginaH | yatraikAkSharajApyena gatAvAtyantikIM gatim || 48|| etAnyantarato nIrAbhImayoH kShetramadhyataH | tIrthAnyanyAni cha kalau pravakShyantyanyanAmabhiH || 49|| bhImAmadhye cha tIrthAnyadhunA te bravImyaham | eShAM nAmAni saMsmR^itya mahApApaiH pramuchyate || 50|| @iti shrIpadmapurANe shrInR^isiMhapuramAhAtmye shrIshivapArvatI saMvAde tIrthamahimAvarNanaM nAma saptamo.adhyAyaH | \section{aShTamo.adhyAyaH} shrIshiva uvAcha | durgAtIrthaM mahApuNyaM sarvadurgopashAntikR^it | yatra snAnakR^itAM nR^iNAM durgatirnAshatAM gatA || 1|| kAlarUpaM tataH pUrve mahAkAlasya sannidhau | ujjayinyAH shataguNaM phalaM yachChati majjataH || 2|| bhImAnR^isiMhapurato mahAnAdeshvaro.architaH | kShetrAntarAtkoTiguNaM phalaM yachChati nishchitam || 3|| durgayA vimale tIrthe devo.ayaM vimaleshvaraH | vArANashyA api mahatphalaM yachChati pUjitaH || 4|| kurukShetrAttIrthavarAt sthANuryata shilAmayaH | dAnAdyaiH pUjito bhaktyA phalaM yachChatyasaMshayam || 5|| tatraiva pa~nchahastena koTitIrthaM mahAphalam | tatra snAtvA samabhyarchya gokarNAtkoTipuNyabhAk || 6|| bahUnyanyAni kShetrANi vidyante cha maheshvari | vidikShu dikShu paritaH kramAdeva nibodha me || 7|| tejastIrthe mahAtejAH sha~NkukarNo virAjate | sarvatIrthe kR^ittivAsA ekAmbarasahAyavAn || 8|| kAlA~njane nIlakaNTha UrdhvaretAstridaNDake | ChAgalaNDe kapardIshaH shobhate shR^iNu pArvati || 9|| ga~NgAyAM cha jayanto vai puruke chAdisaMhataH | gokarNasyAbhitaH saumye saMsthitaH kukkuTaH priye || 10|| tato bhImAjale ramye brahmAvarte.atha devarAT | tato.agnitIrthe someshaH prabhAsena sahasthitaH || 11|| tato gayAyAM phalgustho dharmeshaH paramo mahAn | vAmeshvarAjjaTAdevo harishchandrAddharIshvaraH || 12|| vR^iShadhvajAd vR^iSheshashcha bhavo vai vAtsanApathAt | bhadrakarNAchChivaH sAkShAddharmali~NgAddhareshvaraH || 13|| nepAlAtpashupo devo dArukShetrAttu daNDadhR^ik | ugraH kanakalAdudrAlayAdrudraH samAgataH || 14|| kedArAd garbhaIshAnaH sahastrAkShaH suvarNataH | sarvamedhyAchcha sarveshaH shrIshelAt tripurAntakaH || 15|| jAleshvarAt trishUlI cha kAshmIrAdvijayeshvaraH | AmlAtakAchcha sUkShmeshashchaNDesho marujA~NgalAt || 16| rudrakoTAnmahAyogI shUlaTa~NkaH prayAgataH | mahAvrato mahendrAchcha marukoTAnmahotkaTaH || 17|| ayogIshaH puShkarAchcha karavIrAtkapAlabhR^it | mAheshvar dIptinAtho bhUteshAd bhasmagAtravAn || 18|| ga~NgAsAgarato devo.amaresho.api samAgataH | vindhyAd dharaNivArAhaH kailAsAd gaNanAyakaH || 19|| hemUkUTAd virUpAkShaH pAtAlAd hATakeshvaraH | kirAteshaH kirAtAravyAjjalali~NgAjjaleshvaraH || 20|| analesho vADavAsyAdo~NkAro.amarakaNTakAt | devakAyAdumAnAtho virajaskAd virochanaH || 21|| la~NkAyA marukeshAno ga~NgAdvArAd himeshvaraH | nakuleshAtsvayambhUrvai lakulIkAtparohataH || 22|| saptagodAvarItIrthAd bhImeo bhImavikramaH | karNikArAd guNAdhyakSho trAgatAddhi gadAdharaH || 23|| bhUrbhuvaH svaH patirdevo gandhamAdanataH priye | kAshyA vishveshvaro deva umAnAthaH samAgataH || 24|| samAgatAni tIrthAni devataiH saha satpuram | draShTuM nR^isiMharUpaM vai sarvArthaikAmaradrumam || 25|| bhImAyAM pa~nchahastAnAmantareNa sthitAnyalam | aikaikasya mahattvaM hi mayA vyAkhyAtumakShamam || 26|| anantasiddhimApannA eteShu snAnadAnataH | muktAH kati na jAne.ahaM trilokesho.api vai priye || 27|| atrApyAkhyA puNyatamA gIyante nAradAdibhiH | rahasyaM bhImarathyAshcha sarveShAM sarvakAmadam || 28|| ekadA munayaH sarve tIrthayAtrAM chikIrShavaH | vR^indasho dharaNIM cherubrahmiShThAH sarvadarshinaH || 29|| vishvomitro vAmadevo bharadvAja R^ibhuH kratuH | agastyaH kaNva utta~Nko devalo bhArgavo.asitaH || 30|| vyAsAdyAH sa~NghashaH shiShyaishcharitvAbhuvatrayam | shrAntA aprAptasantoShA babhUvuste tadA priye || 31|| mArge tIrthakathAM svairaM kurvanto guNabuddhayaH | mitho vichArayAmAsuH kiM shreShThaM tIrthamuttamam || 32|| kaH kAshIM kashchanAvantI ke.api tIrthAnyanekashaH | vivadantaH prashaMsato naivApuHsthairyamAtmanaH || 33|| teShu j~nAnavatAM rAjA vasiShTho maunamAsthitaH | vij~nApito munivarairmune kasmAnna bhAShase || 34|| sa provAcha vivAde vo nAstyeko.api niyAmakaH | vinaikaM nAradamR^iShiM mahAbhAgavatottamam || 35|| te tadvAkyaM prashaMsantaH prochuHkvAsau sa nAradaH | va~nchayitvAkhilAn gUDhaH kiM tIrthamanusevate || 36|| evaM hi vichAraparA manoyogAddhiyoginaH | vichinvAnA brahmaputraM bhImAtIre sthitaM yayuH || 37|| vIrAsanAsthaM vimalAmbara sR^ijaM virAgamAnandabhareNa pIvaram | bhrUmadhyadR^iShTiM paramaM samAdhinA vilokayantaM narasiMhamAtmani || 38|| vIkShya bhAvena devarShi brahmarShipravarA natAH | AsthitA parito yatra bhImA dakShiNavAhinI || 39|| prochuH prA~njalayaH shrAntA vayaM deva munIshvara | alabdhAnyatra vishrAntiM prAptAste.atikamAdarAt || 40|| mUDhAnAM kleshakhinnAnAmasmAkaM tIrthavedane | saMshayaM vachasApohya sukhakartumihArhasi || 41|| nArada uvAcha | aho brahmarShayaH puNyA hitvA mAnaM dhiyaM parAm | shrotuM vA~nChA yadyasti vakShye vo.asaMshayaM vachaH || 42|| puroktaM brahmaNA pitrA putrebhyo naH paraM vachaH | yatra viShNushivau yuktau nAnArUpau jagatpatI || 43|| tatra kShetrANi tIrthAni devA muktiH kriyA phalam | tadahaM manasA dhyAtvA sarvatIrthaikasa~Ngraham || 44|| brahmaNo vachanAdatra vasAmi sukhamAdarAt | atra tIrthAni sarvANi kShetrANi cha maharShayaH || 45|| vasatiM karoti puNyeyaM bhImA dakShiNavAhinI | atra bhuktishcha muktishcha puruShArtho.atrapuShkalaH || 46|| iyaM bhImA mahAdevo nIrA sAkShAdramApatiH | ubhayoH sa~Ngamo yatra tatraivAtyantikI gatiH || 47|| etadrahasyaM paramaM nidhAnamiva pIThake | guptaM bhUgolake dhAtrA sarveShAM mokShasAdhanam || 48|| shrIshiva uvAcha | shrutvedaM nAradoktaM vai divyaj~nAnA maharShayaH | j~nAtvA rahasyaM kShetre.asminnAsthitA vishramaM padam || 49|| tataH prabhR^iti babhUvuste nirbharAnandamoditAH | shrInR^isiMhasthitijuShaH kShetrasyAsya prabhAvataH || 50|| yAte kiyati kAle tairhatasarvendriyakriyaiH | samAdhinirataiH sarvairdadR^ishe vai mahAdbhutam || 51|| sarvatIrthAni mUrtAni kShetrANi cha mahAtyaMho | pUjayanti sma nR^ihariM nIrAbhImAmbusa~Ngame || 52|| haripUjAbharAlokAtpuNyaughamupalabhya vai | vicheruH sveShu sthAneShu nIDeShu pakShiNo yathA || 53|| sAyaM prAtashcha madhyAhnenR^ihareH pUjanodaye | sarvatIrthAni kShetrANi draShTuM yAnti dinedine || 54|| ityAlokyAdbhutaM sarve vismitA nR^ihareH padam | prashaMsanto vicheruste svasvamAlayamAdarAt || 55|| @itishrIpadmapurANe shrInR^isiMhapuramAhAtmye shrIshivapArvatIsaMvAde bhImAmadyatIrthavarNanaM nAma aShTamo.adhyAyaH | \section{navamo.adhyAyaH} gotIrthaM prathitaM loke shR^iNu tvaM mR^igalochane | yadAkhyAnaM pitR^igaNairmudA saMstUyate sadA || 1|| prahlAdAya prasannAya prasannaM jagatAM patim | yayurdraShTuM sureshAnaM munIndrAdyA varUthashaH || 2|| AkIrNavalayaiH puShyaiH stutvA stotrairanekashaH | mahAbhiShekasambhAraM chakruste paramAdarAt || 3|| pa~nchAmR^itAni saritAM pIThaM puNyatamairjalaiH | oShadhIrdharaNIdevI pIThaM sheSho.apyupAnayat || 4|| tadA kAmaduho gAvo babhUvurvai sahastrashaH | nArasiMhaM samAlokya prastutastanamandharAH || 5|| Agatya chintAmaNinA kR^itaM nIrAjanaM priye | vAme sthitena bhaktyA taM vavarShuH pAyasIM sR^itim || 6|| payasA snApayitveshaM gAvo dakShiNataH sthitAH | mArgayantyo nR^ihareH prasAdaM vimalAshayAH || 7|| tAM samAlokya saMsiddhiM chetaso bhaktibhAvitam | uvAchedaM prasannAtmA nR^iharirbhaktavatsalaH || 8|| shrIbhagavAnuvAcha | varo vaH shrUyatAM gAvo bhaktyA tuShTasya me paraH | bhavatIbhiH payodhArA muktA yA mama mUrdhani || 9| dhArAtIrthaM tadevedaM gotIrthamiti vishrutam | bhaviShyati mahApuNyaM pitR^INAM toShakAraNam || 10|| kurukShetre prayAge cha gayAyAmanyadhAmasu | yA tR^iptiHshatavarShaiHsyAchChrAddhe sA labhyate sakR^it || 11|| gotIrthe snAnadAnAdi kurvatAM vasatiH priye | kalpAnte matprasAdena bhaveddhi sannidhau mama || 12|| dakShe kAmaduho vAme chintAmaNigaNeshvaraH | pR^iShThe kalpadrumo.ashvatthaH priyaM me trayamuttamam || 13|| parvaparvasu goyAtrA chaturthyAM gaNapUjanam | mandavAre.ashvatthasevA niyatA saphalArthinAm || 14|| aho tIrthAni sarito devarShimanujAdayaH | gotIrthe snAtatR^iptyarthaM pitR^INAM kAmasiddhaye || 15|| shrIshiva uvAcha | AdeshamimamAkarNya sarve gopayasAM hR^ide | chakraHsnAnAni dAnAni pitR^iNAM tR^iptihetave || 16|| tadA prajAnAM pitarastatkShaNAddivyavarchasaH | mUrtastuShTAHpuShTadehAstuShTuvurnR^iharimmudA || 17|| yo lIlayAtmanijagadvitanotyanantaH puShNAti nirmalasudhAnayanena nityam | sadyaHsvarUpamahasAbhivR^iNoti sarvaM tasyAdya tR^iptikaraNe katamaH prayAsaH || 18|| sarveShu dehiShu samaM sadanantamAdyaM pUrNe shivaM sadasataH paramekasaMstham | yastvadvitIyamudayAstamayAdihInaM shashvatprashAntamabhayaM tamajaM purANam || 19|| yasyekShayaivaparijIvati jIvasa~Ngho nashyatyasau.anIkShita eva tena | jAnannapi prabhuvaraM na bhajatyasau tvAM hA hA hataH kathamaho tamasA vimUDhaH || 20|| tvaM vishvamUrtimataH pitAmaho naH pUjyaH svadhAbhiranaghaH paripUrNakAmaH | AtmAtmanA ramayase.asya vibhUtibhAjastatte guro vilasanaM suhitAya puMsAm || 21|| adya prabho bhavadanugrahato.atitR^iptAH sarve vayaM pitR^igaNA na tathAnyatIrthe | jAnImahe karuNayA yadIkShase tvaM tatpUrNatAM nayasi nUnamamoghashakte || 22|| tvannAmamantramahimArthaparAH prashAntAH svAtmAvabodhabharapUrNamanovilAsaH | kurvanti dR^iShTisudhayAnyajanAnvimuktAn tvaM tR^iptimunnayasi naH kimaho.atrachitram || 23|| adyaprabhR^ityavanatAkhilakAmandatat tvatsannidhau sthitAmihAstu sutR^iptaye naH | yatrAbhimajjanasudAnasutarpaNAdyaistR^iptirbhapitR^iShu kalpashatAyutairvai || 24|| yaj~nAya sarvamataye.akhiladevamantraviprAgnisaMsthitahaviH phalashuddhidhAmne | yogAvabodhavapuShe guNakAmasImne sarvAtmanAkhiladR^ishe bR^ihate namaste || 25|| shrIbhagavAnuvAcha | astuvaH pitR^i tR^iptyarthametadgotIrthamuttamam | etatsaMsevanAnR^iNAM na kAmAnAmAtigrahaH || 26|| yadahaM payasAM pUraiH plAvito.atra hi mUrdhani | sevanAttasya tIrthasya dAriharaM nopajAyate || 27|| iyaM bhUH kAmadhugdevI kalpavR^ikShA mahIruhAH | chintAmaNigaNAH sarve dR^iShado matparigrahAt || 28|| evaM mahAbhiSheke.asminnabhiShikto.asmadAdibhiH | nIrAjito devatAbhiH saMstuto munisattamaiH || 29|| prArthito.atha prasannAtmA praNatAnandavAridhiH | deveshaH sthIyantA prItyA sarveShAM hitasiddhaye || 30|| tathetitAnanushrutya lakShmImAli~Ngya lIlayA | sarvarUpo.anantashaktistatrAdR^ishyo.abhavatkShaNAt || 31|| itastataH pragR^iNatAM sarveShAM naH kR^ipAnidhiH | nabhorUpo.avadaddevo munayo.ahaM vasAmi vai || 32|| idameva mahadrUpaM vyoma me sarvakAraNam | japatAM dhyAyatAM nR^iNAM kaivalyAdyakhilArthadamaM || 33|| mantrarAjena nAmnA mAM ye.atra nityaM stuvantyaho | teShAM na chittato dUre bhavAmi vkApi sarvagaH || 34|| ahamadR^ishyarUpeNa sthitaH sarvAntarAtmani | pUjito bhAvitaH premNA dadAmyAtmAnamapyajaH || 35|| yathA yA sa~NkatI mUrtiH pralhAdArbhapratiShThitA | tathA dadAmi satkAmAnkaivalyamati vA~nChitam || 36|| bhavantaH shaktibhiH svAbhiratra tiShThantu sarvadA | rakShaNAyAsya paritaH kShetrarAjasya sattamAH || 37|| ittyuktavantaM munivarAH praNamya vyomarUpiNam | shaktIH svAH svAH pratiShThApya gatAH svaM svaM padaM mudA || 38|| iti te.abhihito devi gotIrthaprabhavo mudA | sa~NkShepAd vistaraM vaktuM na kShamo.ahaM kuto.apare || 39|| gotIrthaprabhavaM tvetaM ye paThanti dvajottamAH | nayantyAkalpikIM tR^ipti pitR^in mama svaraiH || 40|| @iti shrIpadmapurANe nR^isiMhapuramAhAtmye shrIshivapArvatIsaMvAde gotIrthaprabhavo nAma navamo.adhyAyaH | \section{dashamo.adhyAyaH} shrIshiva uvAcha | gotIrthAtpUrvatodevi bhAnutIrthamanuttamam | tapastaptvA raviryatra prAptavAn j~nAnamuttamam || 1||| tattIrthamajjanakR^itAM ravau sUryagrahakrame | grahAH prashamamAyAnti na vishatyaj~nAnajantamaH || 2|| sUrya AtmAsya jagataH priye sthitvA mahAprabhaH | AtmAvabodhasampanno nityaM yatra prakAshate || 3|| sarvakAmikametaddhi tIrthaM sarvavarapradam | bhavavyAdhiharaM nR^iNAM sevanAtsnAnatarpaNAt || 4|| tasyAgre chakratIrthahi prahlAdasyAvanAya yat | hariNA preShitaM chakraM yatroditamanuttamam || 5|| chakratIrthaikabhaktAnAM na bhayaM kAlachakrajam | saMsArachakravyAvR^ittirnacha kalpeta pArvati || 6|| chakrAvatAro nR^ihariH sadA rakShati vai jagat | bhajatAM kAmado.atyarthaM yathA kalpadrumo nR^iNAm || 7|| nandakAkhyaM cha tIrthaM vai sarvAnandamanuttamam | tadagre pAshatIrthaM vai bhavapAshanikR^intanam || 8|| tadagre lA~NgalaM tIrthaM kaSharNaM kAmasampadA | tadagre mausalaM nAma duHkhaparvatamardanam || 9|| etAni bhImamagnAni tIrthAni paramANi vai | pratyekaM dhanuShAM pa~nchaviMshatyA gaNitaM priye || 10|| anyAni bahushastIrthAnyAdR^itAni sureshvaraiH | purANeShu prapaThyante sarveShu prANavallabhe || 11|| sarveyaM tIrtharUpAbhUH sarvadevamayohariH | sarvAgamarasA bhImA nIrA sarvaphalaudhinI || 12|| snAtavyaM sa~Ngame nityaM tarpaNIyA dvijeshvarAH | pUjanIya narahariH prAptavyaM paramaM padam || 13|| atra tIrthAni sarvANi mantrA Nyatra pratiShThitAH | devatA nR^ihariryatra kimanyadavashiShyate || 14|| snAnaM dAnaM tarpaNaM cha pumAnyatra karoti yaH | sarvatIrthodbhavaM puNyaM prApnuyAt sa pade pade || 15|| @iti shrIpadmapurANe nR^isiMhapuramAhAtmye shrIshivapArvatIsaMvAde bhImAmagmatIrthavarNanaM nAma dashamo.adhyAyaH | \section{ekAdasho.adhyAyaH} devyuvAcha | vichitramidamAkhyAnaM tIrthAnAM bhagavanmukhAt | shrutaM pApaharaM puNyaM sarveShAM mokShasiddhidam || 1|| idAnIM kathaya svAminyAtrAnirNayamuttamam | yaM vij~nAya naro yAti kShetraM puNyaphalaM varam || 2|| shrIshiva uvAcha | yAtrAM sAMvatsarIM devi mAsAM nityAM tathA shR^iNu | nR^ihareH prIyate yA hi kR^itAH pUrvamaharShibhiH || 3|| jayantyAM mAdhave shukle bhUte pAte cha svAtibhe | yAtrA sAMvatsarI kAryA vArShikI siddhimichChatA || 4|| tasyAM snAnajapadhyAnapUjAhavanatarpaNaiH | koTiyAgaphalaM sphItaM bhuktvA yAnti hareH padam || 5|| rAmasya kR^iShNasya jayantyAM vA sarvAsu shivarAtriShu | yAtrA kAryA jayantIvattatropoShaNatatparaiH || 6|| yadA daityo hataH sAyaM hariNA siMharUpiNA | tasmin kAle.anishaM devo dR^iShTo hanti januHshatam || 7|| parvaparvasu gotIrthe snAnaM pUjAhareH parA | sa~NkrAtigrahaNarkeShu bhAnutIrthe tathaiva cha || 8|| somashravaNayoge tu prahlAdasya hariH svayam | darshayAmAsa surUpaM tatra yAtrAhi mAsikI || 9|| sAyaM prAtarmadhyAhne vai yAtrA dainandinI matA | sarvakalyANajananI sarvAghaughavinAshinI || 10|| jayantyaH shivarAtrIshcha tathA haridinAni vai | sadopoShyANi sudhiyA janmasAphalyamichChatA || 11|| etAsu sarva pApAni tiShThatyannAshrayeNa vai | tasmAtsarvAtmanA dhImAnetAsUpavaset sadA || 12|| navamI chaitrashuklasya shrAvaNasyAsitAShTamI | shravaNadvAdashI bhAdre rAdhe shuklachaturdashI || 13|| anurAdhottarApuShyarohiNIshravaNairyutA | ekAdashI dvAdashI vA maghAyuktA chaturdashI || 14|| etAsu puruSho dhImAn nAshnIyAt kimapi priye | annamashn pramAdena yAti ghorAMstu nArakAn || 15|| pUjAhomastutigataM jAgaro brAhmaNArchanam | upavAsaH pAraNAnte vidhiH sAdhAraNo.ahi || 16|| nityaM pUjAM hareH pashyaMstIrthANAM phalamApnuyAt | prApnuyA vai yaj~naphalaM pashyannIrAjanaM hareH || 17|| naivedyasamaye devaM yaH pashyati vimUDhadhIH | sarvAparAdhamalino daNDyo.asau yamaki~NkaraiH || 18|| naivedyAnte tu nR^ihariM suprasannaM vilokayan | tIrthakoTiphalaM labdhvA dhanyajanmA bhavennaraH || 19|| aparAdhakR^itAM puMsAM tIrthe vAso na shakyate | tIrthe pApakR^itAM yasmAtsukhaM nAsti yugeShvapi || 20|| parApavAdaniratA hiMsrA ye duShpratigrahAH | durAchArA narAsteShAM tIrthe vAso na chottamaH || 21|| tIrthe praveshamApannAH sarve niShpApapa~njarAH | tIrthe vAsakR^itA martyA apyamartyA matAH shive || 22|| tIrthe pApakR^itAM ghorAM viShvaksenasya yAtanAH | pashyatAM tu nR^ihariM bhaktyA yamadUtA na gocharAH || 23|| nR^isiMhanAmavidhvastapApaka~nchukanirmalAH | prayAnti nR^iharerlokaM yoginAmapi durlabham || 24|| @iti shrIpadmapurANe nR^isiMhapuramAhAtmye shrIshivapArvatIsaMvAde yAtrAnirNayavarNanaM nAma ekAdasho.adhyAyaH | \section{dvAdasho.adhyAyaH} devyuvAcha | shruto.ayaM nirNayo deva yAtrAyAH paramotsavaH | ma~NgalAnAM naro yasmin prApyate lIlayA padam || 1|| idAnIM shrotumichChAmi hareH pUjAvidhiM param | yenAsau pUjitastuShTo dadAtyAtmAnamIshvaraH || 2|| shrIshiva uvAcha | deviM pUjAvidherasyAnantasyAnto na vidyate | sarvArthaikabhujasyAsya sarvepratyayasAkShiNaH || 3|| tathApi hitakAmAyAstava premNA nR^iNAM priye | vadAmi sUtrato devi pUjAkramamanuttamam || 4|| trividho yoga Ishasya vaidiko mishratAntrikau | adhikAravibhedena kathito hariNA mama || 5|| vedaprayogato vedyastAntrikastantrashAsanAt | ubhayAnuShThito mishra iti jAnIhi tattvataH || 6|| eteShvekena nR^ihariM mantrarAjairyajannaraH | prApnoti nikhilAM siddhimabhIShTAmAtmadeshvarAt || 7|| pratimAyAM jale vAyau vanhauM hR^idi tathA priye | AkAshe svAtmani premNA yajentR^ihariM pumAn || 8|| svAtmanyAtmatayAtmAnamAkAshe viyadAtmanA | tattattoSheNa lokeShu sarvAntaryAminiShThayA || 9|| hR^idibhAvArpaNairagnau haviShA cheShTayAnile | jale jalopachAreNa pUjayennR^ihariM mudA || 10|| pratimA saikatI lepyA lekhyA dArvI shilAmayI | maNirUpA dhAtumayI pArthivetIyamaShTadhA || 11|| etAsvAvAhanodvAsA uktau pUjAvidhiM shR^iNu | lekhyAlepyApArthivAsu sasnAnaM mArjanaM priye || 12|| na gandhalepo lekhyAyAmanyaH sAdhAraNo vidhiH | eSha ja~NgamarUpAsu kathitastattvato vidhiH || 13|| sthAvarAsu na chArchAsu visargAvAhana priye | pUrvameva pratiShThA hi jAtA devasya pArvati || 14|| charAsvapi cha shailAsu shAlagrAmAdiShu sphuTam | harermama gaNeshasya tava sAdhyAstathaiva bhoH || 15|| atraiva bhaktarAjena sthAvarAmUrtisthApanam | kR^itaM pUjAvidhAnena tanme nigadataH shR^iNu || 16|| prAtaH shauchaM vidhAyAdau dantAnAshodhya mantravAn | snAyAnmR^idAdibhiH sarvairmatrairvAruNavaiShNavaiH || 17|| vAsasI paridhAyAtha kR^itasandhyAdi skriyaH | samukhaH svastha AsIta pUjAbhAraiH susambhR^itaiH || 18|| priye kR^itvA nyAsavidhiM prANAnAyamya vAgyataH | shodhayed vAyutejobhyAM piNDaM pIyUShajIvanam || 19|| hR^itpadmakarNikAmadhyaM hR^idayAkAshabandhuram | nAdAnte bhAvayedIshaM jyotirUpamakhaNDitam || 20|| tena saMyuktahR^idayo nirmalo gaganopamaH | sarvadevAdhirUpAM tAM mUrti dhyAyed vishuddhadhIH || 21|| sUkShmAtsUkShmataraM devaM bhAvayan paramAtmanam | shanairagrasthitAM mUrticharyayed vidhipUrvakam || 22|| mUlena mantrarAjena vyUhe ShoDashashaktibhiH | yuktaM yajennR^ihariM pIThArchanavidhAnataH || 23|| mahAchakrakrameNAsya kuryAdAvaraNAni vai | brahmAviShNushivAdInAM mantrarAjAtmakAni cha || 24|| pratyekAvaraNe shrIshaM yogapIThasthitaM harim | pUjayetpara yA bhaktyA mokShasAdhanalipsayA || 25|| pAdyArthyAchamanasnAnavastrasUtravibhUShaNaiH | gandhamAlyAdibhirdhUpairnaivedyaiH ShaDrasaiH saha || 26|| phalatAmbUlabhogAdyairgItaiH stotraiH suma~NgalaiH | tauryatrikaiH purANAkhyAj~nAnAdeshairanekashaH || 27| ChatrachAmarakairyAnairvyajanairdarpaNAdibhiH | nAnopahArabalibhiH sAmanIrAjanAdibhiH || 28|| anyairmahopachAraishcha nAnAvibhavavistaraiH | pradakShiNAbhirnatibhishchArthayitvA kShamAM gurum || 29|| puShpA~njali samayate sheShaM devAj~nayA mudA | dvijAtibhyo vibhajyAtha gR^ihaNIyAnmokShasiddhaye || 30|| devAnagni viprAMshcha pUjayedyaH samAhitam | sarvAnkAmAnavApnoti kaivalyamapi vai pumAn || 31|| devAgre puShpavATI yo kurute bhaktito naraH | yAvatpuShpadalAgrANi tAvatkalpaM sa nAkabhAk || 32|| devapUjAsu nirvAhavR^ittiM yaH kalpayet sudhIH | dine dine.ashvamedhasya phalaM tasya na saMshayaH || 33|| jIrNoddhAreNa sarveShTaM prApya bhogAn pratiShThayA | archayApnoti vaikuNTha trayeNApnoti sadgatim || 34|| yastu vai dvijavaryANAM vR^ittiM nAshayate kudhIH | yAvallomAni dehe.asya tAvatkalpaM sa nArake || 35|| iti te sarvamAkhyAtaM guhyaM yanmokShasAdhanam | nR^ihareH puramAhAtmyaM kimanyachChrotumichChasi || 36|| devyuvAcha | svAminmahottamaM kShetraM nR^ihareH padabhUShitam | etanmAhAtmyamAkarNya dhIrmeM puShTiM parAM gatA || 37|| atra stheyaM bhagavatA mayAsaha hitechChayA | janAnAM puNyakAmAnAM mArgaM darshayatA guro || 38|| shrIshiva uvAcha | shive jAnIhi nR^iharau trayo devA vayaM sadA | nivasAmo janAnAM hi hitArthAya na saMshayaH || 39|| atra mAM vA vidhiM viShNuM bhedadR^iShTyAbhimanvate | teShAM kalpashatenApi na siddhiH pAramArthikI || 40|| dehAkAro bhavedbrahmA nAmamAtro hariH svayam | pUjAbhimAnI rudro hi trayamAtmaiva kevalam || 41|| etanmataM me jAnanti sanakAdyA maharShayaH | marIchyAdyAshcha manavo lokapAlAH khageshvaraH || 42|| gandharvApsaraso nAgAH pralhAdAdyAstathAsurAH | kiM devAH kinnarA yakShA rakShaH kiM puruShAdayaH || 43|| sarve svalAbhasantuShTA ante yAsyanti sadgatim | muktA vai bahavaH siddhA etenaiva matena me || 44|| ya etadavajAnanti mUDhA dehAtmamAninaH | na bhavenmuktatA teShAM triShu kAleShvapi priye || 45|| athApi rUpavAnagre devasya pArshvayoH | tvayA tiShThAmi madhye cha sarveShAM sukhahetave || 46|| etatpuNyatamAkhyAnaM prayataH shruNuyAtpaThet | sarvAn bhogavarAn bhuktvA prAnte nR^iharimApnuyAt || 47|| sarvavedeShu yatpuNyaM sarvatIrtheShu yatphalam | sarvapUjAsu yatproktaM prApnuyAdasya kIrtanAt || 48|| sUta uvAcha | evamuktvA shivo gaurIM premNAli~Ngya mudAyutAm | udare nR^iharermUrteH pravivesha dayodadheH || 49|| evaM bhoH kathitaM guhyamitihAsena sattamAH | nR^iNAM niHshreyasArthAya sarvakAmaughasiddhaye || 50|| etatpuNyatamAkhyAnaM vyAsena parikIrtitam | j~nAnavairAgyayuktAya putrAya shukAya vai || 51|| shruNuyAt kIrtayed yo vA nR^isiMhapuravarNanam | dayArNavasya nR^ihareH sAyujyapadamarhati || 52|| vyAsa uvAcha | iti sUtAtsamAkarNya mAhAtmyaM purasambhavam | prashaMsanto mudAyuktAstaM praNamya yayurgR^ihAn || 53|| nR^isiMhapuramAhAtmyaM shR^iNoti paThatIha yaH | kiM tasyAnyena puNyena mukto.asau bhavabandhanAt || 54|| kimatra bahunoktena vartamAno.api sarvadA | na lipanti duHkhaleshena sa naro nAtra saMshaya || 55|| iti shrIpadmapurANe shrInR^isiMhapuramAhAtmye shrIshivapArvatI saMvAde haripUjAvidhirnAma dvAdasho.adhyAyaH | OM tatsat | iti shrInR^isiMhapuratIrthamahimAvarNanaM sampUrNam | ## Proofread by Manoj Kumar Barman \medskip\hrule\obeylines Please send corrections to sanskrit@cheerful.com Last updated \today https://sanskritdocuments.org \end{document}