% Text title : Jagannathagitamritam Kavyikasamikshanam % File name : jagannAthagItAmRRitamkAvyikasamIkShaNam.itx % Category : misc, article, pradIptakumArananda, krishna % Location : doc\_z\_misc\_general % Author : (Copyright) Pradipta Kumar Nanda, Kendrapara, Orissa pknanda65 at gmail.com % Transliterated by : Pradipta Kumar Nanda pknanda65 at gmail.com % Proofread by : Pradipta Kumar Nanda % Description/comments : shrIjagannAthagItAmRite shrIjagannAthabhakteH antaraNgAnubhUteH\- ekaM kAvyikasamIkShaNam % Acknowledge-Permission: (Copyright) Pradipta Kumar Nanda % Latest update : August 21, 2026 % Send corrections to : sanskrit at cheerful dot c om % % This text is prepared by volunteers and is to be used for personal study % and research. The file is not to be copied or reposted for promotion of % any website or individuals or for commercial purpose without permission. % Please help to maintain respect for volunteer spirit. % \documentstyle[11pt,multicol,itrans]{article} #include=ijag.inc #endwordvowel=.h \portraitwide \parindent=100pt \let\usedvng=\Largedvng % for 1 column \pagenumbering{itrans} \def\engtitle#1{\hrule\medskip\centerline{\LARGE #1}} \def\itxtitle#1{\medskip\centerline{\LARGEdvng #1}\medskip\hrule} \def\endtitles{\medskip\obeyspaceslines} %% \begin{document} \engtitle{.. Shri Jagannathagitamrite AntaranganubhUteH - KavyikasamikshaNam ..}## \itxtitle{.. shrIjagannAthagItAmR^ite antara~NgAnubhUteH\- kAvyikasamIkShaNam ..}##\endtitles ## shrIjagannAthagItAmR^ite shrIjagannAthabhakteH antara~NgAnubhUteH\- ekaM kAvyikasamIkShaNam | \section{mUlapadyam} dInabAndhava he, jaya jagannAtha hare 2 bhAvaM dehi prabho bhAvanAgrAhaka 2 pratIkShA te sukhatIre jaya jagannAtha hare dInabAndhava he\-\- 0 bhramAmi sapadi bhAvavihvalitaH sukhakomalitakole vA~nChAmi gachChAmi vA~nChAvaTamUlaM bhaktajanakolAhale shrIra.ngavadane vishatu me manaH2 dehaH sadaiva shrIpure jaya jagannAtha hare dInabAndhava he \-1 shrIkShetrapAvane svakIyamandire niravadhi vAsa AshA vaitaraNIsamA agre pradhAvati bebhIyate me nirAshA vAsudeve ratiH vishvAso nitarAM 2 sthAsyatu mUralIdhare jaya jagannAthahare dInabAndhava he \-2 bahudinAtparaM tavedaM darshanamalaukikaM mohanIyaM dR^iShTaM mahAbAho brahmANDanAyaka vandanIyaM lobhanIyaM shR^iNu me bhAratI madhumayagItiM 2 gAyAmi te nijapure jaya jagannAtha hare dInabAndhava he \-3 \section{samIkShaNam} etat padyaM kevalaM bhaktigItaM nAsti, apitu shrIjagannAthabhakteH antara~NgAnubhUteH kAvyamayI abhivyaktiH | atra bhaktasya hR^idayasthitiH, sharaNAgatiH, virahaH, darshanalAlasA, shrIkShetranivAsAbhilAShaH, bhagavadanugrahaprArthanA cha samanvitarUpeNa prakAshate | visheShatayA nimnalikhitAni tattvAni asmin gIte dR^ishyante\- 1\. sharaNAgatibhAvaH prArambhe eva\- \ldq{}dInabAndhava he, jaya jagannAtha hare | bhAvaM dehi prabho bhAvanAgrAhaka || \rdq{} atra bhaktaH na dhana.n, na siddhi.n, na mokSham api yAchate; kevalaM \ldq{}bhAvam\rdq{} eva prArthayati | ayaM nAradabhaktisUtrasya\-\rdq{} sA tvasmin paramapremarUpA\rdq{} \-iti siddhAntasya kAvyamayI vya~njanA | 2\. bhAvabhakteH utkarShaH \ldq{}bhramAmi sapadi bhAvavihvalitaH...\rdq{} bhaktasya manaH jagannAthapremNA Akulam | \ldq{}bhAvavihvalitaH\rdq{} iti padena bhaktiyogasya parAkAShThA vyaktA | ayaM kevalaM yAtrAvarNanaM na, kintu antaHkaraNasya AdhyAtmikaparivartanam | 3\. shrIkShetrasya mokShabhUmitvam \ldq{}shrIkShetrapAvane svakIyamandire niravadhi vAsa AshA | \rdq{} atra shrIkShetre nityavAsasya abhilAShaH kevalaM bhautikanivAsaH na, apitu bhagavannikaTavartitvasya pratIkaH | jagannAthasampradAye shrIkShetraM mokShakShetratvena prasiddham; tasya bhAvaH asmin padye sundaratayA prakaTitaH | 4\. vaitaraNI\-pratIkaH \ldq{}vaitaraNIsamA agre pradhAvati...\rdq{} ayaM sa.nsAraduHkhasya, mR^ityoH, bhavabandhasya cha rUpakaH | tasmAt uddhArasya upAyaH\- \ldq{}vAsudeve ratiH vishvAso nitarAm | \rdq{} iti kavinA pratipAditam | ayaM bhagavadgItAyAH tathA bhAgavatasya bhaktimArgasya sArameva | 5\. darshanasya AdhyAtmikAnubhavaH \ldq{}bahudinAtparaM tavedaM darshanamalaukikaM mohanIya.n | \rdq{} atra darshanaM kevalaM chakShuShoH viShayaH na, apitu AdhyAtmikAnubhavaH | \ldq{}alaukikam\rdq{}, \ldq{}mohanIyam\rdq{}, \ldq{}brahmANDanAyaka\rdq{} ityAdipadaiH shrIjagannAthasya vishvarUpatvaM cha vyaktam | 6\. gItasamarpaNam antime\- \ldq{}shR^iNu me bhAratI madhumayagIti.n, gAyAmi te nijapure | \rdq{} idaM kaveH kAvyasamarpaNam | asyAM pa~Nktau kaviH svakAvyaM bhagavataH charaNayoH arpayati | ayaM bhaktikAvyaparamparAyAH shreShThaH AdarshaH | dArshanikadR^iShTyA etasmin gIte bhaktiH eva sAdhanam, bhaktiH eva sAdhyam, bhaktiH eva AnandaH iti bhAvaH prabalaH | atra mokShasya pratyakShochchAraH nAsti, kintu shrIjagannAthacharaNeShu ananyasamarpaNameva paramAnandasvarUpA muktiH iti dhvanyate | ataH asya gItasya dArshanikAdhAraH bhAgavata\-vaiShNavabhaktidarshanam, visheShataH premabhakti, sharaNAgati, bhagavadanubhavaH, kShetramahimA, nAma\-rUpa\-darshanasya AdhyAtmikamahattvam ityetaiH tattvaiH nirmitaH | mama mate, etat gItaM kevalaM geyapadyam na, apitu \ldq{}jagannAthabhakteH AdhyAtmikasvAnubhavasya kAvyamayI gItA\rdq{} iti kathayituM shakyate | ala~NkAracharchA\- dhruvapadam dInabAndhava he, jaya jagannAtha hare | bhAvaM dehi prabho bhAvanAgrAhaka | pratIkShA te sukhatIre || ala~NkArAH anuprAsaH bhAva.n\-bhAvanAgrAhaka ityatra \ldq{}bha\rdq{} varNasya punarAvR^ittiH | dInabAndhava\-dehi ityatra \ldq{}da\rdq{} varNasya madhurA punaruktiH | sambodhanAla~NkAraH dInabAndhava, prabho, jagannAtha, bhAvanAgrAhaka\-eteShAM pratyakShasambodhanam | rUpakadhvaniH sukhatIram iti mokShasya athavA bhagavatprApteH tIrarUpakalpanA | bhaktirasavya~njanA atra sthAyibhAvaH paramabhaktiH | prathamaH shlokaH bhramAmi sapadi bhAvavihvalitaH sukhakomalitakole | vA~nChAmi gachChAmi vA~nChAvaTamUlaM bhaktajanakolAhale || shrIra.ngavadane vishatu me manaH | dehaH sadaiva shrIpure || ala~NkArAH (1) anuprAsaH bhramAmi\-bhAvavihvalitaH vA~nChAmi\-vA~nChAvaTa shrI\-shrI (2) rUpakam vA~nChAvaTaH vaTavR^ikShaH kevalaM vR^ikShaH na; AshrayasvarUpo bhagavAniva kalpitaH | (3) utprekShA vishatu me manaH manasaH shrIra~Ngavadane praveshaH\-kalpanAmayI kAvyavya~njanA | (4) atishayokti dehaH sadaiva shrIpure nityaM shrIkShetravAsAbhilAShasya bhAvo.atishayena vyaktaH | dvitIyaH shlokaH shrIkShetrapAvane svakIyamandire niravadhi vAsa AshA | vaitaraNIsamA agre pradhAvati bebhIyate me nirAshA | vAsudeve ratiH vishvAso nitarAm | sthAsyatu mUralIdhare || ala~NkArAH (1) upamA vaitaraNIsamA sa.nsAraduHkhasya vaitaraNyA upamA | (2) rUpakam vaitaraNI ##=## sa.nsArabandhaH | (3) virodhAbhAsaH bhayam ##=## vishvAsaH ekasmin shloke dvayoH virodhinorbhAvayoH sundarasamanvayaH | (4) anuprAsaH vAsudeve\-vishvAsaH tR^itIyaH shlokaH bahudinAtparaM tavedaM darshanam alaukikaM mohanIya.n | dR^iShTaM mahAbAho brahmANDanAyaka vandanIyaM lobhanIya.n | shR^iNu me bhAratI madhumayagIti.n | gAyAmi te nijapure || ala~NkArAvichAraH\- (1) anuprAsaH mohanIyam\-madhumayam (2) paryAyokti alaukikam vandanIyam lobhanIyam etena bhagavataH mahimA kramashaH vikasitaH | (3) atishayokti brahmANDanAyaka samagravishvasya nAyakatvasya kAvyamayI abhivyaktiH | (4) samuchchayAla~NkAraH mahAbAho brahmANDanAyaka vandanIya lobhanIya anekavisheShaNAnAM samAhAraH | (5) madhurAnuprAsaH madhumayagItim samagragItasya pramukhAla~NkArAH anuprAsaH (pradhAnaH) sambodhanAla~NkAraH rUpakam upamA utprekShA atishayokti samuchchayaH paryAyokti virodhAbhAsaH bhAvavya~njanA (dhvani) rasaH pradhAnarasaH \- bhaktirasaH gauNarasAH shAntarasaH karuNarasaH (dInabAndhava, vaitaraNI, nirAshA) adbhutarasaH (alaukikadarshanam) guNAH mAdhuryaguNaH prasAdaguNaH ojoguNasya sUkShmaprakAshaH rItiH vaidarbhI rItiH pradhAnatayA dR^ishyate\-madhurapadaprayogaH, saralatA, bhAvaprAdhAnyaM cha | samAlochanAtmakaM matam etat gItaM na kevalaM bhaktigeyam; apitu bhAvavya~njanA, madhurashabdayojanA, svAbhAvikala~NkAraprayogaH, tathA jagannAthabhakteH antaHkaraNAnubhUtiH\-eteShAM samanvayena nirmitaM utkR^iShTaM bhaktikAvyam asti | ala~NkArAH atra kR^itrimatayA na AropitAH, kintu bhAvAnuguNatayA svayameva vikasitAH; eSha eva asya gItasya kAvyavaishiShTyam | etat gItaM paramparAgatavR^itteShu na nibaddham, apitu geyapada (gItikAvya)\-shailIyA rachitam | ataH asya layaH, yatiH, geyatA cha pramukhAH, na tu pratyekapAde samAkSharagaNanA | tathApi ChandaHshAstradR^iShTyA pratyekasya shlokasya vichAraH nimnaprakAreNa prastUyate\- ChandovichAraH dhruvapadam dInabAndhava he, jaya jagannAtha hare | bhAvaM dehi prabho bhAvanAgrAhaka | pratIkShA te sukhatIre | jaya jagannAtha hare || ChandovichAraH ayaM dhruvapadAtmakaH gItiChandaH | pratyekapa~NktiH samAnAkSharayuktA nAsti | \ldq{}jaya jagannAtha hare\rdq{} iti AvartanaM dhruvapadatvaM dadAti | layaH bhajanaparamparAyAH anukUlaH | kIrtanagAyanAya atIva upayuktaH | prathamaH shlokaH bhramAmi sapadi bhAvavihvalitaH sukhakomalitakole | vA~nChAmi gachChAmi vA~nChAvaTamUlaM bhaktajanakolAhale | shrIra.ngavadane vishatu me manaH | dehaH sadaiva shrIpure || ChandaH gItikAvyAtmakaH mAtrikapravR^ittiH svachChandalayaH visheShatA prathamadve pa~NktI dIrghe staH | antime dve laghvI | evaM sa.ngItalayaH svayameva jAyate | dvitIyaH shlokaH shrIkShetrapAvane svakIyamandire | niravadhi vAsa AshA | vaitaraNIsamA agre pradhAvati | bebhIyate me nirAshA | vAsudeve ratiH vishvAso nitarAm | sthAsyatu mUralIdhare || ChandaH geyagItiH viShamamAtrikarachanA layapradhAnaH visheShatA \ldq{}niravadhi vAsa AshA\rdq{} \ldq{}bebhIyate me nirAshA\rdq{} ityanayoH samAnalayaH | tR^itIyaH shlokaH bahudinAtparaM tavedaM darshanam | alaukikaM mohanIya.n | dR^iShTaM mahAbAho brahmANDanAyaka | vandanIyaM lobhanIya.n | shR^iNu me bhAratI madhumayagIti.n | gAyAmi te nijapure || ChandaH gItikAvyaChandaH layAtmakapadavinyAsaH gAnayogyarachanA visheShatA \ldq{}alaukikaM mohanIya.n\rdq{} \ldq{}vandanIyaM lobhanIya.n\rdq{} ityatra samalayatvaM gItasya mAdhuryaM vardhayati | samagragItasya ChandaH etat gItaM lokabhajanaparamparAnuguNaM geyapadam iti vaktuM yuktam | etat na shAstrIyavarNavR^ittam, na cha nishchitamAtrAvR^ittam; apitu bhAvAnuguNalayapradhAnaM gItiChandaH asti | atra geyatA utkR^iShTA | dhruvapadasya punarAvR^ittyA sa~NgItamAdhuryavR^iddhiH | antyAnuprAsaH gAyanaM sulabhaM karoti | bhaktirasasya abhivyaktau ChandaH saphalaH | \-\- pro\. pradIptakumAranandaH (sevAnivR^ita) shrIjagannAthasaMskR^itavishvavidyAlayaH, purI ## Written by Dr. Pradipta Kumar Nanda, Kendrapara, Orisa pknanda65 at gmail.com Retd.Head, Dept.of Sarvadarshan SJSV,Puri \medskip\hrule\obeylines Please send corrections to sanskrit@cheerful.com Last updated \today https://sanskritdocuments.org \end{document}