% Text title : Jagannathatattvam Shodhaprarupyam % File name : jagannAthatattvamshodhaprArUpyam.itx % Category : misc, article, pradIptakumArananda % Location : doc\_z\_misc\_general % Author : (Copyright) Pradipta Kumar Nanda, Kendrapara, Orissa pknanda65 at gmail.com % Transliterated by : Pradipta Kumar Nanda pknanda65 at gmail.com % Proofread by : Pradipta Kumar Nanda % Description/comments : shrIkShetrasudhAnidhau pratipAditaM jagannAthatattvam\-ekaM dArshanikasamAlochanAtmakashodhaprArUpyam % Acknowledge-Permission: (Copyright) Pradipta Kumar Nanda % Latest update : August 19, 2026 % Send corrections to : sanskrit at cheerful dot c om % % This text is prepared by volunteers and is to be used for personal study % and research. The file is not to be copied or reposted for promotion of % any website or individuals or for commercial purpose without permission. % Please help to maintain respect for volunteer spirit. % \documentstyle[11pt,multicol,itrans]{article} #include=ijag.inc #endwordvowel=.h \portraitwide \parindent=100pt \let\usedvng=\Largedvng % for 1 column \pagenumbering{itrans} \def\engtitle#1{\hrule\medskip\centerline{\LARGE #1}} \def\itxtitle#1{\medskip\centerline{\LARGEdvng #1}\medskip\hrule} \def\endtitles{\medskip\obeyspaceslines} %% \begin{document} \engtitle{.. Shrikshetrasudhanidhi Jagannathatattvam- Darshanika Samalochanatmaka Shodhaprarupyam ..}## \itxtitle{.. shrIkShetrasudhAnidhi jagannAthatattvam\- dArshanikasamAlochanAtmakashodhaprArUpyam ..}##\endtitles ## \section{1\. prastAvanA} bhAratIyasa.nskR^itiH nAma kevalaM prAchInasabhyatAyAH parichAyakaH na, apitu sA vishvamAnavajIvanasya AdhyAtmikachetanAyAH mUlAdhAraH vartate | asyAH sa.nskR^iteH mUlaM vedAH, upaniShadaH, purANAni, itihAsAH, AgamAH, tantragranthAshcha santi | eteShu samasteShu grantheShu pratipAditaM paramaM tattvaM brahmatattvameva, yadeva vividhanAmarUpopAdhibhiH lokAnugrahArthaM avatIrya mAnavasamAjasya dharmasa.nsthApanAya kAryaM karoti | tadeva parabrahma shrIjagannAthasvarUpeNa nIlAchale virAjamAnaM sarvadharmasamanvayasya, sarvadarshanasamanvayasya, sarvalokakalyANasya cha advitIyaM pratIkamiti bhAratIyadArshanikaparamparAyAM prasiddham | shrIjagannAthaH na kevalaM vaiShNavasampradAyasya ArAdhyadevatA, api tu shaiva\-shAkta\-vaiShNava\-saura\-gANapatya\-tAntrika\-bauddha\-jainAdInAmapi samanvitachintanasya kendrabhUtaH | ayaM samanvayabhAvaH bhAratIyasa.nskR^iteH vaishiShTyam | ataH shrIjagannAthatattvaM kevalaM dhArmikabhAvanAyAH viShayaH na, kintu darshanashAstrasya, dharmamImA.nsAyAH, tattvamImA.nsAyAH, sA.nskR^itikAdhyayanasya cha atyantaM mahattvapUrNaH anusandhAnaviShayaH | shrIkShetrasudhAnidhiH nAma sa.nskR^itamahAkAvyaM shrIjagannAthasa.nskR^iteH, shrIkShetramahimnaH, shrImandiraparamparAyAH, aitihAsikaprasa~NgAnA.n, dArshanikatattvAnA.n, bhaktisAdhanAyAH, mokShamArgasya cha samanvitapratipAdakaM vishiShTaM kAvyamasti | asmin kAvye kavinA shrIjagannAthasya svarUpaM kevalaM devatArUpeNa na nirUpitam, api tu vedAntapratipAdyaparabrahmarUpeNa, praNavavAchyarUpeNa, dArubrahmarUpeNa, sarvamatasamanvayAtmakavishvachaitanyarUpeNa cha pratipAditam | kAvyasya prArambha eva\- \ldq{}vedAntasUtramadhugolakanetrayugmaM vedAtmakaM praNavavAchyahariM smarAmi | \rdq{} iti padyena kaviH shrIjagannAthaM vedAntapratipAdyaM praNavasvarUpaM parabrahmatvena pratiShThApayati | eShA dR^iShTiH sAmAnyabhaktikAvyeShu viralA dR^ishyate | evameva kAvye shrIjagannAthasya \ldq{}sakalamataparaM sarvatantraM svatantram\rdq{} ityuktyA tasya sArvabhaumikaM svarUpaM pratipAditam | ayaM siddhAntaH bhAratIyadarshanasya samanvayaparamparAM puShNAti | atra bhagavAn na kevalaM viShNuH, na kevalaM shivaH, na kevalaM shaktiH, kintu sarvadarshanAnAM paramArthatattvasya mUrtimadabhivyaktiriti pratipAdyate | tathaiva shrIkShetrasudhAnidhau shrImandirasya varNanaM kevalaM sthApatyavaibhavasya chitraNaM na, api tu pratyekaM devAlaya.n, pratyekaH sa.nskAraH, pratyekaH utsavaH, pratyekaM tIrthaM cha AdhyAtmikadR^iShTyA vivechitam | vimalAdevyAH shaktitattvam, dArubrahmaNaH rahasyam, nIlachakrasya brahmANDIyapratIkatvam, mahAprasAdasya samatAdarshanam, patitapAvanamUrteH vishvabandhutvam\-etAni sarvANi viShayANi dArshanikadR^iShTyA vishleShaNIyAni bhavanti | yadyapi shrIjagannAthaviShaye bahavaH granthAH, shodhaprabandhAH, lekhAshcha upalabdhAH santi, tathApi shrIkShetrasudhAnidheH dArshanikasvarUpasya samyak, samAlochanAtmaka.n, tulanAtmakaM cha anusandhAnaM adyAvadhi na dR^ishyate | visheShataH vedAntadR^iShTyA, tattvamImA.nsAdR^iShTyA, sarvamatasamanvayadR^iShTyA, shaktivaiShNavasambandhadR^iShTyA, dArubrahmatattvadR^iShTyA cha asya kAvyasya vishleShaNaM na paryAptarUpeNa sampannam | ataH asya shodhasya AvashyakatA svayameva suspaShTA bhavati | asya shodhaprabandhasya pramukhoddeshaH shrIkShetrasudhAnidhau pratipAditasya jagannAthatattvasya dArshanikasvarUpasya samyaganushIlanaM kartum | asmin anusandhAne veda, upaniShadaH, brahmasUtram, bhagavadgItA, purANAni, AgamAH, tantragranthAH tathA bhAratIyadarshanaparamparAyAH pramukhAchAryANAM siddhAntAH AdhArabhUtatvena svIkR^itAH bhaviShyanti | teShAM prakAshe shrIkShetrasudhAnidheH pratipAdyatattvAnAM samAlochanAtmakaM parIkShaNaM kriyate | antataH eShaH shodhaprabandhaH kevalaM kAvyavishleShaNarUpeNa na bhaviShyati, api tu shrIjagannAthatattvasya sArvabhaumika.n, dArshanika.n, sA.nskR^itika.n, AdhyAtmikaM cha svarUpaM prakAshayan bhAratIyadarshanasAhitye nUtanaM yogadAnaM dAsyatIti vishvAsaH | \section{2\. samasyAviShayaH} yadyapi jagannAthasa.nskR^itau bahavaH granthAH santi, tathApi shrIkShetrasudhAnidheH dArshanikasvarUpasya vyavasthitaM shodhakAryaM na dR^ishyate | visheShataH\- \-\- jagannAthasya brahmasvarUpam | \-\- dArubrahmatattvam | \-\- vedAntadR^iShTyA jagannAthaH | \-\- shAkta\-shaiva\-vaiShNavasamanvayaH | \-\- bhaktermokShasya cha svarUpam | ityete viShayAH adyApi samyaganusandheyAH | \section{3\. shodhasya uddeshyAH} 1\. shrIkShetrasudhAnidhau pratipAditasya jagannAthatattvasya vishleShaNam | 2\. vedAntadR^iShTyA jagannAthasya brahmasvarUpanirNayaH | 3\. dArubrahmaNaH dArshanikamahattvasya vivechanam | 4\. shAkta\-vaiShNava\-shaiva\-tAntrikasamanvayasya parIkShaNam | 5\. bhaktimokShayoH tAttvikasvarUpasya vivechanam | 6\. bhAratIyadarshanaparamparAyAM asya kAvyasya yogadAnanirNayaH | \section{4\. shodhaprashnAH} \-\- kiM jagannAthaH parabrahmasvarUpaH? \-\- dArubrahmashabdasya dArshanikArthaH kaH? \-\- kathaM vedAntasya pratipAdanaM kAvye dR^ishyate? \-\- kathaM shaktitattvaM vaiShNavatattvena saha samanvitam? \-\- mokShasya svarUpaM kim? \section{5\. shodhapaddhatiH} \-\- vishleShaNAtmakapaddhatiH \-\- tulanAtmakapaddhatiH \-\- dArshanikapaddhatiH \-\- granthAnushIlanam \-\- pramANavishleShaNam adhyAyavibhAgaH prathamo.adhyAyaH jagannAthasa.nskR^iteH aitihAsikadArshanikapR^iShThabhUmiH \-\- bhAratIyadarshanasya svarUpam \-\- jagannAthasa.nskR^iteH vikAsaH \-\- shrIkShetrasya mahattvam \-\- shrIkShetrasudhAnidheH parichayaH dvitIyo.adhyAyaH shrIkShetrasudhAnidheH kAvyasvarUpam \-\- granthakartuH parichayaH \-\- kAvyarachanA \-\- ChandaH \-\- bhAShA \-\- ala~NkArAH \-\- kAvyasya vaishiShTyam tR^itIyo.adhyAyaH shrIkShetrasudhAnidhau pratipAditaM brahmatattvam \-\- vedAntadR^iShTyA brahma \-\- praNavatattvam \-\- dArubrahma \-\- puruShottamatattvam \-\- paramAtmasvarUpam chaturtho.adhyAyaH shrIkShetrasudhAnidhau pratipAditaM jagannAthadarshanam \-\- jagannAthaH parabrahma \-\- sarvamatasamanvayaH \-\- shaivavaiShNavasamanvayaH \-\- shAktavaiShNavasamanvayaH \-\- tantravaiShNavasamanvayaH \-\- jagannAthasya vishvarUpam pa~nchamo.adhyAyaH shrIkShetrasudhAnidhau bhaktimokShatattvam \-\- bhaktisvarUpam \-\- upAsanAtattvam \-\- mahAprasAdatattvam \-\- mokShatattvam \-\- lokama~NgaladR^iShTiH ShaShTho.adhyAyaH shrIkShetrasudhAnidheH dArshanikasamAlochanam \-\- advaitadR^iShTyA samIkShA \-\- vishiShTAdvaitadR^iShTyA samIkShA \-\- dvaitadR^iShTyA samIkShA \-\- shAktadR^iShTyA samIkShA \-\- tantradR^iShTyA samIkShA \-\- AdhunikadR^iShTyA mUlyA~Nkanam upasa.nhAraH \-\- shodhasya niShkarShAH \-\- navInopalabdhayaH \-\- bhAvishodhasya sambhAvanAH apekShitasrotA.nsi mUlagranthAH \-\- shrIkShetrasudhAnidhiH \-\- R^igvedaH \-\- upaniShadaH \-\- brahmasUtram \-\- bhagavadgItA \-\- shrImadbhAgavatam \-\- skandapurANam (puruShottamamAhAtmyam) \-\- brahmapurANam \-\- nIlAdrimahodayaH \-\- kapilasa.nhitA \-\- tantragranthAH \-\- pA~ncharAtrAgamAH sahAyakagranthAH \-\- shA~NkarabhAShyam \-\- shrIbhAShyam \-\- madhvabhAShyam \-\- AdhunikajagannAthashodhagranthAH ## Written by Dr. Pradipta Kumar Nanda, Kendrapara, Orisa pknanda65 at gmail.com Retd.Head, Dept.of Sarvadarshan SJSV,Puri \medskip\hrule\obeylines Please send corrections to sanskrit@cheerful.com Last updated \today https://sanskritdocuments.org \end{document}