% Text title : Svarashastra Parichayah % File name : svarashAstraparichayaH.itx % Category : misc, article % Location : doc\_z\_misc\_general % Author : nAgendra pANDey % Proofread by : Meera Iyer % Description/comments : from Sarasvati Sushma 37, Vol. 1-4 % Latest update : November 15, 2025 % Send corrections to : sanskrit at cheerful dot c om % % This text is prepared by volunteers and is to be used for personal study % and research. The file is not to be copied or reposted for promotion of % any website or individuals or for commercial purpose without permission. % Please help to maintain respect for volunteer spirit. % \documentstyle[11pt,multicol,itrans]{article} #include=ijag.inc #endwordvowel=.h \portraitwide \parindent=100pt \let\usedvng=\Largedvng % for 1 column \pagenumbering{itrans} \def\engtitle#1{\hrule\medskip\centerline{\LARGE #1}} \def\itxtitle#1{\medskip\centerline{\LARGEdvng #1}\medskip\hrule} \def\endtitles{\medskip\obeyspaceslines} %% \begin{document} \engtitle{.. Svarashastra Parichayah ..}## \itxtitle{.. svarashAstra parichayaH ..}##\endtitles ## svaravya~njaneti bhedena varNAnAM dvau vibhedau | tatrAkArAdi varNA svaranAmnA prasiddhAH santi, ye mAheshvarasUtrasya \ldq{}achi\rdq{} pratyAhAre samAgachChanti | vya~njanAni tu kAdi varNAH santi, mAheshvarasUtrANAM \ldq{}hal\rdq{} pratyAhAre gaNyante | atra ye svarAH santi, teShAM viShaye prAchInabhAratIyajyautiSha ekaH svatantro viShayaH svarashAstramiti nAmnA suprasiddhaH | tatra svaravarNane ShoDashasvarANAM varNanaM vidyate svarashAstreShu | yathA narapatijayacharchAyAM (1) \-\- (1\. narapatijayacharyA \- 2\.2 |) mAtR^ikAyAM purA proktAH svarAH ShoDashasa~NkhyayA | a A i I u U R^i R^I L^i lR^i e ai o au aM aH || tatra aM aH iti antimau dvau svarau tyAjyau bhavataH, tathA chatvAra R^i R^I L^i L^I ime svarA napuMsakAH kathyante (2) | (2\. \ldq{}R^i R^i lR^i lR^i napuMsako\rdq{} \- narapatijayacharyA \- 2\.2 |) ata eva ShoDashabhirime ShaD rahitAH svarAH kriyante, tadA.avashiShTA dashasa~NkhyAkAH svarA bhavanti | punaratra pa~ncha hrasvAH, pa~ncha cha dIrghasvarAH santi | hrasvasvarA ye pa~nchaparimitAH, ta eva svarashAstre gR^ihyante | te \ldq{}a i u e o\rdq{} iti santi | ima eva pa~ncha svarAH svarashAstre prachalitA bhavanti (3) | (3\. j~neyAstatra svarA AdyAH\-hrasvAH (a i u e o) pa~ncha svarodaye narapatijayacharyA \- 2\.3 |) eteShAM svarANAmAdhArabhUtena svarashAstreNa kAlatrayasya sarvavidhaM j~nAnaM kartuM shakyate | svarashAstravij~nasya daivaj~nasya sAhAyyena ko.api jano duHsAdhyamapi kAryaM sAralyena kartuM shaknoti, tathA durbalo.api rAjA sabalaM shatruM jetuM samartho bhavati | yathA svarashAstrasya mahattvavarNanaprasa~NgeShu imA uktayaH santi\-\- lAbhAlAbhaM sukhaM duHkhaM jIvitaM maraNaM tathA | jayaH parAjayashcheti sarvaM j~neyaM svarodaye || yasyaiko.api gR^ihe nAsti svarashAstrasya pAragaH | rambhAstambhopamaM rAjyaM nishchitaM tasya bhUpateH || svarashAstre sadAbhyAsI satyavAdI jitendriyaH | tasyAdeshasya yaH kartA jayashrIstaM nR^ipaM bhajet || dashaikena shataM taishcha sahasraM shatasa~NkhyayA | svarodayabalIrAjA dashaghnaM hanti lIlayA || puShpairapi na yoddhavyaM yAvaddhInasvarodayaH | svarodayabale prApte yoddhavyaM shastrakoTibhiH (1) | (1\. narapatijayacharyA \- 2\.11; 1\.11\-14 |) svare vedAshcha shAstrANi svare gAndharvamuttamam | svare cha sarvatrailokyaM svaramAtmasvarUpakam || svarahInashcha daivaj~no nAthahInaM yathA gR^iham | shAstrahInaM yathA vaktraM shirohInaM cha yadvapuH || brahmANDakhaNDapiNDAdyAH svareNaiva hi nirmitAH | sR^iShTisaMhArakarttA cha svaraH sAkShAnmaheshvaraH || svaraj~nAnAtparaM guhyaM svaraj~nAnAtparaM dhanam | svaraj~nAnAtparaM j~nAnaM na vA dR^iShTaM na vA shrutam || shatruM hanyAtsvarabale tathA mitrasamAgamaH | lakShmIprAptiH svarabale kIrtiH svarabale sukham || sarvashAstrapurANAdi smR^itivedA~NgapUrvakam | svaraj~nAnAtparaM tattvaM nAsti ki~nchidvarAnane || idaM svarodayaM shAstraM sarvashAstrottamottamam | AtmaghaTaprakAshArthaM pradIpakAlakopamam (2) || (2\. shivasvarodaye \- 16\.17\.20\.21\.22\.25\.27 |) svaraj~nAnaM nare yatra lakShmIH pAdatale bhavet | sarvatra cha sharIre.api sukhaM tasya sadA bhavet || praNavaH sarvavedAnAM brAhmaNo bhAskaro yathA | mR^ityuloke tathA pUjyaH svaraj~nAnI pumAnapi (3) || (3\. shivasvarodaye\-389\-390 |) eteShAM pa~ncha svarANAM kramashaH pa~ncha devatAH, pa~ncha kalAH, pa~ncha shaktayaH, pa~ncha chakrANi, pa~ncha mahAbhUtAni, pa~ncha viShayAH pa~ncha sa.nj~nAstathA pa~nchAvasthA bhavanti (1) | (1\. akArAdyAH svarAH pa~ncha brahmAdyAH pa~ncha devatAH | nivR^ittyAdyAH kalAH pa~ncha ichChAdyAH shaktipa~nchakaM || mAyAdyAshchakrabhedAshcha dharAdyaM bhUtapa~nchakaM | shabdAdiviShayAste cha kAmabANA itIritAH || (narapatijayacharyA \-\- 2\.6\-7) ) yathA chakraM \-\- \-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\- a | i | u | e | o | svarAH | \-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\- brahmA | viShNuH | rudraH | sUryaH | chandraH | devatAH | nivR^ittiH | pratiShThA | vidyA | shAntiH | atishAntiH | kalAH | ichChA | j~nAnA | prabhA | shraddhA | medhA | shaktiH | chaturasraH | ardhachandraH | trikoNam| ShaTkoNam| vartulaH | chakram | dharAH | jalam | agniH | vAyuH | AkAshaH | pa~nchabhUtam | gandhaH | rasaH | rUpam | sparshaH | shabdaH | viShayaH | piNDaH | padam | rUpam | rupAtItaH| nira~njanam| sa.nj~nAH | bAlaH | kumAraH | yuvA | vR^iddhaH| mR^itaH | avasthAH | \-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\-\- asyopayogaH \-\- kasyApi janasya nAmAdyakSharaM svarato vya~njanato vA prArabhyate | yadi svarataH prArabhyate, tadA koShThake tasya svaraM j~nAtvA chakrAnusAraM devatAH, pa~nchabhUtaviShayachakrAdikaM j~nAtuM shakyate | yadi cha nAmAdyakShare vya~njanaM syAt, tadA vya~njane yo svaraH saMyuktaH syAt, tasyaiva vichAraH kriyate | yathodAharaNam \-\- manyate kasyApi janasya nAma sindhurvartate | tasya nAmAdyakShare \ldq{}si\rdq{} akSharaM tarhi sakAre.atra ikAro.asti | ata evAsya \ldq{}i\rdq{} svaraH | chakrAnusAraM tasya viShNuH devatA, pratiShThAkalA, j~nAnAshaktiH, ardhachandrachakraH, jalatattvam, rasaviShayaH, padasa.nj~nA kumArAvasthA bhaviShyati | anenadaM j~nAyate yadayaM sindhunAmako jano vaiShNavo.asti | Apattau viShNupUjanena lAbhAnvito bhaviShyati | kumArAvasthAyAM sukhamavApsyati | sadaiva manasi kaumAraguNaM sthAsyatIti sarvaM nAmAnusAraM phalamavagamyate | evametra vividhaprakArakANi chakrANi nirmIyante svaravichAre | yathA varNasvarachakram, grahasvarachakram, jIvasvarachakram, rAshisvarachakram, nakShatrasvarachakram, piNDasvarachakram, yogasvarachakramityAdi, tathaiva dvAdashavArShikam, vArShikamayanam, R^ituH, mAsaH, pakShaH, dinam, ghaTItyAdIni chakrANi bhavanti, yeShAM prayogaH pR^ichChakasya prashnAnusAraM phalaj~nAnAya bhavati | yaugikaM svaraM \- yogAbhyAsabalena prANAyAmAdividhinA shvAsasya praveshe nirgamane cha niyantraNaM kR^itvA yo janaH svararahasyaM vetti, sa yaugikasvarasAdhanabalena sarvamapi kAlikaM tathyamavagantuM shaknoti | yaugikaM svaraM haMsachAramapi kathyate | sharIramadhye vAyusa~nchAra iDA\-pi~NgalAsuShumnAbhistisR^ibhirnADIbhirbhavati (1) | (1\. prakaTo vAyusa~nchAro lakShyate dehamadhyataH | iDA\-pi~NgalA\- suShumnAbhirnADIbhistisR^ibhirbudhaiH || (narapatijayacharyA \- 3\.8) ) atreDAnADau chandraH, pi~NgalAyAM sUryaH, suShumnAyAM shambhurbhavati | ayaM shambhurhaMsasvarUpo bhavati | sharIre nAsikA ChidrAbhyAM svarapraveshe shakArasya dhvanirjAyate, nirgame cha hakArasya dhvanirjAyate | ata eva svarasa~nchArasyAsya vidhernAma haMsachAra ityuchyate (2) | (2\. iDAnADIsthitashchandraH pi~NgalA bhAnuvAhinI | suShumnA shambhurUpeNa shambhurhaMsasvarUpakaH || (narapatijapacharyA \- 3\.9) ) prANInAM nAbhau mahAshaktirUpA kuNDalinI sarpAkArA vidyate | tasmAd nAbhisthAnAd dashanADya UrdhvaM gachChanti | dve dve tirya~N nADyauvartete | evaM chaturviMshati nADyaH santi | sharIrapoShikAH saptottarANi saptashatAni (707) nADyaH sUkShmarUpiNyaH santi | atra pradhAnA nADyo dasha eva | eteShAmimAni nAmAni santi \- 1\. iDA, 2\. pi~NgalA, 3\. suShumnA, 4\. gAndhArI, 5\. hastijihvikA, 6\. pUShA, 7\. yashA, 8\. vyUShA, 9\. kuhUH, 10\. sha~NkhanikA (3) | (3\. iDA pi~NgalA suShumnA gAndhArI hastijihvikA | pUShA yashA cha vyUShA cha kuhUH shA~NkhinikA tathA || (narapatijayacharyA \-3\.6) ) prAya idaM tathyaM dR^ishyate yat shvAsagrahaNe visarjane vA vAmavisarjane nAsikAChidreNAthavA dakShiNanAsikAChidreNArthAd ekenApi nAsikAChidreNa shvAsakriyA prabalA bhavati | anyena cha mandatarA | yadA kadaiva nAsikAyAM ChidrAbhyAM dvAbhyAM samAkriyA bhavati, yadA vAmachChidreNa shvAsapragrahaNaM visarjanaM vA kriyate, tadA vAmanADI chandrasvarashcha prachalati, yadA cha dakShiNanAsikAChidreNa shvAsapragrahaNaM visarjanaM vAdhikarUpeNa kriyate, tadA dakShiNanADI sUryasvarashcha prachalatIti manyate (4) | (4\. (ka) iDAnADIsthitashchandraH pi~NgalA bhAnuvAhinI | suShumnA shambhurUpeNa shambhurhaMsasvarUpakaH || (narapatijayacharyA \- 3\.9) (kha) iDAyAM tu sthitashchandraH pi~NgalAyAM cha bhAskaraH | suShumnA shambhurUpeNa shambhurhaMsasvarUpataH |(shivasvarodaye, shlokaH\-50) ) yadA dvAbhyAM ChidrAbhyAM samAnarUpeNa shvAsakriyA jAyate, tadA madhyamAnADI suShumnAgatA bhavati | yA dasha nADyaH pUrvaM kathitAH, tAShAM sharIre sthAnAnyevaM santi | vAme iDA, dakShiNe pi~NgalA, madhye suShumnA, vAmachakShuShi gAndhArI, dakShiNe hastijihvikA, dakShiNakarNe pUShA, vAmakarNe yashasvinI, mukhe vyUShA, li~Nge kuhuH, gudAsthAne sha~NkhinI | evamatra sharIre nADyastiShThanti | atra tisro nADya iDA, pi~NgalA, suShumnA, prANamArge sthitAH kathyante, kramashaH sarvAsAM dasha nADikAnAM madhye ime vAyavastiShThanti (1) (1\. shivasvarodaye\-3\.40|) , tadyathA \-\- 1\. prANaH, 2\. apAnaH, 3\. samAnaH, 4\. udAnaH, 5\. vyAnaH, 6\. nAgaH, 7\. kUrmaH, 8\. kR^ikalaH, 9\. devadattaH, 10\. dhana~njayashchaH (2) | (2\. prANo.apAnaH samAnashcha udAno vyAna eva cha | nAgaH kurmaH kR^ikalashchaiva devadatto dhana~njayaH || (narapatijayacharyA \- a0 30\.7) |) atra hR^idaye prANavAyustiShThati | gudAsthAne apAnavAyuH, nAbhideshe samAnavAyuH, kaNThamadhye udAnavAyuH, sampUrNasharIre vyAnanAmako vAyustiShThati| parantu svarashAstravichAre pradhAnarUpA iDApi~NgalAsuShumnAkhyAstisro nADyo dakShiNa \-vAma\- madhyagatAH sUrya\-chandra\- shivAshritAH santi yAbhiH phalAdeshe prayojanaM dR^ishyate | asya vichAro.agre kariShyate | svaraphalam\- shuklapakShasya pratipadAtaH prArabhya tR^itIyAtithiM yAvachchandrasvarashchalati | tatpashchAt punaH dinatrayaM yAvad arthAchchaturthI \- pa~nchamI \- ShaShThI tithiShu sUryasvarashchalati | evamapi tadagre triShu (7,8,9) tithiShu chandrasvaraH prachalati | evamevAgre.api triShu tithiShu kramashaH sUrya\-chandrasvarayoH krameNa sa~ncharaNaM jAyate | atha kR^iShNapakShasya pratipadAto tR^itIyAM yAvat sUryasvaraH prachalati, punaragre triShu (4,5,6) tithiShu chandra svaraH prachalati | evamagre triShu triShu tithiShvayaM kramaH prachalati | yathA cha narapatijayacharyAyAm \-\- Adau chandraH site pakShe bhAskarastu sitetare | pratipadAdito hAnistrINi trINi kramodayaH (3) || (3\. narapratijayacharyA \-3\.15 |) asya narapatijayacharyAyAH subodhinITIkAyAmasya bhAvArtho na samyak prakAreNa kR^ito.asti | yato hi yasmin kAla etI chandrasUryasvarau shukla\- kR^iShNapakShe vA prachaliShyatastadA athavA yasmin dine tithyArambho bhaviShyati, tasmin dine sUryodayakAle yadi madhyarAtrau madhyadivase sAyaMtane vA tithyArambhaH syAt, tadA kalpyate svarasa~nchAre ekarUpatA na bhaviShyati | tathA.agre phalAdeshakathane.api aniyamitatA sambhaviShyati | tadyathA \- chandrodaye yadA sUryashchandraH sUryodaye yadA | ashubhaM hAnirudvegastaddine jAyate dhruvam (1) || (1\. narapatijayacharyA \- 3\.16;) atastaddine jAyate dhruvamityanena yadi nishi tithyArambhaH syAt, tathA dinasya paribhAShA kA bhaviShyati ? ata eva manyate sUryodayakAlikyeva tithirgrAhyA | tathA hi \ldq{}yasya dinaM tasyaiva rAtriH\rdq{} iti paramparayA sUryodaye yA tithirbhaviShyati, tasyA eva grahaNamagrimasUryodayAt pUrvaM yAvat svIkartavyaM | tathA hi prAtaH kAle sUryodayasamaye svarasya vichAraH karttavyaH | pUrvoktaM yachChuklapakShasya pratipadAditastu triShu triShu tithiShu chandrasUryasvarau, (vAmadakShiNasvarau) tathA kR^iShNapakShapratipadAdito triShu triShu tithiShu kramashaH sUryachandrasvarau (dakShiNavAmasvarau) prachalataH | sAmAnyaniyamo.ayam | yasya janasyaivaM krameNa sarvAShu tithiShu svarasa~nchAro bhavati, tasya kR^ite sarvaM phalaM shobhanaM jAyate | shuklapakShasya prathamAdyAsu tisR^iShu tithiShu chandrasvaraH, tatpashchAt kramashaH tisR^iShu tithiShu sUryachandrasvarau syAtAm | tathaiva kR^iShNapakShasya prathamAdyAShu trisR^iShu tithiShu sUryasvaraH, tatpashchAt kramashastisR^iShu, tisR^iShu tithiShu chandrasUryasvarau syAtAm, tadA shubhaM syAt | yadyevaM na bhavati, arthAchchandrasvarasya samaye sUryasvaraH prachalito bhavet, tathA sUryasvarasya samaye chandrasvaraH prachalitastadA ashubhaM jAyate (2) | (2\. tadeva \- 3\.16) atrAbhyAsabalena siddhaH sAdhakaH pUrvavArNitanirdeshAnusAraM yathechChaM chandrasUryasvarayoH sa~nchAlanaM kartuM samartho bhaviShyati | eko.ayamapi sAmAnyo niyamo yad rAtrau chandrasvarasya sa~nchAlanam, divA sUryasvarasya sa~nchAlanaM shreyaskaraM bhavati (3) | (3\. shashA~NkaM chArayedrAtrau divAchAryo divAkaraH | ityabhyAsarato nityaM sa yogI nAtra saMshayaH || (narapatijayacharyA \- 3\.17) ) kAryavashena svarasa~nchAlane phalaM yAtrA, vivAhaH, vastrAla~NkArAdibhUShaNAdidhAraNaM shubhakarmArambhaH sandhivArtA,navInagR^ihapraveshaH, homAdikaM shAntikarma, rasAyanAdyauShadhinirmANam, vidyArambhastathA sthiraM kAryamapi chandrasvare prashastaM bhavati | sUryasvarasya sa~nchArakAle vigrahaH yuddhAdikAryaM, snAnam, bhojanam, maithunam, vyavahArAdikaM prashastaM syAt | yadi dUrasthaH shatruH syAt, tasyopari vijayaM prAptuM chandrasvare yuddhArambho vijayaprado bhavati | yadA shatrurAsanna eva syAt, tadA sUryasvare yuddhe sati sAphalyaM prApyate | yAtrAyAM visheShaH yAtrA kAle yadA vAmasvaraH syAt, tadA vAmacharaNaM prathamamagre kR^itvA yAtrA kriyate | yadi cha dakShiNasvaraH prachalati tadA dakShiNapAdamagre kR^itvA yAtrA prArabhyate | evaM kR^ite sati yAtrA siddhipradA bhavati | yadA vAmasvare yAtrA kriyate, tadA prathamaM samasa~NkhyAkaM yAvad vAmapAdaM sa~nchAlyate, dakShiNasvare sati viShamasa~NkhyAkaM yAvad dakShiNapAdena prathamaM yAtrA prArabhyate | yuddhakAle yadA chandrasvaraH syAt, tadA sthAyI jayati | yadA cha sUryasvaraH pravahati, tadA yAyI jayati | yadi vAmasvarasya pravAhaH syAt, tadA sthAyI yoddhA pUrvasyAmuttarasyAM vA yuddhaM kR^itvA vijayI bhavati | dakShiNasvarapravAhe yAyI yoddhA pashchimasyAM dakShiNasyAM vA dishi yuddhaM kR^itvA vijayI bhavati | ayamapi vichAro yad yadi yuddhakAle vAmasvarasya pravAhaH syAt, tadA chandramasaH sammukhe vAme vA kR^itvA yuddhaM kuryAt | yadA cha sUryasvarapravAhaH syAt, tadA sUryaM pR^iShThe dakShiNe vA kR^itvA yuddhArambhaM kuryAt, tadA vijayo bhavati (1) | (1\. digj~nAnaM sUryachandramArAshivashena kriyate | tathA cha \- meShasiMhadhanurAshi pUrvadishA, vR^iShakanyAmakareShu dakShiNa dishA, mithanatulAkumbheShu pashchima dishA, karkavR^ishchikamIneShu uttaradishA bhavati |) svaravashena rativichAraH, santAnavichArashcha ratikAle yadA striyo vAmasvaro bhavati, puruShasya cha dakShiNasvaro bhavati, tadA makaradhvajatulyaH prasa~Ngo jAyate | ayamapi sAmAnyo niyamo yat puruSho vAmapArshvena shayanaM karoti, tadA tasya dakShiNasvaraH prachalati | strI yadA dakShiNapArshvena shayanaM karoti, tadA tasyA vAmasvaraH prachalatIti vAyuniyamaH | tadyathA \- shayane vA prasa~Nge vA yuvatyAli~Ngane.api vA | yaH sUryeNa pibechchandraM sa bhavenmakaradhvajaH (1) || (1\. narapatijayacharyA \- 3\.21 |) yadA sharIre viShasya prabhAvaH syAt, tasmin samaye yadi abhyAsabalena vAmasvarasya sa~nchAlanaM kriyate, tadA tasya prabhAvo vinashyati | ratau sUryasvarasya sa~nchAreNa kAminI vashamAyAti | mokShakAle yadi madhyamavAyoH (suShumnAyAH) sa~nchAlanaM kriyate, tadA sAralyena mokShaprAptiH sa~njAyate(2) | (2\. chandrachAre viShaM hanti sUrye bAlAM vashaM nayet | suShumnAyAM bhavenmokSha eko devastridhA sthitaH || (narapatijayacharyA \- 3\.35) ) yadi pR^ichChako garbhaprashnaM karoti, tadA tasmin kAle pUrNasvarodaye putro bhavati | yadi prashnakAle svarasa~ncharaNaM nirbalaM mandagatyA bhavet, tadA kanyA bhavati | yadA cha prashnakAle shUnyasvarasya pashchAt pUrNasvaraH prachalet, tadA prAk kanyA, pashchAchcha putro bhavati | yadA cha sa~NkramaNakAlaH syAt, arthAt pUrNa \- sama\-shUnya\-svarANAM sahaiva chalanaM bhavet, tadA garbhapAto bhavati | evameva prakAreNa chandrasUryasvarayorabhyAsena vividhAni kAryANi ichChAnusAreNa kartuM shakyante | yathoktam \- chandrasUryasvarAbhyAsaM ye kurvanti sadA narAH | atItAnAgataM j~nAnaM teShAM hastagataM sadA (3) || (3\. tadeva \- 3\.56;) svarashAstrasya praNetA idaM svarashAstraM shivapArvatyoH saMvAdarUpaM shivasvarodaye varNitamasti | yathA shivavAkyaM pArvatIM prati \- guhyAdguhyataraM sAramupakAraprakAshanam | idaM svarodayaM j~nAnaM j~nAnAnAM sastakaM maNiH (4) || (4\. shivasvarodaye \- shlo0 11;) svaraviShayakaM yaugikaM j~nAnaM tantrashAstre.api dR^ishyate | tatrApi tantrashAstrasyAdhArabhUto devaH shiva eva | yathA narapatijayacharyAyAM brahmayAmalanAmakasya tantragranthayoddharaNamasti | tadyathA\-\- athAtaH sampravakShyAmi khyAtA ye brahmayAmale | mAtrAdibhedabhinnAnAM svarANAM ShoDashodayAn (5) || (5\. narapatijayacharyA \- 2\.1 |) sa~NgrAmavijayodaye.apIdaM svarashAstraM shAmbhavAd niHsR^itaM | yathA cha \- \ldq{}sa~NkShepAd vakShye.ahaM samarajayaM shAmbhavAt sAram (1) iti \rdq{}|| (1\. narapatijayacharyA \-4 \.1 |) jainagranthe.api svarashAstrasya vivechanaM vartate | bhagavato mahAvIrasya chaturdasha uttarAdhikArI bhadrabAhuH yogAbhyAsa\-prANAyAmabalena svaraviShayasyAbhyAsaM kR^itavAniti j~nAyate | etad viShayakaM varNanaM \ldq{}svarajyoti\rdq{} granthe shrImataH sUrimahodayasya gurushiShyavArtAlApaprasa~Ngena j~nAyate | anenAyaM vij~nAyate yad yogAbhyAsabalena svarasaMsAdhanaM bhavati, yasya pravarttako yogirAjasha~Nkara eva sid.hdhyati | svarashAstrAntargatA bahavo viShayAH santi | bahUni cha chakrANi grahanakShatrAdivashena bhavanti; parantu prastutanibandhe mukhyatashchandrasUryasvarayoH parichayastasyopayogashcha pradarshitaH. yataH saMkShiptarUpeNa svalpaparishrameNa sugamarItyA chAsya prayogaH sarvairjanaiH kartuM shakyate | asmin prayoge chandrasUryasvarayoH (vAmadakShiNasvarayoH) parij~nAnamAtreNa phalAdeshaM kartuM shakyata iti sham| DA.c0 nAgendrapANDeyaH prAdhyApakaH, jyotiShavibhAge, sampUrNAnandasaMskR^itavishvavidyAlayasya, vArANasI ## Proofread by Meera Iyer \medskip\hrule\obeylines Please send corrections to sanskrit@cheerful.com Last updated \today https://sanskritdocuments.org \end{document}