% Text title : Mahabharata Tatparyanirnaya Bhavasangraha % File name : mahAbhAratatAtparyanirNayabhAvasangrahaH.itx % Category : major\_works, raama, rAghavendra % Location : doc\_z\_misc\_major\_works % Author : Raghavendra Swami % Transliterated by : Aaditya Kalyanaraman % Proofread by : Aaditya Kalyanaraman % Description/comments : This is a summary of Madhvacharya's Mahabharata TatparyanirNaya in verse form. % Latest update : October 6, 2025 % Send corrections to : sanskrit at cheerful dot c om % % This text is prepared by volunteers and is to be used for personal study % and research. The file is not to be copied or reposted for promotion of % any website or individuals or for commercial purpose without permission. % Please help to maintain respect for volunteer spirit. % \documentstyle[11pt,multicol,itrans]{article} #include=ijag.inc #endwordvowel=.h \portraitwide \parindent=100pt \let\usedvng=\Largedvng % for 1 column \pagenumbering{itrans} \def\engtitle#1{\hrule\medskip\centerline{\LARGE #1}} \def\itxtitle#1{\medskip\centerline{\LARGEdvng #1}\medskip\hrule} \def\endtitles{\medskip\obeyspaceslines} %% \begin{document} \engtitle{.. Shri Raghavendratirthavirachitam MahabharatatatparyanirNayabhavasangrahah ..}## \itxtitle{.. shrIrAghavendratIrthavirachitaM mahAbhAratatAtparyanirNayabhAvasa~NgrahaH ..}##\endtitles ## yo.agre.abhUdvishvagarbhaH sukhanidhiramitaiH vAsudevAdirUpaiH krIDan devairajAdyaiH agaNitasuguNo nityanIchochchabhAvaiH | vedairvedyo.astadoSho.apyasurajanamano mohayan martyavR^ityA bhaktAnAM muktidAtA dviShadasukhakaraH pAtu so.asmAn rameshaH || 1|| sadgranthAnAM samUhe jagati vilulite yena tadbhAvamuchchaiH vaktuM madhvo niyukto vyadhita suvachasAmuddhR^itiM bhAratasya | vedotkR^iShTasya viShNoH paramapuruShatAM tAratamyaM surANAM vAyorjIvottamatvAdikamapi vadatAM vyAsamIDe tamIsham || 2|| Adau rUpachatuShTayIM sR^ijati yo devAn purAnukramAt brahmANDaM puramabjajAdivibudhAn sR^iShTvA haratyantataH | sraShTA pUrvavadasya sarvajagato matsyAdirUpairbhavan rAmo.abhUdanujAnvito dasharathAt pAyAt sa naH shrIpatiH || 3|| yadvR^iddhirjanamohinI mudamitA yaddarshanAt sajjanAH yenarShipriyakAriNA nishicharIhantrA kratU rakShitaH | yo.ahalyAM sapatiM vyadhAt haradhanurbha~NktvA.avahajjAnakIM jetA vartmani bhArgavasya nagarIM rAmo gato.avyAt sa mAm || 4|| tyaktvA rAjyamito vanaM vachanato mAtushcha kAkAkShigaM daityaM vyasya vikarNaghoNakhacharIbandhUn kharAdIn khalAn | mArIchaM cha nihatya rAvaNahR^itAM sItAM vichinvanniva prApto vAyusutena sUryajayujA rAmo.avatAdvanditaH || 5|| sugrIveNa sakhitvamApya shapathaM kR^itvA vadhe vAlinaH tAlAn saptavibhidya vAlinidhanaM kR^itvA svarAjye sthitam | mArtANDiM cha vidhAya mArutiyujA yAmyAM dishaM gachChatA sItAnveShaNaM ichChatAbdhitaraNe rAmo.avatAt saMstutaH || 6|| yasya shrIhanumAnanugrahabalAt tIrNAmbudhiH lIlayA la~NkAM prApya nishAmya rAmadayitAM bha~NktvA vanaM rAkShasAn | akShAdIn vinihatya vIkShya dashakaM dagdhvA purIM tAM punaH tIrNAbdhiH kapibhiryuto yamanamat taM rAmachandraM bhaje || 7|| sindhuM dakShiNamAgato dashamukhabhrAtriShTado.abdhyarthito badhvA setumavApya rAkShasapurIM sainyaiH kapInAM yutaH | hatvendrAri karIrakarNadashakAdIn rAkShasAn jAnakIM AdAyApya purIM svarAjyapadavIM prApto.avatAdrAghavaH || 8|| prAptaH sAmrAjyalakShmIM priyatamabharataM yauvarAjye.abhiShichya svIyAn rakShan sutau dvau janakaduhitari prApya yaj~nairyajan svam | sItAhetorvimohya kShitijaditisutAnarthito devasa~NghaiH sadbhiryukto hanUmadvarada upagataH svaM padaM pAtu rAmaH || 9|| kShIrAbdhyunmathanAdikAtmacharitaM devairgR^iNadbhiH stutaH saj~nAnAya parAsharAkhyamuninA yaH satyavatyAmabhUt | vyAsatvena vidhAya vedavivR^itiM shAstrANi sarvANyapi j~nAnaM satsu nidhAya sadgatakaliM nighnan sa no.avyAddhariH || 10|| bhUpA yatra purUravaH prabhR^itayo jAtA vidhoranvaye yadvAdyA bharatAdayo kurumukhA bhIShmAmbikeyAdayaH | bhUbhArakShayakA~NkShibhiH suravarairabhyarthitaH shrIpatiH tatrAvirbhavituM sahAmaravarairichChan hariH pAtu mAm || 11|| devakyAM vasudevato.agrajayuto jAto vrajaM yo gato bAlaghnIshakaTAkShahA svajananImAnyastR^iNAvartahA | yatpUrvaM paratashcha pANDutanayA yatsevanaM jaj~nire kartuM dharmamarud vR^iShAshvina imaM nandAtmajaM naumi tam || 12|| saMskArAn prApya gargAt bahushishucharitaiH prINayan gopagopIH vatsAn dhenUshcha rakShannahipatidamano yaH papau kAnanAgnim | viprastrIprItikArI dhR^itadharaNidharo gopikAbhirnishAsu krIDan mallAMshcha kaMsaM nyahanadupagato.avyAtsa kR^iShNaH purIM svAm || 13|| pitrorbandhaM nirasya kShitipatimakarodugrasenaM guroryaH putraM prAdAtparetaM yudhi vijitajarAsandhapUrvArivargaH | pArthAn pitrA vihInAnupagatanagarAn yastvajo.apAdvipadbhyaH nandAdInuddhavoktyA gatavirahashuchaH kArayan so.avatAnmAm || 14|| yasmAt vyAsasvarUpAdapi viditasuvidyA avApuH pramodaM pArthA droNaH sutArthaM pratigatabhR^igupo yanniyatyA.arthakAmaH | tasmAdAptoruvidyo drupadamupagato.anAptakAmo.astravidyAH shiShyebhyaH kauravebhyo ravijanirasano.adAtsano.avyAnmurAriH || 15|| bhUyastvAgatamAhave saha jarAsandhaM nR^ipairnItaye j~nAtvA yassahajAnvito.atigahanaM gomantamatrAgatAt | tArkShyAllabdhakirITa unnata girerAplutya jitvA ripUn hatvA svIyasR^igAlamAtmanagarIM prAptaH sa no.avyAddhariH || 16|| bhagnAshAn nR^ipatInarIn vyadhita yaH svargAdhipAgryAsane lagno bhIShmakasatkR^ito.atha yavanaM jaghne satImAtmanaH | nighnAM yo.akR^ita rukmiNIM samajayad durgarvirukmyAdikAn vighnaM satrajidAtmajApatirasau me ghnan bhavetsarvadA || 17|| astraj~neShvadhiko.arjuno.atha yadanukroshena bhImaM vinA saddharme nirataM dadau svagurave badhvA nR^ipaM pArShatam | putrau sa drupado.api vahnivibudhAt strIrUpakaM prAptavAn iShTAM dharmaja Apa rAjyapadavIM sa prIyatAM me hariH || 18|| yatkAruNyabalena pANDutanayA nistIrya nAnApado bhikShAnnAshina AgamAbhyasanino hatvA bakaM draupadIm | udvAhyAkhilabhUpatInapi raNe jitvAgatAH svAM purIM indraprasthapure.avasan kR^itadharArakShAH sa no.avyAddhariH || 19|| yaH pArthAn paripAlayan haripure strIputrasampadyutAn saMhartA shatadhanvano.aShTamahiShIbhartA surarShistutaH | hatvA bhaumamapAharatsurataruM bahvIruvAhA~NganAH prAyachChaddharisUnave svasahajAM pAyAtsa naH keshavaH || 20|| pArthAn labdhasabhAn vidhAya mayataH prAptaH puraM svAM gataH kShetraM kauravamarkaparvaNi purIM samprApya kartA kratoH | pANDUn prApya jarAsute vinihate taiH kArayitvA.adhvaraM prAptaH svaM puramachyuto vijayate dyUte jitaishcha smR^itaH || 21|| pArthA yAtA araNyaM nihatanishicharAH prINayanto dvijaughAn vArtAM shrutvA svakIyAmupagatahariNA mAnitA sindhurAjam | jitvA duryodhanAdIn harihayapuruShavrAtabaddhAnvimochya prAptA dharmaprasAdaM yamatha madhuripuM tuShTuvustaM prapadye || 22|| anyaM veShamupAgatAH pR^ithagito gatvA virATAlayaM taddehasthaharerniShevaNaparA mallaM tathA kIchakAn | hatvA gograhaNodyatAnapi kurUn jitvA virATArchitAH pArthAH svAntikamAgataM yamajitaM bhejustamIDe.achyutam || 23|| yatsammatyA pR^iShatatanujapreShitabrAhmaNoktyA rAjyaM nAdAdanujajanitasyAmbikeyo.arjunasya | yaH sAhAyyaM vyadhita nagarIM kauravANAmavAptaH svokte kR^iShNastadanabhimate.avAptapArthaH sa no.avyAt || 24|| senAM vIkShya raNonmukhe karuNayA shastrojjhitaM phalgunaM sadgItAmupadishya kArmukadharaM chakre.asya yaH sArathiH | anyonyaM kurupANDavaishcha pR^itanAM yo.ajIghanat syandanAt yo bhIShmaM nirapAtayat sutasharaiH pANDostamIDe.achyutam || 25|| droNe yudhyati pANDavairvinihataM prAgjyotiShaM pArthataH kR^itvA tasya sute hate nishi shivaM nItvArjunaM saindhavam | taddattAstrabalAdajIghanadato droNe hate draupadeH yo bhImaM cha nijAstranamramakarot taM naumi nArAyaNam || 26|| yatsAmarthyabalena sUryatanuje pArthena yuddhe jite pashchAchChalyamavApya sArathivaraM dharmAtmajaM sAyakaiH | shIrNA~NgaM kR^itavatyamuM shibiragaM pArthaM cha mR^ityorapAt yaH pArthena hate.arkaje nR^ipanutaH pAyAtsa naH keshavaH || 27|| shalye dharmasutAddhate kurubale pArthaiH samaste hate bhImenAnujasaMyut vinihat duryodhane drauNinA | suptAnAM nidhane kR^ite nishi tato muktvA vidherastrataH pArthAn rAjyamitAMshcha tatsutasutaM yo.apAtsa no.avyAddhariH || 28|| kR^iShNAbhyAmapi bhUsurairnR^ipasuto rAjye.abhiShikto dvijaiH dagdhe nindati bhikShuke khalatare svaM vipratIsArataH | rAjyaM tyaktumathodyato vachanato yasyApta bhIShmAttataH shushrAvAkhiladharmanirNayamadaH kR^iShNadvayaM dhImahi || 29|| smR^itvA yaM dyusaritsuto vasurabhUdrAjA yadAshAsito nirduHkho.atha jugopa dharmanirato jitvA svarAjye kalim | yaH pArthaM samabodhayat mR^itashishuM yo.ajIvayatpANDavaiH yo yaj~naM samakArayat bahudhanaiH dhyAyAmi taM keshavam || 30|| yadyuktAH pANDuputrAH kShitimatha jugupuH dharmarAjaH tvarAvAn dharme yatprItaye.abhUt pavanajavachanairAmbikeyaM viraktam | vyAsAtmA yo vanasthaM tvakR^ita nijamano.abhIShTavantaM gataM svaM nAthaM pArthAH smaranto mumudurapi padaM yasya kR^iShNaM tamIDe || 31|| yo yaShTA viprashApAdyadukulamavadhIt arthito.agAt svalokaM devairbhaiShmyAdyupeto yadanu nijapadaM pANDavA apyavApuH | daityA yadveShato.andhe tamasi nipatitA buddharUpo.abhavadyaH kalkyAtmAnte kale yaH kujananidhanakR^it pAtu so.asmAn mukundaH || 32|| mahAbhArata tAtparyanirNayAshayasa~NgrahaH | rAghavendreNa yatinA kR^itaH sajjanasaMvide || iti shrIrAghavendratIrthavirachitaM mahAbhAratatAtparyanirNayabhAvasa~NgrahaH sampUrNaH | ## Encoded and proofread by Aaditya Kalyanaraman \medskip\hrule\obeylines Please send corrections to sanskrit@cheerful.com Last updated \today https://sanskritdocuments.org \end{document}