Mahabharata - mahAbhAratam
Sanskrit Documents | Critical Edition | Southern Recension | Mahabharata Resources

Kumbhaghonam Edition

10. sauptikaparva

sauptikaparva - adhyAya 001

.. shrIH ..

10.1. adhyAyaH 001

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Topics

sa~njayadhR^itarAShTrayoH saMlApaH.. 1 .. drauNikR^ipakR^itavarmabhirvanamadhyametya nyagrodhasyAdhastAdupaveshanam.. 2 .. tatra rAtrau ghUkena bahukAkAvadhadarshinA drauNinA tadvatsvenApi pANDavavadhanirdhAraNam.. 3 .. tataH kR^ipakR^itavarmANau samudbaudhya svakartavyakathanaprArthanA.. 4 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Text

10-1-0 (63944) shrIvedavyAsAya namaH. 10-1-0x (5260) nArAyaNaM namaskR^itya naraM chaiva narottamam. devIM sarasvatIM vyAsaM tato jayamudIrayet.. 10-1-1 (63945) sa~njaya uvAcha. 10-1-1x (5261) tataste sahitAH sarve prayAtA dakShiNAmukhAH. upAstamayavelAyAM shibirAbhyAshamAgatAH.. 10-1-1 (63946) vimuchya vAhAMstvaritA bhItAH samanubodhanAt. gahanaM deshamAsAdya prachChannA nyavishanta te.. 10-1-2 (63947) senAniveshamabhito nAtidUramavasthitAH. [nikR^ittA nishitaiH shastraiH samantAtkShatavikShatAH.] dIrghamuShNaM cha niHshvasya pANDavAnanvachintayan.. 10-1-3 (63948) shrutvA cha ninadaM ghoraM pANDavAnAM jayaiShiNAm. anusArabhayAdbhItAH prA~NmukhAH prAdravanpunaH.. 10-1-4 (63949) te muhUrtAttato gatvA shrAntavAhA pipAsitAH. nAmR^iShyanta maheShvAsAH krodhAmarShavasha~NgatAH.. 10-1-5 (63950) rAj~no vadhena santaptA muhUrtaM samavasthitAH.. 10-1-6 (63951) dhR^itarAShTra uvAcha. 10-1-7x (5262) ashraddheyamidaM karma kR^itaM mImena sa~njaya. yatsa nAgAyutaprANaH putro mama nipAtitaH.. 10-1-7 (63952) avadhyaH sarvabhUtAnAM vajrasaMhanano yuvA. pANDavaiH samare putro nihato mama nipAtitaH.. 10-1-8 (63953) na diShTamabhyatikrAntuM shakyaM gAvalgaNe naraiH. yatsametya raNe pArthaiH putro mama nipAtitaH.. 10-1-9 (63954) adrisAramayaM nUnaM hR^idayaM mama sa~njaya. hataM putrashataM shrutvA yanna dIrNaM sahasradhA.. 10-1-10 (63955) kathaM hi vR^iddhamithunaM hataputraM bhaviShyati. na hyahaM pANDuputrasya viShaye vastumutsahe.. 10-1-11 (63956) kathaM rAj~naH pitA bhUtvA svayaM rAjA cha sa~njaya. preShyabhUtaH pravarteyaM pANDaveyasya shAsanAt.. 10-1-12 (63957) prabhujya pR^ithivIM sarvAM sthitA mUrdhani sa~njaya. kathamadya bhaviShyAmi shrotuM shakShyAmi sa~njaya. 10-1-13 (63958) yena putrashataM pUrNamekena nihataM mama.. kR^itaM satyaM vachastasya vidurasya mahAtmanaH. 10-1-14 (63959) akurvatA vachastasya mama putreNa sa~njaya.. adharmeNa hate tAta putre duryodhane mama. 10-1-15 (63960) kR^itavarmA kR^ipo drauNiH kimakurvata sa~njaya.. 10-1-16 (63961) sa~njaya uvAcha. 10-1-17x (5263) gatvA tu tAvakA rAjannAtidUraM manasvinaH. apashyanta vanaM ghoraM nAnAdrumalatAvR^itam.. 10-1-17 (63962) te muhUrtaM tu vishramya labdhatoyairhayottamaiH. sUryAstamayavelAyAM kauraveyasya shAsanAt.. 10-1-18 (63963) nAnAmR^igagaNairjuShTaM nAnApakShibhirAkulam. nAnAdrumalatAchChannaM nAnAvyAlaniShevitam.. 10-1-19 (63964) nAnAtoyasamAkIrNaistaTAkairupashobhitam. padminIshatasa~nChannaM nIlotpalasamAyutam.. 10-1-20 (63965) pravishya tadvanaM ghoraM vIkShamANAH samantataH. shAkhAsahasrasa~nChannaM nyagrodhaM dadR^ishustataH.. 10-1-21 (63966) upetya tu tadA rAjannyagrodhaM te mahArathAH. dadR^ishurdvipadAM shreShThAH shreShThaM taM vai vanaspatim.. 10-1-22 (63967) te.avatIrya rathebhyashcha vipramuchya cha vAjinaH. upaspR^ishya yathAnyAyaM sandhyAmanvAsata prabho.. 10-1-23 (63968) tato.astaM parvatashreShThamanuprApte divAkare. sarvasya jagato dhAtrI sharvarI pratyapadyata.. 10-1-24 (63969) grahanakShatratArAbhiH prakIrNAbhirala~NkR^itam. nabhoM.ashukamivAbhAti prekShaNIyaM samantataH.. 10-1-25 (63970) ichChayA te pravalganti ye satvA rAtrichAriNaH. divAcharAshcha ye satvAste nidrAvashamAgatAH.. 10-1-26 (63971) rAtri~ncharANAM satvAnAM ninAdo.abhUtsudAruNaH. kravyAdAshcha pramuditA ghorA prAptA cha sharvarI.. 10-1-27 (63972) tasminrAtrimukhe ghore duHkhashokasamanvitAH. kR^itavarmA kR^ipo drauNirupopavivishuH samam.. 10-1-28 (63973) upopaviShTAH shochanto nyagrodhasya samIpataH. tamevArthamatikrAntaM kurupANDavayoH kShayam.. 10-1-29 (63974) nidrayA cha parItA~NgA niShedurdharaNItale. shrameNa sudR^iDhaM yuktA vikShatA vividhaiH sharaiH.. 10-1-30 (63975) tato nidrAvashaM prAptau kR^ipabhojau mahAbAlau. sukhochitAvaduHkhArhau niShaNNau dharaNItale.. 10-1-31 (63976) tau tu suptau mahArAja tasmindeshe mahArathau. [mahArhashayanopetau bhUmAveva hyanAthavat..] 10-1-32 (63977) krodhAmarShavashaM prApto droNaputrastu bhArata. na vai sma sa jagAmAtha nidrAM sarpa iva shvasan.. 10-1-33 (63978) na lebhe sa tu nidrAM vai dahyamAno.atimanyunA. vIkShA~nchakre mahAbAhustadvanaM ghoradarshanam.. 10-1-34 (63979) vIkShamANo vanoddeshaM nAnAsatvairniShevitam. apashyata mahAbAhurnyagrodhaM vAyasAvR^itam.. 10-1-35 (63980) tatra kAkasahasrANi tAM nishAM paryaNAmayan. sukhaM svapantaH kauravya pR^ithakpR^ithagupAshrayAH.. 10-1-36 (63981) supteShu teShu kAkeShu visrabdheShu samantataH. so.apashyatsahasA yAntamulUkaM ghoradarshanam.. 10-1-37 (63982) mahAsvanaM mahAkAyaM haryakShaM babhrupi~Ngalam. sutIkShNaghoNAnakharaM suparNamiva vegitam.. 10-1-38 (63983) so.atha shabdaM mR^iduM kR^itvA lIyamAna ivANQDajaH. nyagrodhasya tataH sAkhAM pAtayAmAsa bhArata.. 10-1-39 (63984) sannipatya tu shAkhAyAM nyagrodhasya viha~NgamaH. suptA~njaghAna visrabdhAnvAyasAnvAyasAntakaH.. 10-1-40 (63985) keShA~nchidachChinatpakShA~nshirAMsi cha chakarta ha. charaNAMshchaiva keShA~nchidbabha~nja charaNAyudhaH.. 10-1-41 (63986) kShaNenAghnatsa balavAnye.asya dR^iShTipathe sthitAH.. 10-1-42 (63987) teShAM sharIrAvayavaiH sharIraishcha vishAmpate. nyagrodhamaNDalaM sarvaM sa~nChannaM parvatopamam.. 10-1-43 (63988) tAMstu hatvA tataH kAkAnkaushiko mudito.abhavat. pratikR^itya yathAkAmaM shatrUNAM shatrusUdanaH.. 10-1-44 (63989) taddR^iShTvA tAdR^ishaM karma kaushikena kR^itaM nishi. tadbhAve kR^itasa~Nkalpo drauNireko.anvachintayat.. 10-1-45 (63990) upadeshaH kR^ito.anena pakShiNA mama saMyuge. shatrUNAM kShapaNaM yuktaM prAptaH kAlashcha me mataH.. 10-1-46 (63991) nAdya shakyaM mayA hantuM pANDavA jitakAshinaH. balavantaH kR^itotsAhA labdhalakShAH prahAriNaH.. 10-1-47 (63992) rAj~naH sakAshe teShAM cha pratij~nAto vadho mayA. pata~NgAgnisamAM vR^ittimAsyAyAtmavinAshinIm.. 10-1-48 (63993) nyAyato yudhyamAnasya prANatyAgo na saMshayaH. ChadmanA tu bhavetsidviH shatrUNAM cha kShayo mahAn.. 10-1-49 (63994) tatra sashayitAdarthAdyo.artho niHsaMshayo bhavet. taM janA bahumanyante ye.arthashAstravishAradAH.. 10-1-50 (63995) yachchApyatra bhavetkAryaM garhitaM lokaninditam. kartavyaM tanmanuShyeNa kShatradharmeNa vartatA.. 10-1-51 (63996) ninditAni cha karmANi kutsitAni padepade. sopadhAni kR^itAnyeva pANDavairakR^itAtmabhiH.. 10-1-52 (63997) asminnarthe purA gItAH shrUyante dharmavittamaiH. shlokA nyAyamavekShadbhistattvArthAstattvadarshibhiH.. 10-1-53 (63998) parishrAnte vidIrNe vA bhu~njAne vA.api shatrubhiH. prasthAne vA praveshe vA prahartavyaM riporbalam.. 10-1-54 (63999) nidrArtamardharAtre cha tathA naShTapraNAyakam. bhinnayodhaM balaM yachcha dvidhA yuktaM cha yadbhavet.. 10-1-55 (64000) ityevaM nishchayaM chakre suptAnAM nishi mAraNe. pANDUnAM saha pA~nchAlairdroNaputraH pratApavAn.. 10-1-56 (64001) sa krUrAM matimAsthAya vinishchitya muhurmuhuH. suptau prAbodhayattau tu mAtulaM bhojameva cha.. 10-1-57 (64002) tau prabuddhau mahAtmAnau kR^ipabhojau mahAbAlau. nottaraM pratipadyetAM tatra yuktaM hiyA vR^itau.. 10-1-58 (64003) sa muhUrtamiva dhyAtvA tAvubhau vAkyamabravIt.. 10-1-59 (64004) hato duryodhano rAjA ekavIro mabAhalaH. yasyArthe vairamasmAbhirAsaktaM pANDavaiH saha.. 10-1-60 (64005) ekAkI bahubhiH kShudrairAhave shuddhavikramaH. pAtito bhImasenena ekAdashachamUpatiH.. 10-1-61 (64006) vR^ikodareNa kShudreNa sunR^ishaMsamidaM kR^itam. mUrdhAbhiShiktasya shiraH pAdena parimR^idgatA.. 10-1-62 (64007) vinardanti cha pA~nchAlAH kShvelanti cha hasanti cha. dhamanti sha~NkhA~nshatasho hR^iShTA ghnanti cha dundubhIn.. 10-1-63 (64008) vAditraghoShastumulo vimishraH sha~NkhaniHsvanaiH. anilenerito ghoro dishaH pUrayatIva ha.. 10-1-64 (64009) ashvAnAM heShamANAnAM gajAnAM chaiva bR^iMhatAm. siMhanAdashcha shUrANAM shrUyate sumahAnayam.. 10-1-65 (64010) dishaM prAchIM samAshritya hR^iShTAnAM gachChatAM bhR^isham. rathanemisvanAshchaiva shrUyante romaharShaNAH.. 10-1-66 (64011) pANDavairdhArtarAShTrANAM yadidaM kadanaM kR^itam. vayameva trayaH shiShTA asminmahati vaishase.. 10-1-67 (64012) kechinnAgashataprANAH kechitsarvAstrakovidAH. nihatAH pANDavairyasminmanye kAlasya paryayam.. 10-1-68 (64013) evametena bhAvyaM hi nUnaM kAryeNa tattvataH. yathA hyasyedR^ishI niShThA kR^ite yatne.api duShkare.. 10-1-69 (64014) bhavatostu yadi praj~nA na mohAdapachIyate. vyasane.asminmahatyarthe yannaH shreyastaduchyatAm.. .. 10-1-70 (64015) iti shrImanmahAbhArate sauptikaparvaNi prathamo.adhyAyaH.. 1 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Footnotes

10-1-1 tataH duryodhanena sainApatye.ashvatthAmno.abhiShekAnantaraM te ashvatthAmakR^ipAchAryakR^itavarmANaH.. 10-1-2 shibiranikaTasthaM deshaM AsAdya vAhAnvimuchya nyavishanteti yojanA.. 10-1-4 anusAraH pR^iShThagamanam. prAdravanniti punarvAhAnyojayitveti gamyate.. 10-1-6 rAj~no duryodhanasya.. 10-1-20 nAnApuShpopashobhitamiti jha.pAThaH.. 10-1-23 anvAsata upAsitavantaH.. 10-1-25 aMshukaM vastram.. 10-1-32 shayanopetau prAgiti sheShaH.. 10-1-36 paryaNAmayan pariNItavanta Asan.. 10-1-38 haryakShyaM harinmaNinibhalochanam. ShANA nAsA.. 10-1-1 prathamo.adhyAyaH..
sauptikaparva - adhyAya 002

.. shrIH ..

10.2. adhyAyaH 002

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Topics

kR^ipeNa drauNimprati kartavyopadeshaH.. 1 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Text

10-2-0 (64016) kR^ipa uvAcha. 10-2-0x (5264) shrutaM te vachanaM sarvaM hetuyuktaM mayA vibho. mamApi tu vachaH ki~nchichChR^iNuShvAdya mahAbhuja.. 10-2-1 (64017) AbaddhA mAnuShAH sarve nibaddhAH karmaNordvayoH. daive puruShakAre cha paraM tAbhyAM na vidyate.. 10-2-2 (64018) na hi daivena sidhyanti kAryANyekena sattama. na chApi karmaNaikena dvAbhyAM siddhistu yogataH.. 10-2-3 (64019) tAbhyAmubhAbhyAM sarvArthA nibaddhA adhamottamAH. pravR^ittAshchaiva dR^ishyante nivR^ittAshchaiva sarvashaH.. 10-2-4 (64020) parjanyaH parvate varShankinnu sAdhayate phalam. kR^iShTe kShetre tathA varShankiM na sAdhayate phalam.. 10-2-5 (64021) utthAnaM chApi daivasya hyanutthAnaM cha daivatam. vyarthaM bhavati sarvatra pUrvastatra vinishchayaH.. 10-2-6 (64022) suvR^iShTe cha yathA deve samyak kShetre cha karShite. bIjaM mahAguNaM bhUyAttathA siddhirhi mAnuShI.. 10-2-7 (64023) tayordaivaM tu dushchintyaM svavashenaiva vartate. prAj~nAH puruShakAre tu vartante devamAsthitAH.. 10-2-8 (64024) tAbhyAM sarve hi kAryArthA manuShyANAM nararShabha. vicheShTantaH sma dR^ishyante nivR^ittAstu tathaiva cha.. 10-2-9 (64025) kR^itaH puruShakArashcha so.api daivena sidhyati. tathAsya karmaNaH karturabhinirvartate phalam.. 10-2-10 (64026) utthAnaM cha manuShyANAM dakShANAM daivavarjitam. abhalaM dR^ishyate loke samyagapyupapAditam.. 10-2-11 (64027) tatrAlasA manuShyANAM ye bhavantyamanasvinaH. utthAnaM te vigarhanti prAj~nAnAM tanna rochate.. 10-2-12 (64028) prAyasho hi kR^itaM karma nAphalaM dR^ishyate bhuvi. akR^itvA cha punarduHkhaM karma pashyenmahAphalam.. 10-2-13 (64029) chaShTAmakurvaMllabhate yadi ki~nchidyadR^ichChayA. yo vA na labhate kR^itvA durdarshau tAvubhAvapi.. 10-2-14 (64030) shaknoti jIvituM dakSho nAlasaH sukhamedhate. dR^ishyante jIvaloke.asmindakShAH prAyo hitaiShiNaH.. 10-2-15 (64031) yadi dakShaH samArambhAtkarmaNo nAshnute phalam. nAsya vAchyaM bhavetki~nchillabdhavyaM vA.adhigachChati.. 10-2-16 (64032) nAkR^itvA karma loke hi phalaM vindati karhichit. sa tu vaktavyatAM yAti dveShyo bhavati bhUyashaH.. 10-2-17 (64033) evametadanAdR^itya vartate yastvato.anyathA. sa karotyAtmano.anarthAneSha buddhimatAM nayaH.. 10-2-18 (64034) hInaM puruShakAreNa yadi daivena vA punaH. kAraNAbhyAmathaitAbhyAmutthAnamaphalaM bhavet.. 10-2-19 (64035) hInaM puruShakAreNa karma tviha na sidhyati.. 10-2-20 (64036) daivatebhyo namaskR^itya yastvarthAnsamyagIhate. dakSho dAkShiNyasampanno na sa moghairvihanyate.. 10-2-21 (64037) samyagIhA punariyaM yA bR^iddhAnupasevate. ApR^ichChati cha yachChreyaH karoti cha hitaM vachaH.. 10-2-22 (64038) utthAyotthAya hi sadA praShTavyA vR^iddhasammatAH. te sma yoge paraM mUlaM tanmUlA siddhiruchyate.. 10-2-23 (64039) vR^iddhAnAM vachanaM shrutvA yo.abhyutthAnaM prayojayet. utthAnasya phalaM samyaktadA sa labhate.achirAt.. 10-2-24 (64040) rAgAtkrodhAdbhayAllobhAdyo.arthAnIheta mAnavaH. anIshashchAvamAnI cha sa shIghraM bhrashyate shriyaH.. 10-2-25 (64041) soyaM duryodhanenArtho lubdhenAdIrghadarshinA. asamarthaH samArabdho mUDhatvAdavichinantitaH.. 10-2-26 (64042) hitabuddhInanAdR^itya sammantryAsAdhubhiH saha. vAryamANo.akarodvairaM pANDavairguNavattaraiH.. 10-2-27 (64043) pUrvamapyatiduHshIlo na dhairyaM kartumarhati. tapatyarthe vipanne hi mitrANAM na kR^itaM vachaH.. 10-2-28 (64044) anuvartAmahe yattu taM vayaM pApapUruSham. asmAnapyanayastasmAtprApto.ayaM dAruNo mahAn.. 10-2-29 (64045) aena tu mamAdyApi vyasanenopatApitA. buddhishchintayate ki~nchitsvaM shreyo nAvabudhyate.. 10-2-30 (64046) muhyatA tu manuShyeNa praShTavyAH suhR^ido janAH. tatrAsya buddhirvinayastatra shreyashcha pashyati.. 10-2-31 (64047) tato.asya mUlaM kAryANAM buddhyA nishchitya vai budhAH'. te.atra pR^iShTA yathA brUyustatkartavyaM tathA bhavet.. 10-2-32 (64048) te vayaM dhR^itarAShTraM cha gAndhArIM cha yashasvinIm. upapR^ichChAmahe gatvA viduraM cha mahAmatim.. 10-2-33 (64049) te pR^iShTAstu vadeyuryachChreyo naH samanantaram. tadasmAbhiH punaH kAryamiti me naiShThikI matiH.. 10-2-34 (64050) anArambhAttu kAryANAM nArthaH sampadyate kvachit.. 10-2-35 (64051) kR^ite puruShakAre tu yeShAM kAryaM na sidhyati. daivenopahatAste tu nAtra kAryA vichAraNA.. .. 10-2-36 (64052) iti shrImanmahAbhArate sauptikaparvaNi dvitIyo.adhyAyaH.. 2 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Footnotes

10-2-2 daive AsamantAt baddhAH puruShakAre nihInatayA baddhAH. tena daivaM pradhAnaM puruShakAra upasarjanamityuktaM bhavati. ArambhA mAnuShAH sarve iti ka.pAThaH.. 10-2-6 utthAnamiti. daivasya pradhAnasyotthAnaM puruShakAro vyarthaM bhavati tathA.anutthAnamutthAnahInaM daivamapi vyarthamiti pakShadvayaM sarvatra vyavasyati tatra pUrvaeva pakShaH shreyAnityarthaH.. 10-2-9 vicheShTantaH pravR^ittA dR^ishyante lokadR^iShThyetyarthaH.. 10-2-13 karmAkR^itvA duHkhaM pashyedityApi prAyasho.asti.. 10-2-14 durdarshau durlabhau.. 10-2-16 sparshaM chAsyAdhigachChatIti Cha.pAThaH. tatra asya karmaNaH sparshaM lokasya sambandhaM chAdhigachChati lokapriyaH syAdityarthaH.. 10-2-17 akR^itvA karma yo loke phalaM vindati dhiShThita iti jha.pAThaH. tatra adakShastu paraprayatnArjitena jIvannapi bhoktumevAyaM samartho nArjayitumiti nindyata iti bhAvaH.. 10-2-18 etat daivadAkShyayoH sAhityam. anyathA tayoranyatarAlambanena.. 10-2-23 yoge alabdhalAbhe.. 10-2-25 anIshaH ajitachittaH. avamAnI paramavajAnan.. 10-2-2 dvitIyo.adhyAyaH..
sauptikaparva - adhyAya 003

.. shrIH ..

10.3. adhyAyaH 003

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Topics

drauNinA kR^ipavachanamanAdR^itya kR^ipakR^itavarmaNoH purataH nishi prasuptapANDupA~nchAlahananapratij~nAnam.. 1 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Text

10-3-0 (64053) sa~njaya uvAcha. 10-3-0x (5265) kR^ipasya vachanaM shrutvA dharmArthasahitaM shubham. ashvatthAmA mahArAja duHkhashokasamanvitaH.. 10-3-1 (64054) dahyamAnastu shokena pradIptenAgninA yathA. krUraM manastataH kR^itvA tAvabhau pratyabhAShata.. 10-3-2 (64055) puruShepuruShe buddhiryAyA bhavati shobhanA. tuShyanti cha pR^ithaksarve praj~nayA te svayAsvayA.. 10-3-3 (64056) sarvo hi manyate loka AtmAnaM buddhimattaram. sarvasyAtmA bahumataH sarvotmAnaM prashaMsati.. 10-3-4 (64057) sarvasya hi svakA praj~nA sAdhuvAde pratiShThitA. parabuddhiM cha nindanti svAM prashaMsanti chAsakR^it.. 10-3-5 (64058) kAraNAntarayogena yeShAM saMvadate matiH. te.anyonyena cha tuShyanti bahumanyanti chAsakR^it.. 10-3-6 (64059) tasyaiva tu manuShyasya sAsA buddhistadAtadA. kAlayoge viparyAsaM prApyAnyonyaM vipadyate.. 10-3-7 (64060) anityatvAttu chittAnAM manuShyANAM visheShataH. chittavaiklabyamAsAdya sAsA buddhiH prajAyate.. 10-3-8 (64061) yathA hi vaidyaH kushalo j~nAtvA vyAdhiM yathAvidhi. bhaiShajyaM kurute yogAtprashamArthamiti prabho.. 10-3-9 (64062) evaM kAryasya yogAtprashamArthamiti prabho.. praj~nayA cha svayA yuktyA tAM cha gR^ihNanti vai budhAH.. 10-3-10 (64063) anyayA yauvane bAlye buddhyA bhavati mohitaH. madhye.anyayA jarAyAM tu sonyAM rochayate matim.. 10-3-11 (64064) vyasana vA mahAghoraM samR^iddhiM chApi tAdR^ishIm. avApya puruSho bhoja kurute buddhivaikR^itam.. 10-3-12 (64065) ekasminneva puruShe sAsA buddhistadAtadA. bhavatyanityA praj~nA hi sA tasyaiva na rochate.. 10-3-13 (64066) nishchitya tu yathApraj~naM yAM matiM sAdhu pashyati. tayA prakurute bhAvaM sA tasyodyogakArikA.. 10-3-14 (64067) sarvo hi puruSho bhoja sAdhvetaditi nishchitaH. kartumArabhate prItiM maraNAdiShu karmasu.. 10-3-15 (64068) sarve hi yuktAM vij~nAya praj~nAM vApi svakAM narAH. cheShTante vividhAM cheShTAM hitamityeva jAnate.. 10-3-16 (64069) upajAtA vyasanajA yeyamadya matirmama. yuvayostAM pravakShyAmi sarveShAM shokanAshinIm.. 10-3-17 (64070) prajApatiH prajAH sR^iShTvA karma tAsu vidhAya cha. varNevarNe samAdhatta hyekaikaM guNavattaram.. 10-3-18 (64071) brAhmaNe vedamagryaM tu kShatriye teja uttamam. dAkShyaM vaishye cha shUdre cha sarvavarNAnukUlatAm.. 10-3-19 (64072) adAnto brAhmaNo.asAdhurnistejAH kShatriyo mR^itaH. adakSho nindyate vaishyaH shUdrashcha pratikUlavAn.. 10-3-20 (64073) so.asmi jAtaH kule shreShThe brAhmaNairabhipUjite. mandabhAgyatayA.asmyetaM kShatradharmamanuShThitaH.. 10-3-21 (64074) kShatradharmaM viditvA.ahaM yadi brAhmaNyamAshritaH. prakariShye mahatkarma na me tatsAdhusammatam.. 10-3-22 (64075) dhArayitvA dhanurdivyaM divyAnyastrANi chAhave. pitaraM nihataM dR^iShTvA kinnu vakShyAmi saMsadi.. 10-3-23 (64076) so.ahamadya yathAkAmaM kShatradharmamavApya cha. gantA.asmi padavIM rAj~naH pitushchApi mahAtmanaH.. 10-3-24 (64077) adya svapsyanti pA~nchAlA vishvastA jitakAshinaH. vimuktayugyakavachA harSheNa cha samanvitAH. vayaM jitA matAshchaiShAM shrAntA vyAyAmakarshitAH.. 10-3-25 (64078) teShAM nishi prasuptAnAM susthAnAM shibire svake. avaskandaM kariShyAmi shibirasyAdya duShkaram.. 10-3-26 (64079) tAnavaskandya shibire pretabhUtAnachetasaH. sUdayiShyAmi vikramya maghavAniva dAnavAn.. 10-3-27 (64080) adya tAnsahitAnsarvAndhR^iShTadyumnapurogamAn. sUdayiShyAmi vikramya kakShaM dIpta ivAnalaH.. 10-3-28 (64081) nihatya chaiva pA~nchAlA~nshAntiM labdhA.asmi sattama.. 10-3-29 (64082) pA~nchAleShu chariShyAmi sUdayannadya saMyuge. pinAkapANiH sa~NkruddhaH svayaM rudraH pashuShviva.. 10-3-30 (64083) adyAhaM sarvapA~nchAlAnnikR^ityA cha nikR^iShya cha. ardayiShyAmi saMhR^iShTo raNe pANDusutAMstathA. `sUdayiShyAmi sa~NkruddhaH pashUniva pinAkadhR^it'.. 10-3-31 (64084) adyAhaM sarvapA~nchAlaiH kR^itvA bhUmiM sharIriNIm. prahR^ityaikena shastreNa bhaviShyAmyanR^iNaH pituH.. 10-3-32 (64085) duryodhanasya karNasya bhIShmasaindhavayorapi. gamiShyAmi nishAvelAM padavImadya durgamAm.. 10-3-33 (64086) adya pA~nchAlarAjasya dhR^iShTadyumnasya vai nishi. virAtre pramathiShyAmi pashoriva shiro balAt.. 10-3-34 (64087) adya pA~nchAlapANDUnAM shayitAnAM shiro nishi. kha~Ngena nishitenAjau pramathiShyAmi gautama.. 10-3-35 (64088) adya pA~nchAlasenAM tAM nihatya nishi sauptike. kR^itakR^ityaH sukhI chaiva bhaviShyAmi mahAmate.. .. 10-3-36 (64089) iti shrImanmahAbhArate sauptikaparvaNi tR^itIyo.adhyAyaH.. 3 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Footnotes

10-3-4 sarvotmAnamityatra sarva AtmAnamiti chChedaH. sandhirArShaH.. 10-3-6 yoge yeShAM samA gatiriti jha.pAThaH. tatra yoge samudAye ityarthaH.. 10-3-10 tAM cha nindanti mAnavA iti jha.pAThaH.. 10-3-12 he bhoja he kR^itavarman. ekameva sambodhayan kR^ipasya vachasi anAdaraM sUchayati.. 10-3-13 bhavatyakR^itavuddhitvAditi jha.pAThaH. tatra akR^itadharmatvAt avasarAnurodhAt. idAnIM mama shAntibuddhirna rochate ityarthaH.. 10-3-20 kShatriyo.adhama iti jha.pAThaH.. 10-3-22 viditvA Ashritya.. 10-3-24 gantAsmi gamiShyAmi. padavIM AnR^iNyam.. 10-3-33 gamayiShyAmi pA~nchAlAnpadavImadya durgamAmiti jha.pAThaH.. 10-3-3 tR^itIyo.adhyAyaH..
sauptikaparva - adhyAya 004

.. shrIH ..

10.4. adhyAyaH 004

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Topics

drauNikR^ipayoH saMvAdaH.. 1 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Text

10-4-0 (64090) kR^ipa uvAcha. 10-4-0x (5266) diShTyA te pratikartavye matirjAteyamachyuta. na tvAM vArayituM shakto vajrapANirapi svayam.. 10-4-1 (64091) anuyAsyAvahe tvAM tu prabhAte sahitAvubhau. adya rAtrau vishramasva vimuktakavachadhvajaH.. 10-4-2 (64092) ahaM tvAmanuyAsyAmi kR^itavarmA cha sAtvataH. parAnabhimukhaM yAntaM rathAvAsthAya daMshitau.. 10-4-3 (64093) AvAbhyAM sahitaH shatrU~nshvo nihantA samAgame. vikramya rathinAM shreShTha pA~nchAlAnsapadAnugAn.. 10-4-4 (64094) shaktastvamasi vikramya vishramasva nishAmimAm. chiraM te jAgratastAta svapa tAvannishAmimAm.. 10-4-5 (64095) vishrAntashcha vinidrashcha svasthachittashcha mAnada. sametya samare shatrUnvadhiShyasi na saMshayaH.. 10-4-6 (64096) na hi tvAM rathinAM shreShThaM pragR^ihItavarAyudham. jetumutsahate kashchidapi deveShu pAvakiH.. 10-4-7 (64097) kR^ipeNa sahitaM yAntaM guptaM cha kR^itavarmaNA. ko drauNiM yudhi saMrabdhaM yodhayedapi devarAT.. 10-4-8 (64098) te vayaM nishi vishrAntA vinidrA vigatajvarAH. prabhAtAyAM rajanyAM vai nihaniShyAma shAtravAn.. 10-4-9 (64099) tava hyastrANi divyAni mama chaiva na saMshayaH. sAtvatopi maheShvAso nityaM yuddheShu kovidaH.. 10-4-10 (64100) te vayaM sahitAstAta sarvA~nshatrUnsamAgatAn. prasahya samare hatvA prItiM prApsyAma puShkalAm.. 10-4-11 (64101) vishramasva tvamavyagraH svapa chemAM nishAM sukham. ahaM cha kR^itavarmA cha prabhAte tvAM narottamam.. 10-4-12 (64102) anuyAsyAva sahitau dhanvinau paratApanau. rathinaM tvarayA yAntaM rathamAsthAya daMshitau.. 10-4-13 (64103) sa gatvA shibiraM teShAM nAma vishrAvya chAhave. tataH kartA.asi shatrUNAM yudhyatAM kadanaM mahat.. 10-4-14 (64104) kR^itvA cha kadanaM teShAM prabhAte vimale.ahani. viharasva yathA shakraH sUdayitvA mahAsurAn.. 10-4-15 (64105) tvaM hi shakto raNe jetuM pA~nchAlAnAM varUthinIm. daityasenAmiva kruddhaH sarvadAnavasUdanaH.. 10-4-16 (64106) mayA tvAM sahitaM sa~Nkhye guptaM cha kR^itavarmaNA. na saheta vibhuH sAkShAdvajrapANirapi svayam.. 10-4-17 (64107) na chAhaM samare tAta kR^itavarmA na chaiva hi. anirjitya raNe pANDUnapayAsyAmi karhichit.. 10-4-18 (64108) hatvA cha samare kShudrAnpA~nchAlAnpANDubhiH saha. nivartiShyAmahe sarve hatA vA svargagA vayam.. 10-4-19 (64109) sarvopAyaiH sahAyAste prabhAte vayamAhave. satyametanmahAbAho prabravImi tavAnagha.. 10-4-20 (64110) evamuktastato drauNikramAtulena hitaM vachaH. abravInmAtulaM rAjankrodhAdudvR^itya lochane.. 10-4-21 (64111) Aturasya kuto nidrA narasyAmarShitasya cha. arthAMshchintayatashchApi kAmayAnasya vA punaH.. 10-4-22 (64112) tadidaM samanuprAptaM pashya me.adya chatuShTayam. yasya bhAgashchaturtho me svapnamahnAya nAshayet.. 10-4-23 (64113) kiM nAma duHkhaM loke.asminpiturvadhamanusmaran. hR^idayaM nirdahanme.adya rAtryahAni na shAmyati.. 10-4-24 (64114) yathA cha nihataH pApaiH pitA mama visheShataH. pratyakShamapi te sarvaM tanme marmANi kR^intati.. 10-4-25 (64115) kathaM hi mAdR^isho loke muhUrtamapi jIvati. droNahanteti yadvAchaH pA~nchAlAnAM shR^iNomyaham.. 10-4-26 (64116) dhR^iShTadyumnamahatvA tu nAdaM jIvitumutsahe. sa me piturvadhAdvadhyaH pA~nchAlA ye cha sa~NgatAH.. 10-4-27 (64117) vilApo bhagnasakthasya yastu rAj~no mayA shrutaH. sa punarhR^idayaM kasya krUrasyApi na nirdahet.. 10-4-28 (64118) kasya hyakaruNasyApi netrAbhyAmashru nAvrajet. nR^ipaterbhagnasakthasya shrutvA tAdR^igvachaH punaH.. 10-4-29 (64119) yashchAyaM mitrapakSho me mayi jIvati nirjitaH. shokaM me vardhayatyeSha vArivega ivArNavam.. 10-4-30 (64120) ekAgnamanaso me.adya kuto nidrA kutaH sukham.. 10-4-31 (64121) vAsudevArjunAbhyAM cha tAnahaM parirakShitAn. aviShahyatamAnmanye mahendreNApi sattama.. 10-4-32 (64122) na chApi shaktaH saMyantumasmAtkAryAtkatha~nchana. taM na pashyAmi loke.asminyo mAM kopAnnivartayet.. 10-4-33 (64123) iti me nishchitA buddhireShA sAdhumatA mama.. 10-4-34 (64124) vAdikaiH kathyamAnastu mitrANAM me parAbhavaH. pANDavAnAM cha vijayaTo hR^idayaM dahatIva me.. 10-4-35 (64125) ahaM tu kadanaM kR^itvA shatrUNAmadya sauptike. tato vishramitA chaiva svaptA cha vigatajvaraH.. .. 10-4-36 (64126) iti shrImanmahAbhArate sauptikaparvaNi chaturtho.adhyAyaH.. 4 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Footnotes

10-4-4 nihantA nihaniShyasi.. 10-4-23 chaturtha AturAdInAM chaturNAM madhye eko bhAgaH amarShaH. me mama svapnaM ahvAya jhaTiti nAshayet. tasmAt svapetyuktaM tanna yujyate.. 23 .. 10-4-24 anusmaran anusmarataH. na shAmyati amarSha ityarthaH.. 10-4-36 svaptA svapsyAmi.. 10-4-4 chaturtho.adhyAyaH..
sauptikaparva - adhyAya 005

.. shrIH ..

10.5. adhyAyaH 005

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Topics

kR^ipeNa prasuptamAraNasyAdhArmikatvakathanena pratiShedhane.api pitR^ivadhAmarShiNA drauNinA jighAMsayA ripushiviradvAragamanam.. 1 .. kR^ipakR^itavarmashyAmapi sauhArdAttadanugamanam.. 2 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Text

10-5-0 (64127) kR^ipa uvAcha. 10-5-0x (5267) shushrUShurapi durmedhAH puruSho.aniyatendriyaH. nAlaM vedayituM kR^itsnau dharmArthAviti me matiH.. 10-5-1 (64128) tathaiva tAvanmedhAvI vinayaM yo na shikShate. na cha ki~nchana jAnAti so.api dharmArthanishchayam.. 10-5-2 (64129) [chiraM hyapi jaDaH shUraH paNDitaM paryupAsya ha. na sa dharmAnvijAnAti darvI sUparasAniva.. 10-5-3 (64130) muhUrtamapi taM prAj~naH paNDitaM paryupAsya hi. kShipraM dharmAnvijAnAti jihvA sUparasAniva.. 10-5-4 (64131) shushrUShustveva medhAvI puruSho niyatendriyaH. jAnIyAdAgamAnsarvAngrAhyaM cha na virodhayet.. 10-5-5 (64132) anayastvavamAnI yo durAtmA pApapUruShaH. diShTamutsR^ijya kalyANaM karoti bahupAtakam.. 10-5-6 (64133) nAthavantaM tu suhR^idaH pratiShedhanti pAtakAt. nivartate tu lakShmIvAnnAlakShmIvAnnivartate.. 10-5-7 (64134) yathA hyuchchAvachairvAkyaiH kShiptachitto niyamyate. tathaiva suhR^idA shakyo nashakyastvavasIdati.. 10-5-8 (64135) tathaiva suhR^ido.aprAj~nAnkurvANAnkarma pApakam. prAj~nAH sampratiShedhanti yathAshakti punaHpunaH.. 10-5-9 (64136) sa kalyANe manaH kR^itvA niyamyAtmAnamAtmanA. kuru me vachanaM tAta yena pashchAnna tapsyase.. 10-5-10 (64137) na vadhaH pUjyate loke suptAnAmiha dharmataH. tathaiva nyastashastrANAM vimuktarathavAjinAm.. 10-5-11 (64138) ye va brUyustavAsmIti ye cha syuH sharaNAgatAH. vimuktamUrdhajA ye cha ye chApi hatavAhanAH.. 10-5-12 (64139) adya svapsyanti pA~nchAlA vimuktakavachA vibho. vishvastA rajanIM sarve pretA iva vichetasaH.. 10-5-13 (64140) yasteShAM tadavasthAnAM druhyeta puruSho.anR^ijuH. vyaktaM sa narake majjedagAdhe vipule.apluve.. 10-5-14 (64141) sarvAstraviduShAM loke shreShThastvamasi vishrutaH. na cha te jAtu loke.asminsusUkShmamapi kilbiSham.. 10-5-15 (64142) tvaM punaH sUryasa~NkAshaH shvobhUta udite ravau. prakAshe sarvabhUtAnAM vijetA yudhi shAtravAn.. 10-5-16 (64143) asambhAvitarUpaM hi tvayi karma vigarhitam. shukle raktamiva nyastaM bhavediti matirmama.. 10-5-17 (64144) ashvatthAmovAcha. 10-5-18x (5268) evameva yathA.a.attha tvamanushAsasi mAtula. taistu pUrvamayaM setuH samantAdvihvalIkR^itaH.. 10-5-18 (64145) pratyakShaM bhUmipAlAnAM bhavatAM chApi sannidhau. nyastashastro mama pitA dhR^iShTadyumnena pAtitaH.. 10-5-19 (64146) karNashcha patite chakre utthAsyanrathinAM varaH. uttame vyasane magno hato gANDIvadhanvanA.. 10-5-20 (64147) tathA shAntanavo bhIShmo nyastashastro nirAyudhaH. shikhaNDinaM puraskR^itya hato gANDIvadhanvanA.. 10-5-21 (64148) bhUrishravA maheShvAsastathA prAyagato raNe. kroshatAM bUmipAlAnAM yuyudhAnena pAtitaH.. 10-5-22 (64149) duryodhanashcha bhImena sametya gadayA mR^idhe. pashyatAM bhUmipAlAnAmadharmeNa nipAtitaH.. 10-5-23 (64150) ekAkI bahubhistatra parivArya mahArathaiH. adharmeNa naravyAghro bhImasenena pAtitaH.. 10-5-24 (64151) vilApo bhagnasakthasya yo me rAj~naH parishrutaH. vAdikAnAM kathayatAM sa me marmANi kR^intati.. 10-5-25 (64152) evaM chAdhArmikAH pApAH pA~nchAlA bhinnasatavaH. tAnevaM bhinnamaryAdAnkiM bhavAnna vigarhati.. 10-5-26 (64153) pitR^ihantR^InahaM hatvA pA~nchAlAnnishi sauptike. kAmaM kITaH pata~Ngo vA janma prApya bhavAmi vai.. 10-5-27 (64154) tvare chAhamanenAdya yadidaM me chikIrShitam. tasya me tvaramANasya kuto nidrA kutaH sukham.. 10-5-28 (64155) na sa jAtaH pumA.Nlloke kashchinna sa bhaviShyati. yo me vyAvartayedetAM vadhe teShAM kR^itAM matim.. 10-5-29 (64156) sa~njaya uvAcha. 10-5-30x (5269) evamuktvA mahArAja droNaputraH pratApavAn. ekAnte yojayitvA.ashvAnprAyAdabhimukhaH parAn.. 10-5-30 (64157) tamabrUtAM mahAtmAnau bhojashAradvatAvubhau. kimayaM syandano yuktaH kiM cha kAryaM chikIrShitam.. 10-5-31 (64158) ekasAmarthaprayAtau svastvayA saha nararShabha. samaduHkhasukhau chApi tasmAchChaMsitumarhasi.. 10-5-32 (64159) ashvatthAmA tuM sa~NkruddhaH piturvadhamanusmaran. tAbhyAM tathyaM tathA.a.achakhyau yadasyAtmachikIrShitam.. 10-5-33 (64160) hatvA shatasahasrANi yodhAnAM nishitaiH sharaiH. nyastashastro mama pitA dhR^iShTadyumnena pAtitaH.. 10-5-34 (64161) taM tathaiva vadhiShyAmi nyastavarmANamadya vai. putraM pA~nchAlarAjasya pApaM pApena karmaNA.. 10-5-35 (64162) tathA vinihataH pApaH pA~nchAlyaH pashuvanmayA. shastreNa vijitA.NllokAnnApnuyAditi me matiH.. 10-5-36 (64163) kShipraM sannadvakavachau sakha~NgAvAttakArmukau. mAmevAdya pratIkShetAM rathavaryau parantapau.. 10-5-37 (64164) ityuktvA rathamAsthAya prAyAdabhimukhaH parAn. tamanvagAtkR^ipo rAjankR^itavarmA cha sAtvataH.. 10-5-38 (64165) te prayAtA vyarochanta parAnabhimukhAstrayaH. hUyamAnA yathA yaj~ne samiddhA havyavAhanAH.. 10-5-39 (64166) yayushcha shibiraM teShAM samprasuptajanaM vibho. dvAradeshamanuprApya drauNistasthau mahArathaH.. .. 10-5-40 (64167) iti shrImanmahAbhArate sauptikaparvaNi pa~nchamo.adhyAyaH.. 5 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Footnotes

10-5-1 ashushrUShUH sudurmedhA iti ~Na.pAThaH. durmedhAH mUDhaH. aniyatetichChedaH.. 10-5-6 aneya iti jha.pAThaH. tatra aneyaH sanmArgaM netumashakyaH. diShTamupadiShTam.. 10-5-8 uchchAvachaiH sargairiti ka.Cha.pAThaH.. 10-5-14 aplave iti chChedaH.. 10-5-23 adharmeNa nAbheradhastAtprahAreNa.. 10-5-32 nAvAM sha~NkitumarhasIti jha.pAThaH.. 10-5-36 shastrAgnivarjitA.NllokAnprApruyAditi me matiH iti ~Na.pAThaH.. 10-5-5 pa~nchamo.adhyAyaH..
sauptikaparva - adhyAya 006

.. shrIH ..

10.6. adhyAyaH 006

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Topics

ashvatthAmnaH shibiradvArasthamahAbhUtadarshanam.. 1 .. bhUtajigIShayA drauNivisR^iShTAnAmastrashastrANAM bhUtena grasanam.. 2 .. tatashchiMtAtAntashcha drauNermahAdevopAsanAdhyavasAyaH.. 3 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Text

10-6-0 (64168) dhR^itarAShTra uvAcha. 10-6-0x (5270) dvAradeshe tato drauNimavasthitamavekShya tau. akurvatAM bhojakR^ipau kiM sa~njaya vadasva me.. 10-6-1 (64169) sQa~njaya uvAcha. 10-6-2x (5271) kR^itavarmANamAmantrya kR^ipaM cha sa mahArathaH. drauNirmanyuparItAtmA shibiradvAramAsadat.. 10-6-2 (64170) tatra bhUtaM mahAkAyaM chandrArkasadR^ishadyutim. so.apashyaddvAramAvR^itya tiShThantaM romaharShaNam.. 10-6-3 (64171) vasAnaM charma vaiyAghraM vasArudhiravisravam. kR^iShNAjinottarAsa~NgaM nAgayaj~nopavItinam.. 10-6-4 (64172) bAhubhiH svAyatairbhImairnAnApraharaNodyataiH. baddhA~NgadamahAsarpaM jvAlAmAlAkulAnanam.. 10-6-5 (64173) daMShTrAkarAlavadanaM vyAditAsyaM bhayAnakam. nayanAnAM sahasraishcha vichitrairabhibhUShitam.. 10-6-6 (64174) naiva tasya vapuH shakyaM pravaktuM veSha eva cha. sarvathA tu tadAlakShya sphuTeyurapi parvatAH.. 10-6-7 (64175) tasyAsyanAsikAbhyAM cha shravaNAbhyAM cha sarvashaH. tebhyashchAkShisahasrebhyaH prAdurAsanmahArchiShaH.. 10-6-8 (64176) tathA tejomarIchibhyaH sha~NkhachakragadAdharAH. prAdurAsanhR^iShIkeshAH shatasho.atha sahasrashaH.. 10-6-9 (64177) tadatyadbhutamAlokya bhUtaM lokabhaya~Nkaram. drauNiravyathito divyairastravarShairavAkirat.. 10-6-10 (64178) drauNimuktA~nCharAMstAMstu tadbhUtaM mahadagrasat. udadheriva vAryoghAnpAvako baDabAmukhaH.. 10-6-11 (64179) ashvatthAmA tu samprekShya sharaughAMstAnnirarthakAn. rathashaktiM mumochAsmai dIptAmagnishikhAmiva.. 10-6-12 (64180) sA tamAhatya dIptAgrA rathashaktiradIryata. yugAnte sUryamAhatya maholkeva divashchyutA.. 10-6-13 (64181) atha hematsaruM divyaM kha~NgamAkAshavarchasam.. koshAtsamudbabarhAshu bilAddIptamivoragam.. 10-6-14 (64182) tataH kha~NgavaraM dhImAnbhUtAya prAhiNottadA. sa tadAsAdya bhUtaM vai vilayaM tUlavadyayau.. 10-6-15 (64183) tataH sa kupito drauNirindraketunibhAM gadAm. jvalantIM prAhiNottasmai bhUtaM tAmapi chAgrasat.. 10-6-16 (64184) tataH sarvAyudhAbhAve vIkShamANastatastataH. apashyatkR^itamAkAshamanAkAshaM janArdanaiH.. 10-6-17 (64185) tadadbhutatamaM dR^iShTvA droNaputro nirAyudhaH. achintayatsusantrastaH kR^ipabhojavachaH smaran.. 10-6-18 (64186) bruvatAmapriyaM pathyaM suhR^idAM na shR^imoti yaH. sa shochatyApadaM prApya thA.ahamavamatya tau.. 10-6-19 (64187) shAstradR^iShTAnavidvAnyaH samatItya jighAMsati. sa pathaH prachyuto dharmyAtkupathe pratihanyate.. 10-6-20 (64188) gobrAhmaNanR^ipastrIShu sakhyurmAturgurostathA. vR^iddhabAlajaDAndheShu suptabhItotthiteShu cha.. 10-6-21 (64189) mattonmattapramatteShu na shastrANi cha mAtayet. ityevaM gurubhiH pUrvamupadiShTaM nR^iNAM sadA.. 10-6-22 (64190) so.ahamutkramya panthAnaM shAstradR^iShTaM sanAtanam. amArgeNaivamArabhya ghorAmApadamAgataH.. 10-6-23 (64191) tAM chApadaM ghoratarAM pravadanti manIShiNaH. yadudyamya mahatkR^ityaM bhayAdapi nivartate.. 10-6-24 (64192) ashakyaM chaiva kaH kartuM shaktaH shaktibalAdiha. na hi daivAdgarIyo vai mAnuShyaM ki~nchidiShyate.. 10-6-25 (64193) mAnuShyaM kurvataH karma yadi daivAnna sidhyati. sa pathaH prachyuto dharmyAdvipadaM pratipadyate.. 10-6-26 (64194) pratij~nAnaM hyavij~nAnaM pravadanti manIShiNaH. yadArabhya kriyAM kA~nchidbhayAdiha nivartate.. 10-6-27 (64195) tadidaM duShpraNItena bhayaM mA samupasthitam. na hi droNasutaH sa~Nkhye nivarteta katha~nchana.. 10-6-28 (64196) idaM cha sumahadbhUtaM daivadaNDamivodyatam. na chaitadabhijAnAmi chintayannapi sarvathA.. 10-6-29 (64197) dhruvaM yeyamadharmeNa prahitA kaluShA matiH. tasyAH phalamidaM ghoraM pratighAtAya kalpate.. 10-6-30 (64198) tadidaM daivavihitaM mama sa~Nkhye nivartanam. nAnyatra daivAdudyantumiha shakyaM katha~nchana.. 10-6-31 (64199) so.ahamadya mahAdevaM prapadye sharaNaM vibhum. daivadaNDamimaM ghoraM sa hi me nAshayiShyati.. 10-6-32 (64200) kapardinaM prapadye.ahaM devadevamumApatim. kapAlamAlinaM rudraM bhaganetraharaM haram.. 10-6-33 (64201) sa hi devo.atyagAddevAMstapasA vikrameNa cha. tasmAchCharaNamabhyeShye girishaM shUlapANinam.. .. 10-6-34 (64202) iti shrImanmahAbhArate sauptikaparvaNi ShaShTho.adhyAyaH.. 6 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Footnotes

10-6-12 rathashaktiM chakram.. 10-6-13 yugmAnte sUryamiti jha.pAThaH tatra yugmAnte mithunarAsherante atidIptaM ityarthaH.. 10-6-15 vilaM nakulavadyayau iti jha.pAThaH.. 10-6-17 anAkAshaM niravakAsham.. 10-6-6 ShaShTho.adhyAyaH..
sauptikaparva - adhyAya 007

.. shrIH ..

10.7. adhyAyaH 007

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Topics

drauNinA shivastutiH.. 1 .. drauNeH purataH kA~nchanavedyAmagnyudbhavaH.. 2 .. drauNeH samIpe nAnAvidhabhIShaNabhUtagaNAnAmAgamanam.. 3 .. shivena Atmano haviShTvakalpanapUrvakamagnau praviShTAya drauNaye kha~NgadAnapUrvakaM tachCharIrapraveshaH.. 4 .. punarashvatthAmnaH shibiragamanam.. 5 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Text

10-7-0 (64203) sa~njaya uvAcha. 10-7-0x (5272) evaM sa~nchintayitvA tu droNaputro vishAmpate. avatIrya rathopasthAddadhyau sa prayataH sthitaH.. 10-7-1 (64204) drauNiruvAcha. 10-7-2x (5273) ugraM sthANuM shivaM rudraM sharvamIshAnamIshvaram. girishaM varadaM devaM bhavabhAvanamavyayam.. 10-7-2 (64205) shitikaNThamajaM rudraM dakShakratuharaM haram. vishvarUpaM virUpAkShaM bahurUpamumApatim.. 10-7-3 (64206) shmashAnavAsinaM dR^iptaM mahAgaNapatiM vibhum. khaTvA~NgadhAriNaM muNDaM jaTilaM brahmachAriNam.. 10-7-4 (64207) manasA hyanuchintyainaM duShkareNAlpachetasA. adya bhUtopahAreNa yakShye tripurAghAtinam.. 10-7-5 (64208) xxtutaM stutyaM stUyamAnamamoghaM kR^ittivAsasam. vilohitaM nIlakaNThamasahyaM durnivAraNam.. 10-7-6 (64209) shukraM vishvasR^ijaM brahma brahmachAriNameva cha. vratavantaM taponiShThamanantaM tapatAM gatim.. 10-7-7 (64210) bahurUpaM gaNAdhyakShaM tryakShaM pAriShadapriyam. dhanAdhyakShapriyasakhaM gaurIhR^idayavallabham.. 10-7-8 (64211) kumArapitaraM pi~NgaM govR^iShottamavAhanam. kuttivAsasamatyugramAtoShaNatatparam.. 10-7-9 (64212) paraM parebhyaH paramaM paraM yasmAnna vidyate. iShvastrottamabhartAraM digantaM desharakShiNam.. 10-7-10 (64213) hiraNyakavachaM devaM chandramaulivibhUShaNam. prapadye sharaNaM devaM parameNa samAdhinA.. 10-7-11 (64214) imAM chedApadaM ghorAM tarAmyadya sudustarAm. sarvabhUtopahAreNa yakShye.ahaM shuchinA shuchim.. 10-7-12 (64215) iti tasya vyavasitaM j~nAtvA yogAtsukarmaNaH. purastAtkA~nchanI vedI prAdurAsInmahAtmanaH.. 10-7-13 (64216) tasyAM vedyAM tadA rAjaMshchitrabhAnurajAyata. sa disho vidishaH khaM cha jvAlAbhiriva pUrayan.. 10-7-14 (64217) dIptAsyanayanAshchAtra naikapAdashirodharAH. [ratnachitrA~NgadadharAH samudyatakarAstathAH..] 10-7-15 (64218) dvipAH shailapratIkAshAH prAdurAsanmahAgaNAH. shvavarAhoShTrarUpAshcha hayagomAyugomukhAH.. 10-7-16 (64219) R^ikShamArjAravadanA vyAghradvIpimukhAstathA. kAkavaktrAH pluvamukhAH shukavaktrAstathaiva cha.. 10-7-17 (64220) mahAjagaravaktrAshcha haMsavaktrAH shitaprabhAH. dArvAghATamukhAshchApi chAShavaktrAshcha bhArata.. 10-7-18 (64221) kUrmanakramukhAshchaiva shiMshumAramukhAstathA. mahAmakaravaktrAshcha timivaktrAstathaiva cha.. 10-7-19 (64222) harivaktrAH krau~nchamukhAH kapotAbhamukhAstathA. pArAvatamukhAshchaiva madguvaktrAstathaiva cha.. 10-7-20 (64223) pANikarNAH sahasrAkShAstathaiva cha mahodarAH. nirmAMsAH kAkavaktrAshcha shyenavaktrAshcha bhArata.. 10-7-21 (64224) tathaivAshiraso rAjannR^ikShavaktrAshcha bhIShaNAH. pradIptanetrajihvAshcha jvAlAvarNAstathaiva cha.. 10-7-22 (64225) jvAlAkeshAshcha rAjendra jvaladromachaturbhujAH. meShavaktrAstathaivAnye tathA ChAgamukhA nR^ipa.. 10-7-23 (64226) sha~NkhAbhAH sha~NkhavaktrAshcha sha~NkhavarNAstathaiva cha. sha~NkhamAlAparikarAH shahkhadhvanisamasvanAH.. 10-7-24 (64227) jaTAdharAH pQa~nchashikhAstathA muNDAH kR^ishodarAH. chaturdaMShTrAshchaturjihvAH sha~NkukarNAH kirITinaH.. 10-7-25 (64228) mau~njIdharAshcha rAjendra tathA ku~nchitamUrdhajAH. uShNIShiNaH kuNDalinashchAruvaktrAH svala~NkR^itAH.. 10-7-26 (64229) padmotpalApIDadharAstathA mukuTadhAriNaH. mahAtmyena cha saMyuktAH shatasho.atha sahasrashaH.. 10-7-27 (64230) shataghnIchakrahastAshcha tathA musalapANayaH. bhushuNDIpAshahastAshcha daNQDahastAshcha bhArata.. 10-7-28 (64231) pR^iShTheShu baddheShudhayashchitrabANotkaTAstathA. sadhvajAH sapatAkAshcha saghaNTAH saparashvathAH.. 10-7-29 (64232) mahApAshodyatakarAstathA laguDapANayaH. sthUNAhastAH kha~NgahastAH sarpochChritakirITinaH.. 10-7-30 (64233) mahAsarpA~NgadadharAshchitrAbharaNadhAriNaH. rajodhvajAH pa~NkadigdhAH sarve chitrAmbarasrajaH. nIlA~NgAH pi~NgalA~NgAshcha muNDavaktAstathaiva cha.. 10-7-31 (64234) bherIsha~NkhamR^ida~NgAMshcha jharjharAnakagomukhAn. avAdayanpAriShadAH prahR^iShTAH kanakaprabhAH.. 10-7-32 (64235) gAyamAnAstathaivAnye saMhR^iShTAH puruSharShabhAH. la~NghayantaH pluvantashcha valgantashcha mahArathAH.. 10-7-33 (64236) dhAvanto javanAshchaNDAH pAvakodvUtamUrdhajAH. mattA iva mahAnAgA vinadanto muhurmuhuH.. 10-7-34 (64237) subhImA ghorarUpAshcha shUlapaTTasapANayaH. nAnAvirAgavasanAshchitramAlyAnulepanAH.. 10-7-35 (64238) ratnachitrA~NgadadharAH samudyatakarAstathA. hantAro dviShatAM shUrAH prasahyAsahyavikramAH.. 10-7-36 (64239) pAtAro.asR^igvasAjyAnAM mAMsAntrakR^itabhojanAH. chUDAlAH karNikArAshcha prahR^iShTAH piTharodarAH.. 10-7-37 (64240) atihasvAtidIrghAshcha pralambAshchAtibhairavAH. vikaTAH kAlalaMboShThA bR^ihachChephANDapiNDikAH.. 10-7-38 (64241) mahArhanAnAvikaTA muNDAshcha jaTilAH pare. sArkendugrahanakShatrAM dyAM kuryuste mahItale.. 10-7-39 (64242) utsaheraMshcha ye hantuM bhUtagrAmaM chaturvidham. ye cha vItabhayA nityaM harasya bhrukuTIsahAH.. 10-7-40 (64243) kAmakArakarA nityaM trailokyasyeshvareshvarAH. nityAnandapramuditA vAgIshA vItamatsarAH.. 10-7-41 (64244) prApyAShTaguNamaishvaryaM ye na yAsyanti vai smayam. yeShAM vismayate nityaM bhagavAnkarmabhirharaH.. 10-7-42 (64245) manovAkkarmabhiryuktairnityamArAdhitashcha yaiH. manovAkkarmabhirbhaktAnpAti putrAnivaurasAn.. 10-7-43 (64246) pibanto.asR^igvasAshchAnye kruddhA brahmadviShAM sadA. chaturvidhAtmakaM somaM ye pibanti cha sarvadA.. 10-7-44 (64247) shrutena brahmacharyeNa tapasA cha damena cha. ye samArAdhya shUlA~NkaM bhavasAyujyamAgatAH.. 10-7-45 (64248) yairAtmabhUtairbhagavAnpArvatyA cha maheshvaraH. mahAbhUtagaNairbhu~Nkte bhUtabhavyabhavatprabhuH.. 10-7-46 (64249) nAnAvAditrahasitakShveDitotkR^iShTagarjitaiH. santrAsayantaste vishvamashvatthAmAnamabhyayuH.. 10-7-47 (64250) saMstuvanto mahAdevaM bhAH kurvANAH suvarchasaH. vivardhayiShavo drauNermahimAnaM mahAtmanaH.. 10-7-48 (64251) jij~nAsamAnAstattejaH sauptikaM cha didR^ikShavaH. bhImograparighAlAtashUlapaTTasapANayaH. ghorarUpAH samAjagmurbhUtasa~NghAH sahasrashaH.. 10-7-49 (64252) janayeyurbhayaM ye sma trailokyasyApi darshanAt. na cha tAnprekShamANo.api vyathAmupajagAma ha.. 10-7-50 (64253) atha drauNirdhanuShpANirbaddhagodhA~NgulitravAn. svayamevAtmanAtmAnamupahAramupAharat.. 10-7-51 (64254) dhanUMShi samidhastatra pavitrANi sitAH sharAH. havirAtmavatashchAtmA tasminbhArata karmaNi.. 10-7-52 (64255) tataH saumyena mantreNa droNaputraH pratApavAn. upahAraM mahAmanyurathAtmAnamupAharat.. 10-7-53 (64256) taM rudraM raudrakarmANaM raudraiH karmabhirachyutam. abhiShTutya mahAtmAnamityuvAcha kR^itA~njaliH.. 10-7-54 (64257) drauNiruvAcha. 10-7-55x (5274) imamAtmAnamadyAhaM jAtamA~Ngirase kule. svagnau juhomi bhagavanpratigR^ihNIShva mAM balim.. 10-7-55 (64258) bhavadbhaktyA mahAdeva pasmeNa samAdhinA. asyAmApadi vishvAtmannupAkurmI tavAgrataH.. 10-7-56 (64259) tvayi sarvANi bhUtAni sarvabhUteShu chAsi vai. guNAnAM hi pradhAnAnAM kaivalyaM tvayi tiShThati.. 10-7-57 (64260) sarvabhUtAshraya vibho havirbhUtamavasthitam. pratigR^ihANa mAM deva yadyashakyAH pare mayA.. 10-7-58 (64261) ityuktvA drauNirAsthAya tAM devIM dIptapAvakAm. santyajyAtmAnamAruhya kR^iShNavartmanyupAvishat.. 10-7-59 (64262) tamUrdhvabAhuM nishcheShTaM dR^iShTvA havirupasthitam. abravIdbhagavAnsAkShAnmahAdevo hasanniva.. 10-7-60 (64263) satyashauchArjavatyAgaistapasA niyamena cha. kShAntyA bhaktyA cha dhR^ityA cha karmaNA manasA girA.. 10-7-61 (64264) yathAvadahamArAdvaH kR^iShNenAkliShTakarmaNA. tasmAdiShTatamaH kR^iShNAdanyo mama na vidyate.. 10-7-62 (64265) kurvatA tAta sammAnaM tvAM cha jij~nAsatA mayA. pA~nchAlAH sarvadA guptA mAyAshcha bahushaH kR^itAH.. 10-7-63 (64266) kR^itastasyaiva sammAnaM pA~nchAlAnrakShatA mayA. abhibhUtAstu kAlena naiShAmadyAsti jIvitam.. 10-7-64 (64267) evamuktvA mahAtmAnaM bhagavAnAtmanastanum. Avivesha dadau chAsmai vimalaM kha~Ngamuttamam.. 10-7-65 (64268) athAviShTo bhagavatA bhUyo jajvAla tejasA. vegavAMshchAbhavadyuddhe devasR^iShTena tejasA.. 10-7-66 (64269) taM dR^iShTvA tAni bhUtAni rakShAMsi cha samAdravan. abhitaH shibiraM yAntaM droNaputraM mahAratham. devadevaM haraM sthAuM yAntaM sAkShAdiveshvaram.. .. 10-7-67 (64270) iti shrImanmahAbhArate sauptikaparvaNi saptamo.adhyAyaH.. 7 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Footnotes

10-7-1 rathopasthAddadhyau sa prayataH sthitaH iti ka.pAThaH.. 10-7-5 so.ahamAtmopahAreNeti jha.pAThaH.. 10-7-9 umAbhUShaNatatparamiti jha.pAThaH.. 10-7-11 hiraNyadaNQDakavachaM chArumaulivibhUShaNamiti ka.pAThaH.. 10-7-17 pluvamukhAH maNDUkavaktAH.. 10-7-18 dArvAghATaH pakShivisheShaH. mahAgajasavakAshcheti ka.pAThaH.. 10-7-38 piNQDikA jAnunoradhaH---pashchAdbhAgaH.. 10-7-53 saumyena somadaivatyena mantreNa.. 10-7-7 saptamo.adhyAyaH..
sauptikaparva - adhyAya 008

.. shrIH ..

10.8. adhyAyaH 008

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Topics

shibiradvAre kR^ipakR^itavarmANau saMsthApyAntaH praviShTena drauNinA dhR^iShTadyumnAdipA~nchAlAnAM draupadeyAdInAM cha vadhaH.. 1 .. bhayAdvahirniShkrAntAnAM kR^ipakR^itavarmakShyAM vadhaH.. 2 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Text

10-8-0 (64271) dhR^itarAShTra uvAcha. 10-8-0x (5275) tathA prayAte shibiraM droNaputre mahArathe. kachchitkR^ipashcha bhojashcha bhayArtau na vyavartatAm.. 10-8-1 (64272) kachchinna vAritau kShudrau rakShibhirnopalakShitau. asahyamiti manvAnau na nivR^ittau mahArathau.. 10-8-2 (64273) kachchidunmathya shibiraM hatvA somakapANDavAn. `kR^itA pratij~nA saphalA kachchitsa~njaya sA nishi'.. 10-8-3 (64274) duryodhanasya padavIM kachchitparamikAM raNe. `gatvAtiShThadasau drauNiH kR^itvA karma suduShkaram.. 10-8-4 (64275) dhR^iShTadyumnashikhaNDibhyAM draupadyAshcha sutaiH kila. sa~nChannA medinI suptairnihataiH pANDusainikaiH.. 10-8-5 (64276) pA~nchAlairvA vinihataiH shayAnai rudhirokShitaiH. kachchinmahItalaM ChannaM tanmamAchakShva sa~njaya'.. 10-8-6 (64277) [pA~nchAlairnihatau vIrau kachchittu svapatAM kShitau. kachchittAbhyAM kR^itaM karma tanmamAchakShva sa~njaya..] 10-8-7 (64278) sa~njaya uvAcha. 10-8-8x (5276) tasminprayAte shibiraM droNaputre mahAtmani. kR^ipashcha kR^itavarmA cha drauNimevAbhyavartatAm.. 10-8-8 (64279) ashvatthAmA tu tau dR^iShTvA yatnavantau mahArathau. prahR^iShTaH shanakai rAjannidaM vachanamabravIt.. 10-8-9 (64280) yattau bhavantau paryAptau sarvakShatrasya nAshane. kimpunaryodhasheShasya prasuptasya visheShataH.. 10-8-10 (64281) ahaM pravekShye shibiraM chariShyAmi cha kAlavat. yathA na kashchidapi vAM jIvanmuchyeta mAnavaH. tathA bhavaddhyAM kAryaM syAditi me nishchitA matiH.. 10-8-11 (64282) ityuktvA prAvishaddrauNiH pArthAnAM shibiraM mahat. advAreNAbhyavaskandya vihAya bhayamAtmanaH.. 10-8-12 (64283) sa pravishya mahAbAhuruddeshaj~nashcha tasya ha. `drauNiH paramasa~NkruddhastejasA prajvalanniva. tataH paryacharatsarvaM samprasuptaM janaM nishi'.. 10-8-13 (64284) dhR^iShTadyumnasya nilayaM shanakairabhyupAgamat.. 10-8-14 (64285) te tu kR^itvA mahatkarma shrAntAshcha balavadraNe. prasuptA vai suvishvastAH svasainyaparivAritAH.. 10-8-15 (64286) atha pravishya tadveshma dhR^iShTadyumnasya bhArata. pA~nchAlyaM shayane drauNirapashyatsuptamantikAt.. 10-8-16 (64287) kShaumAvadAte mahati spardvyAstaraNasaMvR^ite. mAlyapravarasaMyukte dhUpaishchUrNaishcha vAsite.. 10-8-17 (64288) taM shayAnaM mahAtmAnaM visrabdhamakutobhayam. apothayata pAdena shayanasthaM mahIpate.. 10-8-18 (64289) sambudhya charaNasparshAdutthAya raNadurmadaH. abhyajAnAdameyAtmA droNaputraM mahAratham.. 10-8-19 (64290) tamutpatantaM shayanAdashvatthAmA mahAbalaH. kesheShvAlabhya pANibhyAM niShpipeSha mahItale.. 10-8-20 (64291) sa balAttena niShpiShTaH sAdhvasena cha bhArata. abhyAkrAntashcha nidrAndho nAshakachcheShTituM tadA.. 10-8-21 (64292) `niShpiShya tu tato bhUmau pA~nchAlyaM drauNira~njasA. dhanuSho jyAM vimuchyAshu krUrabuddhiramarShaNaH.. 10-8-22 (64293) tasya kaNThe.atha baddhvA tAM tvaritaH krodhamUrchChitaH.' drauNiH krUraM manaH kR^itvA pA~nchAlyamavadhIttadA.. 10-8-23 (64294) tamAkramya padA rAjankaNThe chorasi pAdayoH. tadantaM visphurantaM cha pashumAramamArayat.. 10-8-24 (64295) `sa vAryamANastarasA balAdbalavatA balI'. tudannakhaistu sa drauNiM nAtivyaktamudAharat.. 10-8-25 (64296) AchAryaputra shastreNa jahi mAM mA chiraM kR^ithAH. tvatkR^ite sukR^itAM lokAngachCheyaM dvipadAMvara.. 10-8-26 (64297) evamuktvA tu vachanaM virarAma parantapaH. sutaH pA~nchAlarAjasya AkrAnto balinA bhR^isham.. 10-8-27 (64298) tasyAvyaktAM tu tAM vachaM saMshrutya drauNirabravIt. AchAryaghAtinAM lokA na santi kulapAMsana. tasmAchChastreNa nidhanaM na tvamarhasi durmate.. 10-8-28 (64299) `nR^ishaMsenAtivR^ittena tvayA me nihataH pitA. tasmAttvamapi vadhyashcha nR^ishaMsena nR^ishaMsakR^it..' 10-8-29 (64300) evaM bruvANastaM vIraM siMho mattamiva dvipam. marmasvabhyavadhItkruddhaH pAdaghAtaiH sudAruNaiH.. 10-8-30 (64301) tasya vIrasya shabdena mAryamANasya veshmani. abudhyanta mahArAja striyo ye chAsya rakShiNaH.. 10-8-31 (64302) te dR^iShTvA dharShayantaM tamatimAnuShavikramam. bhUtamityadhyavasyanto na sma pravyAharanbhayAt.. 10-8-32 (64303) taM tu tenAbhyupAyena gamayitvA yamakShayam. adhyatiShThata tejasvI rathaM prApya sudarshanam.. 10-8-33 (64304) sa tasya bhavanAdrAjanniShkramyAnAdayandishaH. rathena shibiraM prAyAjjighAMsurdviShato balI.. 10-8-34 (64305) apakrAnte tatastasmindroNaputre mahArathe. sahitaiH rakShibhiH sarvaiH prANeduryoShitastadA.. 10-8-35 (64306) rAjAnaM nihataM dR^iShTvA bhR^ishaM shokaparAyaNAH. vyAkroshankShatriyAH sarve dhR^iShTadyumnasya bhArata.. 10-8-36 (64307) tAsAM tu tena shabdena samIpe kShatriyarShabhAH. sambhrAntAH samanahyanta kimetaditi chAbruvan.. 10-8-37 (64308) striyastu rAjanvitrastA bhAradvAjaM nirIkShya tAH. abrundInakaNThena kShipramAdravateti vai.. 10-8-38 (64309) rAkShaso vA manuShyo vA nainaM jAnIma konvayam. hatvA pA~nchAlarAjAnaM rathamAruhya tiShThati.. 10-8-39 (64310) tataste yodhamukhyAstaM sahasA paryavArayan. sa tAnApatataH sarvAnrudrAstreNa vyapothayat.. 10-8-40 (64311) dhR^iShTadyumnaM cha hatvA sa tAMshchaivAsya padAnugAn. apashyachChayane suptamuttamaujasamantike.. 10-8-41 (64312) tamapyAkramya pAdena kaNThe chorasi tejasA. tathaiva mArayAmAsa vinardantamarindamam.. 10-8-42 (64313) yudhAmanyushcha vikrAnto matvA taM rAkShasaM sma saH. gadAmudyamya vegena hR^idi drauNimatADayat.. 10-8-43 (64314) `gadAprahArAbhihato nAchaladdrauNirAhave'. tamabhidrutya vegena kShitau chainamapAtayat.. 10-8-44 (64315) visphurantaM cha pashuvattathaivainamamArayat. tathA sa vIro hatvA taM tato.anyAnsamupAdravat.. 10-8-45 (64316) saMsuptAneva rAjendra tatra tatra mahArathAn. pA~nchAlavIrAnAkramya kruddho nyahanadantike. sphurato vepamAnAMshcha shamiteva pashUnmakhe.. 10-8-46 (64317) tato nistriMshamAdAya jaghAnAnyAnpR^ithakpR^ithak. bhAgasho vicharanmArgAnasiyudvavishAradaH.. 10-8-47 (64318) tathaiva gulme samprekShya shayAnAnmadhyagaulmikAn. shrAntAnvyastAyudhAnsarvAnasinaiva vyapothayat.. 10-8-48 (64319) yodhAnashvAndvipAMshchaiva prAchChinatsa varAsinA. rudhirokShitasarvA~NgaH kAlasR^iShTa ivAntakaH.. 10-8-49 (64320) visphuradbhishcha tairdrauNirnistriMshasyodyamena cha. avakShepeNa chaivAsestridhA raktokShito.abhavat.. 10-8-50 (64321) tasya lohitaraktasya dIptakha~Ngasya yudhyataH. amAnuSha ivAkAro babhau paramabhIShaNaH.. 10-8-51 (64322) ye tvajAgranta kauravya te.api shabdena mohitAH. vIkShamANAstu te tatra drauNiM dR^iShTvA pravivyathuH.. 10-8-52 (64323) tadrUpaM tasya te dR^iShTvA kShatriyAH shatrukarshanam. rAkShasaM manyamAnAstaM nayanAni nyamIlayan.. 10-8-53 (64324) sa ghorarUpo vyacharatkAlavachChibire tadA. apashyaddraupadIputrAnavashiShTAMshcha somakAn.. 10-8-54 (64325) tena shabdena vitrastA dhanurhastA mahArathAH. dhR^iShTadyumnaM hataM shrutvA draupadeyA vishAmpate. avAkira~nsharavrAtairbhAradvAjamabhItavat.. 10-8-55 (64326) tatastena ninAdena samprabuddhAH prabhadrakAH. shilImukhaiH shikhaNDI cha droNaputraM samArdayan.. 10-8-56 (64327) bhAradvAjaH sa tAndR^iShTvA sharavarShANi varShataH. nanAda balavannAdaM jighAMsustAnmahArathAn.. 10-8-57 (64328) tataH paramasa~NkruddhaH piturvadhamanusmaran. avaruhya rathopasthAttvaramANo.abhidudruve.. 10-8-58 (64329) sahasrachandravimalaM gR^ihItvA charma saMyuge. kha~NgaM cha vimalaM divyaM jAtarUpapariShkR^itam. draupadeyAnabhidrutya kha~Ngena vyadhamadbalI.. 10-8-59 (64330) tataH sa narashArdUlaH prativindhyaM mahAhave. kukShideshe.avadhIdrAjansa hato nyapatadbhuvi.. 10-8-60 (64331) prAsena viddhvA drauNiM tu sutasomaH pratApavAn. punashchAsiM samudyamya droNaputramupAdravat.. 10-8-61 (64332) sutasomasya sAsiM taM bAhuM ChittvA nararShabha. punarapyAhanatpArshve sa bhinnahR^idayo.apatat.. 10-8-62 (64333) nAkulistu shatAnIko rathachakreNa vIryavAn. dorbhyAmutkShipya vegena vakShasyenamatADayat.. 10-8-63 (64334) atADayachChatAnIkaM muktachakraM dvijastu saH. sa vihvalo yayau bhUmiM tato.asyApAharachChiraH.. 10-8-64 (64335) shrutakarmA tu parighaM ghoraM gR^ihya durAsadam. atADayatsamudyamya vegena drauNimutsmayan.. 10-8-65 (64336) sa tu taM shrutakarmANamAsye jaghne varAsinA. sa hato nyapatadbhUmau vimUrdhA vikR^itAnanaH.. 10-8-66 (64337) tena shabdena vIrastu shrutakIrtirabudhyata. ashvatthAmAnamAsAdya sharavarShairavAkirat.. 10-8-67 (64338) `sharairAchChAditastena droNaputro mahArathaH. adR^ishyata mahArAja shvAvichChalalato yathA..' 10-8-68 (64339) tasyApi sharavarShANi charmaNA prativArya saH. sakuNDalaM shiraH kAyAdvAjamAnamapAharat.. 10-8-69 (64340) tato bhIShmanihantAraM saha sarvaiH prabhadrakaiH. Ahanatsarvato vIraM nAnApraharaNairbalAt.. 10-8-70 (64341) shilImukhena chApyenaM bhruvormadhye samArpayat.. 10-8-71 (64342) sa tu krodhasamAviShTo droNaputro mahAbalaH. shikhaNDinaM samAsAdya dvidhA chichCheda sosinA.. 10-8-72 (64343) shikhaNQDinaM tato hatvA krodhAviShTaH parantapaH. prabhadrakagaNAnsarvAnabhidudrAva vegavAn.. 10-8-73 (64344) yachcha shiShTaM virATasya balaM tu bhR^ishamAdravat. drupadasya cha putrANAM pautrANAM suhR^idAmapi. chakAra kadanaM ghoraM dR^iShTvA tatra mahAbalaH.. 10-8-74 (64345) anyAnanyAMshcha puruShAnabhisR^ityAbhisR^itya cha. nyakR^intadasinA drauNirasimArgavishAradaH.. 10-8-75 (64346) kAlIM raktAsyanayanAM raktamAlyAnulepanAm. raktAmbaradharAM ghorAM pAshahastAM kuTumbinIm.. 10-8-76 (64347) dadR^ishuH kAlarAtriM te smayamAnAmiva sthitAm. narAshvaku~njarAnpAshairbaddhA ghoraiH pratasthuShIm.. 10-8-77 (64348) vahantIM vividhAnpretAnpAshabadvAnvimUrdhajAn. tathaiva cha sadA rAjannyastashastrAnmahArathAn.. 10-8-78 (64349) svapne suptAnnayantIM tAM rAtriShvanyAsu mAriSha. dadR^ishuryodhamukhyAste ghnantaM drauNiM cha nityadA.. 10-8-79 (64350) yataH prabhR^iti sa~NgrAmaH kurupANDavasenayoH. tataH prabhR^iti tAM kanyAmapashyandrauNimeva cha.. 10-8-80 (64351) tAMstu daivahatAnpUrvaM pashchAddrauNirvyapAtayat. trAsayansarvabhUtAni vinadanbhairavAnravAn.. 10-8-81 (64352) tadanusmR^itya te vIrA darshanaM pUrvakAlikam. idaM tadityamanyanta daivenopanipIDitAH.. 10-8-82 (64353) tatastena ninAdena pratyabudhyanta dhanvinaH. shibire pANDaveyAnAM shatasho.atha sahasrashaH.. 10-8-83 (64354) so.achChinatkasyachitpadau jaghanaM chaiva kasyachit. kAMshchidbibhedapArshveShu kAlasR^iShTa ivAntakaH.. 10-8-84 (64355) atyugrapratipiShTaishcha nadadbhishcha bhR^ishotkaTaiH. gajAshvamathitaishchAnyairmahI kIrNA.abhavatprabho.. 10-8-85 (64356) kroshatAM kimidaM ko.ayaM kaH shabdaH kinnu kiM kR^itam. pA~nchAlAnAM tathA drauNirantakaH samapadyata.. 10-8-86 (64357) apetashastrasannAhAnsannadvAnpANDusR^i~njayAn. prAhiNonmR^ityulokAya drauNiH praharatAM varaH.. 10-8-87 (64358) tatastachChastravitrastA bhayAdabhyapatannarAH. nidrAndhA naShTasaMj~nAshcha tatratatra nipetire.. 10-8-88 (64359) UrustambhagR^ihItAshcha kashmalAbhihataujasaH. vinadanto bhR^ishaM trastA niraikShanta parasparam.. 10-8-89 (64360) tato rathaM punardrauNirAsthito bhImadarshanaH. dhanuShpANiH sharairanyAnpraiShayadvai yamakShayam.. 10-8-90 (64361) punarutpatatashchApi dUrAdapi narottamAn. shUrAnsampatatashchAnyAnkAlarAtryai nyavedayat.. 10-8-91 (64362) tathaiva syandanAgreNa pramathansa vyarochata. sharavarShaishcha vividhairavarShachChAtravAMstataH.. 10-8-92 (64363) punashcha suvichitreNa shatachandreNa charmaNA. tena chAkAshavarNena tathAcharata so.asinA.. 10-8-93 (64364) tathA sa shibiraM teShAM drauNirAhavadurmadaH. vyakShobhayata rAjendra mahAhdamiva dvipaH.. 10-8-94 (64365) utpetustena shabdena yodhA rAjanvichetasaH. nidrArtAshcha bhayArtAshcha vyadhAvanta tatastataH.. 10-8-95 (64366) visvaraM chukrushushchAnye bahvabadvaM tathA.avadan. na cha sma pratyapadyanta shastrANi vasanAni cha.. 10-8-96 (64367) vimuktakeshAshchApyanye nAbhyajAnanparasparam. utpatanto.apata~nshrAntAH kechittatrAbhramaMstadA. purIShamasR^ijankechitkechinmUtraM prasusruvuH.. 10-8-97 (64368) bandhanAni cha rAjendra sa~nChidya turagA dvipAH. samaM paryapataMshchAnye kurvanto mahadAkulam.. 10-8-98 (64369) tatra kechinnarA bhItA vyalIyanta mahItale. tathaiva tAnnipatitAnapiMShangajavAjinaH.. 10-8-99 (64370) tasmiMstathA vartamAne rakShAMsi puruSharShabha. hR^iShTAni vyanadannuchchairmudA yuktAni sattama.. 10-8-100 (64371) sa shabdaH prerito rAjanbhUtasa~NghairmudA yutaiH. apUrayaddishaH sarvA divaM chAtimahAnsvanaH.. 10-8-101 (64372) teShAmArtaravaM shrutvA vitrastA gajavAjinaH. muktAH paryapatanrAjanmR^idgantaH shibire janam.. 10-8-102 (64373) taistatra paridhAvadbhishcharaNodIritaM rajaH. akarochChibire teShAM rajanyAM dviguNaM tamaH.. 10-8-103 (64374) tasmiMstamasi sa~njAte pramUDhAH sarvato janAH. nAjAnanpitaraH putrAnbhrAtR^InbhrAtara eva cha.. 10-8-104 (64375) gajo rAjAnatikramya nirmanuShyA hayA hayAn. atADayaMstathA.abha~njaMstathA.amR^idgaMshcha bhArata.. 10-8-105 (64376) te bhagnAH prapatanti sma mR^idrantashcha parasparam. nyapAtayaMstathA chAnyAnpAtayitvA tadA.apiShan.. 10-8-106 (64377) vichetasaH sanidrAshcha tamasA chAvR^itA narAH. jaghruH svAneva tatrAtha kAlenaiva prachoditAH.. 10-8-107 (64378) tyaktvAdvArANi cha dvAsthAstathAgulmAnigaulmikAH. prAdravanta yathAshakti kAMdishIkA vichetasaH.. 10-8-108 (64379) vipranaShTAshcha te.anyonyaM nAjAnantastathA vibho. kroshantastAta putreti daivopahatachetasaH.. 10-8-109 (64380) palAyatAM dishasteShAM svAnapyutsR^ijya bAndhavAn. gotranAmabhiranyonyamAkrandanta tato janAH.. 10-8-110 (64381) hAhAkAraM cha kurvANAH pR^ithivyAM sherate pare. tAnbuddhA raNamadhye.asau droNaputro vyapothayat.. 10-8-111 (64382) tatrApare vadhyamAnA muhurmahurachetasaH. shibirAnniShpatanti sma kShatriyA bhayapIDitAH.. 10-8-112 (64383) tAMstu niShpatitAMstrastA~nshibirAjjIvitaiShiNaH. kR^itavarmA kR^ipashchaiva dvAradeshe nijaghnatuH.. 10-8-113 (64384) visastayantrakavachAnmuktakeshAnkR^itA~njalIn. vepamAnAnkShitau bhItAntraiva kAMshchidamuchyatAm.. 10-8-114 (64385) nAmuchyata tayoH kashchinniShkrAntaH shibirAdbahiH.. kR^ipashchaiva mahArAja hArdikyashchaiva durmatiH. 10-8-115 (64386) bhUyashchaiva chikIrShantau drauNaputrasya tau priyam. triShu desheShu dadatuH shibirasya hutAshanam.. 10-8-116 (64387) tataH prakAshe shibire kha~Ngena pitR^inandanaH. ashvatthAmA mahArAja vyacharatkR^itahastavat.. 10-8-117 (64388) kAMshchidApatato vIrAnaparAMshchaiva dhAvataH. vyayojayata kha~Ngena prANairdvijavarottamaH.. 10-8-118 (64389) kAMshchidyodhAnsa kha~Ngena madhye sa~nChidya vIryavAn. ashAtayaddroNaputraH saMrabdhastilakANDavat.. 10-8-119 (64390) ninadadbhirbhR^ishAyastairnarAshvadviradottamaiH. patitairabhavatkIrNA medinI bharatarShabha.. 10-8-120 (64391) mAnuShANAM sahasreShu hateShu patiteShu cha. udatiShThankabandhAni bahUnyutthAya chApatan.. 10-8-121 (64392) sAyudhAnsA~NgadAnbAhUnvichakarta shirAMsi cha. hastihastopamAnUrUnhastAnpAdAMshcha bhArata.. 10-8-122 (64393) pR^iShThachChinnAnpArshvachChinnA~nshirashChinnAMstathAparAn. sa mahAtmAkaroddrauNiH kAMshchichchApi parA~NmukhAn.. 10-8-123 (64394) madhyadeshe narAnanyAMshchichChedAnyAMshcha karNataH. aMsadeshe nihatyAnyAnkAye prAveshayachChiraH.. 10-8-124 (64395) evaM hi bahubhiH shastrairghnato.api balavattarAn. tamasA rajanI ghorA babhau dAruNadarshanA.. 10-8-125 (64396) ki~nchitprANaishcha puruShairhataishchAnyaiH sahasrashaH. bahunA cha gajAshvena bhUtabhUdbhImadarshanA.. 10-8-126 (64397) yakSharakShaHsamAkIrNe rathAshvadvipadAruNe. kruddhena droNaputreNa sa~nChinnAH prApatanbhuvi. bhrAtR^Inanye pitR^Inanye putrAnanye vichukrushuH.. 10-8-127 (64398) kechidUchurna tatkruddhairdhArtarAShTraiH kR^itaM raNe. yatkR^itaM naH prasuptAnAM rakShobhiH krUgkarmabhiH. asAnnidhyAdvi pArthAnAmidaM vaH kadanaM kR^itam.. 10-8-128 (64399) na chAsurairna gandharvairna yakShairna cha rAkShasaiH. shakyo vijetuM kaunteyo netA yasya janArdanaH. brahmaNyaH matyavAgdAntaH sarvabhUtAnukampakaH.. 10-8-129 (64400) na cha suptaM pramattaM vA nyastashastraM kR^itA~njalim. dhAvantaM muktakeshaM vA hanti pArtho dhana~njayaH.. 10-8-130 (64401) tadidaM naH kR^itaM ghoraM rakShobhiH krUrakarmabhiH. iti lAlapyamAnAH sma sherate bahavo janAH.. 10-8-131 (64402) stanatAM cha manuShyANAmapareShAM cha kUjatAm. tato muhUrtAtprAshAmyatsa shabdastumulo mahAn.. 10-8-132 (64403) shoNitavyatiShiktAyAM vasudhAyAM cha bhUmipa. tadrajastumulaM ghoraM kShaNenAntaradhIyata.. 10-8-133 (64404) sa cheShTamAnAnudvignAnnirutsAhAnsahasrashaH. nyapAtayannarAnkrudvaH pashUnpashupatiryathA.. 10-8-134 (64405) anyonyaM sampariShvajya shayAnA~njIvato.aparAn. saMlInAnyudhyamAnAMshcha sarvAndrauNirapothayat.. 10-8-135 (64406) brahmamAnA hutAshena vadhyamAnAshcha tena te. parasparaM tadA yodhAnanayadyamasAdanam.. 10-8-136 (64407) tasyA rajanyAstvardhena pANDavAnAM mahadbalam. gamayAmAsa rAjendra drauNiryamaniveshanam.. 10-8-137 (64408) nishAcharANAM satvAnAM rAtriH sA harShavardhinI. AsInnaragajAshvAnAM raudrI kShayakarI bhR^isham.. 10-8-138 (64409) tatrAdR^ishyanta rakShAMsi pishAchAshcha pR^ithagvidhAH. khAdanto naramAMsAni pibantaH shoNitAni cha.. 10-8-139 (64410) karAlAH pi~NgalA raudrAH shailadantA rajasvalAH. jaTilA bhImavaktrAshcha pa~nchapAdA mahodarAH.. 10-8-140 (64411) pa~nchAda~Ngulayo rUkShA virUpA bhairavasvanAH. gajAnanAshcha hasvAshcha nIlavarNA bibhIShaNAH.. 10-8-141 (64412) saputradArAH sukrUrAH sudurdarshAH sunirghR^iNAH. vividhAni cha rUpANi tatrAdR^ishyanta rakShasAm.. 10-8-142 (64413) pItvA cha shoNitaM hR^iShTAH prAnR^ityangaNasho.apare. idaM paramidaM medhyamidaM svAdviti chAbruvan.. 10-8-143 (64414) medomajjAsthiraktAnAM mAMsAnAM cha bhR^ishAshitAH. pare mAMsAni khAdantaH kravyAdA mAMsajIvinaH.. 10-8-144 (64415) vasAshchaivApare pItvA paryadhAvanvikukShikAH. nAnAvaktrAstathA raudrAH kravyAdAH pishitAshanAH.. 10-8-145 (64416) ayutAni cha tatrAsanprayutAnyarbudAni cha. rakShasAM ghorarUpANAM mahatAM krurakarmaNAm.. 10-8-146 (64417) muditAnAM vitR^iptAnAM tasminmahati vaishase. sametAni bahUnyAsanbhUtAni cha janAdhipa. 10-8-147 (64418) evaMvidhA hi sA rAtriH somakAnAM janakShaye. prasuptAnAM pramattAnAmAsItsubhR^ishadAruNA.. 10-8-148 (64419) asaMshayaM hi kAlasya paryAyo duratikramaH. tAdR^ishA nihatA yatra kR^itvA.asmAkaM janakShayam.. 10-8-149 (64420) dhR^itarAShTra uvAcha. 10-8-150x (5277) prAgeva sumahatkarma drauNiretanmahArathaH. nAkarodIdR^ishaM kasmAnmatputravijaye dhR^itaH.. 10-8-150 (64421) atha kasmAdvate kShatre karmedaM kR^itavAnasau. droNaputro mahAtmA sa tanme shaMsitumarhasi.. 10-8-151 (64422) sa~njaya uvAcha. 10-8-152x (5278) teShAM nUnaM bhayAnnAsau kR^itavAnkurunandana. asAnnidhyAddhi pArthAnAM keshavasya cha dhImataH. sAtyakeshchApi karmedaM dromaputreNa sAdhitam.. 10-8-152 (64423) ko hi teShAM samakShaM tAnhanyAdapi marutpatiH. etadIdR^ishakaM vR^ittaM rAjansuptajane vibho.. 10-8-153 (64424) tato janakShayaM kR^itvA pANDavAnAM mahAtyayam. pratyUShakAle shibirAtpratigantumiyeSha saH.. 10-8-154 (64425) nR^ishoNitAvasiktasya drauNerAsIdasitsaruH. pANinA saha saMshliShTa ekIbhUta iva prabho.. 10-8-155 (64426) sa niHsheShAnarInkR^itvA virarAma nishAkShaye. yugAnte sarvabhUtAni bhasma kR^itveva pAvakaH.. 10-8-156 (64427) yathApratij~naM tatkarma kR^itvA drauNAyaniH prabho. durgamAM padavIM gachChanpiturAsIdgatajvaraH.. 10-8-157 (64428) yathaiva saMsuptajane shibire prAvishannishi. tathaiva hatvA niHshabdo nishchakrAma nararShabhaH.. 10-8-158 (64429) niShkramya shibirAttasmAttAbhyAM sa~Ngamya vIryavAn. Achakhyau karma tatsarvaM hR^iShTaH saMharShayanvibho.. 10-8-159 (64430) tAvathAchakhyatustasmai priyaM priyakarau tadA. pA~nchAlAnsR^i~njayAMshchaiva vinikR^ittAnsahasrashaH.. 10-8-160 (64431) prItyA chochchairudrakroshaMstathaivAsphoTayaMstalAn. diShTyAdiShTyeti chAnyonyaM sametyochurmahArathAH.. 10-8-161 (64432) paryaShvajattato drauNistAbhyAM sampratinanditaH. idaM harShAttu sumahadAdade vAkyamuttamam.. 10-8-162 (64433) pA~nchAlA nihatAH sarve draupadeyAshcha sarvashaH. somakA matsyasheShAshcha sarve vinihatA mayA.. 10-8-163 (64434) idAnIM kR^itakR^ityAH sma yAma tatraiva mA chiram. yadi jIvati no rAjA tasmai shaMsAmahe priyam.. .. 10-8-164 (64435) iti shrImanmahAbhArate sauptikaparvaNi aShTamo.adhyAyaH.. 8 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Footnotes

10-8-7 pA~nchAlaiH pUrvaM nihatau santau svapatAM kachchit kopAt svapatAM pA~nchAlAnAM karma vadhAkhyaM tAbhyAM kachchitkR^itamiti sambandhaH.. 10-8-8 shibiradvAryatiShThatAmiti jha.pAThaH.. 10-8-11 vAM yuvAM prApyeti sheShaH.. 10-8-13 uddeshaj~naH dhR^iShTadyumnasthalaj~naH.. 10-8-30 pAdAShThIlairiti jha.pAThaH. tatra pAdAShThIlaiH pAdagranthibhiH. pArShNighAtairityarthaH.. 10-8-50 taishChinnagAtrairvisphuradbhisteShAM sharIrAduchchaladbhI raktabindubhirityarthaH.. 10-8-87 pANDusR^i~njayAn pANQDavasambandhinaH sR^i~njayAn. pANDorgotrApatyAni sR^i~njayAshcha tAnvA.. 10-8-105 abha~njan gAtrANyanamayan. amR^idran parasparaM marditavantaH.. 10-8-106 apiShan apiMShan.. 10-8-144 bhR^ishAshitAH bhR^ishaM saMntarpitAH.. 10-8-145 vikukShikAH vipulakukShayaH.. 10-8-8 aShTamo.adhyAyaH..
sauptikaparva - adhyAya 009

.. shrIH ..

10.9. adhyAyaH 009

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Topics

drauNikR^ipakR^itavarmabhirduryodhanametya shochanam.. 1 .. duryodhanamprati drauNinA suptajavadhakathanam.. 2 .. duryodhanena prANatyAgaH.. 3 .. drauNyAdInAM nagaragamanam.. 4 .. sa~njayasya vyAsAnugrahaprAptadivyaj~nAnanAshaH.. 5 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Text

10-9-0 (64436) sa~njaya uvAcha. 10-9-0x (5279) te hatvA sarvapA~nchAlAndraupadeyAMshcha sarvashaH. AgachChansahitAstatra yatra duryodhano hataH.. 10-9-1 (64437) gatvA chainamapashyanta ki~nchitprANaM janAdhipam. tato rathebhyaH praskandya parivavrustavAtmajam.. 10-9-2 (64438) taM bhagrasakthaM rAjendra kR^ichChraprANamachetasam. vamantaM rudhiraM vaktrAdapashyanvasudhAtale.. 10-9-3 (64439) vR^itaM samantAdbahubhiH shvApadairghoradarshanaiH. sAlAvR^ikagaNaishchaiva bhakShayiShyadbhirantikAt.. 10-9-4 (64440) nirAyantaM kR^ichChrAttA~nshvApadAMshcha chikhAdiShUn. viveShTamAnamurubhyAM subhR^ishaM gADhavedanam.. 10-9-5 (64441) taM shayAnaM tathA dR^iShTvA bhUmau surudhirokShitam. hatashiShTAstrayo vIrAH shokArtAH paryadevayan. ashvatthAmA kR^ipashchaiva kR^itavarmA cha sAtvataH.. 10-9-6 (64442) taistribhiH shoNitAdigdhaurniH shvasadbhirmahArathaiH. shushubhe sa vR^ito rAjA vedI tribhirivAgnibhiH.. 10-9-7 (64443) te taM shayAnaM samprekShya rAjAnamatathochitam. aviShahyena duHkhena tataste rurudustrayaH.. 10-9-8 (64444) tatastu rudhiraM hastairmukhAnnirmR^ijya tasya hi. raNe rAj~naH shayAnasya kR^ipaH samparyadevayat.. 10-9-9 (64445) kR^ipa uvAcha. 10-9-10x (5280) na daivasyAtibhAro.asti yadayaM rudhirokShitaH. ekAdashachamUbhartA shete duryodhano hataH.. 10-9-10 (64446) pashya chAmIkarAbhasya chAmIkaravibhUShitAm. gadAM gadApriyasyemAM samIpe patitAM bhuvi.. 10-9-11 (64447) iyamenaM gadA shUraM na jahAti raNeraNe. svargAyApi vrajantaM hi na jahAti yashasvinam.. 10-9-12 (64448) pashyemAM saha vIreNa jAmbUnadavibhUShitAm. shayAnAM shayane harmye bhAryAM prItimatImiva.. 10-9-13 (64449) yo.ayaM mUrdhAbhiShiktAnAmagre yAti parantapaH. sa hato grasate pAMsUnpashya kAlasaya paryayam.. 10-9-14 (64450) yenAjau nihatA bhUmau sherate kShatriyarShabhAH. sa bhUmau nihataH shete kururAjaH parairayam.. 10-9-15 (64451) bhayAnnamanti rAjAno yasya sma shatasa~NghashaH. sa vIrashayane shete kravyAdbhiH parivAritaH.. 10-9-16 (64452) yamupAsannR^ipAH pUrvamarthahetormahIpatim. upAtpate cha taM hyadya kravyAdA mAMsagR^iddhinaH.. 10-9-17 (64453) sa~njaya uvAcha. 10-9-18x (5281) taM shayAnaM kurushreShThaM tato bharatasattamam. ashvatthAmA samAli~Ngya karuNaM paryadevayat.. 10-9-18 (64454) AhustvAM rAjashArdUla mukhyaM sarvadhanuShmatAm. dhanAdhyakShopamaM yuddhe shiShyaM sa~NkarShaNasya cha.. 10-9-19 (64455) kathaM vivaramadrAkShIdbhImasenastavAnagha. balinaM kR^itino nityaM sUdaH pApAtmavAnnR^ipa.. 10-9-20 (64456) kAlo nUnaM mahArAja loke.asminbalavattaraH. pashyAmo nihataM tvAM cha bhImasenena saMyuge.. 10-9-21 (64457) kathaM tvAM sarvadharmaj~naM kShudraH pApo vR^ikodaraH. nikR^ityA hatavAnmando nUna kAlo duratyayaH.. 10-9-22 (64458) dvandvayuddhe hyadharmeNa samAhUyaujasA mR^idhe. gadayA bhImasenena nirbhagne sakthinI tava.. 10-9-23 (64459) adharmeNa hatasyAjau mR^idyamAnaM padA shiraH. ya upekShitavAnkShudraM dhiktamastu--yudhiShThiram.. 10-9-24 (64460) yuddheShvapavadiShyanti yodhA nUnaM vR^ikodaram. yAvatsthAsyanti bhUtAni nikR^ityA hyasi pAtitaH.. 10-9-25 (64461) nanu rAmo.abravIdrAjaMstvAM sadA yadunandanaH. duryodhanasamo nAsti gadAyAmiti vIryavAn.. 10-9-26 (64462) shlAghate tvAM hi vArShNeyo rAjansaMsatsu bhArata. sa shiShyo mama kauravyo gadAyuddha iti prabho.. 10-9-27 (64463) yAM gatiM kShatriyasyAhuH prashastAM paramarShayaH. hatasyAbhimukhasyAjau prAptastvamasi tAM gatim.. 10-9-28 (64464) duryodhana na shochAmi tvAmahaM puruSharShabha. hataputrau tu shochAmi gAndhArIM piraM cha te.. 10-9-29 (64465) dvAvanAthau kR^itau vIra tvayA nAthena vardhitau. bhikShukau vichariShyete shochantau pR^ithivImimAm.. 10-9-30 (64466) ghigastu kR^iShNaM vArShNeyamarjunaM chApi durmatim. dharmaj~namAnimau yau tvAM vadhyamAnamupekShatAm.. 10-9-31 (64467) pANDavAshchApi te sarve kiM vakShyanti narAdhipa. kathaM duryodhano.asmAbhirhata ityanapatrapAH.. 10-9-32 (64468) dhanyastvamasi gAndhAre yasvamAyodhane hataH. prayAto.abhimukhaH shatrUndharmeNa puruSharShabha.. 10-9-33 (64469) hataputrA hi gAndhArI nihataj~nAtibAndhavA. praj~nAchakShushcha durdharShaH kAM dashAM pratipatsyate.. 10-9-34 (64470) dhigastu kR^itavarmANaM mAM kR^ipaM cha mahAratham. ye vayaM na gatAH svargaM tvAM puraskR^itya pArthivam.. 10-9-35 (64471) dAtAraM sarvakAmAnAM rakShitAraM prajAhitam. yadvayaM nAnugachChAma tvAM dhigasmAnnarAdhamAn.. 10-9-36 (64472) kR^ipasya tava vIryeNa mama chaiva pitushcha me. sabhR^ityAnAM naravyAghra ratnavanti gR^ihANi cha.. 10-9-37 (64473) tava prasAdAdasmAbhiH samitraiH saha bAndhavaiH. avAptAH kratavo mukhyA bahavo bhUridakShiNAH.. 10-9-38 (64474) kutashchApIdR^ishaM pApAH pravartiShyAmahe vayam. yAdR^ishena puraskR^itya tvaM gataH sarvapArthivAn.. 10-9-39 (64475) vayameva trayo rAjangachChantaM paramAM gatim. yadvai tvAM nAnugachChAbhastena tapsyAmahe vayam. 10-9-40 (64476) tatsvargahInA hInArthAH smarantaH sukR^itasya te. kiM nAma tadbhavetkarma yena tvAM na vrajAma vai.. 10-9-41 (64477) duHkhaM nUna kurushreShTha chariShyAma mahImimAm. hInAnAM nastvayA rAjankutaH shAntiH kutaH sukhaM.. 10-9-42 (64478) gatvaiva tu mahArAja sametya cha mahArathAn. yathAjyeShThaM yathAshreShThaM pUjayervachanAnmama.. 10-9-43 (64479) AchAryaM pUjayitvA cha ketuM sarvadhanuShmatAm. hataM mayA.adya shaMshethA dR^iShTadyumnaM narAdhipa.. 10-9-44 (64480) pariShvajethA rAjAnaM bAhlikaM sumahAratham. saindhavaM somadattaM cha bhUrishravasameva cha.. 10-9-45 (64481) tathA pUrvagatAnanyAnsvarge pArthivasatmAn. asmadvAkyAtpariShvajya sampR^ichChesvamanAmayam.. 10-9-46 (64482) sa~njaya uvAcha. 10-9-47x (5282) ityevamukvA rAjAnaM bhagnasakthamachetasam. ashvatthAmA laghuprANaM punarvachanamabravIt.. 10-9-47 (64483) duryodhana jIvasi chedvAkyaM shrotramukhaM shR^iNu. sap pANDavataH shiShTA dhArtarAShTrAstrayo vayam.. 10-9-48 (64484) te chaiva bhrAtaraH pa~ncha vAsudevo.atha sAtyakiH. ahaM cha kR^itavarmA cha kR^ipaH shAradvatastathA.. 10-9-49 (64485) draupadeyA hatAH sarve dhR^iShTadyumnasya chAtmajAH. pa~nchAlA nihatAH sarve matsyasheShaM cha bhArata.. 10-9-50 (64486) kR^ite pratikR^itaM pashya hataputrA hi pANDavAH. sauptike shibiraM teShAM hataM sanaravAhanam.. 10-9-51 (64487) mayA cha pApakarmA.asau dhR^iShTadyumno mahIpate. pravishya shibiraM rAtrau pashumAreNa mAritaH.. 10-9-52 (64488) duryodhanastu tAM vAchaM nishamya manasaH priyAm. pratilabhya punashcheta idaM vachanamabravIt.. 10-9-53 (64489) na me.akarotdgA~Ngeyo na karNo na cha te pitA. yattvayA kR^ipabhojAbhyAM sahitenAdya me kR^itam.. 10-9-54 (64490) sa cha senApatiH kShudro hataH sArdhaM shikhaNDinA. tena manye maghavatA samamAtmAnamadya vai.. 10-9-55 (64491) svasti prApnuta bhadraM vaH svarge naH sa~NgamaH punaH. ityevamuktvA putraste kururAjo mahAmanAH.. 10-9-56 (64492) prANAnupAsR^ijadvIraH suhR^idAM duHkhamAdadhat. apAkrAmaddivaM puNyAM sharIraM kShitimAvishat.. 10-9-57 (64493) evaM te nidhanaM yAtaH putro duryodhano nR^ipa. agre yAtvA raNe shUraH pashrAdvinihataH paraiH.. 10-9-58 (64494) tathaiva te pariShvaktAH pariShvajya cha te nR^ipam. punaH punaH prekShamANAH svakAnAruruhU rathAn.. 10-9-59 (64495) ityevaM droNaputrasya nishamya karuNAM giram. pratyUShakAle shokArtAH prAdravannagaraM prati.. 10-9-60 (64496) evameSha kShayo vR^ittaH kurupANDavasenayoH. ghoro vishasano raudro rAjandurmantrite tava.. 10-9-61 (64497) tava putre gate svargaM shokArsya mamAnagha. R^iShidattaM pranaShTaM taddivyadarshitvamadya vai.. 10-9-62 (64498) vaishampAyana uvAcha. 10-9-63x (5283) iti shrutvA sa nR^ipatirj~nAtiputravadhaM tadA. niHshvasya dIrghamuShNaM cha tatashchintAparo.abhavat.. .. 10-9-63 (64499) iti shrImanmahAbhArate sauptikaparvaNi navamo.adhyAyaH.. 9 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Footnotes

10-9-17 upAsata dvijAH pUrvamarthahetoryamIshvaramiti jha.pAThaH.. 10-9-23 dharmayuddhe hyadharmeNeti jha.pAThaH.. 10-9-9 navamo.adhyAyaH..
sauptikaparva - adhyAya 010

.. shrIH ..

10.10. adhyAyaH 010

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Topics

daivAdurvaritena dR^iShTadyumnasArathinA yudhiShThirAya rAtrau vR^ittashibiravR^ittAntavinedanam.. 1 .. tachChravaNena draupadyAnayanAya nakulabhAdishya shibirabhuvamupAgatavatA yudhiShThireNa gR^itanijajanAvalokanena paridevanam.. 2 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Text

10-10-0 (64500) vaishampAyana uvAcha. 10-10-0x (5284) tasyAM rAtryAM vyatItAyAM dhR^iShTadyumnasya sArathiH. gatvA shashaMsa pANDubhyaH sauptike kadanaM kR^itam.. 10-10-1 (64501) sUta uvAcha. 10-10-2x (5285) draupadeyA hatA rAjandrupadasvAtmajaiH saha. pramattA nishi vishvastAH svapantaH shibire svake.. 10-10-2 (64502) gautamena nR^ishaMsena bhojena kR^itavarmaNA. ashvatthAnnA cha pApena hataM vaH shibiraM nishi.. 10-10-3 (64503) etairnaragajAshvAnAM prAsashaktiparashvayaiH. sahasrAmi vikR^indbhirniH sheShaM shibiraM kR^itam.. 10-10-4 (64504) `xxxxxxvihagaphalabhAranatasya ha.' xxxxxxxmahato vanasyeva parashvathaiH. xxxxxxxx sumahA~nshabdo balasya tava bhArata.. 10-10-5 (64505) mahameko.abashiShTastu tasmAtsainyAmahIpate. muktaH katha~nchiddharmAtmanvyagrAchcha kR^itavarmaNaH.. 10-10-6 (64506) tachChrutvA vAkyamashivaM kuntIputro yudhiShThiraH. papAta mahyAM dharmAtmA putrashokasamanvitaH.. 10-10-7 (64507) patantaM tamatikramya parijagrAha sAtyakiH. bhImaseno.arjunashchaiva mAdrIputrau cha pANDavau.. 10-10-8 (64508) labdhachetAstu kaunteyaH shokavihvalayA girA. jitvA shatrU~njitaH pashchAtparyadevayadArtavat.. 10-10-9 (64509) `agamyA gatirarthAnAM karmaNAmIshvarasya cha'. durvidA gatirarthAnAmapi ye divyachakShuShaH. jIyamAnA jayantyanye jayamAnA vayaM jitAH.. 10-10-10 (64510) hatvA bhrAtR^InvayasyAMshcha pitR^InputrAnsuhR^idgaNAn. bandhUnamAtyAnpautrAMshcha jitvA sarvA~njitA vayam.. 10-10-11 (64511) anartho hyarthasa~NkAshastathA.anartho.arthadarshanaH. jayo.ayamajayAkAro jayastasmAtparAjayaH.. 10-10-12 (64512) yajjitvA tapyate pashchAdApanna iva durmatiH. kathaM manyeta vijayaM tato jitataraH paraiH.. 10-10-13 (64513) yeShAmarthAya pApaM syAdvijayasya suhR^idvadhaiH. nirjitairapramattairhi vijitA jitakAshinaH.. 10-10-14 (64514) karNinAlIkadaMShTrasya sva~Ngajihvasya saMyuge. chApavyAttAsyaraudrasya jyAtalasvananAdinaH.. 10-10-15 (64515) kruddhasya narasiMhasya sa~NgrAmeShvapalAyinaH. ye vyamu~nchanta karNasya pramAdAtta ime hatAH.. 10-10-16 (64516) rathahadaM sharavarShormimantaM ratnAchitaM vAhanayodhabR^indam. shaktyR^iShTimInadhvajanAganakraM sharAsanAvartamaheShuphenam.. 10-10-17 (64517) sa~NgrAmachandrodayavegavelaM droNArNavaM jyAtalanemighoSham. ye teruruchchAvachashastranaubhi-- ste rAjaputrA nihatAH pramAdAt.. 10-10-18 (64518) na hi pramAdAtparamasti kashcha-- dvadho narANAmiha jIvaloke. pramattamarthA hi naraM samantA-- ttyajantyanarthAshcha samAvishanti.. 10-10-19 (64519) dhvajottamAgrochChritadhUmaketuM sharArchiShaM dIptamahApatAkam. mahAdhanurjyAtalanemighoShaM tanutranAnAvidhashastrahomam.. 10-10-20 (64520) mahAchamUkakShadavAbhipannaM mahAhave bhIShmamahAdavAgnim. ye teruruchchAvachashastravegai-- ste rAjaputrA nihatAH pramAdAt.. 10-10-21 (64521) na hi pramattena nareNa shakya-- mAptuM vasu shrIrvipulaM yasho vA. pashyApramAdena nihatya shatrU-- nsarvAnmahendraM sukhamedhamAnam.. 10-10-22 (64522) indropamAnpArthivaputrapautrA-- npashyAvisheSheNa hatAnpramAdAt. tIrtvA samudraM jaNijaH samR^idvA. magnAH kunadyAmiva sIdamAnAH.. 10-10-23 (64523) amarShitairye nihatA narendrA niHsaMshayaM te tridivaM prapannAH. kR^iShNAM tu shochAmi kathaM nu sAdhvI shokArNavaM sA viShahiShyatIti.. 10-10-24 (64524) bhAtR^iMshcha putrAMshcha hatAnnishamya pA~nchAlasarAjaM pitaraM cha vR^idvam. dhruvaM visa~nj~nA patitA pR^ithivyAM sA shoShyate shokakR^ishA~NgayaShTiH.. 10-10-25 (64525) tachChokajaM duHkhamapArayantI kathaM bhaviShyatyuchitA sukhAnAm. rorUyate j~nAtivadhAbhitaptA pradahvamAneva hutAshanena.. 10-10-26 (64526) ityevamArtaH paridevayansa rAjAja kurUNAM nakulaM babhAShe. gachChAnyainAmiha mandabhAgyAM samAtR^ipakShAmiti rAjaputrIm.. 10-10-27 (64527) mAdrIsutastatparigR^ihya vAkyaM dharmeNa dharmaprathamasya rAj~naH. yayau rathenAlayamAshudevyAH pA~nchAlarAjasya cha yatra dArAH.. 10-10-28 (64528) prasthApya mAdrIsutamAjamIDhaH shokArditastaiH sahitaH suhR^idbhiH. rorUyamANaH prayayau sutAnA-- mAyodhanaM bhUtagaNAnukIrNam.. 10-10-29 (64529) sa tatpravishyAshivamugrarUpaM dadarsha putrAnsuhR^idaH sakhIMshcha. bhUmau shayAnAnrudhirArdragAtrA-- nvibhinnadehAnprahR^itottamA~NgAn.. 10-10-30 (64530) sa tAMstu dR^iShTvA bhR^ishamArtarUpo yudhiShThiro dharmabhR^itAM variShThaH. uchchaiH prachukrosha cha kauravAgryaH papAta chorvyAM sagaNo visaMj~naH.. .. 10-10-31 (64531) iti shrImanmahAbhArate sauptikaparvaNi aiShIkaparvaNi dashamo.adhyAyaH.. 10 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Footnotes

10-10-8 xxxxxxxxtyaktvA patantam.. 10-10-10 anye shatravaH. jayamAnAH jayantaH. jitAnAM jayo jayatAM parAjayaH phalato.abhUditi mahadAshcharyamityarthaH.. 10-10-13 pashchAtsa pApa iva durmatiriti ka.pAThaH.. 10-10-16 vyamu~nchanta muktAH. karNasya karNAt. pramAdAdasmatkR^itAdasAnnidhyAt.. 10-10-17 vAhanavAjiyuktamiti jha.pAThaH.. 10-10-20 tanutrANi nAnAShidhAni shaskarANi cha teShAM homaH prakShepo yatra taM tanutranAnAvidhashastrahomam.. 10-10-21 bhIShmamayaM bhIShmapradhAnaM agnidAham. bhIShmarUpeNa agninA dAhamityarthaH.. 10-10-24 nihatAH shayAnA iti jha.pAThaH.. 10-10-10 dashamo.adhyAyaH..
sauptikaparva - adhyAya 011

.. shrIH ..

10.11. adhyAyaH 011

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Topics

makulena yudhiShThirasamoShaM prati draupathAnayanam.. 1 .. draupadyA drauNimastakamaNiharaNachoditena bhImena nakulasArathinA rathena drauNivabhrAya prasthAnam.. 2 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Text

10-11-0 (64532) vaishampAyana uvAcha. 10-11-0x (5286) sa dR^iShTvA nihatAnsa~Nkhye putrAnpAtraunsakhIMstathA. mahAduHkhaparItAtmA babhUva janamejaya.. 10-11-1 (64533) tatastasya mahA~nshokaH prAdurAsInmahAtmanaH. smarataH putrapautrAMstAnbhrAtR^InsuhR^ida eva cha.. 10-11-2 (64534) tamashruparipUrNAkShaM vepamAnamachetasam. suhR^ido bhR^ishasaMvignAH sAMtvayA~nchakrire tadA.. 10-11-3 (64535) `kR^itvA tu vidhivatteShAM putrANAmamitaujasAm. pretakAryANi sarveShAM babhUva bhR^ishaduHkhitaH'.. 10-11-4 (64536) tasminmuhUrte javanairvAjibhirhemamAlibhiH. nakulaH kR^iShNayA sArdhamupAyAtparamArtayA.. 10-11-5 (64537) upaplAvyaM gatA sA tu shrutvA sumahadapriyam. tadA vinAshaM sarveShAM putrANAM vyathitendriyA.. 10-11-6 (64538) kampamAneva kadalI vAtenAbhisamIritA. kR^iShNA rAjAnamAsAdya shokArtA nyapatadbhuvi.. 10-11-7 (64539) na babhau vadanaM tasyA rudantyAH shokakarshitam. phullapadmapalAshAkShyA meghAvR^ita ivoDurAT.. 10-11-8 (64540) tatastAM patitAM dR^iShTvA saMrambhI satyavikramaH. vAhubhyAM parijagrAha samutpatya vR^ikodaraH.. 10-11-9 (64541) sA samAshvAsitA tena bhImasenena bhAminI. rudatI pANDavajyeShThamidaM vachanamabravIt.. 10-11-10 (64542) diShTyA rAjannavApyemAmakhilAM bhokShyase mahIm. AtmajAnkShatradharmeNa sampradAya yamAya vai.. 10-11-11 (64543) diShTyA sarvAstrakushalaM mattamAta~NgAminam. avApya pR^ithivIM kR^itsnAM saubhadraM na smariShyasi.. 10-11-12 (64544) AtmajAnkShatradharmeNa shrutvA shUrAnnipAtitAn. sthito rAjye mayA sArdhaM viharanna smariShyasi.. 10-11-13 (64545) prasuptAnAM vadhaM shrutvA drauNinA pApakarmaNA. shoko mAM dahate gADho hutAshana ivAshrayam.. 10-11-14 (64546) tasya pApakR^ito drauNerna chedadya durAtmanaH. hiyate sAnubandhasya yudhi vikramya jIvitam.. 10-11-15 (64547) ihaiva prAyamAsiShye tannibodhata pANDavAH. na chetphalamavApnoti drauNiH pApasya karmaNaH.. 10-11-16 (64548) evamaktvA tataH kR^iShNA pANDavaM pratyupAvishat. yudhiShThiraM yAj~nasenI dharmarAjaM yashasvinI.. 10-11-17 (64549) dR^iShTvopaviShTAM rAjA tu pANDavo mahiShIM priyAm. pratyuvAcha sa dharmAtmA draupadIM chArudarshanAm.. 10-11-18 (64550) kShatradharmeNa dharmaj~ne prAptAste nidhanaM shubhe. putrAste bhrAtarashchaiva tAnna shochitumarhasi.. 10-11-19 (64551) sa kalyANi vanaM durgaM dUraM drauNirito gataH. tasya tvaM pAtanaM sa~Nkhye kathaM j~nAsyasi shobhane.. 10-11-20 (64552) draupadyuvAcha. 10-11-21x (5287) droNaputrasya sahajo maNiH shirasi me shrutaH. nihatya sa~Nkhye taM pApaM pashyeyaM maNimAhR^itam. drauNeH shirasa utkR^itya jIveyamiti me matiH.. 10-11-21 (64553) ityuktvA pANDavaM kR^iShNA rAjAnaM chArudarshanA. bhImasenakare spR^iShTvA kupitA vAkyamabravIt.. 10-11-22 (64554) trAtumarhasi mAM bhIma kShatradharmamanusmaran. jahi taM pApakarmANaM shambaraM saghavAniva.. 10-11-23 (64555) na hi te vikrame tulyaH pumAnastIha kashchana. shrutaM tatsarvalokeShu paramavyasane tathA.. 10-11-24 (64556) dvIpo.abhUstvaM hi pArthAnAM nagare vAraNAvate. hiDimbadarshane chaiva tathAM tvamabhavo gatiH.. 10-11-25 (64557) tathA virATanagare kIchakena bhR^ishArditAm. mAmapyudvR^itavAnkR^ichChrAtpaulomIM maghavAniva.. 10-11-26 (64558) yathaitAnyakR^ithAH pArtha mahAkarmANi vai purA. tathA drauNimamitraghna vinihatya sukhI bhava.. 10-11-27 (64559) vaishampAyana uvAcha. 10-11-28x (5288) tasyA bahuvidhaM duHkhaM nishamya paridevitam. na chAmarShata kaunteyo bhImaseno mahAbalaH.. 10-11-28 (64560) sa kA~nchanavichitrA~NgamAruroha mahAratham. AdAya ruchiraM chitraM samArgaNaguNaM dhanuH.. 10-11-29 (64561) nakulaM sArathiM kR^itvA droNaputravadhe dhR^itaH. visphArya sasharaM chApaM tUrNamashvAnachodayat.. 10-11-30 (64562) te hayAH puruShavyAghra dIpyamAnAH svatejasA. vahantaH sahasA jagmurharayaH shIghragAminaH.. 10-11-31 (64563) shibirAtsvAdgR^ihItvA sa rathasya padamachyutaH. `droNaputragatenAshu yayau mArgeNa bhArata'.. .. 10-11-32 (64564) iti shrImanmahAbhArate sauptikaparvaNi aiShIkaparvaNi ekAdasho.adhyAyaH.. 11 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Footnotes

10-11-11 diShThyeti. putranAshApekShayA rAjyaprAptisukhaM tava mahadityadhikShepaH.. 10-11-11 ekAdasho.adhyAyaH..
sauptikaparva - adhyAya 012

.. shrIH ..

10.12. adhyAyaH 012

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Topics

drauNijighAMsayA bhIme pratigate kR^iShNena yudhiShThiramprati drauNidaushshIlyAdikathanapUrvakaM bhImasya tato rakShaNIyatvakathanam.. 1 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Text

10-12-0 (64565) vaishampAyana uvAcha. 10-12-0x (5289) tasminprayAte durdharShe yadUnAmR^iShabhastataH. abravItpuNDarIkAkShaH kuntIputraM yudhiShThiram.. 10-12-1 (64566) eSha pANQDave te bhrAtA putrashokaparAyaNaH. jighAMsurdrauNimAkrande eka evAbhidhAvati.. 10-12-2 (64567) bhImaH priyaste sarvebhyo bhrAtR^ibhyo bharatarShabha. taM kR^ichChragatamadya tvaM kasmAnnAbhyupapadyase.. 10-12-3 (64568) yattadAchaShTa putrAya droNaH parapura~njayaH. astraM brahmashiro nAma daheta pR^ithivImapi.. 10-12-4 (64569) tanmahAtmA mahAbhAgaH ketuH sarvadhanuShmatAm. pratyapAyadAchAryaH prIyamANo dhana~njayam.. 10-12-5 (64570) taM putro.apyeka evainamanvayAchadamarShaNaH. tataH provAcha putrAya nAtihR^iShTamanA iva.. 10-12-6 (64571) viditaM chApalaM hyAsIdAtmajasya durAtmanaH. sarvadharmavidAchAryaH so.anvashAsatsutaM tataH.. 10-12-7 (64572) paramApadgatenApi na sma tAta tvayA raNe. idamastraM prayoktavyaM mAnuSheShu visheShataH.. 10-12-8 (64573) ityuktvAnguruH putraM droNaH pashchAthoktavAn. na tvaM jAtu satAM mArge sthAteti puruSharShabha.. 10-12-9 (64574) sa tadAj~nAya duShTAtmA piturvachanamapriyam. nirAshaH sarvakalyANaiH shokAtparyacharanmahIm.. 10-12-10 (64575) tatastadA kurushreShTha vanasthe tvayi bhArata. avasaddvArakAmetya vR^iShNibhiH paramArchitaH.. 10-12-11 (64576) sa kadAchitsamudrAnte vasandvAravatImanu. eka ekaM samAgamya mAmuvAcha hasanniva.. 10-12-12 (64577) yattadugraM tapaH kR^iShNa charannamitavikramaH. agastyAdbhAratAchAryaH pratyapadyata me pitA.. 10-12-13 (64578) astraM brahmashiro nAma devagandharvapUjitam. tadadya mayi dAshArha yathA pitari me tathA.. 10-12-14 (64579) asmattasdupAdAya divyamastraM yadUttama. mamApyasraM prayachCha tvaM chakraM ripuhaNaM raNe.. 10-12-15 (64580) sa rAjanprIyamANena mayApyuktaH kR^itA~njaliH. yAchamAnaH prayatnena matto.astraM bharatarShabha.. 10-12-16 (64581) devadAnavagandharvamanuShyapatagoragAH. na samA mama vIryasya shatAMshenApi piNDitAH.. 10-12-17 (64582) idaM dhanuriyaM shaktiridaM chakramiyaM gadA. yadyadichChasi chedasraM mattastattaddadAmi te.. 10-12-18 (64583) yachChaknoShi samudyantuM prayoktumapi vA raNe. tadgR^ihANa vinA.astreNa yanme dAtumabhIpsasi.. 10-12-19 (64584) sa sunAbhaM sahasrAraM vajranAbhamayasmayam. vavre chakraM mahAbhAgo mattaH spardhanmayA saha.. 10-12-20 (64585) gR^ihANa chakramityukto mayA tu tadanantaram. jagrAhotpatya sahasA chakraM savyena pANinA.. 10-12-21 (64586) na chainamashakatsthAnAtsa~nchAlayitumapyuta. athainaM dakShiNenApi grahItumupachakrame.. 10-12-22 (64587) sarvayatnena tenApi gR^ihya nainamakampayat.. 10-12-23 (64588) tataH sarvabalenApi yadainaM na shashAka ha. udyantuM vA chAlayituM drauNiH paramadurmanAH. kR^itvA yatnaM parishrAntaH sa nyavartata bhArata.. 10-12-24 (64589) nivR^itmanasaM tasmAdabhiprAyAdvichetasam. ahamAmantrya saMvignamashvatthAmAnamabruvam.. 10-12-25 (64590) yaH sa daivamanuShyeShu pramANaM paramaM gataH. gANDIvadhanvA shvetAshchaH kapipravaraketanaH.. 10-12-26 (64591) yaH sAkShAddevadeveshaM shitikaNThamumApatim. dvandvayuddhe purA jiShNustoShayAmAsa sha~Nkaram.. 10-12-27 (64592) yasmAtpriyataro nAsti mamAnyaH puruSho bhuvi. nAdeyaM yasya me ki~nchidapi prANAnmahAtmanaH.. 10-12-28 (64593) tenApi suhR^idA brahmanpArthenAkliShTakarmaNA. nokpUrvamidaM vAkyaM yastvaM mAmabhibhAShase.. 10-12-29 (64594) brahmacharyaM mahaddhoraM tIrvA dvAdashavArShikam. himavatpArshvamAsthAya yo mayA tapasA.a.arjitaH.. 10-12-30 (64595) samAnavratachAriNyAM rukmiNyAM yo.anvajAyata. sanatkumArastejasvI pradyumno nAma me sutaH.. 10-12-31 (64596) tenApyetanmahaddivyaM chakramapratimaM raNe. na prArthitamabhUnmUDha taditaM prArthitaM tvayA.. 10-12-32 (64597) rAmeNAtibalenaitannoktapUrvaM kadAchana. na gadena sAmbena yadidaM prArthitaM tvayA.. 10-12-33 (64598) dvArakAvAsibhishchAnyairvR^iShNyandhakamahArathaiH. noktapUrvamidaM kShudraM tadidaM prArthitaM tvayA.. 10-12-34 (64599) bhAratAchAryaputrastvaM mAnitaH sarvayAdavaiH. chakreNa rathinAM shreShTha kaM nu tAta yuyutsase.. 10-12-35 (64600) evamukto mayA drauNirmAmidaM pratyuvAcha ha. prayujya bhavate pUjAM yotsye kR^iShNa tvayA saha.. 10-12-36 (64601) prArthitaM te mayA chakraM devadAnavapUjitam. ajeyaH syAmiti vibho satyamedbravImi te.. 10-12-37 (64602) so.ahaM taddurlabhaM chakramanavApyaiva keshava. pratiyAsyAmi govinda shivenAbhivadasva mAm.. 10-12-38 (64603) etatsunAbhaM bhojAnAmR^iShabheNa tvayA dhR^itam. chakramapratichakreNa bhuvi nAnyo.abhipadyate.. 10-12-39 (64604) etAvaduktvA drauNirmAM yugyAnashvAndhanAni cha. AdAyopayayau kAle ratnAni vavidhAni cha.. 10-12-40 (64605) sa saMrambhI durAtmA cha chapalaH krUra eva cha. veda chAsraM brahmashirastasmAdrakShyo vR^ikodaraH.. .. 10-12-41 (64606) iti shrImanmahAbhArate sauptikaparvaNi aiShIkaparvaNi dvAsho.adhyAyaH.. 12 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Footnotes

10-12-11 me mahyaM dAtumichChasi tena vinApi gR^ihANa. tvadIye.astre mamechChA nAstIti bhAvaH.. 10-12-12 dvAdasho.adhyAyaH..
sauptikaparva - adhyAya 013

.. shrIH ..

10.13. adhyAyaH 013

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Topics

kR^iShNAdibhirbhAgIrathItIre vyAsasamIpasamAsInadrauNidarshanam.. 1 .. taddarshinA drauNinA apANDavahetorbrahmashirostraprayogaH.. 2 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Text

10-13-0 (64607) vaishampAyana uvAcha. 10-13-0x (5290) evamuktvA kurushreShThaM sarvayAdavanandanaH. sarvAyudhavaropetamAruroha rathottamam.. 10-13-1 (64608) yuktaM paramakAmbhojaisturagairhemamAlibhiH. uditAdityasa~NkAshaM sarvaratnavibhUShitam.. 10-13-2 (64609) dakShiNe hyAvahachChaibyaH sugrIvaH savyato dhuram. NarShNivAhau tu tasyAstAM meghapuShpabalAhakau.. 10-13-3 (64610) vishvakarmakR^itA divyA ratnadhAtuvibhUShitA. uchChritA cha rathe tasmindhvajayaShTiradR^ishyata.. 10-13-4 (64611) vainateyaH sthitastasyAM prabhAmaNDalarashmivAn.. tasya satyavataH keturbhujagAriradR^ishyata.. 10-13-5 (64612) athArohaddhR^iShIkeshaH ketuH sarvadhanuShmatAm. arjunaH sa cha dharmAtmA kururAjo yudhiShThiraH.. 10-13-6 (64613) ashobhetAM mahAtmAnau dAshArhamabhitaH sthitau. rathasthaM shAr~NgadhanvAnamashvinAviva vAsavam.. 10-13-7 (64614) ubhAvAropya dAshArhaH syandanaM lokapUjitam. pratodena javopetAnparamAshvAnachodayat.. 10-13-8 (64615) te hayAH sahasotpeturgR^ihItvA syandanottamam. AsthitaM pANDaveyAbhyAM yadUnAmR^iShabheNa cha.. 10-13-9 (64616) vahatAM shAr~NgadhanvAnamashvAnAM shIghragAminAm. prAdurAsInmahA~nshabdaH pakShiNAM patatAmiva.. 10-13-10 (64617) te samarthA mahAbAhuM kShaNena bharatarShabha. bhImasenaM maheShvAsamanusasruH suvegitAH.. 10-13-11 (64618) krodhadIptaM tu kaunteyaM dviShadarthe samudyatam. nAshaknuvanvArayituM sametyApi mahArathAH.. 10-13-12 (64619) sa teShAmagrataH shUraH shrImatAM dR^iDhadhanvinAm. yayau bhAgIrathItIraM haribhirbhR^ishavegitaiH. yatra sa shrUyate drauNiH putrahantA durAtmavAn.. 10-13-13 (64620) sa dadarsha mahAtmAnamudakAnte yashasvinam. kR^iShNadvaipAyanaM vyAsamAsInamR^iShibhiH saha.. 10-13-14 (64621) taM chaiva krUrakarmANaM ghR^itAktaM kushachIriNam. rajasA dhvastamAsInaM dadarsha drauNimantike.. 10-13-15 (64622) tamabhyadhAvatkaunteyaH pragR^ihya sasharaM dhanuH. bhImaseno mahAbAhustiShThatiShTheti chAbravIt.. 10-13-16 (64623) taM dR^iShTvA bhImakarmANaM pragR^ihItasharAsanam. bhrAtarau pR^iShThatashchAsya janArdanarathe sthitau. vyathitAtmA.abhavaddrauNiH prAptaM chedamamanyata.. 10-13-17 (64624) sa taddivyamadInAtmA paramAsramachintayat. jagrAha cha sharaiShIkAM drauNiH savyena pANinA.. 10-13-18 (64625) sa tAmApadamAsAdya divyamastramudairayat. amR^iShyamANastA~nChUrAndivyAyudhadharAnsthitAn. apANDavAyeti ruShA vAchamutsR^ijya dAruNam.. 10-13-19 (64626) ityuktvA rAjashArdUla droNaputraH pratApavAn. sarvalokapramohArthaM tadasraM pramumocha ha.. 10-13-20 (64627) tatastasyAmiShIkAyAM pAvakaH samajAyata. pradhakShyanniva lokAMstrInkAlAnkayamopamaH.. .. 10-13-21 (64628) iti shrImanmahAbhArate sauptikaparvaNi aiShIkaparvaNi trayodhasho.adhyAyaH.. 13 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Footnotes

10-13-19 apANDavAya pANQDavAnAmabhAvAya.. 10-13-13 trayodasho.adhyAyaH..
sauptikaparva - adhyAya 014

.. shrIH ..

10.14. adhyAyaH 014

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Topics

arjunena kR^iShNAj~nayA drauNyastrapratyastraprayogaH.. 1 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Text

10-14-0 (64629) vaishampAyana uvAcha. 10-14-0x (5291) i~Ngitenaiva dAshArhastasyAbhiprAyamAditaH. drauNerbuddhA mahAbAhurarjunaM pratyabhAShata.. 10-14-1 (64630) arjunArjuna yaddivyamastraM te hR^idi vartate. droNopadiShTaM tasyAyaM kAlaH samprati pANDava.. 10-14-2 (64631) bhrAtR^INAmAtmanashchaiva paritrANAya bhArata. visR^ijaitattvamapyAjAvastramastranivAraNam.. 10-14-3 (64632) keshavenaivamukto.atha pANDavaH paravIrahA. avAtaradrathAttUrNaM pragR^ihya sasharaM dhanuH.. 10-14-4 (64633) pUrvamAchAryaputrAya tato.anantaramAtmane. bhrAtR^ibhyashchaiva sarvebhyaH svastItyuktvA parantapaH.. 10-14-5 (64634) devatAbhyo namaskR^itya gurubhyashchaiva sarvashaH. utsasarja shivaM dhyAyannastramastreNa shAmyatAm.. 10-14-6 (64635) tatastadasraM sahasA sR^iShTaM gANDIvadhanvanA. prajajvAla mahArchiShmadyugAntAnalasannibham.. 10-14-7 (64636) tathaiva droNaputrasya tadastraM tigmatejasaH. prajajvAla mahAjvAlaM tejomaNDalasaMvR^itam.. 10-14-8 (64637) nirghAtA bahavashchAsanpeturulkAH sahasrashaH. mahadbhayaM cha bhUtAnAM sarveShAM samajAyata.. 10-14-9 (64638) sashabdamabhavadvyoma jvAlAmAlAkulaM bhR^isham. chachAla cha mahI kR^itsnA saparvatavanadrumA.. 10-14-10 (64639) tAvastratejasA lokAMstrAsayantau tataH sthitau. maharShI sahitau tatra darshayAmAsatustadA.. 10-14-11 (64640) nAradaH sarvadharmAtmA bharatAnAM pitAmahaH. ubhau shamayituM vIrau bhAradvAjadhana~njayau.. 10-14-12 (64641) tau munI sarvadharmaj~nau sarvabhUtahitaipiNau. dIptayorasrayormadhye sthitau paramatejasau.. 10-14-13 (64642) tadantaramanAdhR^iShyAvupagamya yashasvinau. AstAmR^iShivarau tatra jvalitAviva pAvakau.. 10-14-14 (64643) prANabhR^idbhiranAdhR^iShyau devadAnavasammatau. astratejaH shamayituM lokAnAM hitakAmyayA.. 10-14-15 (64644) R^iShI UchatuH. 10-14-16x (5292) mahAstraviduShaH pUrve ye.apyatItA mahArathAH. naitadasraM manuShyeShu taiH prayuktaM katha~nchana. kimidaM sAhasaM vIrau kR^itavantau mahAtyayam.. .. 10-14-16 (64645) iti shrImanmahAbhArate sauptikaparvaNi aiShIkaparvami chaturdasho.adhyAyaH.. 14 ..
sauptikaparva - adhyAya 015

.. shrIH ..

10.15. adhyAyaH 015

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Topics

arjunena vyAsanAradabhAvAnurodhena svaprayuktabrahmashirostrapratisaMhAraH.. 1 .. kR^iShNenAshvatthAmAnaM prati uttarAgarbhe aiShIkAstrapAte.api mR^itashishoH svena samujjIvanapratij~nA.. 2 .. brahmacharyAbhAvAdasrapratisaMhArAsamarthena drauNinA vyAsakR^iShNAvanAdR^isya pANvagarbheShvaiShIkAstrotsarjanam.. 3 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Text

10-15-0 (64646) vaishampAyana uvAcha. 10-15-0x (5293) dR^iShTaiva munishArdUlau tAvagnisamatejasau. `gANDIvadhanvA sa~nchintya prAptakAlaM mahArathaH.' sa~njahAra sharaM divyaM tvaramANo dhana~njayaH.. 10-15-1 (64647) uvAcha vachanaM shreShThastAvR^iShI prA~njalistadA. pramuktamastramastreNa shAmyatAmiti vai mayA.. 10-15-2 (64648) saMhR^ite paramAstre.asminsarvAnasmAnasheShataH. pApakarmA dhruvaM drauNiH pradhakShyatyastratejasA.. 10-15-3 (64649) yadatra hitamasmAkaM lokAnAM chaiva sarvathA. bhavantau devasa~NkAshau tathA sammantumarhataH.. 10-15-4 (64650) ityuktvA sa~njahArAstraM punareva dhana~njayaH. saMhAro duShkarassya devairapi hi saMyuge.. 10-15-5 (64651) visR^iShTasya raNe tasya paramAstrasya sa~Ngrahe. ashaktaH pANDavAdanyaH sAkShAdapi shatakratuH.. 10-15-6 (64652) brahmatejodbhavaM taddhi visR^iShTamakR^itAtmanA. na shakyamAvartayituM brahmacharyavratAdR^ite.. 10-15-7 (64653) achIrNabrahmacharyo yaH sR^iShTvA.a.avaryate punaH. tadastraM sAnubandhasya mUrdhAnaM tasya kR^intati.. 10-15-8 (64654) brahmachArI vratI chApi duravApamavApya tat. paramavyasanArto.api nArjuno.astraM vyamu~nchata.. 10-15-9 (64655) satyavratadharaH shUro brahmachArI cha pANQDavaH. guruvartI cha tenAstraM sa~njahArArjunaH punaH.. 10-15-10 (64656) drauNirapyatha samprebhya so.antarA tAvR^iShI sthitau. na shashAka punarghoramastraM saMhartumojasA.. 10-15-11 (64657) ashaktaH pratisaMhAre paramAstrasya saMyuge. drauNirdInamanA rAjandvaipAyanamabhAShata.. 10-15-12 (64658) uttamavyasanArtena prANatrANamabhIpsunA. mayaitadastramutsR^iShTaM bhImasenabhayAnmune.. 10-15-13 (64659) adharmashcha kR^ito.anena dhArtarAShTraM jighAMsatA. mithyAchAreNa bhagavanbhImasenena saMyuge.. 10-15-14 (64660) ataH sR^iShTamidaM brahmanmayA.astramakR^itAtmanA. tasya bhUyo.api saMhAraM kartuM nAhamihotsahe.. 10-15-15 (64661) nisR^iShTaM hi mayA divyametadastraM durAsadam. apANDavAyeti mune vahnitejo.anumantrya vai.. 10-15-16 (64662) tadidaM pANDaveyAnAmantAyaivAbhisaMhitam. adya pANDusutAnsarvA~njIvitAdvaMshayiShyati.. 10-15-17 (64663) kR^itaM pApamidaM brahmanroShAviShTena chetasA. vadhamAshAsya pArthAnAM mayAstraM sR^ijatA raNe.. 10-15-18 (64664) vyAsa uvAcha. 10-15-19 (64665) astraM brahmashirastAta vidvAnpArtho dhana~njayaH. utsR^iShTavAnahiMsArthaM na roSheNa tavAhave.. 10-15-19 (64666) astramastreNa tu rame tava saMshamayiShyatA. visR^iShTamarjunenedaM punashcha pratisaMhR^itam.. 10-15-20 (64667) brahmAstramapyavApyaitadupadeshAtpitustava. kShatradharmAnmahAbAhurnAkampata dhana~njayaH.. 10-15-21 (64668) evaM dhR^itimataH sAdhoH sarvAstraviduShaH sataH. sabhrAtR^ibandhoH kasmAttvaM vadhamasya chikIrShasi.. 10-15-22 (64669) astraM brahmashiro yatra paramAstreNa vadhyate. samA dvAdasha parjanyastadrAShTraM nAbhivarShati.. 10-15-23 (64670) etadarthaM mahAbAhuH shaktimAnapi pANDavaH. na vihanyAttadastraM tu prajAhitachikIrShayA.. 10-15-24 (64671) pANDavAstvaM cha rAShTraM cha sadA saMrakShyameva naH. tasmAtsaMhara divyaM tvamastramenmahAbhuja.. 10-15-25 (64672) aroShastava chaivAstu pArthAH santu nirAmayAH. na hyadharmeNa rAjarShiH pANDavo jetumichChati. 10-15-26 (64673) maNiM chaiva prayachChAdya yaste shirasi tiShThati. etadAdAya te prAmAnpratidAsyanti pANDavAH.. 10-15-27 (64674) drauNiruvAcha. 10-15-28x (5294) pANDavairyAni ratnAni yachchAnyatkauravairdhanam. avAptamiha tebhyo.ayaM maNirmama vishiShyate.. 10-15-28 (64675) yamAbadhya bhayaM nAsti shastravyAdhikShudhAshrayam. devebhyo dAnavebhyo vA nAgebhyo vA katha~nchana.. 10-15-29 (64676) na cha rakShogaNabhayaM na taskarabhayaM tathA. evaMvIryo maNirayaM na me tyAjyaH katha~nchana.. 10-15-30 (64677) yattu me bhagavAnAha tanme kAryamanantaram. ayaM maNirayaM chAhamiShIkA tu patiShyati. garbheShu pANDuputrANAmutrAyAstathodare.. 10-15-31 (64678) vaishampAyana uvAcha. 10-15-32x (5295) prAha droNasutaM tatra vyAsaH paramadurmanAH.. 10-15-32 (64679) evaM kuru na chAnyatra buddhiH kAryA katha~nchana. garbheShu pANDaveyAnAM visR^ijyaitadupArama.. 10-15-33 (64680) `tamuvAcha hR^iShIkeshaH pANDavAnAM hite mataH. bhaviShyamekamutsR^ijya garbheShvastraM nipAtyatAm.. 10-15-34 (64681) ahamenaM dadAmyeShAM piNDadaM kIrtivardhanam. rAjarShiM puNyakarmANamanekakratuyAjinam.. 10-15-35 (64682) evaM kuru na chAnyA te buddhiH kAryA katha~nchana. AgarbhAtpANDaveyAnAM kR^itvA pAtaM vina~NkShyati'.. 10-15-36 (64683) evaM bruvANaM govindaM vR^iShabhaM sarvasAtvatAm. drauNiH paramasa~NkruddhaH pratyuvAchedamuttaram.. 10-15-37 (64684) naitadevaM yadAttha tvaM pakShapAtena keshava. vachanAtpuNDarIkAkSha tava madvAkyamanyathA.. 10-15-38 (64685) patiShyatyetadastraM vai garbhe tasyA mayodyatam. virATaduhituH kR^iShNa yaM tvaM rakShitumarhasi.. 10-15-39 (64686) vAsudeva uvAcha. 10-15-40x (5296) amoghaH paramAstrasya pAtastvadya bhaviShyati. `abhimanyoH sR^ijaiShIkAM garbhasthaH shAmyatAM shishuH.. 10-15-40 (64687) ahamenaM mR^itaM jAtaM jIvayiShyAmi bAlakam'. sa tu garbho mR^ito jAto dIrghamAyuravApsyati.. 10-15-41 (64688) `ityuktaH pratyuvAchainaM droNaputraH smayanniva. yadyastradagdhaM govinda jIvayasyevamastviti'.. 10-15-42 (64689) tataH paramamastraM tu drauNirudyatamAhave. dvaipAyanamanAdR^itya garbheShu pramumocha ha.. .. 10-15-43 (64690) iti shrImanmahAbhArate sauptikaparvaNi aiShIkaparvaNi pa~nchadasho.adhyAyaH.. 15 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Footnotes

10-15-8 Avartayate upasaMharati.. 10-15-27 evaM jIvitamAdAya tava yAsyanti pANDavAH. iti ka.pAThaH.. 10-15-29 mama vadhyamayaM nAstIti ka.pAThaH.. 10-15-15 pa~nchadasho.adhyAyaH..
sauptikaparva - adhyAya 016

.. shrIH ..

10.16. adhyAyaH 016

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Topics

kR^iShNena svavachanolla~NghanenAstraprayokturashvatthAmnaH shApadAnAM vyAsena tadanumodanaM cha.. 1 .. bhImena drauNimastakamaNidA nena draupadIsamAshvAsanam.. 2 .. yudhiShThireNa draupadIvachanAtsvamastake tanmaNidhAraNam.. 3 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Text

10-16-0 (64691) vaishampAyana uvAcha. 10-16-0x (5297) tadAj~nAya hR^iShIkesho vikR^iShTaM pApakarmaNA. hR^iShyamANa idaM vAkyaM drauNiM pratyabravIttadA.. 10-16-1 (64692) virATasya sutAM pUrvaM snuShAM gANDIvadhanvanaH. upaplAvyagatAM dR^iShTvA R^itavAgbrahmaNo.abravIt.. 10-16-2 (64693) parikShINeShu kuruShu putrastava bhaviShyati. etadasya parikShittvaM garbhasthasya bhaviShyati.. 10-16-3 (64694) tasya tadvachanaM sAdhoH satyamedbhaviShyati. parikShidbhavitA hyeShAM punarvaMshakaraH sutaH.. 10-16-4 (64695) tvAM tu kApuruShaM pApaM viMduH sarve manIShiNaH. asakR^itpApakarmANaM bAlajIvitaghAtakam.. 10-16-5 (64696) tasmAttvamasya pApasya karmaNaH phalamApnuhi. trINi varShasahasrANi chariShyasi mahImimAm.. 10-16-6 (64697) aprApnuvankvachitkA~nchitsaMvidaM jAtu kenachit. nirjanAnasahAyastvaM deshAnpravichariShyasi.. 10-16-7 (64698) bhavitrI na hi te kShudra janamadhyeShu saMsthitiH. pUyashoNigandhI cha durgakAntArasaMshrayaH. 10-16-8 (64699) vichariShyasi pApAtmaMshchirameko vasundharAm.. vayaH prApya parikShittuM devavratamavApya cha. 10-16-9 (64700) kR^ipAchChAradvatAchChUraH sarvAstrANyupapatsyate.. viditvA paramAstrANi kShatradharmavrate sthitaH. 10-16-10 (64701) ShaShTiM varShAmi dharmAtmA vasudhAM pAlayiShyati.. itashchordhvaM mahAbAhuH kururAjo bhaviShyati. 10-16-11 (64702) parikShinnAma nR^ipatirmiShataste sudurmate.. [ahaM taM jIvayiShyAmi dagdhaM shastrAgnitejasA]. 10-16-12 (64703) pashya me tapaso vIryaM satyasya cha narAdhama.. 10-16-13 (64704) vyAsa uvAcha. yasmAdanAdR^itya kR^itaM tvayA.asmAnkarma dAruNam. brAhmaNasya satashchedaM vR^ittamanyAyavartinaH.. 10-16-13x (5298) tasmAdyaddevakIputra ukvAnuttamaM vachaH. AlokAttava tadbhAvi kShudrakarmanvrajeti ha.. 10-16-14 (64705) ashvatthAmovAcha. 10-16-15x (5299) sahaiva bhavatA brahmansthAsyAmi puruSheShviha. satyavAgastu bhagavAnayaM cha puruShottamaH.. 10-16-15 (64706) vaishampAyana uvAcha. 10-16-16x (5300) pradAyAtha maNiM drauNiH pANDavAnAM mahAtmanAm. jagAma vimanAsteShAM sarveShAM pashyatAM vanam.. 10-16-16 (64707) pANDavAshcha sadAshArhAstAnR^iShInabhivAdya cha. kR^iShNadvaipAyanaM chaiva nAradaM chaiva parvatam.. 10-16-17 (64708) droNaputrasya sahajaM maNimAdAya satvarAH. draupadImabhyadhAvanta prAyopetAM manasvinIm.. 10-16-18 (64709) vaishampayana uvAcha. 10-16-19x (5301) tataste puruShavyAghrAH sadashvairanilopamaiH. abhyayuH sahadAshArhAH shibiraM punareva hi.. 10-16-19 (64710) avatIrya rathebhyastu tvaramANA mahArathAH. dadR^ishurdraupadIM hR^iShTAmArtAmArtatarAH svayam.. 10-16-20 (64711) tAmupetya nirAnandAM duHkhashokasamanvitAm. parivArya vyatiShThanta pANDavAH sahakeshavAH.. 10-16-21 (64712) tato rAj~nA.abhyanuj~nAto bhImaseno mahAbalaH. pradadau taM maNiM divyaM vachanaM chedamabravIt.. 10-16-22 (64713) ayaM bhadre tava maNiH putrahantA jitashcha te. uttiShTha shokamutsR^ijya kShAtradharmamanusmara.. 10-16-23 (64714) prayANe vAsudevasya shamArthavasitekShaNe. yAnyuktAni tvayA bhIru vAkyAni madhughAtini.. 10-16-24 (64715) naiva me patayaH santi na putrA bhrAtaro na cha. na vai tvamiti govinda shamamichChati rAjani.. 10-16-25 (64716) uktavatyasi tIvrANi vAkyAni puruShottamam. kShatradharmAnurUpANi tAni saMsmartumarhasi.. 10-16-26 (64717) hato duryodhanaH pApo rAjyasya paripanthikaH. duHshAsanasya rudhiraM pItaM visphurato mayA.. 10-16-27 (64718) vairasya gatamAnR^iNyaM na sma vAchyA vivakShatAm. jitvA mukto droNaputro brAhmaNyAdgauraveNa cha.. 10-16-28 (64719) yasho.asya patitaM devi sharIraM tvavasheShitam. viyojitashcha maNinA bhraMshitashchAyudhaM bhuvi.. 10-16-29 (64720) draupadyuvAcha. 10-16-30x (5302) kevalAnR^iNyamAptA.asmi guruputro gururmama. shirasyetaM maNiM rAjA grahItumanagho.arhati.. 10-16-30 (64721) taM gR^ihItvA tato rAjA shirasyevAkarottadA. guroruchCheShamityeva draupadyA vachanAdapi.. 10-16-31 (64722) tato divyaM maNivaraM shirasA dhArayanprabhuH. shushubhe sa tadA rAjA sachandra iva parvataH.. 10-16-32 (64723) uttasthau putrashokArtA tataH kR^iShNA manasvinI. kR^iShNaM chApi mahAbAhuH paripaprachCha dharmarAT.. .. 10-16-33 (64724) iti shrImanmahAbhArate sauptikaparvaNi aiShIkaparvaNi ShoDasho.adhyAyaH.. 16 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Footnotes

10-16-7 saMvidaM saMlApam.. 10-16-18 prAyopetAM maraNArthaM yo niyamastenopetAm.. 10-16-20 hR^iShTAmashvatthAmnaH parAbhavena. ArtAM putrAdeH shokena.. 10-16-24 madhughAtini madhudaityahantarI.. 10-16-28 vivakShatAM vaktumichChatAM vAchyAH nindyAH naiva sma.. 10-16-16 ShoDasho.adhyAyaH..
sauptikaparva - adhyAya 017

.. shrIH ..

10.17. adhyAyaH 017

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Topics

yudhiShThireNa drauNerekasya bahumAraNashaktiprashne kR^iShNena rudraprasAdAdityuktvA rudramahimakathanam.. 1 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Text

10-17-0 (64725) vaishampAyana uvAcha. 10-17-0x (5303) hateShu sarvasainyeShu sauptikai tai rathaistribhiH. shochanyudhiShThiro rAjA dAshArhamidamabravIt.. 10-17-1 (64726) kathaM nu kR^iShNa pApena kShudreNa shaThabuddhinA. drauNinA nihatAH sarve mama putrA mahArathAH.. 10-17-2 (64727) tathA kR^itAsravikrAntAH sa~NgrAmeShvapalAyinaH. drupadasyAtmajAshchaiva droNaputreNa pAtitAH.. 10-17-3 (64728) yasya droNo maheShvAso na prAdAdAhave mukham. nijaghne rathinAM shreShThaM dhR^iShTadyumnaM kathaM nu saH.. 10-17-4 (64729) kinnu tena kR^itaM karma tathAyuktaM nararShabha. yadekaH samare sarvAnavadhInno guroH sutaH.. 10-17-5 (64730) shrIbhagavAnuvAcha. 10-17-6x (5304) nUnaM sa devadevAnAmIshvareshvaramavyayam. jagAma sharaNaM drauNirekastenAvadhIdbahUn.. 10-17-6 (64731) prasanno hi mahAdevo dadyAdamaratAmapi. vIryaM cha girisho dadyAdyenendramapi shAtayet.. 10-17-7 (64732) vedAhaM hi mahAdevaM tattvena bharatarShabha. yAni chAsyapurANAni karmANi vividhAni cha.. 10-17-8 (64733) AdireSha hi bhUtAnAM madhyamantashcha bhArata. vicheShTate jagachchedaM sarvamasyaiva karmaNA.. 10-17-9 (64734) evaM sisR^ikShurbhUtAni dadarsha prathamaM vibhuH. pitAmaho.abravIchchainaM bhUtAni sR^ija mAchiram.. 10-17-10 (64735) harikeshastathetyukvA dIrghadarshI tadA prabhuH. dIrghakAlaM tapastepe magno.ambhasi mahAtapAH.. 10-17-11 (64736) sumahAntaM tataH kAlaM pratIkShyainaM pitAmahaH. sraShTAraM sarvabhUtAnAM sasarja manasA.aparam.. 10-17-12 (64737) so.abravIdvAtaraM dR^iShTvA girishaM suptamambhasi. yadi me nAgrajo.astyanyastataH srakShyAmyahaM prajAH.. 10-17-13 (64738) tamabravItpitA nAsti tvadanyaH puruSho.agrajaH. sthANureSha jale magno visrabdhaH kuru vai prajAH.. 10-17-14 (64739) bhUtAnyanvasR^ijatsapta dakShaH kShipraM prajApatiH. yairimaM vyakarotsarvaM bhUtagrAmaM chaturvidham.. 10-17-15 (64740) tAH sR^iShTamAtrAH kShudhitAH prajAH sarvAH prajApatim. bibhakShayivo rAjansahasA prAdravaMstadA.. 10-17-16 (64741) sa bhakShyamANastrANArthI pitAmahamupAdravat. Abhyo mAM bhagavAMstrAtu vR^ittirAsAM vidhIyatAm.. 10-17-17 (64742) tatastAbhyo dadAvannamoShadhIH sthAvarANi cha. ja~NgamAni cha bhUtAni durbalAni balIyasAm.. 10-17-18 (64743) vihitAnnAH prajAstAstu jagmustuShTA yathAgatam. tato vavR^idhire rAjanprItimatyaH svayoniShu.. 10-17-19 (64744) bhUtagrAme vivR^idve tu sR^iShTe devAsure tadA. udatiShThajjalAjjyeShThaH prajAshchemA dadarsha saH.. 10-17-20 (64745) bahurUpAH prajAH sR^iShTA vivR^iddhAshcha svatejasA. chukrodha balavaddR^iShTvA li~NgaM svaM chApyavidhyata.. 10-17-21 (64746) tatpraviddhaM tathA bhUmau tathaiva pratyatiShThata. tamuvAchAvyayo brahmA vachobhiH shamayanniva.. 10-17-22 (64747) kiM kR^itaM salile sharva chirakAlasthitena te. kimarthaM chedamutpAdya li~NgaM bhUmau praveshitam.. 10-17-23 (64748) so.abravIjjAtasaMrambhastathA lokagururgurum. prajAH sR^iShTAH pareNemAH kiM kariShyAmyanena vai.. 10-17-24 (64749) prajAH sR^iShTAH pareNemAH prajArthaM me pitAmaha. oShadhyaH parivarteranyathaivaM satataM prajAH.. 10-17-25 (64750) evamuktvA sa sakrodho jagAma vimanA bhavaH. girermu~njavataH pAdaM tapastaptuM mahAtapAH.. .. 10-17-26 (64751) iti shrImanmahAbhArate sauptikaparvaNi aiShIkaparvaNi saptadasho.adhyAyaH.. 17 ..
sauptikaparva - adhyAya 018

.. shrIH ..

10.18. adhyAyaH 018

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Topics

kR^iShNena yudhiShThiramprati rudrasya kopaprasAdAkShyAM devAnAM yaj~nanAshatatpravR^ittikathanapUrvakaM tata evAshvatthAmadvArA putrAdivadha sambhavakathanam.. 1 ..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Text

10-18-0 (64752) kashrIbhagavAnuvAcha. 10-18-0x (5305) tato devayuge.atIte devA vai samakalpayan. yaj~navedapramANena vidhivadyaShTumIpsavaH.. 10-18-1 (64753) kalpayAmAsuratha te sAdhanAni havIMShi cha. bhAgArhA devatAshchaiva yaj~niyaM dravyameva cha.. 10-18-2 (64754) tA vai rudramajAnantyo yAthAtathyena devatAH. nAkalpayanta devasya sthANorbhAgaM narAdhipa.. 10-18-3 (64755) so.akalpyamAne bhAge tu kR^ittivAsA makhe.amaraiH. tapasA yaj~namanvichChandhanurAdau sasarja ha.. 10-18-4 (64756) lokayaj~naH kriyAyaj~no gR^ihayaj~naH sanAtanaH. pa~nchabhUtanR^iyaj~nashcha jaj~ne sarvamidaM jagat.. 10-18-5 (64757) lokayaj~nairnR^iyaj~naishcha kapardI vidadhe dhanuH. dhanuH sR^iShTamabhUttasya ShaShTikiShkupramANataH.. 10-18-6 (64758) vaShaTkAro.abhavajjyA tu dhanuShastasya bhArata. yaj~nA~NgAni cha chatvAri tasya sannahane.abhavan.. 10-18-7 (64759) tataH kruddho mahAdevasdupAdAya kArmukam. AjagAmAtha tatraiva yatra devAH samIjire.. 10-18-8 (64760) tamAtkArmukaM dR^iShTvA brahmachAriNamavyayam. vivyathe pR^ithivI devI parvatAshcha chakampire.. 10-18-9 (64761) na vavau pavanashchaiva nAgnirjajvAla vaidhitaH. vyabhramachchApi saMvignaM divi nakShatramaNDalam.. 10-18-10 (64762) na babhau bhAskarashchApi somaH shrImuktamaNDalaH. timireNAkulaM sarvamAkAshaM chAbhavR^idvR^itam.. 10-18-11 (64763) abhibhUtAstato devA viShayAnna prajaj~nire. na pratyabhAchcha yaj~naH sa devatAstresire tathA.. 10-18-12 (64764) tataH sa yaj~naM vivyAdha raudreNa hR^idi patriNA. apakrAnstato yaj~no mR^igo bhUtvA sapAvakaH.. 10-18-13 (64765) sa tu tenaiva rUpeNa divistho vai vyarAjata. anvIyamAno rudreNa yudhiShThira nabhastale.. 10-18-14 (64766) apakrAnte tato yaj~ne saMj~nA na pratyabhAtsurAn. naShTasaMj~neShu deveShu na prAj~nAyata ki~nchana.. 10-18-15 (64767) tryambakaH saviturbAhU bhagasya nayane tathA. pUShNashcha dashanAnkruddho dhanuShkoTyA vyashAtayat.. 10-18-16 (64768) prAdravan tato devA yaj~nA~NgAni cha sarvashaH. kechittatraiva ghUrNanto gatAsava ivAbhavan.. 10-18-17 (64769) sa tu vidrAvya tatsarvaM shitikamTho.avahasya cha. avaShTabhya dhanuShkoTiM rurodha vibudhAMstataH.. 10-18-18 (64770) tato vAgamarairuktA jyAM tasya dhanuSho.achChinat. atha tatsahasA rAjaMshChinnajyaM visphuraddhanuH.. 10-18-19 (64771) tato vidhanuShaM devA devashreShThamupAgaman. sharaNaM saha yaj~nena prasAdaM chAkarotprabhuH.. 10-18-20 (64772) tataH prasanno bhagavAnprAsyatkopaM jalAshaye. sa jalaM pAvako bhUtvA shoShayatyanishaM prabho.. 10-18-21 (64773) bhagasya nayane chaiva bAhU cha savitustathA. prAdAtpUShNashcha dashanAnpunaryaj~nAMshcha pANDava.. 10-18-22 (64774) tataH susthamidaM sarvaM babhUva punareva hi. sarvANi cha havIMShyasya devA bhAgamakalpayan.. 10-18-23 (64775) tasminkruddhe.abhavatsarvamasusthaM bhuvanaM prabho. prasanne cha punaH susthaM jagadbhavati bhArata.. 10-18-24 (64776) tataste nihatAH sarve tava putrA mahArathAH. anye cha bahavaH shUrAH pA~nchAlasya padAnugAH.. 10-18-25 (64777) na tanmanasi karvyaM na cha taddrauNinA kR^itam. mahAdevaprasAdaH sa kurukAryamanantaram.. .. 10-18-26 (64778)

iti shrImanmahAbhArate shatasAhasrikAyAM saMhitAyAM vaiyAsikyAM sauptikaparvaNi aiShIkaparvaNi aShTAdasho.adhyAyaH.. 18 .. samAptaM aiShIkaparva .. 2 .. sauptikaparva cha samAptam.. 10 ..

asyAnanraM strIparva bhaviShyati tasyAyamAdyaH shlokaH. 10-18-1 (64779) 10-18-1x (5306) janamejaya uvAcha. hate duryodhane chaiva hate sainye cha sarvashaH. dhR^itarAShTro mahArAja shrutvA kimakaronmune..

Mahabharata - Sauptika Parva - Chapter Footnotes

10-18-5 lokayaj~no lokeShaNA sarvo mAM sAdhumeva jAnAtviti vAsanArUpaH. kriyAyaj~naH garbhAdhAnAdisaMskArarUpaH. gR^ihayaj~naH patnIsAdhyAgnihotrAdiH. pa~nchabhUtanR^iyaj~naH pa~nchabhUtAnAM guNaiH shabdAdibhiryA nR^iNAM prItistadrUpaH. viShayajaM sukhamityarthaH. etaireva chaturbhiryaj~naiH sarvaM jagatsR^iShTam.. 10-18-6 tatra madhyamayoH shAstroktayoryaj~nayornAshArthaM prathamacharamayaj~nAbhyAmIshvaro dhanuH kR^itavAn kiShkurhastaH.. 10-18-18 aShTAdasho.adhyAyaH..


AUM shantiH