श्रीरामसहस्रनामस्तोत्रम् ६

श्रीरामसहस्रनामस्तोत्रम् ६

॥ श्रीः ॥ ध्यानम् - नवलनलिननीलं लोकलीलाललामं मदनमधुरमूर्तिं रत्नसिंहासनस्थम् । विलुलितवनमालं सीतया शोभमानं स्मितमुखमभिरामं नौमि राकेशरामम् ॥ १॥ प्रेमोत्फुल्लमुखारविन्दमधुपं केशावलीसुन्दरं सर्वाङ्गे प्रियया प्रसूनरचनाश्रृङ्गारलीलामयम् । हस्ते पङ्कजपुष्पगुच्छलसितं विद्युल्लतावीक्षणं वैदेहीसहितं प्रमोदविपिने रामं व्रजन्तं भजे ॥ २॥ अरविन्दमकरन्दमिलिन्दमूर्तिं कन्दर्पदर्पदमनं कमनीयकान्तिम् । श्रीजानकीवदनचन्द्रचकोररूपं साकेतनाथमजितं सततं नमामि ॥ ३॥

अथ श्रीरामसहस्रनामप्रारम्भः ।

ॐ लीलावतारिणं पूर्णं ब्रह्म ब्रह्मादिवन्दितम् । शान्तं सनातनं कान्तं वन्दे संसारकारणम् ॥ १॥ रामं रघुवरं श्यामं राघवेन्द्रं रमापतिम् । रसानन्दं रमानन्दं वन्दे मङ्गलमन्दिरम् ॥ २॥ रामचन्द्रं चिदानन्दं रम्यं राजीवलोचनम् । सीतापतिं गतिं गम्यं वन्दे विश्वात्मविग्रहम् ॥ ३॥ रामबीजं जगद्बीजं रामदेवं रमाद्भुतम् । रघुनाथं मनोनाथं वन्दे राकेशशीतलम् ॥ ४॥ कोमलं कमलाकान्तं कोशलेशं कृपामयम् । कल्याणं करुणागारं वन्दे कैवल्यदायकम् ॥ ५॥ काकुत्स्थं कमलेशं च कौशल्यानन्दनं हरिम् । केशवं देवदेवेशं वन्दे कन्दर्पसुन्दरम् ॥ ६॥ जगदीशं जगन्नाथं जगन्नाटकनायकम् । जगत्सम्पुटरत्नं च वन्दे ज्योतिर्मयं विभुम् ॥ ७॥ योगदं जगदाधारं जानकीशं जगत्पतिम् । जगद्गुरुं जगद्वन्द्यं वन्दे योगीन्द्रजीवनम् ॥ ८॥ लीलामनोहरं बालं कौशल्यानन्दवर्धनम् । चापल्यवैभवं वन्दे क्रीडाचातुर्यसुन्दरम् ॥ ९॥ ललितं लक्ष्मणानन्दं शत्रुघ्नभरताग्रजम् । किशोरं भक्तहृच्चौरं वन्दे लीलाविलक्षणम् ॥ १०॥ धनुर्धरं हयारूढं वीरेन्द्रं लक्ष्यसुन्दरम् । विद्युत्पुञ्जप्रभं प्राप्यं वन्दे वीथीविहारिणम् ॥ ११॥ कीर्तिमन्तं कलारम्यं मायेशं कौतुकालयम् । केलिशीलमतृप्तं च वन्देऽहं पितृलालितम् ॥ १२॥ चक्रवर्तिकुमारं च सर्वेशं छद्मरूपिणम् । विश्वाश्रयं श्रियःप्रेष्ठं वन्दे दशरथात्मजम् ॥ १३॥ विश्वामित्रं विशालाक्षं विश्वामित्रेण याचितम् । विद्याघरं महासौम्यं वन्दे मञ्जुलभाषिणम् ॥ १४॥ अचित्तं चित्रकारं च चतुर्व्यूहं चतुर्भुजम् । चारुवेषं चिदात्मानं वन्दे चिन्ताविमोचनम् ॥ १५॥ ताटकात्रासनं त्राणं त्रैलोक्येशं त्रिविक्रमम् । तत्त्वाद्भुतं च तत्त्वेशं वन्दे त्रैलोक्यतारकम् ॥ १६॥ यज्ञरक्षणदक्षं च यज्ञभोक्तारमव्ययम् । सुबाहुसूदनं वन्दे मारीचमतिमन्थनम् ॥ १७॥ तरुणं तारणे दक्षं पूज्यं पतितपावनम् । अहल्योद्धारकं देवं वन्दे दीनार्त्तिदारणम् ॥ १८॥ ज्योतिर्मूर्तिं जगन्मूर्तिं जाह्नवीजन्मदायकम् । अजेयं सर्वविज्ञेयं वन्दे राजेन्द्रनन्दनम् ॥ १९॥ सीतास्वयंवरे वन्द्यं श्रीमन्तं श्रीसुधाम्बुधिम् । विदेहस्य मनश्चौरं वन्दे माधुर्यमन्दिरम् ॥ २०॥ सीतापुष्पवने मुग्धं सीतासौन्दर्यमोहितम् । सीतामुग्धिकरं दिव्यं वन्दे सौन्दर्यसागरम् ॥ २१॥ सीताप्रेमसुधातृप्तं सीतासीतांशुशिल्पनम् । दिव्यानन्दवनं वन्दे दिव्यमाल्यरलङ्कृतम् ॥ २२ काकपक्षधरं धीरं मिथिलादर्शकं कलम् । शतानन्दशतानन्दं वन्दे दीप्ताङ्गशालिनम् ॥ २३॥ मोदमूलं मनोमूलं महामन्मथमन्मथम् । मनोज्ञं मनसातीतं वन्दे संसाररञ्जनम् ॥ २४॥ भर्त्तारं भुवनाधारं धनुर्यज्ञे धनुर्धरम् । पुरुषं पुण्डरीकाक्षं वन्दे पुण्यं पुरातनम् ॥ २५॥ ब्रह्माण्डपालकं श्रीदं श्रीशं वीर्यवतां वरम् । ब्रह्माण्डमण्डनं वन्दे चण्डकोदण्डखण्डनम् ॥ २६॥ किशोरललितं नित्यं नीलेन्दीवरसुन्दरम् । तेजोमयं तपःपुञ्जं वन्दे कौशेयवाससम् ॥ २७॥ जानकीहृदयोल्लासं जानकीप्राणवल्लभम् । जगद्वीरेन्द्रविख्यातं वन्दे वीरं जगज्जयम् ॥ २८॥ जानकीहृदये हारं जयमालाविभूषितम् । सीताप्रेमसुधामग्नं वन्दे सीतामनोहरम् ॥ २९॥ नवदूर्वादलश्यामं कामं नीलमणिप्रभम् । पीताम्बरधरं वन्दे वनमालाविभूषितम् ॥ ३०॥ बिम्बाधरं सुधासिक्तं नासामुक्तामनोहरम् । दिव्याकृतिरसं वन्दे दिव्यालङ्कारभूषितम् ॥ ३१॥ पुष्पहासं सरोजाक्षं कैशोरामृतवर्षिणम् । कैशोराद्भुतमाधुर्यं वन्दे लावण्यनिर्झरम् ॥ ३२॥ बिभ्रन्नूपुरपादाब्जं मञ्जयं भूषणसुन्दरम् । रूपामृतधनं भूपं वन्दे चन्दनचर्चितम् ॥ ३३॥ भूषणाद्भुतश‍ृङ्गारं रत्नरागैश्च रञ्जितम् । किरीटिनं सुधाकण्ठं वन्दे कौस्तुभधारिणम् ॥ ३४॥ विदेहहृदयानन्दं विदेहमहिषीप्रियम् । रूपरत्नं रसाक्रान्तं वन्दे ज्ञानतरोः फलम् ॥ ३५॥ सुबोधं क्रोधहन्तारं जितक्रोधं बृहद्बलम् । जामदग्न्यजितं वन्दे विष्णुं पूर्णावतारिणम् ॥ ३६॥ जामातरं विदेहस्य विवाहे मण्डपस्थितम् । सीतया शोभितं वन्दे मधुरं जानकीवरम् ॥ ३७॥ कामेशं कमनीयं च कौसल्याप्रेमलालितम् । अयोध्याप्रकृतिप्राणं वन्दे भद्र भवार्दनम् ॥ ३८॥ सीतासुधानिधिं स्निग्धं शीतांशुसदृशाननम् । सीताविहारिणं विज्ञं वन्दे सीतासुकोमलम् ॥ ३९॥ छविमूलं क्षमामूलं क्षीरनीरेशवासिनम् । सूक्ष्मं वेदमयं वन्दे निर्मानं सर्वनिस्पृहम् ॥ ४०॥ सर्वसद्गुणसम्पन्नं चक्रवर्तिमनोहरम् । मायापतिं त्रपाशीलं वन्दे देवर्षिवन्दितम् ॥ ४१॥ भूमानं भवभूमानं देवाधारं दयानिधिम् । सर्वदैकरसं वन्दे कानने गमनोत्सुकम् ॥ ४२॥ विजनं विजितात्मानं सत्यानन्दं सदात्मकम् । जानकीरत्नवारीशं वन्दे सर्वजगत्प्रियम् ॥ ४३॥ सत्याश्रयं च सत्याप्तं सुयानं वंशभूषणम् । सत्येशं सरलं वन्दे धर्मोद्धारार्थतत्परम् ॥ ४४॥ धर्मप्राणं धराधारं धर्माङ्गं धर्मवत्सलम् । धर्मालयं धर्मरूपं वन्दे धर्मधुरन्धरम् ॥ ४५॥ प्रजानाथं महानाथं निश्चलं पितृवत्सलम् । निषादसुहृदं वन्दे सुमन्तसुमतिप्रदम् ॥ ४६॥ परेशं परमोदारं चरणोदकदायकम् । निषादनिबिडानन्दं वन्दे भक्तपराजितम् ॥ ४७॥ गतद्वन्द्वं मुकुन्दं च प्रतिज्ञापरिपालकम् । भारद्वाजप्रियं वन्दे वाग्मिवाल्मीकिवन्दितम् ॥ ४८॥ कमलाकोमलाङ्गं च वल्कलाम्बरधारिणम् । जटाजूटधरं वन्दे चित्रकूटाद्रिचारिणम् ॥ ४९॥ कन्दमूलाशिनं केशं वनेशं वनवासिनम् । दिव्यकेलिनिधिं वन्दे ज्योतिष्पारं परात्परम् ॥ ५०॥ बन्धुप्रेमाणवे मग्नं भावेशं भरताश्रयम् । प्रेमाकुलं धुवं वन्दे प्रजेशं पादुकाप्रदम् ॥ ५१॥ सत्यात्मकं समं सर्वं समाधारं समावृतम् । वैराग्यविग्रहं वन्दे तापघ्नं च तपोनिधिम् ॥ ५२॥ स्रग्विणं छविपर्जन्यं किरातानां सुखप्रदम् । प्रेमावतारिणं वन्दे सानुक्रोशास्मितेक्षणम् ॥ ५३॥ कानने रममाणं च मन्दाकिन्यां विहारिणम् । नित्योत्सवं नवं वन्दे वैदेहीरागरञ्जितम् ॥ ५४॥ पुष्पवत्सुकुमारं च पुष्पश‍ृङ्गारकारिणम् । श्रमितं पुष्पभारेण वन्दे सीताविमोहनम् ॥ ५५॥ जयन्तस्य जयन्तं च जानकीप्रेमजीवनम् । वीररूपं जगद्भूपं वन्दे दुष्टविमर्दनम् ॥ ५६॥ अत्रिवन्द्यं बृहद्गर्भं ब्रह्मगर्भं प्रवर्तकम् । अनुसूयाप्रियं वन्दे दत्तात्रेयं सुरार्चितम् ॥ ५७॥ चिद्-घनं चिन्तनीयं च चन्द्रकोटिनिभाननम् । चित्रकूटपतिं वन्दे चैतन्यं चित्तकर्षणम् ॥ ५८॥ विराधवधकर्तारं शरभङ्ग गतिप्रदम् । विश्वेशनायकं वन्दे विश्वनाटकवैभवम् ॥ ५९॥ सुतीक्ष्णहृदयेशं च प्रेमाकाशविभाकरम् । प्रेममूर्तिं परं दिव्यं वन्दे प्रेमलताफलम् ॥ ६०॥ प्रेमार्णवं परात्मानं प्रेमरत्नपरीक्षकम् । प्रीतिकान्तं परं कान्तं वन्दे पुष्करलोचनम् ॥ ६१॥ अगस्त्यानन्ददातारं दिव्याङ्गं देवसुन्दरम् । कोदण्डमण्डितं वन्दे भक्तानामार्तिभञ्जनम् ॥ ६२॥ योगीन्द्रज्ञानदीपं च साकारं निर्गुणाश्रयम् । मुरारिं मोक्षदं वन्दे निर्लिप्तं दीप्ततेजसम् ॥ ६३॥ तत्त्वात्परं परं तत्त्वं दण्डकारण्यपावनम् । गृद्धराजप्रियं वन्दे दीनेशं दीनवत्सलम् ॥ ६४॥ सीतासुखं सुखासीनं सुमित्रानन्दनाग्रजम् । प्रमोददं प्रमापुञ्जं वन्दे पञ्चवटीस्थितम् ॥ ६५॥ रूपयौवनसम्पन्नं राक्षसीचित्तमोहनम् । शुद्धं सत्त्वन्निधिं वन्दे नीतिशास्त्रविशारदम् ॥ ६६॥ विदुषं वेदनिष्णातं पूर्वं कारणकारणम् । निष्कलङ्कं कृपालीनं वन्दे युक्तफलप्रदम् ॥ ६७॥ अनूपं श्रीवरं शूरं दुर्गमं दीप्तलोचनम् । त्रिशिरःत्रासनं वन्दे खरारिं दूषणारिकम् ॥ ६८॥ महाधीरं महावीरं प्रियाप्रेमानुरञ्जितम् । जानकीं हृदि धर्त्तारं वन्दे मायामहार्णवम् ॥ ६९॥ अनर्थनाशनं सार्थं समर्थं राक्षसान्तकम् । प्रेरकं परमाचिन्त्यं वन्दे पाखण्डखण्डनम् ॥ ७०॥ अधोक्षजं धराधीशं लोकलीलाविचक्षणम् । मृगयाकुशलं वन्दे मायामारीचमर्दनम् ॥ ७१॥ नाट्यशीलं क्रियाशीलं सुशीलं लोकलोचनम् । कारुण्यकोमलं वन्दे वैदेहीविरहाकुलम् ॥ ७२॥ निर्विकारं नराकारं निराकारं निरामयम् । निर्भयं निर्भरानन्दं वन्दे निस्सीमवैभवम् ॥ ७३॥ निष्क्रियं निलयं नेयं गूढं गौरीशवन्दितम् । अनुत्तमं महामार्गं वन्दे सर्वविमोहनम् ॥ ७४॥ रसवन्तं रसानन्तं वैदेहीगुणगायकम् । ध्यानमुग्धं प्रियाधीनं वन्दे मायामनोहरम् ॥ ७५॥ सत्यसन्धं स्मरातीतं सीतान्वेषणतत्परम् । महेष्वासं महागोप्यं वन्दे प्रेमप्रपूरितम् ॥ ७६॥ दयालुं च दयामूलं भक्ताङ्कं करुणार्णवम् । मञ्जुमुक्तिप्रदं वन्दे जटायोर्धामदायकम् ॥ ७७॥ बृहन्नियमं ब्रह्मण्यं कबन्धवधपण्डितम् । वन्दे विक्रमशालीनं क्रीडागारं कृतागमम् ॥ ७८॥ शबरीशर्वरीनाथं शबरीस्नेहसिञ्चितम् । प्रेमपुष्पमिलिन्दं च वन्दे प्रेमफलाशिनम् ॥ ७९॥ भक्तावासमनावासं भावं भक्तैकसङ्गिनम् । दासदर्शनदातारं वन्दे ब्रह्मर्षिदुर्लभम् ॥ ८०॥ दिनेशं दीनबन्धुं च दीननाथं दयामयम् । देवर्षिबोधदातारं वन्दे दासानुरक्षकम् ॥ ८१॥ प्रकाशं परमाकाशं पम्पासौन्दर्यदर्शकम् । सुग्रीवसुखदातारं वन्दे गम्भीरदर्शनम् ॥ ८२॥ शाश्वतं शान्तिभोक्तारं हृषीकेशं हृदिस्थितम् । विज्ञानविग्रहं वन्दे विश्वकञ्जविकाशकम् ॥ ८३॥ अञ्जनीनन्दनानन्दं निर्विकल्पं कलाभृतम् । नारायणं नरं वन्दे निधानं मुनिरूपिणम् ॥ ८४॥ सुग्रीवसुहृदं सुन्दं सुराधीशं शिशिप्रभम् । स्वालोकमव्ययालोकं वन्दे सर्वाशये स्थितम् ॥ ८५॥ निर्व्यलीकं प्रतीकं च सप्ततालविभेदकम् । क्षेप्तारं दुन्दुभेरस्थीनं वन्दे सत्यपराक्रमम् ॥ ८६॥ अगाधं परमाराध्यं बालिवारणदारणम् । भक्तपालं जगत्पालं वन्दे दर्पविमर्दनम् ॥ ८७॥ गर्वध्नं गरिमागारं गोतीतं ज्ञानदायकम् । गोपतिं गोगतिं वन्दे गोविन्दं गतिसत्तमम् ॥ ८८॥ तारप्रबोधकर्तारं ताराधिपनिभाननम् । सुग्रीवराज्यदातारं वन्दे सत्यभृतां वरम् ॥ ८९॥ प्रवर्षणे वसन्तं च लक्ष्मणे तत्त्वभाषिणम् । भक्तान्भजन्तमभ्रान्तं वन्दे श्रीस्मरणाकुलम् ॥ ९०॥ मूर्तिमन्तानुरागं च परोक्षे प्रीतिपालकम् । एकान्तप्रेमिणं वन्दे भक्तरक्षार्थचिन्तितम् ॥ ९१॥ सीतान्वेषणव्यग्रं च प्लवगाधिपशिक्षकम् । तेजस्समन्वितं वन्दे सर्वज्ञं सर्वबोधदम् ॥ ९२॥ अशोकं शोकनिर्वाणं वानरानीकदर्शकम् । मुद्रिकादायिनं वन्दे वायुपुत्रबलप्रदम् ॥ ९३॥ कामदं कल्पनातीतं महाकल्पं कलाधरम् । सम्पातिपक्षदातारं वन्दे सागरतारणम् ॥ ९४॥ अशोकवनिकामध्ये सीताध्याने विराजितम् । अचिन्त्यं चिन्त्यसौन्दर्यं वन्दे शक्तीश्वरीप्रियम् ॥ ९५॥ विक्रमं चाञ्जनेयस्य सम्भवं स्वप्नदर्शनम् । लङ्केशक्लेशदातारं वन्दे लङ्काविनाशनम् ॥ ९६॥ कृतज्ञं हनुमत्प्रेष्ठं दान्तं शान्तविलोचनम् । जगत्प्राणं जनानन्दं वन्दे योगीन्द्रपावनम् ॥ ९७॥ महारथिं महाबाहुं दुर्दर्शं दैत्यमर्दनम् । कोदण्डस्फालयन्तं च वन्दे लङ्काभयङ्करम् ॥ ९८॥ केशवन्दितपादाब्जं कपीनां नृत्यदर्शकम् । कपीनां नयनानन्दं वन्दे सौलभ्यसुन्दरम् ॥ ९९॥ सर्वसृष्टिसृजन्तं च सृष्टिकाननमालिनम् । कौशलेशकुमारं च वन्दे दीप्तकलेवरम् ॥ १००॥ अकारणकृपागारं शरण्यं प्रणपालकम् । विभीषणस्य विश्रामं वन्दे लङ्काप्रदायकम् ॥ १०१॥ सिन्धुशोषणशीलं च सिन्धुदर्पविमर्दनम् । निर्मलं निर्ममं वन्दे सागरेणाभिवन्दितम् ॥ १०२॥ सागरे सेतुकर्तारं सर्वयुद्धविशारदम् । सर्वदेवाधिदेवं च वन्दे शङ्करसंस्तुतम् ॥ १०३॥ सुवेलशिखरारूढं सुग्रीवेण सुशोभितम् । सौमित्रिसेवितं वन्दे वायुपुत्रेण सत्कृतम् ॥ १०४॥ धन्विनं लोकजेतारं सीतादर्शनकाङ्क्षिणम् । भयाय भयदं वन्दे भक्तमोहान्धभञ्जनम् ॥ १०५॥ अमोघास्त्रं भवावासं भक्तवाक्परिपालकम् । इक्ष्वाकुनन्दनं वन्दे राक्षसानीकनाशनम् ॥ १०६॥ दुर्जयं दुष्क्रमं दुर्गं दुर्धर्षं सुदुरासदम् । महादिव्यं महादित्यं वन्दे युद्धभयङ्करम् ॥ १०७॥ कुम्भकर्णनिहन्तारं जटामुकुटमण्डितम् । दुर्धरं दैत्यकालं च वन्दे दैत्यनिकन्दनम् ॥ १०८॥ लङ्केशस्य कृतान्तं च लङ्केशशिरकृन्तनम् । लङ्काध्वंसकरं वन्दे भीमं शस्त्रभृतां वरम् ॥ १०९॥ राघवेशं रथासीनं राक्षसाघौघनाशनम् । दिव्यायुधधरं वन्दे निर्द्वन्द्वं खलखण्डनम् ॥ ११०॥ घनरूपं घनानन्दं घनश्यामं घनद्युतिम् । घनालोकं घनच्छन्दं वन्दे घोरार्तिनाशनम् ॥ १११॥ दशग्रीवनिहन्तारं मायाङ्कं माययाद्भुतम् । अनादिनिधनं धन्यं वन्दे रावणदारणम् ॥ ११२॥ कालकालं महाकालं कालातीतं कलानिधिम् । कैवल्यनिलयं वन्दे श्रीकान्तं शार्ङ्गधारिणम् ॥ ११३॥ अनन्तं गुणगम्भीरं स्वच्छन्दं गर्वसूदनम् । सहासवदनं दैवं वन्दे देवनमस्कृतम् ॥ ११४॥ ज्ञानानन्दं चिरानन्दं पूर्णानन्दं महाप्लवम् । मोक्षतीर्थं महातीर्थं वन्दे रावणतारणम् ॥ ११५॥ दैत्यानामन्तकं वन्दे दैत्यान्तःकरणप्रियम् । सुदर्शनं सुधाहासं देवेशं नित्यसुन्दरम् ॥ ११६॥ र्स्वतन्त्रं स्वतन्त्रं च सीताप्रीतिपरीक्षकम् । सीताव्रतं सदाधीनं वन्दे सीतासुशोभितम् ॥ ११७॥ कल्पवृक्षं कलामूलं सर्वलोकमनोहरम् । हनुमद्धृदयाह्लादं वन्दे गन्धर्ववन्दितम् ॥ ११८॥ विभीषणाभिषेक्तारं कपिकौतुकदर्शकम् । भक्त्या ग्राह्यं सदानन्यं वन्दे लीलाविनोदिनम् ॥ ११९॥ व्रतिनो भरतभ्रातुर्दर्शनोत्सुकमानसम् । पुष्पके भ्राजमानं च वन्दे दुर्लभदर्शनम् ॥ १२०॥ पद्मनामं सुमेघामं नीरजाभं निरङ्कुशम् । हनुमत्प्रेषकं वन्दे मुनीन्द्रानन्दसागरम् ॥ १२१॥ अप्रमेयं मुनिध्येयं सत्त्वस्थं सिंहगामिनम् । तुमलं सङ्कुलं वन्दे विस्मयोत्फुल्ललोचनम् ॥ १२२॥ विमोदं विमदं वेदं कन्दं चन्द्रमिवोदितम् । वशिष्ठायनमन्तं च वन्दे धर्मशिखामणिम् ॥ १२३॥ तपोमयं तपोमूर्तिं तपस्विभ्रातृदर्शकम् । तमोहरं त्रिकावासं वन्दे प्रेमाश्रुलोचनम् ॥ १२४॥ सरोजसकुमारं च सर्वमात्रभिलालितम् । प्रीणयन्तं सखीन्वन्दे सर्वामात्यप्रजाप्रियम् ॥ १२५॥ चक्रवर्तिसुधाकीर्तिं चक्रवर्तिनृपेश्वरम् । अयोध्याधिपतिं वन्दे राज्यसिंहासने स्थितम् ॥ १२६॥ रमणीयं रसासक्तं किशोरीकान्तिरञ्जितम् । श‍ृङ्गारसागरं वन्दे रत्नच्छत्रसुशोभितम् ॥ १२७॥ सिंहासने समासीनं कोटिसूर्यसमप्रभम् । रामामनोहरं हृष्टं वन्दे राघवनन्दनम् ॥ १२८॥ राज्यपालनदक्षं च ब्रह्मकोटिप्रजापतिम् । प्रेमयज्ञफलं वन्दे राजेन्द्रं राष्ट्ररञ्जनम् ॥ १२९॥ नित्यनाथं निलिम्पेशं नीतं नित्यविहारिणम् । निपुणं रत्नमभ्राङ्गं वन्दे कुञ्चितकुन्तलम् ॥ १३०॥ सरयूविहरन्तं च कृपालुं कुङ्कुमाङ्कितम् । सीतारूपवने भृङ्गं वन्दे प्रेमप्रफुल्लितम् ॥ १३१॥ पुष्पकन्दुकक्रीडन्तं पुष्पगुच्छविभूषितम् । प्राणाधारमणुं प्रेष्ठं वन्दे प्रेमप्रदीपकम् ॥ १३२॥ निकुञ्जललितं सङ्गं वसन्तं रागरञ्जितम् । मलीनहृदयाद्दूरं वन्दे मायासुधानिधिम् ॥ १३३॥ भक्ताक्षिनलिनालिन्दं भक्ताह्लादं रसात्मकम् । भृदेवं भुवनानन्दं वन्दे भूतिविभूषणम् ॥ १३४॥ ज्ञानं स्वच्छमभिव्यक्तं गीतातत्त्वोपदेशकम् । तारकं वारकं वन्दे श्रीसेव्यं सुकृतेः परम् ॥ १३५॥ सौगन्ध्यदं समाविष्टं संस्तुतं सनकादिभिः । रसालं ललनं वन्दे विनीतं प्रकृतेः परम् ॥ १३६॥ यज्ञेशं यज्ञकर्तारं यज्ञनारायणं युतम् । यशस्विनं यथापूर्वं वन्दे ब्रह्माण्डविग्रहम् ॥ १३७॥ भुशुण्डिमोहनं गण्यं गूढार्थं गरुडध्वजम् । मन्त्रकारं महामन्त्रं वन्दे मोहनिकृन्तनम् ॥ १३८॥ उग्रं समग्रमात्मज्ञं सङ्ग्राह्यं शक्तमग्रिमम् । अतन्द्रिकमतिक्रान्तं वन्दे वश्यं विकर्षणम् ॥ १३९॥ लक्ष्मीशं ललनालक्ष्यं लक्ष्मीलक्ष्मिविवर्धनम् । लक्ष्मीलक्षितमात्मीयं वन्दे लीलामहोदधिम् ॥ १४०॥ नानावतारधर्त्तारं नानासृष्टिप्रवर्तकम् । नटनारायणं वन्दे निरीहं नाट्यकारकम् ॥ १४१॥ मत्स्यं कूर्मं वराहं च नृसिंहं बटुवामनम् । भार्गवं राघवं कृष्णं वन्दे बुद्धं च कल्किनम् ॥ १४२॥ महाविष्णुं महाजिष्णुं सहिष्णुं सर्वतोमुखम् । महार्घं मार्मिकं वन्दे महारम्भं महाभवम् ॥ १४३॥ सखायं गोपबालानां गोपीशं राधिकाघनम् । रासेशं ललिताकान्तं वन्दे वंशीमनोहरम् ॥ १४४॥ श्रीमालं तुलसीमालं मानं श्रीहृदयालयम् । अवधेशं महाशेषं वन्दे शून्यं समापकम् ॥ १४५॥ अशेषं हृदयेशं च शक्रेशं शङ्करेश्वरम् । सर्वेश्वरं धरं वन्दे महामायेश्वरं वरम् ॥ १४६॥ अच्युतं भूमिकान्तं च भूरिनाथं विभाजकम् । वासुदेवं प्रलम्बारिं वन्दे हंसं हयेश्वरम् ॥ १४७॥ विराड्-रूपं विमुक्ताङ्कं बिश्रब्धं वासवानुजम् । संवेद्यं सक्षमं वन्दे समष्टिं सृष्टिस्रग्धरम् ॥ १४८॥ भक्तानां भक्तिमन्तं च भक्तानां नयनोत्सवम् । भक्तानुरक्तमव्यक्तं वन्दे भीष्मं मयापहम् ॥ १४९॥ प्रधानं पञ्चकं पथ्यं प्रश्रयं प्रेमप्रस्थितम् । प्रत्ययं प्रेमप्रच्छन्नं वन्दे प्रांशुं प्रलम्बनम् ॥ १५०॥ रसेशं रसिकाचार्यं रामानन्दं रमाकरम् । रञ्चकं रुचिरं वन्दे रूपकं रसितं रतम् ॥ १५१॥ परेशं परमायेशं पुराणं पुरुषोत्तमम् । पाटवं प्रणवं वन्दे पुण्यश्लोकं प्रतर्दनम् ॥ १५२॥ महत्तरं महत्तत्त्वं ज्वलन्तं जलशायिनम् । अखण्डं मण्डलं वन्दे प्रचण्डं चण्डविक्रमम् ॥ १५३॥ विशालं विशदं विश्वं विचित्रं विश्ववाञ्छितम् । विरक्तं विश्रुतं वृन्दं वन्दे व्यूहं वशीकरम् ॥ १५४॥ वैकुण्ठं विनयानन्दं माधवं माधवीश्वरम् । उमाधवेश्वरं वन्दे महापारं परीक्षितम् ॥ १५५॥ धातारं सुषमासारं सारङ्गं सात्वतां पतिम् । वरेण्यं वत्सलं वन्दे जगन्मूलं जनार्दनम् ॥ १५६॥ अनामयं समाकीर्णं स्वानन्दं स्वरसाश्रयम् । श्रीकरं श्रीधरं वन्दे श्रीवासं श्रीकरग्रहम् ॥ १५७॥ अमेयममृतत्वेशं विपाकं परमाक्षरम् । एकान्तवल्लभं वन्दे ज्योतीरूपमनुग्रहम् ॥ १५८॥ अनल्पं सत्यसङ्कल्पं निष्प्रपञ्चं चराचरम् । उपाधिरहितं वन्दे निग्रहं निखिलात्मकम् ॥ १५९॥ अद्भुतालयमादेयं सर्वातिगमतीन्द्रियम् । इन्दिरामन्दिरं वन्दे ब्रह्मज्योतिः सनातनम् ॥ १६०॥ लीलातनुं लताश्लिष्टं सुकुमारं कलस्वनम् । प्रीतिबद्धं विदग्धं च वन्दे दर्शनदायकम् ॥ १६१॥ अद्भुतं कर्मकर्तारं सर्वसामर्थ्यशालिनम् । व्यासादिवन्दितं वन्दे क्लेशसंस्कारनाशनम् ॥ १६२॥ श्रीनाथं सुरतेशं च सुवेशं वनमालिनम् । प्रणयेशं पणं वन्दे प्रवीणं वीक्षणायुधम् ॥ १६३॥ भवन्तं भावयन्तं च भ्रामयन्तं भ्रमात्परम् । उद्भवं प्रलयं वन्दे मुक्तमोक्षमनोरमम् ॥ १६४॥ ॥ श्रीमुक्तमोक्षमनोरमाय नमः ॥ श्रीरामनामसाहस्रं दिव्यं लीलासमन्वितम् । यः पठेन्मधुरालापैः प्राप्नुयात्सर्ववाञ्छितम् ॥ श्रीजयरामदेवेन निर्मितं सुन्दरं स्तवम् । यः पठेत्कामनां त्यक्त्वा प्राप्नुयाद्रामदर्शनम् ॥ इति स्वामी श्रीजयरामदेवजी महाराजविरचितं श्रीरामसहस्रनामस्तोत्रं सम्पूर्णम् । Encoded and proofread by Aman Raja Sood
% Text title            : Ramasahasranamastotram by Swami Jayaramadeva
% File name             : rAmasahasranAmastotramjayarAmadeva.itx
% itxtitle              : rAmasahasranAmastotrama 6 (svAmIjayarAmadevavirachitam lIlAvatAriNaM pUrNaM brahma brahmAdivanditam)
% engtitle              : rAmasahasranAmastotram 6 by svAmI jayarAmadeva
% Category              : raama, rAma, sahasranAma
% Location              : doc_raama
% Sublocation           : raama
% Language              : Sanskrit
% Subject               : philosophy/hinduism/religion
% Transliterated by     : Aman Raja Sood
% Proofread by          : Aman Raja Sood
% Indexextra            : (Scan)
% Latest update         : May 21, 2026
% Send corrections to   : sanskrit at cheerful dot c om
% Site access           : https://sanskritdocuments.org

This text is prepared by volunteers and is to be used for personal study and research. The file is not to be copied or reposted for promotion of any website or individuals or for commercial purpose without permission. Please help to maintain respect for volunteer spirit.

BACK TO TOP
sanskritdocuments.org