पुरुषोत्तमप्रोक्तं पापापद्व्यपोहनस्तोत्रम्
श्रीनारायणीश्रीरुवाच ।
आपद्गतस्य भक्तस्य भक्तायास्तव केशव ।
आपन्नाशः कथं स्याच्च पापनाशः कथं भवेत् ॥ १॥
श्रीपुरुषोत्तम उवाच ।
अव्रतस्याऽप्यशक्तस्य ज्ञानहीनस्य देहिनः ।
आपत्पापादिनाशार्थं स्तोत्रं व्यापहनं मतम् ॥ २॥
एकाग्रमानसो भूत्वा स्तुवीत परमेश्वरम् ।
अवताराँस्तथा मुक्तानीश्वरान् पितृदेवताः ॥ ३॥
ऋषीन् गुरून् भागवतान् साधून् भक्तान् स्तुवीत च ।
अनन्यशरणो भूत्वा प्रार्थयेत् सुखवान् भवेत् ॥ ४॥
सर्वसिद्धिप्रदं स्तोत्रं दिव्यं वदामि ते रमे ।
श्रोतुर्वक्तुर्वाचयितुः सर्वेष्टानां द्रुतं प्रदम् ॥ ५॥
``नमोऽनादिकृष्णनारायणाय परमात्मने ।
महाभगवते मुक्ताऽक्षरेशाय परात्मने ॥ ६॥
सृष्टित्रयाधिनाथाय सर्वान्तर्यामिणे नमः ।
परब्रह्मणे पुरुषोत्तमाय चावतारिणे ॥ ७॥
सर्ववित् सर्ववासः श्रीनिवासः सर्वसंस्थितः ।
पराऽक्षरस्थो मुक्तेशश्चापत्पापं व्यपोहतु ॥ ८॥
अवतारी परब्रह्म दिव्यात्मा श्रीनरायणः ।
परमेशो हि भगवानापत्पापं व्यपोहतु ॥ ९॥
अनाद्यनन्तः सर्वेशः सर्वविद्याधरो हरिः ।
सर्वप्रदः सुखदश्च पापापदो व्यपोहतु ॥ १०॥
अणोरणीयान्महतो महीयान् विश्वपूजितः ।
अनादिश्रीकृष्णनारायणः पापं व्यपोहतु ॥ ११॥
ब्रह्मप्रियाप्रियः कान्तः शान्तः स्नेहभरः प्रभुः ।
हरिप्रियामनोहारी पायाऽऽपदो व्यपोहतु ॥ १२॥
मुक्तमण्डलसंसेव्यो मुक्तानिकाप्रसेवितः ।
कमनीयः परः कान्तः पापापदो व्यपोहतु ॥ १३॥
अवतारी परिपूर्णः परब्रह्म परात्परः ।
परावरेशः परमः पापापदो व्यपोहतु ॥ १४॥
श्रीपतिः श्रीधरः श्रीहृत् श्रीमान् श्रीदः श्रियाऽन्वितः ।
श्रीपादः श्रीहरिः कृष्णः पापापदो व्यपोहतु ॥ १५॥
लक्ष्मीपतिर्लक्ष्मीधरो लक्ष्मीहृत् लक्ष्मदाऽन्वितः ।
लक्ष्मीसेवाऽतिसन्तुष्टः पापापदो व्यपोहतु ॥ १६॥
राधापतिश्च राधाधृग् राधाहृद्राधिकाऽन्वितः ।
राधात्मा राधिकाकृष्णः पापापदो व्यपोहतु ॥ १७॥
माणिकीवाहनो माणिकीश्वरो माणिकीप्रभुः ।
माणिक्याऽभिनवहारः पापापदो व्यपोहतु ॥ १८॥
गोलोकेशो गोपिकेशो गोपीगोपप्रपूजितः ।
गोपालकृष्णो गोधृङ् मे पापापदो व्यपोहतु ॥ १९॥
नृवरो नृपतिर्नाथो नारायणो नरोत्तमः ।
वैकुण्ठवासी भगवान् पापापदो व्यपोहतु ॥ २०॥
वसुदो वासुदेवश्च धर्मार्थकाममोक्षदः ।
अमृतादोऽमृतदो ये पापापदो व्यपोहतु ॥ २१॥
भूमिदो भूस्थितो भूमा भूमतां भाग्यवर्धनः ।
भूसत्ताऽव्याकृतस्वामी पापापदो व्यपोहतु ॥ २२॥
वेदाऽवनो धराधृक्च मन्द्रधृक् ज्ञानधृग्हरिः ।
गोधृग्गोदोहनो हंसः पापापदो व्यपोहतु ॥ २३॥
तापसो वत्सलः साधुर्भिक्षुः क्रूरोऽध्वरो वनी ।
बालो भिषग्वरः क्लेशी पापापदो व्यपोहतु ॥ २४॥
संराट् शास्त्री कृष्णकान्तः प्राज्ञोऽवतारकारणम् ।
आवेशोंऽशः कला भूतिः पापापदो व्यपोहतु ॥ २५॥
पूर्णः परो व्यूह ऐशोऽन्तर्याम्यर्चास्वरूपकृत् ।
विभवश्चैत्यः सुन्यासी पापापदो व्यपोहतु ॥ २६॥
सर्वधामनिवासो योऽनेकरूपः परेश्वरः ।
जडचेतनशास्ता मे पापापदो व्यपोहतु ॥ २७॥
नारायणी श्रीपुरेशी माधवी पुरुषोत्तमी ।
कार्णी श्रीललितालक्ष्मीः पापापदो व्यपोहतु ॥ २८॥
भार्गवी दुःखहालक्ष्मीः शिवराज्ञी च वैष्णवी ।
पद्मिनिका पद्मजा मे पापापदो व्यपोहतु ॥ २९॥
कम्भराश्रीर्महालक्ष्मीर्वासुदेवी परेश्वरी ।
आक्षरी श्रीर्भगवती पापापदो व्यपोहतु ॥ ३०॥
पौरुषी प्राकृती देवी मायेशी पार्वती प्रभा ।
पारब्राह्मी रमा माता पापापदो व्यपोहतु ॥ ३१॥
भूम्नी पद्मा च वैराजी गङ्गा रेवा सरस्वती ।
गायत्री गोमती गोपी पापापदो व्यपोहतु ॥ ३५॥
सादाशैवी च माहेशी ब्राह्मी ब्रह्मप्रिया सती ।
साध्वी च स्वामिनी चान्द्री पापापदो व्यपोहतु ॥ ३३॥
हिरण्मयी कानकी च हरिणी स्वर्णरूपिणी ।
वैकुण्ठा तूलसी वृन्दा पापापदो व्यपोहतु ॥ ३४॥
सिद्धा पैत्री सिद्धिरूपा चमत्कृतिः सुधैनवी ।
सुधाऽमृता पाशवती पापापदो व्यपोहतु ॥ ३५॥
प्रभा सौरी पार्षदानी चेश्वरी देवता रतिः ।
प्रीतिर्भक्तिर्व्रतरूपा पापापदो व्यपोहतु ॥ ३६॥
सौम्या पुरातनी दिव्या सन्तुष्टा तृप्तिरब्जिका ।
कमलाऽम्बा शारदा मे पापापदो व्यपोहतु ॥ ३७॥
ऐन्द्री चानन्दमात्रा च चिच्छक्तिर्ज्ञानरूपिणी ।
योगिनी नैष्ठिकी हृत्स्था पापापदो व्यपोहतु ॥ ३८॥
मोहिनी नन्दिनी पद्मेक्षणोर्वशी पतिव्रता ।
जननी स्वर्णवर्णा मे पापापदो व्यपोहतु ॥ ३९॥
पुण्या च पावनी विद्या धनदा वित्तधारिणी ।
आर्त्तिहाऽब्धिसुता शान्ता पापापदो व्यपोहतु ॥ ४०॥
भावज्ञा भुक्तिमुक्त्यादिप्रदा भक्ताऽभयङ्करी ।
सर्वार्धाङ्गा जीवनी श्रीः पापापदो व्यपोहतु ॥ ४१॥
सौभाग्ययुक्ता शोभाढ्या सर्वाभरणभूषिता ।
सर्वशृङ्गारदीप्ताङ्गा पापापदो व्यपोहतु ॥ ४२॥
सस्यलक्ष्मीः रत्नलक्ष्मीः सम्पल्लक्ष्मीः कुटुम्बिनी ।
धान्याऽन्नधारिणी गौरी पापापदो व्यपोहतु ॥ ४३॥
रोहिणी पोषणकर्त्री कन्यका नवयौवना ।
रामयित्री सुरामा मे पापापदो व्यपोहतु ॥ ४४॥
सत्त्वमयी सत्त्वदात्री सत्त्वध्रा सत्त्वयोगिनी ।
सात्त्विकी सच्चिदानन्दा पापापदो व्यपोहतु ॥ ४५॥
मुक्ताश्च पार्षदा भक्ता भक्तान्यः साध्य ईश्वराः ।
ईश्वराण्यो महामुक्ता व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ४६॥
शङ्खश्चक्रं गदा पद्मं कौस्तुभो मुकुटो हरेः ।
वनमाला पुष्पमाला व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ४७॥
यष्टिश्छत्रं चामरं चाङ्गदश्च कटकस्तथा ।
शृङ्खला रशना कार्ष्णी व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ४८॥
गुणैश्वर्याणि सर्वाणि चमत्काराश्च सिद्धयः ।
शक्तयः श्रीहरेः सर्वा व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ४९॥
शालग्रामस्तथा शालङ्कायनर्षिश्च गण्डकी ।
त्रिवेणी शालवृक्षश्च व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ५०॥
बदरी बदरीवासाः ऋषयश्च नरो हरिः ।
गङ्गा हिमाश्रयो हैमा व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ५१॥
शेषशायी क्षीरनिधिः क्षीरजा श्वेतभोगिराट् ।
निरन्नमुक्तभक्ताश्च व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ५२॥
ब्रह्मा विष्णुः शङ्करश्च गणेशश्च प्रभाकरः ।
गणा रुद्राश्च रुद्राण्यो व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ५३॥
सिद्धा यक्षाश्च गन्धर्वाश्चन्द्रस्ताराश्च तैजसाः ।
ग्रहाश्च केतवश्चापि व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ५४॥
हंसो गरुडो वृषभः सिंहश्च हरिणो गजः ।
शेषः शिखी टिव्यवाहा व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ५५॥
कार्तिकेयो महाकालो महावज्रं त्रिशूलकम् ।
कालदण्डो हेतयस्ते व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ५६॥
आदित्या वसवो रुद्रा अश्विनावीश्वरेश्वराः ।
दिक्पाला लोकपालाश्च व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ५७॥
गगनं स्पर्शनं तेजो रसश्च पृथिवी तथा ।
तन्मात्राणि तथा प्राणा व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ५८॥
साध्या विश्वे मरुतश्च किन्नरा गुह्यकास्तथा ।
गन्धर्वा किम्पुरुषका व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ५९॥
देवानां मातरश्चापि गणानां मातरस्तथा ।
भूतानां मातरः सर्वा व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ६०॥
अप्सरसस्तथा देव्यो राशयस्तिथयस्तथा ।
पक्षा मासा वत्सराश्च व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ६१॥
ज्वरा रोगाश्च ऋतवः ऋणानि राक्षसास्तथा ।
दैत्याश्च दानवा दुष्टा व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ६२॥
सागराः सरितः कूपास्तडागानि च दीर्घिकाः ।
वाप्यः सरांसि वरुणो व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ६३॥
गावो याः कामवर्षिण्यः कल्पपूराश्च वल्लिकाः ।
तथा च कल्पतरवो व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ६४॥
यज्ञा यज्ञक्रियाश्चापि विधयः श्रुतयोऽपि च ।
ऋचः सामानि छन्दांसि व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ६५९॥
सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात् ।
सहस्रबाहुः सर्वज्ञो व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ६६॥
पावकः पावनो वह्निः सप्तार्चिः सप्तजिह्विकः ।
स्वर्णपिता ब्रह्ममुखं पापापदो व्यपोहतु ॥ ६७॥
दानं दमो दया दैवं देवा देव्यश्च साधवः ।
सन्तः सत्पुरुषाः पुण्या व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ६८॥
वृद्धा वन्द्या भागवता भक्ताश्चैकान्तिनो हरेः ।
दैवज्ञा देवपुरुषा व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ६९॥
व्रतानि पुण्यकर्माणि सुकृतानि प्रसेवनम् ।
सेवा श्रद्धा भावना च व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ७०॥
योगा ज्ञानानि सर्वाणि सत्यं वैराग्यमीशिता ।
उपासना हरेराज्ञा व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ७१॥
गृहदेवा ग्रामदेवाः क्षेत्रदेवाश्च सीमगाः ।
द्वारदेवा बहिर्देवा व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ७२॥
वास्तुदेवाः श्राद्धदेवा मखदेवा महोत्सवाः ।
तीर्थानि देववासाश्च व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ७३॥
देवालया मन्दिराणि मठाः कथास्थलानि च ।
मुक्तिक्षेत्राणि सर्वाणि व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ७४॥
मातरः पितरः श्रेष्ठा बान्धवाश्च सतीश्रियः ।
भक्ता बाला बालिकाश्च व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ७५॥
प्रायश्चित्तानि सर्वाणि दर्भाश्च देवहेतयः ।
हव्यकव्यानि दैवानि व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ७६॥
देवरथा देवयाना देवमार्गाश्च देवताः ।
आतिवाहिकदेवाश्च व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ७७॥
विद्युतश्च घना मेघा भूकम्पा ईतयस्तथा ।
बलिहाराश्च ये देवा व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ७८॥
निधयश्च दिशाश्चापि मनवश्च कलास्तथा ।
चतुर्दशभवनानि व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ७९॥
व्याहृतयः प्राणयमा याम्याश्च धर्मवंशजाः ।
धर्मदेवश्च तत्पत्न्यो व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ८०॥
कुण्डमण्डपदेवाश्च ध्वजशाखानिवासिनः ।
समित्पात्रादिदेवाश्च व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ८१॥
सद्गुरोश्चरणौ लक्ष्मि चरणामृतवारि च ।
गुरुभुक्तप्रसादश्च व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ८२॥
सतीपतिपादवारि साधुचरणवारि च ।
विष्णुपादोदकं पुण्यं व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ८३॥
सतां समागमः सेवाऽऽश्रयश्चाऽऽज्ञावचांसि च ।
प्रसन्नताऽऽशीर्वादाश्च व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ८४॥
मातृतीर्थं पितृतीर्थं गुरुतीर्थं तथोत्तमम् ।
पतितीर्थं सतीतीर्थं व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ८५॥
गोतीर्थं चाऽवभृथतीर्थं पङ्क्तितीर्थं च दक्षिणम् ।
सन्यासतीर्थं मन्त्रश्च व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ८६॥
यज्ञोपवीतकं कण्ठी तौलसेयी समर्पणम् ।
आत्मनिवेदिताख्यं च व्यपोहन्त्वघमापदः ॥ ८७॥
योगित्वं साधुता नैष्ठिकता श्रोत्रियता तथा ।
ब्रह्मसत्ता भक्तता च पावयन्तु हि मां सदा ॥ ८८॥
पावनी कुङ्कुमवापी पावनः श्रीनरायणः ।
पावनीश्रीः पावयन्तु मां सदा शरणागतम् ॥ ८९॥
धर्मो विष्णुः श्रीश्च भक्तिः सेवा मां पावयन्त्विह ।
एषः समर्पितश्चाऽस्मि तं मां भक्तं पुनन्त्विह ॥ ९०॥
एवं स्तुवन् नमेद्भूमौ लक्ष्मि पावनवृत्तिमान् ।
आपदस्तस्य नश्यन्ति निवर्तन्ते ह्यघानि च ॥ ९१॥
व्यपोहनस्तवं दिव्यं यः पठेच्छृणुयादपि ।
पत्रं पुष्पाद्यर्पयेश्च शुद्धो भवति तत्क्षणात् ॥ ९२॥
कन्यार्थी लभते कन्यां जयकामो जयं लभेत् ।
अर्थकामो लभेदर्थं पुत्रकामः सुतान् लभेत् ॥ ९३॥
विद्यार्थी लभते विद्यां भोगार्थी भोगमाप्नुयात् ।
सम्पदर्थी सम्पदश्च राज्यार्थी राज्यमाप्नुयात् ॥ ९४॥
स्वर्गार्थी स्वर्गमादद्यान्मोक्षार्थी मोक्षमाप्नुयात् ।
दुःखनाशाभिलाषी च दुःखनाशमवाप्नुयात् ॥ ९५॥
पत्यर्थिनी पतिं रम्यं धनार्थिनी धनं लभेत् ।
सुखार्थिनी सुखं चापि सौभाग्यं लभते तथा ॥ ९६॥
यशोऽर्थिनी यशश्चापि प्राधान्यं लभते तथा ।
यान् यानर्थयते कामान् सर्वानवाप्नुयात् स्तवी ॥ ९७॥
पठ्यमानमिदं पुण्यं यमुद्दिश्य तु पठ्यते ।
तस्य रोगा न बाधन्ते वातपित्तादिसम्भवाः ॥ ९८॥
नाऽपमृत्युर्भवेत्तस्य न दंष्ट्राविषसङ्गमः ।
नाऽकालदुःखवाँश्चापि भवेद्व्यपोहनस्तवी ॥ ९९॥
सर्वतीर्थप्रपुण्यानि यज्ञपुण्यानि यानि च ।
दानव्रतानां पुण्यानि लभेद्व्यपोहनस्तवी ॥ १००॥
गोघ्नः कृतघ्नो वीरहा ब्रह्महा बालहा तथा ।
शरणागतहा मित्रविश्वासघातकोऽपि च ॥ १०१॥
मातृहा पितृहा नारीहा तथा पशुघातकः ।
व्यपोह्य सर्वपापानि शुद्धो भवति संस्तवी ॥ १०२॥
भक्तिं कृत्वा सर्वपुण्यो याति मोक्षप्रदं ततः ।
अगतिकस्य गतिदं स्तोत्रं व्यपोहनं त्विदम् ॥ १०३॥
लक्ष्मि स्तुत्वाऽनेन मां तु नमेत् प्रप्रार्थयेत्ततः ।
ध्यात्वा ब्रह्ममयो भूत्वा मुच्यते बन्धनादितः ॥ १०४॥
एतदुच्चार्य भावेन स्तोतव्यं नावशिष्यते ।
तस्मादापत्प्रदे काले व्यपोहनं समुच्चरेत् ॥ १०५॥
इति श्रीलक्ष्मीनारायणीयसंहितायाः द्वापरयुगसन्तानात्मकस्य तृतीयखण्डे
१६७-अध्यायान्तर्गतं पुरुषोत्तमप्रोक्तं पापापद्व्यपोहनस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।
लक्ष्मीनारायणीयसंहिता । खण्ड ३। अध्याय १६७/१-१०५॥
lakShmInArAyaNIyasaMhitA . khaNDa 3. adhyAya 167/1-105..
Proofread by PSA Easwaran