अमृतानन्दयोगिविरचितः सौभाग्यसुधोदयः
प्रथमः प्रपञ्चः
जयति ज्योतिरनुत्तरमिदमखिलं यस्य भासते भासा ।
सा भासयति यन् न भानुर्न शीतभानुः कुतो बृहद्भानुः ॥ १॥
स्वाभाविकी स्फुरत्ता विमर्शवपुरस्य विद्यते शक्तिः ।
सैव चराचरं अखिलं जनयति जगदेत(व?द)वति संहरते ॥ २॥
तस्य निरुपाधिमूर्तेर्निखिलातीतस्य नित्यतृप्तस्य ।
ससारमोहसम्भ्रमसङ्गतिरनयैव सन्ततं भवति ॥ ३॥
सेयं तदैकरस्यात् परा परामर्शरूपिणी शक्तिः ।
स्वस्वातन्त्र्योल्लासस्पन्दादेकाऽप्यनेकधा वितता ॥ ४॥
प्रथमं पश्यन्त्यादिप्रकारभेदप्रपञ्चिताकारा ।
विश्वोत्तीर्णानाहतनादमयी सैव मातृका जाता ॥ ५॥
अखिलमनाहतमूर्तिर्मात्युत्तीर्णस्वरूपिणी तरति ।
कायति नानानामप्रपञ्चरूपेण मातृका देवी ॥ ६॥
निजभागाहविर्भागा(?)पर्याससमासैकरस्यभेदम(यि?यी) ।
एकाऽप्येकादश(वा?धा)जाता माता परैव पश्यन्ती ॥ ७॥
(पश्यति सर्वं स्वात्मनि करणानां सरणिं अपि यदुत्तीर्णा ।
तेनेयं पश्यन्तीत्युत्तीर्णेत्यप्युदीर्यते माता ॥)
पश्यन्त्य(आ)ः परमार्थः स्व(आ)वयवा (प्य?व्य)ष्टयोऽष्ट वामा (सा?द्याः) ।
ताभ्यः समष्टिरूपे न सामरस्यं च तत्त्वतो भिन्नम् ॥ ८॥
एकैकरस्यरूपा पराऽपराऽष्टांशमातृपरमार्था ।
ताभ्यां अनाहताख्या नादमयी मध्यमाऽभवन् माता ॥ ९॥
स्थानादिभिरहतत्वाद्बुद्धिव्यापारमात्रबोध्यत्वात् ।
माताऽनाहतनामा सूक्ष्मा विकृतादिनादनवकमयी ॥ १०॥
सूक्ष्मैव मध्यमेयं नादमयी स्थूलभावं आपन्ना ।
द्व्युत्तरचत्वारिंशद्वर्णात्मकवर्गनवकरूपेण ॥ ११॥
पश्यन्तीव न केवलं उत्तीर्णा नापि वैखरीव बहिः ।
स्फुटतरनिखिलावयवा मध्यगता मध्यमा तयो(र?र्य)स्मात् ॥ १२॥
परयाऽपरया पादाद्यष्टव्यष्ट्यात्मना च पश्यन्त्या ।
मात्रा मध्यमया नववर्गात्मिकया च वैखरी जाता ॥ १३॥
स्थानकरणप्रयत्नैरभिहतपवनप्रवर्तितार्णत्वात् ।
हतनामधेयं अस्या विहितं वर्णोदयक्रमाभिज्ञैः ॥ १४॥
आवधारणे(द्र?त्र)वै (वे?चे)दमक्षे विवरे च ख गतौ रीति ।
कर्णविवरैकगम्यस्वार्णेयं वैखरी यतो माता ॥ १५॥
दश पञ्च च बिन्द्वन्ताः स्वरा मताः प्रतिपदादितिथिरूपाः ।
रविशशिसर्गस्पन्दप्रभवा हि भवन्ति ते तदात्मानः ॥ १६॥
रविशशिरूपौ बिन्दू शिवशक्तिमयौ तदात्मकः सर्गः ।
सत्तोद्रेकश्च तयोः शिवशक्त्योस्तत्स्वभावतोऽवस्थे ॥ १७॥
सत्ता शिवस्तदंशा वामा ज्येष्ठा तथैव रौद्री स्यात् ।
एता एवानुत्तरं इच्छोन्मेषश्च समभव(द्?न्)ह्रस्वाः ॥ १८॥
उद्रेकः शक्तिः स्यादिच्छा ज्ञाना क्रिया च शक्त्यंशाः ।
दीर्घास्ता एवासन्नानन्दश्चेशनोनता चेति ॥ १९॥
अस्वरवपुरादिशिवः परः प्रमाता स्वसंविदुन्मेषात् ।
इच्छति वेदितुं अर्थानीशनया तदनु वेत्ति भिन्नगतिः ॥ २०॥
इच्छावेशानन्तरं अस्मिन् प्रागीशनोदयान्मध्ये ।
व्यक्ताव्यक्तार्थमया(ः)षण्ढा इच्छेशनोद्भवा वर्णाः ॥ २१॥
इच्छानुत्तरयोगाद्विहिता श(क्तिः?क्ति)स्वरस्य सम्भूतिः ।
एकारानुत्तरयोः सङ्गादैकारसम्भवो भवति ॥ २२॥
उन्मेषानुत्तरयोः सङ्गादोकारजन्म निर्णीतम् ।
ओकारानुत्तरयोः सङ्गाच्छक्तित्रिशूलनिष्पत्तिः ॥ २३॥
वेदनरूपो बिन्दुः शिवशक्तिद्वितयसामरस्यतनुः ।
वेदकवेद्यविभागस्वरूपसङ्कोचरूपसंस्कारः ॥ २४॥
रविशशिसञ्चरणवशाद्यथैव विकसन्ति सन्ततं तिथयः ।
तन्मयसर्गस्पन्दादुन्मिषितास्ते स्वरास्तदात्मानः ॥ २५॥
सर्गेण कादिवर्णैरपि षट्त्रिंशद्भिरात्मनोऽवयवैः ।
षट्त्रिंशत्तत्त्वमयं जगदावृणुते शिवात्मकं माता ॥ २६॥
शक्तिर्न शिवेन विना शिवोऽपि न तया विनाऽस्ति तद्वदिदम् ।
विश्वं वागर्थमयं शिवशक्त्युल्लाससम्भवं भाति ॥ २७॥
यदयं अनुत्तरमूर्तिर्निजेच्छया निखिलं अपि जगत् स्रष्टुम् ।
पस्पन्दे स स्पन्दः प्रथमं शिवतत्त्वं उच्यते तज्ज्ञैः ॥ २८॥
इच्छा सैव स्वच्छा सन्ततसमवायिनी परा शक्तिः ।
सचराचरस्य जगतो बीजं निखिलस्य निजनिलीनस्य ॥ २९॥
स्वेच्छाशक्त्युद्गीर्णं जगदात्माहन्तया समाच्छाद्य ।
निवसन् स एव निखिलानुग्रहनिरतः सदाशिवोऽभिमतः ॥ ३०॥
विश्वं स एव पश्यन्न् इदन्तया निखिलं ईश्वरो जातः ।
सा भवति शुद्धविद्या येदन्ताहन्तयोरभेदमतिः ॥ ३१॥
माया विभेदबुद्धिर्निजांशभूतेषु निखिलभूतेषु ।
नित्यं तस्य निरङ्कुशविभवं वेलेव वारिधिं रुन्धे ॥ ३२॥
स तया परिमितमूर्तिः सङ्कुचितसमस्तशक्तिरेष पुमान् ।
रविरिव सन्ध्यारक्तः संहृतरश्मिः स्वभासनेऽप्यपटुः ॥ ३३॥
सम्पूर्णकर्तृताद्या या बह्व्यः सन्ति शक्तयस्तस्य ।
सङ्कोचात् सङ्कुचिताः कलादिरूपेण रूषयन्त्येनम् ॥ ३४॥
यत्सर्वकर्तृता सा सङ्कुचिता कतिपयार्थमातृपरा ।
किञ्चित्कर्तारं अमुं कलयन्ती कीर्त्यते कलानाम्ना ॥ ३५॥
सर्वज्ञताऽस्य शक्तिः परिमिततनुरल्पवेद्यमातृपरा ।
ज्ञानमुपपादयन्ती विद्येति निगद्यते बुधैराद्यैः ॥ ३६॥
नित्यपरिपूर्णतृप्तिः शक्तिस्तस्यैव परिमिता तु सती ।
भोगेषु रञ्जयन्ती सततं अमुं रागतत्त्वतां याता ॥ ३७॥
या नित्यताऽस्य शक्तिर्निकृष्य निधनोदयप्रदानेन ।
नियतपरिच्छेदकरी क्लृप्ता स्यात् कालतत्त्वरूपेण ॥ ३८॥
याऽस्य स्वतन्त्रताख्या शक्तिः सङ्कोचशालिनी सैव ।
कृत्याकृत्येष्ववशं नियतं अमुं नियमयन्त्यभून् नियतिः ॥ ३९॥
इच्छादित्रिसमष्टिः शक्तिः शान्ताऽस्य सङ्कुचद्रूपा ।
सङ्कुचितेच्छाद्यात्मकसत्त्वादिकसाम्यरूपिणी तु सती ॥ ४०॥
बुद्ध्यादिसामरस्यरूपा चित्तात्मिका मता प्रकृतिः ।
इच्छाऽस्य रजोरूपाऽहङ्कृतिरासीदहम्प्रतीतिकरी ॥ ४१॥
ज्ञानाऽस्य सत्त्वरूपा निर्णयबोधस्य कारणं बुद्धिः ।
तस्य क्रिया तमोमयमूर्तिर्मन इत्युच्यते विकल्पकरी ॥ ४२॥
वागादिपञ्चभेदैः स एव सङ्कुचितविग्रहो देवः ।
ज्ञानक्रियोपरागप्राधान्याद्विविधविषयरूपोऽभूत् ॥ ४३॥
श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनजिह्वाघ्राणानि बोधकरणानि ।
वाक्पाणिपादपायूपस्थाख्यानि कर्मकरणानि ॥ ४४॥
शब्दस्पर्शौ रूपं रसगन्धौ चेति भूतसूक्ष्माणि ।
अयं एवातिनिकृष्टो जातो भूतात्मनाऽपि भूतेशः ॥ ४५॥
गगनं अनिलश्च तेजः सलिलं भूमिश्च पञ्च भूतानि ।
श्रोत्रादिकरणवेद्याः शब्दाद्यास्तानि वेदकान्येषाम् ॥ ४६॥
वचनकरी वाग् आसीत् पाणिः स्यात् करणभूतं आदाने ।
गमनविसर्गानन्दत्रितये पादादिकत्रिकं करणम् ॥ ४७॥
गन्धवती भूमिः स्यादापः सांसिद्धिकद्रवास्तेजः ।
उष्णस्पर्शविशिष्टं सस्पर्शो वायुरम्बरं शब्दः ॥ ४८॥
मायान्तं आत्मतत्त्वं विद्यातत्त्वं सदाशिवान्तं स्यात् ।
शक्तिशिवौ शिवतत्त्वं तुरीयतत्त्वं समष्टिरेतेषाम् ॥ ४९॥
चतुरात्मिकेयं एषा परादिरूपप्रपञ्चभेदवती ।
सृष्टिस्थितिसंहारानाख्याख्यांश्चतुरोऽन्वयानभिव्याप्ता ॥ ५०॥
इति श्रीमदमृतानन्दयोगिविरचिते सौभाग्यसुधोदये प्रथमः प्रपञ्चः ॥
द्वितीयः प्रपञ्चः
सैव महाविद्यात्मा माता चतुरन्वयैकविश्रान्तिः ।
चतुराननादिजननी जाता चतुरात्मवर्गफलदात्री ॥ १॥
अस्वरविमर्शरूपौ स्वांशौ हित्वा चतुष्कलौ सैव ।
वामादीच्छादिमयान्यकरोद्द्वन्द्वान्यमूनि चत्वारि ॥ २॥
वामांशो ब्रह्मा स्यादिच्छैव तस्य भारती शक्तिः ।
अनयोरेतन्मिथुनं सृष्टिः प्रागन्वयात्म वाग्बीजम् ॥ ३॥
ज्येष्ठांशो विष्णुः स्याज् ज्ञाना विश्वम्भरा तयोर्मिथुनम् ।
इदं एव दक्षिणान्वयरूपं श्रीकामराजमध्यास्ते ॥ ४॥
रौद्र्यात्मकस्तु रुद्रः क्रियामयी शक्तिरस्य रुद्राणी ।
युगलं इदं तार्तीयं बीजं पालयति पश्चिमाम्नायम् ॥ ५॥
स्यादम्बिकास्वरूपः शम्भुः शान्तात्मिकाऽस्य शक्तिः स्यात् ।
मिथुनं इदं शिवशक्त्योरुत्तरसमयात्म तुर्यं अधितिष्ठेत् ॥ ६॥
एवं अनुत्तरशक्त्योश्चतुरंशद्वन्द्वरूपिणी परा जाता ।
चतुरन्वयात्मिकेयं पश्यन्ती मातृकामयी विद्या ॥ ७॥
सृष्टिः पूर्वाम्नायो वाग्भवबीजं तदात्मकं त्रिविधम् ।
सृष्टिस्थितिसंहारैर्भिन्ना सृष्टिस्त्रिमूर्तिमूर्तिः स्यात् ॥ ८॥
ब्रह्माऽत्र सृष्टिसृष्टावधिपतिरेतस्य भारती शक्तिः ।
सोऽयं हस्यार्थः स्यात् स एव शिवशक्तिवाचकश्चापि ॥ ९॥
हस्यार्थः स्यादत्र स्वशक्तिमयरूपसार्णसंयोगात् ।
सृष्टिस्थितौ तु विष्णुः कर्ता विश्वम्भराऽस्य शक्तिः स्यात् ॥ १०॥
विष्णुः कलिपेरर्थो ललिपेरेतस्य शक्तिरर्थः स्यात् ।
रुद्रोऽधिपतिः शक्ती रौद्री स्यात् तत्र सृष्टिसंहारे ॥ ११॥
हरवर्णयुगलं अनयोर्वाचकं अर्थोऽत्र रस्य रुद्रः स्यात् ।
रुद्राक्षरसम्पर्काद्रौद्री तच्छक्तिरत्र हस्यार्थः ॥ १२॥
अत्र तु शक्त्यर्णस्य प्राथम्यं शक्तिबीजभूतत्वात् ।
अधिवसतः शिवशक्ती संज्ञानाख्या तयोस्तु त्रित्वमयी ॥ १३॥
कामकला कलयित्री तुर्यमयी रक्तशुक्लमिश्रतनुः ।
रक्तो बिन्दुः शक्तिः शुक्लः शम्भुः परस्तदैकात्म्यम् ॥ १४॥
एवं द्वितीयबीजं स्थितिरूपं दक्षिणान्वयात्म स्यात् ।
स्थितिसृष्ट्यादिविभेदाद्वसन्ति ता एव देवतास्तत्र ॥ १५॥
अत्र कलवर्णमध्यस्थितो हकारः स्थितिस्वरूपत्वम् ।
अस्य द्योतयति परं स्थितिरूपं संविदम्बिकाकारः ॥ १६॥
संहारात्मकपश्चिमसमयमये तद्वदेव तार्तीये ।
संहृतिसृष्ट्यादिवशाद्वसन्ति ता एव देवतास्तत्र ॥ १७॥
सृष्टौ शक्तेर्नियतप्राधान्यादस्य शक्तिबीजत्वात् ।
स्वात्मनि संहृतिसृष्टौ शिवं अन्तर्भाव्य भासते शक्तिः ॥ १८॥
त्रिमये तुरीयबीजेऽनाख्यारूपोत्तरान्वयात्मनि तौ ।
शक्तिशिवावधिवसतो निरन्तरं सामरस्यं आपन्नौ ॥ १९॥
सृष्ट्यादिभेदभिन्नश्रीविद्यावर्णयुगलनवकात्मा ।
नवनादवर्गरूपा माता सा मध्यमाऽभिधा वितता ॥ २०॥
शब्दस्पर्शौ रूपं रसगन्धौ चेति भूतसूक्ष्माणि ।
व्याप्यव्यापकभावात् पञ्चदश स्युः क्रमेण तत्सङ्ख्याः ॥ २१॥
तिथयश्च कला नित्यास्तदात्मिकाः स्युस्तथैव तत्सङ्ख्यैः ।
वर्णैः समष्टिरेषा विद्या व्याप्नोति तानि सर्वाणि ॥ २२॥
सर्गादिसमष्टिरूपः स्वांशैरेभिस्तदात्मना विततः ।
सर्गेण कादिवर्णैरपि षट्त्रिंशद्भिरात्मनोऽवयवैः ॥ २३॥
पुनरज्व्यञ्जनबिन्दुप्रभेदभिन्नांस्तदक्षरावयवान् ।
षट्त्रिंशत्सङ्ख्याकांस्तत्त्वमयान् अश्नुते हि सा माता ॥ २४॥
व्यष्टिसमष्टिविभेदैश्चतुरात्मा तत्त्वबीजपीठमयी ।
चतुरन्वयात्मनाऽपि च माताऽष्टकमातृकामयी विद्या ॥ २५॥
इति श्रीमत्पुण्यानन्दशिष्यामृतानन्दयोगिप्रवरविरचिते सौभाग्यसुधोदये द्वीतीयः प्रपञ्चः ॥
तृतीयः प्रपञ्चः
अस्याम्बिकांशभूता शक्तिः (सा से?स्वांशे)न शान्तया साकम् ।
समरसभावं याता जाता ज्योतिर्मयी महाबिन्दुः ॥ १॥
सैव स्वेच्छोद्रेकाद्वामा (प?व)मनादमुष्य विश्वस्य ।
वक्रीकृतनिजरूपा सृष्टिः शृङ्गाटवामरेखा स्यात् ॥ २॥
ज्येष्ठा ज्ञानावेशादृज्वी स्थितिरेतदग्ररेखा स्यात् ।
रौद्री क्रियोपरागात् संहृतिरेतस्य दक्षिणा रेखा ॥ ३॥
इत्थं इयं पश्यन्ती जाता माता त्रिकोणरूपेण ।
साऽपि चतुर्बीजवती विद्या वेद्या तदात्मिका तद्वत् ॥ ४॥
वामा(दि?दी)च्छाद्यष्टप्रतिबिम्बैरष्टकोणं उत्पन्नम् ।
अष्टत्रिकोणमध्यस्पन्दैर्दशभिर्दशारं उत्पन्नम् ॥ ५॥
अस्यैव प्रतिबिम्बं बाह्यदशारं च भासमानस्य ।
स्पन्दवशादेवैषां चक्राणां समुदितं च मनुकोणम् ॥ ६॥
द्व्युत्तरचत्वारिंशद्योनिगणो मध्ययोनिपर्यन्तम् ।
नादमयैर्नववर्गैर्मध्यमया तावदक्षरैर्व्याप्तिः ॥ ७॥
विद्यांशमयैः स्वार्णैः काद्यैर्वर्गैः स्वरैश्च षोडशभिः ।
अष्टद्व्यष्टदलाम्बुजयुगलं व्याप्नोति वैखरी देवी ॥ ८॥
बीजत्रयमयतेजस्त्रितयविकाराश्च तानि वृत्तानि ।
भूबिम्बत्रयं एतत् पश्यन्त्यादित्रिमातृविश्रान्तिः ॥ ९॥
चतुरश्रषोडशाष्टच्छदात्मकचक्रत्रयं त्रिधा सृष्टिः ।
पूर्वाम्नायो वाग्भवबीजं तद्वत् त्रिमूर्तिदैवत्यम् ॥ १०॥
मनुकोणं द्विदशारं त्रितयं इदं कामराजबीजं स्यात् ।
स्थितिरत्र देवतानां त्रयमपि तद्वच्च दक्षिणाम्नायः ॥ ११॥
अष्टत्रिकोणमध्यत्रितयं तार्तीयं एष संहारः ।
अत्रापि देवतात्रयं आसीदयं एव पश्चिमाम्नायः ॥ १२॥
सर्वं अनाख्यारूपं तुर्यं शिवशक्तिदेवताधिकृतम् ।
स्यादुत्तरसमयात्मकं एवं स्रोतोमयं महाचक्रम् ॥ १३॥
इति श्रीमत्पुण्यानन्द(शिष्यामृतानन्दयोगिप्रवरविरचिते)सौभाग्यसुधोदये तृतीयः प्रपञ्चः ॥
चतुर्थः प्रपञ्चः
चित्तमये श्रीपीठे ज्योतिर्बिन्दौ यदस्य सङ्क्रान्तम् ।
प्रतिबिम्बं परधाम्नः परलिङ्गं तत्प्रकोर्त्यते प्राज्ञैः ॥ १॥
तत्र परा परमेशी प्रकाशशक्त्यात्म(का?कौ)निजावंशौ ।
निभिद्य नित्ययोगात् कामः कामेश्वरीत्यभून् मिथुनम् ॥ २॥
सर्वैः स्वस्वात्मतया कामो देवः प्रकाम्यमानत्वात् ।
वक्त्राद्यास्तस्यांशा वाराद्य वर्णितं बुधैराद्यैः ॥ ३॥
परमात्मिका तदीया स्वेच्छाशक्तिर्बभूव कामेशी ।
इच्छादिकास्तदीया मूर्धाद्यंशा मनीषिभिः कथिताः ॥ ४॥
अनयोरात्मावय(त?व)व्याससमासैकरस्यभेदवपुः ।
पश्यन्ती मातेयं न तत्त्वतो भिद्यते ततस्ताभ्याम् ॥ ५॥
सा च चतुरक्षरात्मा तदंश(पू?भू)तानि तानि मिथुनानि ।
चत्वारि वेदयन्ति विद्या वेद्या तदात्मिका विबुधैः ॥ ६॥
आधारनवकमनयोर्मूलादिब्रह्मरन्ध्रपर्यन्तम् ।
नवनादवर्गरूपा माता व्याप्नोति मध्यमा देवी ॥ ७॥
सृष्ट्यादित्रयभेदैर्नवभिर्भिन्नार्णयुग्मनवकव(ति?ती) ।
नवचक्ररूपिणी सा विद्या व्याप्नोति तद्वदाधारा(त्?न्) ॥ ८॥
षट्त्रिंशत्तत्त्वमयं शरीरं अनयोर्निजेच्छयोपात्तम् ।
हन्ताद्यविद्ययाऽपि व्याप्तं तावत् प्रकारभिन्नाभ्याम् ॥ ९॥
एकत्रिंशत्रितयद्वितयसमष्टिप्रकारसङ्कलितैः ।
तत्त्वैः स्वावयवमयैश्चतुभिरनयोस्तथान्वया व्याप्ताः ॥ १०॥
इति चतुर्थः प्रपञ्चः ॥
पञ्चमः प्रपञ्चः
श्रीपीठशैलशिखरे परशिवभानोः प्रकाशमानस्य ।
निजशक्तिरश्मिनिकरश्चक्रक्रमदेवतात्वमायातः ॥ १॥
मध्यत्रिकोणकोणे वामे श्रीपूर्णपीठं एतस्मिन् ।
बुद्धिमये परतेजःप्रतिफलितं त्वितरलिङ्गतां यातम् ॥ २॥
रौद्रः स्यादोड्डीशः क्रियैव भगमालिनी तयोर्मिथुनम् ।
रुद्रस्वशक्तिरूपं तृतीयबीजात्मकं त(द)ध्यास्ते ॥ ३॥
दक्षिणकोणेऽहङ्कृतिरूपे जालन्धरे तु सङ्क्रान्तम् ।
परधाम बाणलिङ्गं जातं सङ्क्रान्त्युपाधिभेदवशात् ॥ ४॥
ज्येष्ठांशः षष्ठीशः ज्ञाना वज्रेश्वरी तयोर्मिथुनम् ।
विष्णुविश्वम्भरात्मकं अस्मिन्न् अधिवसति मध्यबीजमयम् ॥ ५॥
पुनरेव कामपीठे तदग्रकोणे स्थिते मनोरूपे ।
प्रतिफलितं तज्ज्योतिः स्वयम्भुलिङ्गं समीरितं सद्भिः ॥ ६॥
वामांशो मित्रेशः कामेशीच्छा तयोर्मिथुनम् ।
ब्रह्मब्राह्मीरूपं वाग्भवबीजात्मकं वसत्यस्मिन् ॥ ७॥
इत्थं वामाद्यंशैर्वागादिकबीजवाच्यतां यातैः ।
वामादियुगलरूपा जाता सा मातृकैव पश्यन्ती ॥ ८॥
वसुयोनिष्वदसीयं पुर्यष्टकं अष्टदेवताकारम् ।
अन्तर्दशारचक्रे सर्वज्ञाद्यास्तदक्षसञ्चाराः ॥ ९॥
स्युः सर्वसिद्धिदाद्यास्तदक्षविषया बहिर्दशारगताः ।
मनुकोणशक्तिनिकरः करणचतुर्दशकं एव तदीयं अभूत् ॥ १०॥
द्व्युत्तरचत्वारिंशद्योनिगतो देवतानिकायोऽयम् ।
मध्यमया नववर्गैर्विद्यार्णयुगात्मकैरभिव्याप्तः ॥ ११॥
अष्टकमनयोरिष्टं प्रकृतीनां अष्टपत्रशक्तितया ।
एतद्विकारजातं सञ्जातं नृपपत्रदेवताकारम् ॥ १२॥
अणिमादिगुणनिकायस्तयोस्तयोरेव धातुसमुदायः ।
मुद्रामयी च सा वै चतुरश्रत्रयमये वसत्यस्मिन् ॥ १३॥
द्विरदकलादलकमलद्वितयगतं शक्तिरश्मिचक्रं इदम् ।
विद्यात्मकैः स्वकीयैर्वर्णैर्व्याप्नोति वैखरी माता ॥ १४॥
आधारनवकं अनयोर्नवचक्रीभावं आगतं शिवयोः ।
तन्मध्यचारचतुरा मुद्रात्वं प्राप मोदनात् संवित् ॥ १५॥
तन्नादशक्तिनवकं नवचक्रेशीस्वरूपं आपन्नम् ।
विद्यार्णयुग्मनवकं तद्विद्यानवकरूपतो विततम् ॥ १६॥
नवचक्रवासिनीनां भासां प्रकटादियोगिनीनां च ।
तासां इव चक्राणां चतुराम्नायादिरूपता ज्ञेया ॥ १७॥
इति श्रीमत्पुण्यानन्दशिष्यामृतानन्दयोगिप्रवरविरचिते सौभाग्यसुधोदये पञ्चमः प्रपञ्चः ॥
षष्ठः प्रपञ्चः
तदनादिबोधरूपं परमानन्दात्मकं परं ज्योतिः ।
स्फुरति यदा स्वात्मानं विमृष्टं विद्ययाऽनयाऽभिलषेत् ॥ १॥
तदनुत्तरस्फुरत्ताकार(ः)स्वात्मीयतत्त्वविम्रष्टा ।
परमशिवो गुरुराद्यश्चर्यानाथापराभिधानधरः ॥ २॥
विद्यानां सर्वासां भिन्नस्रोतःपरम्पराकाणाम् ।
वारिधिवर इव सरितां पुण्यतमो भवति यत्र सम्भेदः ॥ ३॥
भिन्नः स एव यातः कामे(श?शी)त्वं विमर्शभागेन ।
शक्तिः साऽस्य निरङ्कुशविभवं वेलेव वारिधिं रुन्धे ॥ ४॥
कृतयुगसमये विद्यां आद्यां अस्यै विमर्शरूपिण्यै ।
ओड्याणपीठनिलयश्चर्यानाथोऽधिदेव(ते?तै)वेशः ॥ ५॥
एतन्निरोधजन्या मुक्तिर्जन्तोः स एव संसारः ।
संसारस्य च मुक्तेः सरणिं शरणं प्रयामि तच्चरणम् ॥ ६॥
सेयं स्वीयैर्भिन्नान् गुरून् गुणैः षष्ठमित्रसंज्ञादीन् ।
अन्वग्रहीदमी(षा?षां)ज्येष्ठो ज्येष्ठौलिहेतुरोड्डीशः ॥ ७॥
क्रोधमुनिश्चिद्रूपस्त्रेतायुगनायकोऽन्त्यबीजपतिः ।
सत्त्वतनुर्भगमालाभर्त्ता श्रीपूर्णशैलपीठगतः ॥ ८॥
सुब्रह्मण्यो मध्यः षष्ठीशो मध्यमौलिकर्ता च ।
प्राणात्मा वज्रेशीनाथ(ः)श्रीकामराजबीजपतिः ॥ ९॥
जालन्धरपीठस्थो द्वापरयुगनायको रजोरूपः ।
श्रीकण्ठो मित्रेशो ना(थं?थः)कामेश्वरीमनःकान्तः ॥ १०॥
श्रीकामरूपनिलयो विषयमयो वाग्भवाक्षराधिपतिः ।
बालो बालौलिकरः कलियुगकालप्रभुस्तमोमूर्तिः ॥ ११॥
नाथैरेभिः परज्योतिपरिस्पन्दः प्रपञ्चपरमार्थः ।
दिव्यौघोऽयं कथितः सेव्यः श्रीवामकेश्वरीदेव्याः ॥ १२॥
मित्रेशनाथमात्रे कलियुगस(न्धा?न्धौ)निलीय निवसन्तीम् ।
विद्यां आद्यां एनां लोपामुद्रा युगादितः प्रापत् ॥ १३॥
यदनन्यलब्धपूर्वां विद्यां एषा युगादितो लेभे ।
तत्तन्नाम्ना प्रथितं सन्तानं इदं हि सर्वकालेषु ॥ १४॥
तदनु मुनिः कलशभवस्ताभ्यां कङ्कालतापसाचायः ।
तस्माद्धर्माचार्यो लघुनुतिवररचनविदितविज्ञानः ॥ १५॥
तस्मादपि योगि(स?व)राद्योगेशी मुक्तकेशिनी नाम ।
नानापदानमहितो दीपकनाथः स्वसन्ततेर्दीपः ॥ १६॥
विद्यां अवाप तस्या योगिन्या विमलबोधभागिन्याः ।
एतैः शिवांशभूतैः सिद्धौघ(ः)षड्भिरीरितो गुरुभिः ॥ १७॥
दीपकनाथस्य सुतो विद्यां तस्मादवाप जिष्ण्वाख्यः ।
अथ मातृगुप्तदेवस्तस्मादस्माच्च तेजसो देवः ॥ १८॥
तस्मान्मनोजदेवस्ततोऽपि कल्याणनाथयोगिवरः ।
तस्मात् परमानन्दः स्वात्मानन्दस्ततो महायोगी ॥ १९॥
तदनु त्रिलोचनेशो दक्षिणसन्तानसिद्धिसन्तानः ।
एतस्माद्देवेशो मारिजबाधाख्यविषयविदितयशाः ॥ २०॥
तस्माच्च केशवेशस्त्रिलोचनेशापराभिधान(प?ध)रः ।
तस्मात् पुण्यानन्दो (माम?ममा)मृतानन्दयोगिनो नाथः ॥ २१॥
भानुक(सुमा?शुभा)वसानं सन्तानं स्वीयं आत्मनो ज्ञात्वा ।
सम्प्रति सन्ततियोजितजननादहमस्मि पञ्चमः पुरुषः ॥ २२॥
एतैर्नाथैरुदितो मानौघो मानवोत्तमैरर्च्यः ।
सर्वेषां तु गुरूणां गोप्यं तत्पूज्यनाम सामयिकम् ॥ २३॥
गुरुवक्त्रमात्रगम्यं न पुस्तके लोकनामवल्लेख्यम् ।
एतेषां ओघानां इव गाङ्गानां तमो(व?प)हं त्रितयम् ॥ २४॥
वागादित्रितयं अयं वन्द्यं विद्यावतारसोपानम् ।
एतत्त्रितयसमष्टि श्रीगुरुनाथस्य पादुकात्रितयम् ॥ २५॥
(शि?सि)तशोणमिश्ररूपं तुर्यं वागादिमयतया वेद्यम् ।
निव(स)ति सहस्रप(ते?त्रे)सरोरु(हो?हे)नाथपादुकारूपम् ॥ २६॥
सुभगत्वसुधारसोदयाय स्वगुरुरूपायविशेषशेषभाजः ।
निजमानसमन्दरादमथ्नादमृतानन्दसुधीरयुग्मसिन्धुम् ॥ २७॥
इति श्रीमत्पुण्यानन्दशिष्यामृतानन्दयोगिप्रवरविरचिते सौभाग्यसुधोदये षष्ठः प्रपञ्चः ॥
ग्रन्थश्च परिसमाप्तः ॥
Author: Amṛtānanda
Title: Saubhāgyasudhodayaḥ
Source: Dwivedi, Vrajavallabha (ed). Nityāṣoḍaśikārṇavaḥ: Śivānandakṛtayā ṛjuvimarśinyā Vidyānandakṛtayā Artharatnāvalyā ca Saṃvalitaḥ. 2. Saṃskaraṇam. Vārāṇasyām: Sampūrṇānanda-Saṃskṛta-Viśvavidyālayaḥ. pp. 306-321. 1985.
Description: The Saubhāgyasudhodaya by Amṛtānanda, also known as Amṛtānandanātha and Amṛtānandayogin (fl. c. 1325-1375), is a short work in six chapters. Noteworthy aspects of this composition include: foundational knowledge about how early exponents of Śrīvidyā understood their lineage in the light of the Pratyabhijñā and other Śaiva traditions developed in Kashmir; the supremacy of their tradition in relation to other Kaula transmissions; and Amṛtānanda's guru lineage.
The text is prepared by volunteers of Tripurā Tallikā and is provided by Brian Campbell tripura.tallika at gmail.com
Tripurā Tallikā is a small group of Śrīvidyā practitioners https://tripuratallika.org/