In Praise of Vishnu in His Ten Incarnations
.. दशावतारस्तुतिः ..
प्रोष्ठीशविग्रह सुनिष्ठीवनोद्धत विशिष्टाम्बुचारिजलधे |
कोष्ठान्तराहितविचेष्टागमौघ परमेष्ठीडित त्वमवमाम् |
प्रेष्ठार्कसूनुमनुचेष्ठार्थमात्मविदतीष्टो युगान्तसमये |
स्थेष्ठात्मशृङ्गधृतकाष्ठाम्बुवाहन वराष्टापदप्रभतनो || १||
खण्डीभवद्बहुळडिण्डीरजृम्भण सुचण्डी कृतो दधि महा |
काण्डाति चित्र गति शौण्डाद्य हैमरद भाण्डा प्रमेय चरित |
चण्डाश्वकण्ठमद शुण्डाल दुर्हृदय गण्डा भिखण्डाकर दो-
श्चण्डा मरेशहय तुण्डाकृते दृशमखण्डामलं प्रदिश मे || २||
कूर्माकृते त्ववतु नर्मात्म पृष्ठधृत भर्मात्म मन्दर गिरे |
धर्मावलम्बन सुधर्मासदाकलितशर्मा सुधावितरणात् |
दुर्मान राहुमुख दुर्मायि दानवसुमर्माभिभेदन पटो |
धर्मार्क कान्ति वर वर्मा भवान् भुवन निर्माण धूत विकृतिः || ३||
धन्वन्तरेऽङ्गरुचि धन्वन्तरेऽरितरु धन्वन्स्तरीभवसुधा-
भान्वन्तरावसथ मन्वन्तराधिकृत तन्वन्तरौषधनिधे |
दन्वन्तरङ्गशुगुदन्वन्तमाजिषु वितन्वन्ममाब्धि तनया |
सून्वन्तकात्महृदतन्वरावयव तन्वन्तरार्तिजलधौ || ४||
या क्षीरवार्धिमथनाक्षीणदर्पदितिजाक्षोभितामरगणा-
पेक्षाप्तयेऽजनि वलक्षांषुबिम्बजिदतीक्ष्णालकावृतमुखी |
सूक्ष्मावलग्नवसनाक्षेपकृत्कुच कटाक्षाक्षमीकृतमनो-
दीक्षासुराहृतसुधाक्षाणिनोऽवतुसु रूक्षेक्षणाद्धरितनुः || ५||
शिक्षादियुङ्निगम दीक्षासुलक्षण परिक्षाक्षमाविधिसती |
दाक्षायणी क्षमति साक्षाद्रमापिनय दाक्षेपवीक्षणविधौ |
प्रेक्षाक्षिलोभकरलाक्षार सोक्षित पदाक्षेपलक्षितधरा |
साऽक्षारितात्मतनु भूक्षारकारिनिटिलाक्षाक्षमानवतु नः || ६||
नीलाम्बुदाभशुभ शीलाद्रिदेहधर खेलाघृतोधधिधुनी-
शैलादियुक्त निखिलेला कटाद्यसुर तूलाटवीदहन ते |
कोलाकृते जलधि कालाचलावयव नीलाब्जदंष्ट्र धरणी-
लीलास्पदोरुतर मूलाशियोगिवर जालाभिवन्दित नमः || ७||
दम्भोलितीक्ष्णनख सम्भेदितेन्द्ररिपु कुम्भीन्द्र पाहि कृपया |
स्तम्भार्भ कासहनडिम्भाय दत्तवर गम्भीरनाद नृहरे |
अंभोधिजानुसरणांभोजभूपवनकुम्भीनसेशखगराट् |
कुम्भीन्द्रकृत्तिधर जम्भारिषण्मुखमुखांभोरुहाभिनुत माम् || ८||
पिङ्गाक्ष विक्रम तुरङ्गादि सैन्य चतुरङ्गा वलिप्त दनुजा-
साङ्गाध्वरस्थ बलि साङ्गावपात हृषिताङ्गा मरालिनुत ते |
शृङ्गारपादनख तुङ्गाग्रभिन्न कन काङ्गाण्डपत्तितटिनी-
तुङ्गाति मङ्गल तरङ्गाभिभूत भज काङ्गाघ वामन नमः || ९||
ध्यानार्ह वामनतनोनाथ पाहि यजमाना सुरेशवसुधा-
दानाय याचनिक लीनार्थवाग्वशितनानासदस्यदनुज |
मीनाङ्कनिर्मलनिशानाथकोटिलसमानात्म मौञ्जिगुण कौ-
पीनाच्छसूत्रपदयानातपत्रकरकानम्यदण्डवरभृत् || १०||
धैर्याम्बुधे परशुचर्याधिकृत्तखलवर्यावनीश्वर महा-
शौर्याभिभूत कृतवीर्यात्मजातभुजवीर्यावलेपनिकर |
भार्यापराधकुपितार्याज्ञयागलितनार्यात्मसूगलतरो |
कार्यापराधमविचार्यार्यमौघजयिवीर्यामिता मयि दया || ११||
श्रीरामलक्ष्मणशुकाराम भूरवतुगौरामलामितमहो-
हारामरस्तुत यशोरामकान्तिसुत नोरामनोरथहर |
स्वारामवर्यरिपु वीरामयार्धिकर चीरामलावृतकटे |
स्वाराम दर्शनजमारामयागतसुघोरामनोरमलब्धकलह || १२||
श्रीकेशवप्रदिशनाकेश जातकपिलोकेश भग्नरविभू-
तोकेतरार्तिहरणाकेवलार्तसुखधीकेकिकालजलद |
साकेतनाथवरपाकेरमुख्यसुत कोकेन भक्तिमतुलाम् |
राकेन्दु बिम्बमुख काकेक्षणापह हृशीकेश तेऽङ्घ्रिकमले || १३||
रामे नृणां हृदभिरामेनराशिकुलभीमे मनोऽद्यरमताम् |
गोमेदिनीजयितपोऽमेयगाधिसुतकामेनिविष्ट मनसि |
श्यामे सदा त्वयि जितामेयतापसजरामे गताधिकसमे |
भीमेशचापदलनामेयशौर्यजितवामेक्षणे विजयिनि || १४||
कान्तारगेहखलकान्तारटद्वदन कान्तालकान्तकशरम् |
कान्तारयाम्बुजनिकान्तान्ववायविधुकान्ताश्मभादिपहरे |
कान्तालिलोलदलकान्ताभिशोभितिलकान्ताभवन्तमनुसा |
कान्तानुयानजित कान्तारदुर्गकटकान्ता रमात्ववतु माम् || १५||
दान्तं दशाननसुतान्तं धरामधिवसन्तं प्रचण्डतपसा |
क्लान्तं समेत्य विपिनान्तं त्ववाप यमनन्तं तपस्विपटलम् |
यान्तं भवारतिभयान्तं ममाशु भगवन्तं भरेण भजतात् |
स्वान्तं सवारिदनुजान्तं धराधरनिशान्तं स तापसवरम् || १६||
शम्पाभचापलवकंपास्तशत्रुबलसंपादितामितयशाः |
शं पादतामरससंपातिनोऽलमनुकम्पारसेन दिश मे |
सम्पातिपक्षिसहजं पापिरावणहतं पावनं यदकृथाः |
त्वं पापकूपपतितं पाहि मां तदपि पम्पासरस्तटचर || १७||
लोलाक्ष्यपेक्षितसुलीलाकुरङ्गवधखेलाकुतूहलगते |
स्वालापभूमिजनिबालापहार्यनुजपालाद्य भो जयजय |
बालाग्निदग्धपुरशालानिलात्मजनिफालात्तपत्तलरजो |
नीलाङ्गदादिकपिमालाकृतालिपथमूलाभ्यतीतजलधे || १८||
तूणीरकार्मुक कृपाणीकिणाङ्कभुजपाणीरविप्रतिमभाः |
क्षोणिधरालिनिभघोणीमुखादिघनवेणीसुरक्षणकरः |
शोणिभवन्नयन कोणीजिताम्बुनिधिपाणीरितार्हणमणि-
श्रेणीवृताङ्घ्रिरिह वाणीशसूनुवरवाणीस्तुतो विजयते || १९||
हुङ्कारपूर्वमथ टङ्कारनादमतिपङ्कावधार्यचलिता |
लङ्काशिलोच्चयविशङ्कापतद्भिदुर शङ्काऽऽस यस्य धनुषः |
लङ्काधिपोऽमनुत यं कालरात्रिमिव शङ्काशताकुलधिया |
तं कालदण्डशतसङ्काशकार्मुकशराङ्कान्वितं भज हरिम् || २०||
धीमानमेयतनुधामार्तमङ्गळदनामा रमाकमलभू-
कामारिपन्नगपकामाहिवैरिगुरुसोमादिवन्द्यमहिमा |
स्थेमादिनापगतसीमावतात्सखलसामाजरावणरिपू |
रामाभिदो हरिरभौमाकृतिः प्रतनसामादिवेदविषयः || २१||
दोषात्मभूवशतुराषाडतिक्रमजदोषात्मभर्तृवचसा |
पाषाणभूतमुनियोषावरात्मतनुवेषादिदायिचरणः |
नैषादयोषिदशुभेषाकृदण्डजनिदोषाचरादिशुभदो |
दोषाग्रजन्ममृतिशोषापहोऽवतु सुदोषाङ्घ्रिजातहननात् || २२||
वृन्दावनस्थपशुवृन्दावनं विनुतवृन्दारकैकशरणम् |
नन्दात्मजं निहतनिन्दाकृदासुरजनं दामबद्धजठरम् |
वन्दामहे वयममन्दावदातरुचिमान्दाक्षकारिवदनम् |
कुन्दालिदन्तमुत कन्दासितप्रभतनुं दावराक्षसहरम् || २३||
गोपालकोत्सवकृतापारभक्ष्यरससूपान्नलोपकुपिता |
शापालयापितलयापाम्बुदालिसलिलापायधारितगिरे |
स्वापाङ्गदर्शनज तापाङ्गरागयुतगोपाङ्गनांशुकहृति-
व्यापारशौण्ड विविधापायतस्त्वमव गोपारिजातहरण || २४||
कंसादिकासदवतंसावनीपतिविहिंसाकृतात्मजनुषम् |
संसारभूतमिह संसारबद्धमनसं सारचित्सुखतनुम् |
संसाधयन्तमनिशं सात्त्विकव्रजमहं सादरं बत भजे |
हंसादितापसरिरंसास्पदं परमहंसादिवन्द्यचरणम् || २५||
राजीवनेत्र विदुराजीव मामवतु राजीवकेतनवशम् |
वाजीभपत्तिनृपराजीरथान्वितजराजीवगर्वशमन |
वाजीशवाह सितवाजीश दैत्यतनुवाजीशभेदकरदोः |
जाजीकदम्बनवराजीवमुख्यसुमराजीसुवासितशिरः || २६||
कालीहृदावसथकालीयकुण्डलिपकालीस्थपादनखरा |
व्यालीनवांशुकरवालीगणारुणितकालीरुचे जय जय |
केलीलवापहृतकालीशदत्तवरनालीकदृप्तदितिभू-
चूलीकगोपमहिलालीतनूघुसृणधूलीकणाङ्कहृदय || २७||
कृष्णादिपाण्डुसुतकृष्णामनःप्रचुरतृष्णासुतृप्तिक रवाक् |
कृष्णाङ्कपालिरत कृष्णाभिधाघहर कृष्णादिषण्महिळ भोः |
पुष्णातु मामजित निष्णातवार्धिमुदनुष्णांशुमण्डल हरे |
जिष्णो गिरीन्द्रधर विष्णो वृषावरज धृष्णो भवान्करुणया || २८||
रामाशिरोमणिधरामासमेत बलरामानुजाभिध रतिम् |
व्योमासुरान्तकर ते मारतात दिश मे माधवाङ्घ्रिकमले |
कामार्तभौमपुररामावलीप्रणयवामाक्षिपीततनुभा |
भीमाहिनाथमुखवैमानिकाभिनुत भीमाभिवन्द्यचरण || २९||
सक्ष्वेळभक्ष्यभयदाक्षिश्रवोगणजलाक्षेपपाशयमनम् |
लाक्षागृहज्वलनरक्षोहिडिम्बबकभैक्षान्नपूर्वविपदः |
अक्षानुबन्धभवरूक्षाक्षरश्रवणसाक्षान्महिष्यवमती |
कक्षानुयानमधमक्ष्मापसेवनमभीक्ष्णापहासमसताम् || ३०||
चक्षाण एव निजपक्षाग्रभूदशशताक्षात्मजादिसुहृदा-
माक्षेपकारिकुनृपाक्षौहिणीशतबलाक्षोभदीक्षितमनाः |
तार्क्ष्यासिचापशरतीक्ष्णारिपूर्वनिजलक्ष्माणि चाप्यगणयन् |
वृक्षालयध्वजरिरक्षाकरो जयति लक्ष्मीपतिर्यदुपतिः || ३१||
बुद्धावतार कविबद्धानुकम्प कुरु बद्धाञ्जलौ मयि दयाम् |
शौद्धोदनिप्रमुखसैद्धान्तिकासुगमबौद्धागमप्रणयन |
क्रुद्धाहितासुहृतिसिद्धासिखेटधर शुद्धाश्वयान कमला |
शुद्धान्त मां रुचिपिनद्धाखिलाङ्ग निजमद्धाव कल्क्यभिध भोः || ३२||
सारङ्गकृत्तिधरसारङ्गवारिधर सारङ्गराजवरदा-
सारं गदारितरसारं गतात्ममदसारं गतौषधबलम् |
सारङ्गवत्कुसुमसारं गतं च तव सारङ्गमाङ्घ्रियुगलम् |
सारङ्गवर्णमपसारं गताब्जमदसारं गदिंस्त्वमव माम् || ३३||
ग्रीवास्यवाहतनुदेवाण्डजादिदशभावाभिरामचरितम् |
भावातिभव्यशुभधीवादिराजयतिभूवाग्विलासनिलयम् |
श्रीवागधीशमुखदेवाभिनम्यहरिसेवार्चनेषु पठता-
मावास एव भवितावाग्भवेतरसुरावासलोकनिकरे || ३४||
इति श्रीमद्वादिराजपूज्यचरण विरचितं
श्रीदशावतारस्तुतिः संपूर्णम्
भारतीरमणमुख्यप्राणान्तर्गत श्रीकृष्णार्पणमस्तु
Encoded by Anand Ravipati (aravipati@dvaita.net)
Proofread by Meera Tadipatri(mtadipatri@dvaita.net), Shrisha Rao (shrao@dvaita.org)
This page uses Unicode utf-8 encoding for devanagari. Please set the fonts and
languages setting in your web browser to display the correct Unicode font.
Questions, comments:sanskrit@cheerful.com