.. श्वेताश्वतरोपनिषत् ..
ॐ सहनाववतु . सह नौ भुनक्तु . सह वीर्यं करवावहै .
        तेजस्वि नावधीतमस्तु . मा विद्विषावहै ..
ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ..

                                   प्रथमोऽध्यायः .

हरिः ॐ .. ब्रह्मवादिनो वदन्ति .

किं कारणं ब्रह्म कुतः स्म जाता
      जीवाम केन क्व च संप्रतिष्ठा .
अधिष्ठिताः केन सुखेतरेषु
      वर्तामहे ब्रह्मविदो व्यवस्थाम् .. १..

कालः स्वभावो नियतिर्यदृच्छा
      भूतानि योनिः पुरुष इति चिन्त्या .
संयोग एषां न त्वात्मभावा-
      दात्माप्यनीशः सुखदुःखहेतोः .. २..

ते ध्यानयोगानुगता अपश्यन्
      देवात्मशक्तिं स्वगुणैर्निगूढाम् .
यः कारणानि निखिलानि तानि
      कालात्मयुक्तान्यधितिष्ठत्येकः .. ३..

तमेकनेमिं त्रिवृतं षोडशान्तं
      शतार्धारं विंशतिप्रत्यराभिः .
अष्टकैः षड्भिर्विश्वरूपैकपाशं
      त्रिमार्गभेदं द्विनिमित्तैकमोहम् .. ४..

पञ्चस्रोतोम्बुं पञ्चयोन्युग्रवक्रां
      पञ्चप्राणोर्मिं पञ्चबुद्ध्यादिमूलाम् .
पञ्चावर्तां पञ्चदुःखौघवेगां
      पञ्चाशद्भेदां पञ्चपर्वामधीमः .. ५..

सर्वाजीवे सर्वसंस्थे बृहन्ते
      अस्मिन् हंसो भ्राम्यते ब्रह्मचक्रे .
पृथगात्मानं प्रेरितारं च मत्वा
      जुष्टस्ततस्तेनामृतत्वमेति .. ६..

उद्गीतमेतत्परमं तु ब्रह्म
      तस्मिंस्त्रयं सुप्रतिष्ठाऽक्षरं च .
अत्रान्तरं ब्रह्मविदो विदित्वा
      लीना ब्रह्मणि तत्परा योनिमुक्ताः .. ७..

संयुक्तमेतत् क्षरमक्षरं च
      व्यक्ताव्यक्तं भरते विश्वमीशः .
अनीशश्चात्मा बध्यते भोक्तृ-
      भावाज् ज्ञात्वा देवं मुच्यते सर्वपाशैः .. ८..

ज्ञाज्ञौ द्वावजावीशनीशावजा
      ह्येका भोक्तृभोग्यार्थयुक्ता .
अनन्तश्चात्मा विश्वरूपो ह्यकर्ता
      त्रयं यदा विन्दते ब्रह्ममेतत् .. ९..

क्षरं प्रधानममृताक्षरं हरः
      क्षरात्मानावीशते देव एकः .
तस्याभिध्यानाद्योजनात्तत्त्व-
      भावात् भूयश्चान्ते विश्वमायानिवृत्तिः .. १०..

ज्ञात्वा देवं सर्वपाशापहानिः
      क्षीणैः वलेशेर्जन्ममृत्युप्रहाणिः .
तस्याभिध्यानात्तृतीयं देहभेदे
      विश्वैश्वर्यं केवल आप्तकामः .. ११..

एतज्ज्ञेयं नित्यमेवात्मसंस्थं
       नातः परं वेदितव्यं हि किञ्चित् .
भोक्ता भोग्यं प्रेरितारं च मत्वा
       सर्वं प्रोक्तं त्रिविधं ब्रह्ममेतत् .. १२..

वह्नेर्यथा योनिगतस्य मूर्तिनर्
       दृश्यते नैव च लिङ्गनाशः .
स भूय एवेन्धनयोनिगृह्य-
       स्तद्वोभयं वै प्रणवेन देहे .. १३..

स्वदेहमरणिं कृत्वा प्रणवं चोत्तरारणिम् .
ध्याननिर्मथनाभ्यासादेवं पश्यन्निगूढवत् .. १४..

तिलेषु तैलं दधिनीव सर्पि-
        रापः स्रोतःस्वरणीषु चाग्निः .
एवमात्माऽत्मनि गृह्यतेऽसौ
        सत्येनैनं तपसायोऽनुपश्यति .. १५..

सर्वव्यापिनमात्मानं क्षीरे सर्पिरिवार्पितम् .
आत्मविद्यातपोमूलं तद्ब्रह्मोपनिषत् परम् .. १६..

                                               द्वितीयोऽध्यायः .

युञ्जानः प्रथमं मनस्तत्त्वाय सविता धियः .
अग्नेर्ज्योतिर्निचाय्य पृथिव्या अध्याभरत् .. १..

युक्तेन मनसा वयं देवस्य सवितुः सवे .
सुवर्गेयाय शक्त्या .. २..

युक्त्वाय मनसा देवान् सुवर्यतो धिया दिवम् .
बृहज्ज्योतिः करिष्यतः सविता प्रसुवाति तान् .. ३..

युञ्जते मन उत युञ्जते धियो
       विप्रा विप्रस्य बृहतो विपश्चितः .
वि होत्रा दधे वयुनाविदेक
       इन्मही देवस्य सवितुः परिष्टुतिः .. ४..

युजे वां ब्रह्म पूर्व्यं नमोभिर्विश्लोक
       एतु पथ्येव सूरेः .
शृण्वन्तु विश्वे अमृतस्य पुत्रा आ ये
       धामानि दिव्यानि तस्थुः .. ५..

अग्निर्यत्राभिमथ्यते वायुर्यत्राधिरुध्यते .
सोमो यत्रातिरिच्यते तत्र सञ्जायते मनः .. ६..

सवित्रा प्रसवेन जुषेत ब्रह्म पूर्व्यम् .
यत्र योनिं कृणवसे न हि ते पूर्तमक्षिपत् .. ७..

त्रिरुन्नतं स्थाप्य समं शरीरं
        हृदीन्द्रियाणि मनसा सन्निवेश्य .
ब्रह्मोडुपेन प्रतरेत विद्वान्
        स्रोतांसि सर्वाणि भयानकानि .. ८..

प्राणान् प्रपीड्येह संयुक्तचेष्टः
        क्षीणे प्राणे नासिकयोच्छ्वसीत .
दुष्टाश्वयुक्तमिव वाहमेनं
        विद्वान् मनो धारयेताप्रमत्तः .. ९..

समे शुचौ शर्करावह्निवालिका-
        विवर्जिते शब्दजलाश्रयादिभिः .
मनोनुकूले न तु चक्षुपीडने
        गुहानिवाताश्रयणे प्रयोजयेत् .. १०..

नीहारधूमार्कानिलानलानां
        खद्योतविद्युत्स्फटिकशशीनाम् .
एतानि रूपाणि पुरःसराणि
        ब्रह्मण्यभिव्यक्तिकराणि योगे .. ११..

पृथिव्यप्तेजोऽनिलखे समुत्थिते
        पञ्चात्मके योगगुणे प्रवृत्ते .
न तस्य रोगो न जरा न मृत्युः
        प्राप्तस्य योगाग्निमयं शरीरम् .. १२..

लघुत्वमारोग्यमलोलुपत्वं
        वर्णप्रसादः स्वरसौष्ठवं च .
गन्धः शुभो मूत्रपुरीषमल्पं
        योगप्रवृत्तिं प्रथमां वदन्ति .. १३..

यथैव बिंबं मृदयोपलिप्तं
        तेजोमयं भ्राजते तत् सुधान्तम् .
तद्वाऽऽत्मतत्त्वं प्रसमीक्ष्य देही
        एकः कृतार्थो भवते वीतशोकः .. १४..

यदात्मतत्त्वेन तु ब्रह्मतत्त्वं
        दीपोपमेनेह युक्तः प्रपश्येत् .
अजं ध्रुवं सर्वतत्त्वैर्विशुद्धं
        ज्ञात्वा देवं मुच्यते सर्वपापैः .. १५..

एषो ह देवः प्रदिशोऽनु सर्वाः .
        पूर्वो ह जातः स उ गर्भे अन्तः .
स एव जातः स जनिष्यमाणः
        प्रत्यङ् जनास्तिष्ठति सर्वतोमुखः .. १६..

यो देवो अग्नौ योऽप्सु
        यो विश्वं भुवनमाविवेश .
य ओषधीषु यो वनस्पतिषु
        तस्मै देवाय नमो नमः .. १७..

                                       तृतीयोऽध्यायः .

य एको जालवानीशत ईशनीभिः
         सर्वांल्लोकानीशत ईशनीभिः .
य एवैक उद्भवे सम्भवे च
         य एतद् विदुरमृतास्ते भवन्ति .. १..

एको हि रुद्रो न द्वितीयाय तस्थु-
         र्य इमांल्लोकानीशत ईशनीभिः .
प्रत्यङ् जनास्तिष्ठति सञ्चुकोचान्तकाले
         संसृज्य विश्वा भुवनानि गोपाः .. २..

विश्वतश्चक्षुरुत विश्वतोमुखो
         विश्वतोबाहुरुत विश्वतस्पात् .
सं बाहुभ्यां धमति संपतत्रै-
        र्द्यावाभूमी जनयन् देव एकः .. ३..

यो देवानां प्रभवश्चोद्भवश्च
        विश्वाधिपो रुद्रो महर्षिः .
हिरण्यगर्भं जनयामास पूर्वं
        स नो बुद्ध्या शुभया संयुनक्तु .. ४..

या ते रुद्र शिवा तनूरघोराऽपापकाशिनी .
तया नस्तनुवा शन्तमया गिरिशन्ताभिचाकशीहि .. ५..

याभिषुं गिरिशन्त हस्ते बिभर्ष्यस्तवे .
शिवां गिरित्र तां कुरु मा हिंसीः पुरुषं जगत् .. ६..

ततः परं ब्रह्म परं बृहन्तं
         यथानिकायं सर्वभूतेषु गूढम् .
विश्वस्यैकं परिवेष्टितार-
         मीशं तं ज्ञात्वाऽमृता भवन्ति .. ७..

वेदाहमेतं पुरुषं महान्त-
         मादित्यवर्णं तमसः परस्तात् .
तमेव विदित्वातिमृत्युमेति
         नान्यः पन्था विद्यतेऽयनाय .. ८..

यस्मात् परं नापरमस्ति किंचिद्य-
          स्मान्नणीयो न ज्यायोऽस्ति कश्चित् .
वृक्ष इव स्तब्धो दिवि तिष्ठत्येक-
           स्तेनेदं पूर्णं पुरुषेण सर्वम् .. ९..

ततो यदुत्तरततं तदरूपमनामयम् .
य एतद्विदुरमृतास्ते भवन्ति अथेतरे दुःखमेवापियन्ति .. १०..

सर्वानन शिरोग्रीवः सर्वभूतगुहाशयः .
सर्वव्यापी स भगवांस्तस्मात् सर्वगतः शिवः .. ११..

महान् प्रभुर्वै पुरुषः सत्वस्यैष प्रवर्तकः .
सुनिर्मलामिमां प्राप्तिमीशानो ज्योतिरव्ययः .. १२..

अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषोऽन्तरात्मा
            सदा जनानां हृदये सन्निविष्टः .
हृदा मनीषा मनसाभिक्लृप्तो
            य एतद् विदुरमृतास्ते भवन्ति .. १३..

सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात् .
स भूमिं विश्वतो वृत्वा अत्यतिष्ठद्दशाङ्गुलम् .. १४..

पुरुष एवेदँ सर्वं यद् भूतं यच्च भव्यम् .
उतामृतत्वस्येशानो यदन्नेनातिरोहति .. १५..

सर्वतः पाणिपादं तत् सर्वतोऽक्षिशिरोमुखम् .
सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति .. १६..

सर्वेन्द्रियगुणाभासं सर्वेन्द्रियविवर्जितम् .
सर्वस्य प्रभुमीशानं सर्वस्य शरणं सुहृत् .. १७..

नवद्वारे पुरे देही हंसो लेलायते बहिः .
वशी सर्वस्य लोकस्य स्थावरस्य चरस्य च .. १८..

अपाणिपादो जवनो ग्रहीता
          पश्यत्यचक्षुः स शृणोत्यकर्णः .
स वेत्ति वेद्यं न च तस्यास्ति वेत्ता
          तमाहुरग्र्यं पुरुषं महान्तम् .. १९..

अणोरणीयान् महतो महीया-
          नात्मा गुहायां निहितोऽस्य जन्तोः .
तमक्रतुः पश्यति वीतशोको
          धातुः प्रसादान्महिमानमीशम् .. २०..

वेदाहमेतमजरं पुराणं
          सर्वात्मानं सर्वगतं विभुत्वात् .
जन्मनिरोधं प्रवदन्ति यस्य
          ब्रह्मवादिनो हि प्रवदन्ति नित्यम् .. २१..

                           चतुर्थोऽध्यायः .

य एकोऽवर्णो बहुधा शक्तियोगाद्
          वरणाननेकान् निहितार्थो दधाति .
विचैति चान्ते विश्वमादौ च देवः
          स नो बुद्ध्या शुभया संयुनक्तु .. १..

तदेवाग्निस्तदादित्य-
          स्तद्वायुस्तदु चन्द्रमाः .
तदेव शुक्रं तद् ब्रह्म
          तदापस्तत् प्रजापतिः .. २..

त्वं स्त्री पुमानसि
          त्वं कुमार उत वा कुमारी .
त्वं जीर्णो दण्डेन वञ्चसि
          त्वं जातो भवसि विश्वतोमुखः .. ३..

नीलः पतङ्गो हरितो लोहिताक्ष-
          स्तडिद्गर्भ ऋतवः समुद्राः .
अनादिमत् त्वं विभुत्वेन वर्तसे
          यतो जातानि भुवनानि विश्वा .. ४..

अजामेकां लोहितशुक्लकृष्णां
          बह्वीः प्रजाः सृजमानां सरूपाः .
अजो ह्येको जुषमाणोऽनुशेते
          जहात्येनां भुक्तभोगामजोऽन्यः .. ५..

द्वा सुपर्णा सयुजा सखाया
          समानं वृक्षं परिषस्वजाते .
तयोरन्यः पिप्पलं स्वाद्वत्त्यन-
          श्नन्नन्यो अभिचाकशीति .. ६..

समाने वृक्षे पुरुषो निमग्नोऽ-
          नीशया शोचति मुह्यमानः .
जुष्टं यदा पश्यत्यन्यमीशमस्य
          महिमानमिति वीतशोकः .. ७..

ऋचो अक्षरे परमे व्योमन्
          यस्मिन्देवा अधि विश्वे निषेदुः .
यस्तं न वेद किमृचा करिष्यति
          य इत्तद्विदुस्त इमे समासते .. ८..

छन्दांसि यज्ञाः क्रतवो व्रतानि
          भूतं भव्यं यच्च वेदा वदन्ति .
अस्मान् मायी सृजते विश्वमेत-
          त्तस्मिंश्चान्यो मायया सन्निरुद्धः .. ९..

मायां तु प्रकृतिं विद्यान्मायिनं च महेश्वरम् .
तस्यवयवभूतैस्तु व्याप्तं सर्वमिदं जगत् .. १०..

यो योनिं योनिमधितिष्ठत्येको
           यस्मिन्निद.म् सं च विचैति सर्वम् .
तमीशानं वरदं देवमीड्यं
           निचाय्येमां शान्तिमत्यन्तमेति .. ११..

यो देवानां प्रभवश्चोद्भवश्च
           विश्वाधिपो रुद्रो महर्षिः .
हिरण्यगर्भं पश्यत जायमानं
           स नो बुद्ध्या शुभया संयुनक्तु .. १२..

यो देवानामधिपो
           यस्मिन्ल्लोका अधिश्रिताः .
य ईशे अस्य द्विपदश्चतुष्पदः
           कस्मै देवाय हविषा विधेम .. १३..

सूक्ष्मातिसूक्ष्मं कलिलस्य मध्ये
           विश्वस्य स्रष्ठारमनेकरूपम् .
विश्वस्यैकं परिवेष्टितारं
           ज्ञात्वा शिवं शान्तिमत्यन्तमेति .. १४..

स एव काले भुवनस्य गोप्ता
           विश्वाधिपः सर्वभूतेषु गूढः .
यस्मिन् युक्ता ब्रह्मर्षयो देवताश्च
           तमेवं ज्ञात्वा मृत्युपाशांश्छिनत्ति .. १५..

घृतात् परं मण्डमिवातिसूक्ष्मं
           ज्ञात्वा शिवं सर्वभूतेषु गूढम् .
विश्वस्यैकं परिवेष्टितारं
           ज्ञात्वा देवं मुच्यते सर्वपाशैः .. १६..

एष देवो विश्वकर्मा महात्मा
           सदा जनानां हृदये सन्निविष्टः .
हृदा मनीषा मनसाभिक्लृप्तो
           य एतद् विदुरमृतास्ते भवन्ति .. १७..

यदाऽतमस्तान्न दिवा न रात्रिः
           न सन्नचासच्छिव एव केवलः .
तदक्षरं तत् सवितुर्वरेण्यं
           प्रज्ञा च तस्मात् प्रसृता पुराणी .. १८..

नैनमूर्ध्वं न तिर्यञ्चं
           न मध्ये न परिजग्रभत् .
न तस्य प्रतिमा अस्ति
           यस्य नाम महद् यशः .. १९..

न संदृशे तिष्ठति रूपमस्य
           न चक्षुषा पश्यति कश्चनैनम् .
हृदा हृदिस्थं मनसा य एन-
           मेवं विदुरमृतास्ते भवन्ति .. २०..

अजात इत्येवं कश्चिद्भीरुः प्रपद्यते .
रुद्र यत्ते दक्षिणं मुखं तेन मां पाहि नित्यम् .. २१..

मा नस्तोके तनये मा न आयुषि
           मा नो गोषु मा न अश्वेषु रीरिषः .
वीरान् मा नो रुद्र भामितो
           वधीर्हविष्मन्तः सदामित् त्वा हवामहे .. २२..

                             पञ्चमोऽध्यायः .

द्वे अक्षरे ब्रह्मपरे त्वनन्ते
         विद्याविद्ये निहिते यत्र गूढे .
क्षरं त्वविद्या ह्यमृतं तु विद्या
         विद्याविद्ये ईशते यस्तु सोऽन्यः .. १..

यो योनिं योनिमधितिष्ठत्येको
         विश्वानि रूपाणि योनीश्च सर्वाः .
ऋषिं प्रसूतं कपिलं यस्तमग्रे
         ज्ञानैर्बिभर्ति जायमानं च पश्येत् .. २..

एकैक जालं बहुधा विकुर्व-
         न्नस्मिन् क्षेत्रे संहरत्येष देवः .
भूयः सृष्ट्वा पतयस्तथेशः
         सर्वाधिपत्यं कुरुते महात्मा .. ३..

सर्वा दिश ऊर्ध्वमधश्च तिर्यक्
         प्रकाशयन् भ्राजते यद्वनड्वान् .
एवं स देवो भगवान् वरेण्यो
         योनिस्वभावानधितिष्ठत्येकः .. ४..

यच्च स्वभावं पचति विश्वयोनिः
         पाच्यांश्च सर्वान् परिणामयेद् यः .
सर्वमेतद् विश्वमधितिष्ठत्येको
         गुणांश्च सर्वान् विनियोजयेद् यः .. ५..

तद् वेदगुह्योपनिषत्सु गूढं
         तद् ब्रह्मा वेदते ब्रह्मयोनिम् .
ये पूर्वं देवा ऋषयश्च तद् विदु-
         स्ते तन्मया अमृता वै बभूवुः ..६..

गुणान्वयो यः फलकर्मकर्ता
          कृतस्य तस्यैव स चोपभोक्ता .
स विश्वरूपस्त्रिगुणस्त्रिवर्त्मा
          प्राणाधिपः सञ्चरति स्वकर्मभिः .. ७..

अङ्गुष्ठमात्रो रवितुल्यरूपः
          सङ्कल्पाहङ्कारसमन्वितो यः .
बुद्धेर्गुणेनात्मगुणेन चैव
          आराग्रमात्रोऽप्यपरोऽपि दृष्टः .. ८..

बालाग्रशतभागस्य शतधा कल्पितस्य च .
भागो जीवः स विज्ञेयः स चानन्त्याय कल्पते .. ९..

नैव स्त्री न पुमानेष न चैवायं नपुंसकः .
यद्यच्छरीरमादत्ते तेने तेने स युज्यते .. १०..

सङ्कल्पनस्पर्शनदृष्टिमोहै-
           र्ग्रासांबुवृष्ट्यात्मविवृद्धिजन्म .
कर्मानुगान्यनुक्रमेण देही
           स्थानेषु रूपाण्यभिसम्प्रपद्यते .. ११..

स्थूलानि सूक्ष्माणि बहूनि चैव
            रूपाणि देही स्वगुणैर्वृणोति .
क्रियागुणैरात्मगुणैश्च तेषां
            संयोगहेतुरपरोऽपि दृष्टः .. १२..

अनाद्यनन्तं कलिलस्य मध्ये
            विश्वस्य स्रष्ठारमनेकरूपम् .
विश्वस्यैकं परिवेष्टितारं
            ज्ञात्वा देवं मुच्यते सर्वपाशैः .. १३..

भावग्राह्यमनीडाख्यं भावाभावकरं शिवम् .
कलासर्गकरं देवं ये विदुस्ते जहुस्तनुम् .. १४..

                                  षष्ठोऽध्यायः .

स्वभावमेके कवयो वदन्ति
            कालं तथान्ये परिमुह्यमानाः .
देवस्यैष महिमा तु लोके
            येनेदं भ्राम्यते ब्रह्मचक्रम् .. १..

येनावृतं नित्यमिदं हि सर्वं ज्ञः
              कालकारो गुणी सर्वविद् यः .
तेनेशितं कर्म विवर्तते ह
             पृथिव्यप्तेजोनिलखानि चिन्त्यम् .. २..

तत्कर्म कृत्वा विनिवर्त्य भूय-
             स्तत्त्वस्य तावेन समेत्य योगम् .
एकेन द्वाभ्यां त्रिभिरष्टभिर्वा
             कालेन चैवात्मगुणैश्च सूक्ष्मैः .. ३..

आरभ्य कर्माणि गुणान्वितानि
             भावांश्च सर्वान् विनियोजयेद्यः .
तेषामभावे कृतकर्मनाशः
             कर्मक्षये याति स तत्त्वतोऽन्यः .. ४..

आदिः स संयोगनिमित्तहेतुः
             परस्त्रिकालादकलोऽपि दृष्टः .
तं विश्वरूपं भवभूतमीड्यं
             देवं स्वचित्तस्थमुपास्य पूर्वम् .. ५..

स वृक्षकालाकृतिभिः परोऽन्यो
              यस्मात् प्रपञ्चः परिवर्ततेऽयम् .
धर्मावहं पापनुदं भगेशं
              ज्ञात्वात्मस्थममृतं विश्वधाम .. ६..

तमीश्वराणां परमं महेश्वरं
              तं देवतानां परमं च दैवतम् .
पतिं पतीनां परमं परस्ताद्-
              विदाम देवं भुवनेशमीड्यम् .. ७..

न तस्य कार्यं करणं च विद्यते
              न तत्समश्चाभ्यधिकश्च दृश्यते .
परास्य शक्तिर्विविधैव श्रूयते
              स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च .. ८..

न तस्य कश्चित् पतिरस्ति लोके
              न चेशिता नैव च तस्य लिङ्गम् .
स कारणं करणाधिपाधिपो
              न चास्य कश्चिज्जनिता न चाधिपः .. ९..

यस्तन्तुनाभ इव तन्तुभिः प्रधानजैः स्वभावतः .
देव एकः स्वमावृणोति स नो दधातु ब्रह्माप्ययम् .. १०..

एको देवः सर्वभूतेषु गूढः
              सर्वव्यापी सर्वभूतान्तरात्मा.
कर्माध्यक्षः सर्वभूताधिवासः
              साक्षी चेता केवलो निर्गुणश्च .. ११..

एको वशी निष्क्रियाणां बहूना-
               मेकं बीजं बहुधा यः करोति .
तमात्मस्थं येऽनुपश्यन्ति धीरा-
               स्तेषां सुखं शाश्वतं नेतरेषाम् .. १२..

नित्यो नित्यानां चेतनश्चेतनाना-
               मेको बहूनां यो विदधाति कामान् .
तत्कारणं सांख्ययोगाधिगम्यं
               ज्ञात्वा देवं मुच्यते सर्वपाशैः .. १३..

न तत्र सूर्यो भाति न चन्द्रतारकं
               नेमा विद्युतो भान्ति कुतोऽयमग्निः .
तमेव भान्तमनुभाति सर्वं
               तस्य भासा सर्वमिदं विभाति .. १४..

एको हंसः भुवनस्यास्य मध्ये
               स एवाग्निः सलिले संनिविष्टः .
तमेव विदित्वा अतिमृत्युमेति
               नान्यः पन्था विद्यतेऽयनाय .. १५..

स विश्वकृद् विश्वविदात्मयोनि-
               र्ज्ञः कालकालो गुणी सर्वविद् यः .
प्रधानक्षेत्रज्ञपतिर्गुणेशः
               संसारमोक्षस्थितिबन्धहेतुः .. १६..

स तन्मयो ह्यमृत ईशसंस्थो
               ज्ञः सर्वगो भुवनस्यास्य गोप्ता .
य ईशेऽस्य जगतो नित्यमेव
               नान्यो हेतुर्विद्यत ईशनाय .. १७..

यो ब्रह्माणं विदधाति पूर्वं
               यो वै वेदांश्च प्रहिणोति तस्मै .
तं ह देवं आत्मबुद्धिप्रकाशं
               मुमुक्षुर्वै शरणमहं प्रपद्ये .. १८..

निष्कलं निष्क्रियं शान्तं निरवद्यं निरञ्जनम् .
अमृतस्य परं सेतुं दग्धेन्दनमिवानलम् .. १९..

यदा चर्मवदाकाशं वेष्टयिष्यन्ति मानवाः .
तदा देवमविज्ञाय दुःखस्यान्तो भविष्यति .. २०..

तपःप्रभावाद् देवप्रसादाच्च
            ब्रह्म ह श्वेताश्वतरोऽथ विद्वान् .
अत्याश्रमिभ्यः परमं पवित्रं
            प्रोवाच सम्यगृषिसङ्घजुष्टम् .. २१..

वेदान्ते परमं गुह्यं पुराकल्पे प्रचोदितम् .
नाप्रशान्ताय दातव्यं नापुत्रायाशिष्याय वा पुनः .. २२..

यस्य देवे परा भक्तिः यथा देवे तथा गुरौ .
तस्यैते कथिता ह्यर्थाः प्रकाशन्ते महात्मनः .. २३..
प्रकाशन्ते महात्मन इति .

ॐ सह नाववतु . सह नौ भुनक्तु . सह वीर्यं करवावहै .
        तेजस्वि नावधीतमस्तु . मा विद्विषावहै ..

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ..

This page uses Unicode utf-8 encoding for devanagari. Please set the fonts and languages setting in your web browser to display the correct Unicode font. Questions, comments:sanskrit@cheerful.com